Να στραφεί στον Καναδά, ο οποίος δεν μπορεί να υπερασπιστεί ούτε τον εαυτό του;
Να στραφεί στην Κίνα, αποδεχόμενη αποβιομηχάνιση, εγκατάλειψη της Ουκρανίας και επαναπροσέγγιση με τη Ρωσία;
Η σύγκρουση ΗΠΑ – Ευρωπαϊκής Ένωσης γύρω από τη Γροιλανδία μπορεί να μοιάζει εξωφρενική, ακόμη και γραφική, όμως πίσω από τον θόρυβο κρύβεται μια σκληρή γεωπολιτική αλήθεια: οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν απόλυτη υπεροχή έναντι της Ευρώπης.
Και αυτό δεν είναι άποψη, είναι γεγονός, υπογραμμίζει ο Michael Every της Rabobank.
Όπως υπογράμμισε ο ανώτερος στρατηγικός αναλυτής της ολλανδικής τράπεζας, Ben Picton, η Γροιλανδία δεν είναι καν ευρωπαϊκό έδαφος. Γεωγραφικά ανήκει στο δυτικό ημισφαίριο, στη Βόρεια Αμερική. Συναισθηματισμοί και δηλώσεις περί «ευρωπαϊκής κυριαρχίας» δεν αλλάζουν τη γεωγραφία ούτε την ισχύ.
Η Ευρώπη χάνει σε όλα
Η ΕΕ δεν έχει ούτε ένα πεδίο στο οποίο μπορεί να πλήξει τις ΗΠΑ χωρίς να πληγεί περισσότερο η ίδια.
– Στο εμπόριο, η Ευρώπη είναι καθαρός εξαγωγέας προς τις ΗΠΑ.
– Στην τεχνολογία, εξαρτάται από αμερικανικά συστήματα.
– Στην ενέργεια, μετά την αποκοπή από τη Ρωσία, ζει με αμερικανικό LNG.
– Στη χρηματοδότηση, είναι πλήρως ενσωματωμένη στο σύστημα των ευρωδολαρίων, το οποίο ελέγχεται από την Ουάσιγκτον.
– Στην άμυνα, δεν μπορεί να υπερασπιστεί ούτε τον εαυτό της, ούτε την Ουκρανία, ούτε –φυσικά– τη Γροιλανδία, και σίγουρα όχι απέναντι στις ΗΠΑ.
Στις Βρυξέλλες ακούγονται απειλές για ενεργοποίηση του λεγόμενου «εμπορικού μπαζούκα». Όμως το όπλο αυτό είναι τόσο ισχυρό, που ουσιαστικά δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί χωρίς καταστροφικά αντίποινα.
Η σύγκριση με τα πυρηνικά όπλα δεν είναι υπερβολική: αν δεν διαθέτεις ενδιάμεσα επίπεδα συμβατικής ισχύος, κάθε σύγκρουση οδηγεί είτε σε ολοκληρωτική ήττα είτε σε απόλυτη καταστροφή.
Οι ΗΠΑ όποτε θέλουν παίρνουν τη Γροιλανδία
Αυτός είναι και ο λόγος που ειδήσεις όπως η αποστολή πρόσθετων δανικών στρατευμάτων στη Γροιλανδία προκαλούν περισσότερο ειρωνεία παρά φόβο. Αν –εξαιρετικά απίθανο– οι ΗΠΑ αποφάσιζαν να καταλάβουν στρατιωτικά το μεγαλύτερο νησί του κόσμου, η επιχείρηση θα τελείωνε σε χρόνο αντίστοιχο με εκείνον που χρειάστηκε για να «τελειώσει» ο Maduro στη Βενεζουέλα. Η ιδέα πολέμου ΗΠΑ–ΕΕ είναι απλώς γελοία.
Ποιες είναι λοιπόν οι «εναλλακτικές» της Ευρώπης;
Να στραφεί στον Καναδά, ο οποίος δεν μπορεί να υπερασπιστεί ούτε τον εαυτό του;
Να στραφεί στην Κίνα, αποδεχόμενη αποβιομηχάνιση, εγκατάλειψη της Ουκρανίας και επαναπροσέγγιση με τη Ρωσία;
Η πρώτη επιλογή εξοργίζει τις ΗΠΑ. Η δεύτερη μετατρέπει την Ουάσιγκτον σε ανοιχτό αντίπαλο της Ευρώπης, σε κλίμακα που καθιστά τη Γροιλανδία ασήμαντη λεπτομέρεια.
Το πιο πιθανό σενάριο είναι αυτό που περιγράφει ο δημοσιογράφος Wolfgang Münchau: η ΕΕ, «μέσα από σφιγμένα δόντια», θα αναγκαστεί να υποχωρήσει μόλις βρεθεί μια συμφωνία που θα της επιτρέπει να σώσει τα προσχήματα. «Ο Trump θα κερδίσει τη μάχη για τη Γροιλανδία. Οι Ευρωπαίοι είναι αδύναμοι και διαιρεμένοι», γράφει χαρακτηριστικά.
Ακούγονται, βέβαια, φωνές για «στρατηγική αυτονομία». Όμως, όπως επισημαίνει ο Stefan Auer, αυτό προϋποθέτει είτε τεράστια μεταφορά εξουσίας στις Βρυξέλλες είτε επιστροφή ισχύος στα κράτη-μέλη. Και τα δύο συνεπάγονται ασύλληπτο οικονομικό κόστος: νεο-μερκαντιλισμό, σχεδόν πολεμική οικονομία, εκρηκτικά ελλείμματα και χρέη. Και ακόμη κι αν επιτευχθούν, θα φέρουν μετωπική σύγκρουση με τις ΗΠΑ, οι οποίες θέλουν μια Ευρώπη υποτελή, όχι ανεξάρτητη.
Επανάληψη του 1956
Ιστορικά, το 2026 ίσως καταγραφεί ως το νέο 1956. Τότε, Βρετανία και Γαλλία επιχείρησαν να αποδείξουν ότι παραμένουν Μεγάλες Δυνάμεις στο Σουέζ.
Οι ΗΠΑ τις συνέτριψαν οικονομικά και τις ανάγκασαν να υποχωρήσουν. Από τότε, έπαψαν να είναι πρωταγωνιστές.
Σήμερα, οι ΗΠΑ εφαρμόζουν ωμή realpolitik, και η Ευρώπη ανακαλύπτει ότι δεν είναι ισότιμος εταίρος, αλλά μάλλον «πελάτης» ή «υποτελής». Και όμως, οι αγορές παραμένουν ήρεμες. Όπως σημειώνει η Wall Street Journal, οι επενδυτές απλώς αγνοούν κάτι που δεν μπορούν ακόμη να φανταστούν.
Κι όμως, τα σημάδια είναι εδώ: ο χρυσός και το ασήμι εκτοξεύονται, τα ιαπωνικά ομόλογα καταγράφουν ιστορικές αποδόσεις, και οι «γραμμές στους χάρτες» αρχίζουν να μετακινούνται – όπως τον 19ο και τον 20ό αιώνα.
Η Ευρώπη πανηγυρίζει τη συμφωνία Mercosur. Οι ΗΠΑ πανηγυρίζουν μια ναυτική βάση 1,5 δισ. δολαρίων στο Περού, δίπλα σε κινεζικό λιμάνι.
«Ποιο από τα δύο θα ελέγξει το παγκόσμιο εμπόριο στο μέλλον;», καταλήγει ο αναλυτής...
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών