Η πιθανότητα αμερικανικής στρατιωτικής επίθεσης κατά του Ιράν προκαλεί έντονη ανησυχία στη Μέση Ανατολή και τη Νότια Ασία, ιδιαίτερα σε χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και κυρίως το Πακιστάν, το οποίο φοβάται ότι αποσταθεροποίηση του Ιράν θα δημιουργήσει ακυβέρνητους χώρους στα κοινά τους σύνορα, ενισχύοντας αυτονομιστικές και ένοπλες ομάδες στο Μπαλουχιστάν
Η πιθανότητα ενός αμερικανικού στρατιωτικού πλήγματος κατά του Ιράν έχει προκαλέσει ανησυχία όχι μόνο στην Τεχεράνη, αλλά και σχεδόν σε όλους τους γείτονές της, από τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ έως ακόμη και το Πακιστάν.
Μετά από προκλητικές δηλώσεις όπως το «η βοήθεια είναι καθ’ οδόν» και απειλές για σκληρά μέτρα λόγω των εκτελέσεων διαδηλωτών στο Ιράν, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump φαίνεται τις τελευταίες ημέρες να έχει μετριάσει τη ρητορική του.
Ωστόσο, ο κίνδυνος μιας επίθεσης απέχει πολύ από το να έχει εκλείψει.
Η ομάδα κρούσης του αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln κατευθύνεται ήδη προς τη Μέση Ανατολή, ενώ αναφορές κάνουν λόγο και για μετακίνηση της ομάδας κρούσης του George H.W. Bush στην ίδια περιοχή.
Την τελευταία φορά που το Πεντάγωνο προχώρησε σε αντίστοιχη μαζική ανάπτυξη δυνάμεων, ακολούθησε η σύλληψη του Βενεζουελάνου ηγέτη Nicolas Maduro και της συζύγου του.
Φόβοι αντιποίνων και ενεργειακού σοκ
Η απειλή αμερικανικών πληγμάτων έχει αναστατώσει την περιοχή για πολλούς λόγους. Ο μεγαλύτερος φόβος των συμμάχων των ΗΠΑ είναι τα πιθανά ιρανικά αντίποινα κατά των αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων που εκτείνονται από τη Σαουδική Αραβία έως την Τουρκία – κάτι που Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν ήδη αφήσει να εννοηθεί.
Παράλληλα, τα κράτη του Κόλπου προειδοποιούν ότι μια κλιμάκωση θα μπορούσε να οδηγήσει στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, ενός κρίσιμου περάσματος για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου.
Ένα τέτοιο σενάριο θα εκτόξευε τις τιμές του πετρελαίου, προκαλώντας ισχυρό πλήγμα στις διεθνείς αγορές.
Επιπλέον, αναλυτές εκτιμούν ότι ενδεχόμενη μείωση των εξαγωγών πετρελαίου από τον Κόλπο θα ανάγκαζε μεγάλους καταναλωτές, όπως η Κίνα, να αναζητήσουν εναλλακτικούς προμηθευτές.
Το Πακιστάν σε άμεσο κίνδυνο;
Υπάρχει όμως και μια χώρα που φοβάται ιδιαίτερα ότι μια επίθεση στο Ιράν –και η πιθανή αποδυνάμωση του ισλαμικού καθεστώτος– θα προκαλέσει χάος στα σύνορά της: το Πακιστάν.
«Οποιαδήποτε αμερικανική στρατιωτική επίθεση στο Ιράν θα είχε επικίνδυνες και αποσταθεροποιητικές συνέπειες για ολόκληρη την περιοχή», δήλωσε στο AFP η πρώην διπλωμάτης και πολιτική αναλύτρια Maleeha Lodhi.
«Το Πακιστάν ειδικότερα θα επηρεαζόταν σοβαρά αν υπάρξει διάχυση της κρίσης πέρα από τα σύνορα. Οποιοσδήποτε ακυβέρνητος χώρος κοντά στα σύνορά του θα ενίσχυε τους μαχητές στην ταραγμένη επαρχία του Μπαλουχιστάν και θα αποτελούσε σοβαρή απειλή για την ασφάλεια της χώρας».
Από τον Ιούνιο του 2025, όταν το Ισραήλ επιτέθηκε στο Ιράν προκαλώντας τον λεγόμενο «πόλεμο των 12 ημερών», το Πακιστάν αντιτίθεται σε κάθε επίθεση κατά της Τεχεράνης, ακόμη κι αν στο μεταξύ έχει έρθει πιο κοντά στις ΗΠΑ μετά τη σύντομη σύγκρουση με την Ινδία.
Σύνορα, αντάρτες και εύθραυστες ισορροπίες
Το Πακιστάν και το Ιράν μοιράζονται σύνορα περίπου 900 χιλιομέτρων, τα οποία εδώ και χρόνια αποτελούν καταφύγιο για Μπαλούχους αντάρτες και στις δύο πλευρές. Η ιρανική επαρχία Σιστάν-Μπαλουχιστάν, που συνορεύει με το πακιστανικό Μπαλουχιστάν, φιλοξενεί αυτονομιστικές ομάδες που βρίσκονται σε συνεχή σύγκρουση με το Ισλαμαμπάντ.
Το Πακιστάν κατηγορεί οργανώσεις όπως ο Στρατός Απελευθέρωσης του Μπαλουχιστάν (BLA) και το Μέτωπο Απελευθέρωσης του Μπαλουχιστάν (BLF) ότι διαθέτουν δίκτυα και στις δύο πλευρές των συνόρων, επιτρέποντάς τους να εξαπολύουν επιθέσεις εναντίον πακιστανικών δυνάμεων ασφαλείας.
Αντίστοιχα, το πακιστανικό Μπαλουχιστάν θεωρείται καταφύγιο για αντι-ιρανικές οργανώσεις, όπως η Jaish al-Adl και η Ansar Al-Furqan.
Οι εντάσεις κορυφώθηκαν τον Ιανουάριο του 2024, όταν το Ιράν εξαπέλυσε πυραυλικές και μη επανδρωμένες επιθέσεις σε στόχους στο Πακιστάν, με το Ισλαμαμπάντ να απαντά με την επιχείρηση «Marg Bar Sarmachar».
Ακολούθησε αποκλιμάκωση και αποκατάσταση των σχέσεων, ενώ το 2025 οι δύο χώρες υπέγραψαν 12 διμερείς συμφωνίες.
Φόβος γενικευμένης αποσταθεροποίησης
Ένα αμερικανικό πλήγμα στο Ιράν θα μπορούσε, σύμφωνα με το Ισλαμαμπάντ, να οδηγήσει σε αναρχία, αποδυνάμωση του κράτους και ακυβέρνητα σύνορα, δίνοντας ώθηση στις ένοπλες ομάδες του Μπαλουχιστάν.
Οι ανησυχίες ενισχύονται από την πρόσφατη αύξηση επιθέσεων, όπως η θεαματική κατάληψη του τρένου Jaffar Express τον Μάρτιο του 2025.
Το Πακιστάν, που ήδη αντιμετωπίζει ασταθή σύνορα με το Αφγανιστάν και ένταση με την Ινδία, δύσκολα αντέχει ένα ακόμη μέτωπο αστάθειας.
Επιπλέον, οι καλές σχέσεις του με τις ΗΠΑ δημιουργούν τον φόβο ότι θα μπορούσε να εμπλακεί έμμεσα σε μια σύγκρουση, εάν η Ουάσινγκτον χρησιμοποιήσει πακιστανικό εναέριο χώρο ή στρατιωτικές υποδομές.
Η κυβέρνηση του Πακιστάν έχει ήδη διαψεύσει κατηγορηματικά φήμες ότι θα λειτουργήσει ως ορμητήριο για επίθεση κατά του Ιράν.
Σε παρέμβασή του στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, το Ισλαμαμπάντ κάλεσε σε αποκλιμάκωση, τονίζοντας ότι το Διεθνές Δίκαιο και ο Χάρτης του ΟΗΕ απαγορεύουν την εξωτερική επέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις κρατών.
Όπως δήλωσε ο Πακιστανός πρέσβης στον ΟΗΕ, Asim Ahmad:
«Ο Χάρτης του ΟΗΕ απαγορεύει την απειλή ή τη χρήση βίας κατά της εδαφικής ακεραιότητας και της πολιτικής ανεξαρτησίας των κρατών».
www.bankingnews.gr
Μετά από προκλητικές δηλώσεις όπως το «η βοήθεια είναι καθ’ οδόν» και απειλές για σκληρά μέτρα λόγω των εκτελέσεων διαδηλωτών στο Ιράν, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump φαίνεται τις τελευταίες ημέρες να έχει μετριάσει τη ρητορική του.
Ωστόσο, ο κίνδυνος μιας επίθεσης απέχει πολύ από το να έχει εκλείψει.
Η ομάδα κρούσης του αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln κατευθύνεται ήδη προς τη Μέση Ανατολή, ενώ αναφορές κάνουν λόγο και για μετακίνηση της ομάδας κρούσης του George H.W. Bush στην ίδια περιοχή.
Την τελευταία φορά που το Πεντάγωνο προχώρησε σε αντίστοιχη μαζική ανάπτυξη δυνάμεων, ακολούθησε η σύλληψη του Βενεζουελάνου ηγέτη Nicolas Maduro και της συζύγου του.
Φόβοι αντιποίνων και ενεργειακού σοκ
Η απειλή αμερικανικών πληγμάτων έχει αναστατώσει την περιοχή για πολλούς λόγους. Ο μεγαλύτερος φόβος των συμμάχων των ΗΠΑ είναι τα πιθανά ιρανικά αντίποινα κατά των αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων που εκτείνονται από τη Σαουδική Αραβία έως την Τουρκία – κάτι που Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν ήδη αφήσει να εννοηθεί.
Παράλληλα, τα κράτη του Κόλπου προειδοποιούν ότι μια κλιμάκωση θα μπορούσε να οδηγήσει στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, ενός κρίσιμου περάσματος για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου.
Ένα τέτοιο σενάριο θα εκτόξευε τις τιμές του πετρελαίου, προκαλώντας ισχυρό πλήγμα στις διεθνείς αγορές.
Επιπλέον, αναλυτές εκτιμούν ότι ενδεχόμενη μείωση των εξαγωγών πετρελαίου από τον Κόλπο θα ανάγκαζε μεγάλους καταναλωτές, όπως η Κίνα, να αναζητήσουν εναλλακτικούς προμηθευτές.
Το Πακιστάν σε άμεσο κίνδυνο;
Υπάρχει όμως και μια χώρα που φοβάται ιδιαίτερα ότι μια επίθεση στο Ιράν –και η πιθανή αποδυνάμωση του ισλαμικού καθεστώτος– θα προκαλέσει χάος στα σύνορά της: το Πακιστάν.
«Οποιαδήποτε αμερικανική στρατιωτική επίθεση στο Ιράν θα είχε επικίνδυνες και αποσταθεροποιητικές συνέπειες για ολόκληρη την περιοχή», δήλωσε στο AFP η πρώην διπλωμάτης και πολιτική αναλύτρια Maleeha Lodhi.
«Το Πακιστάν ειδικότερα θα επηρεαζόταν σοβαρά αν υπάρξει διάχυση της κρίσης πέρα από τα σύνορα. Οποιοσδήποτε ακυβέρνητος χώρος κοντά στα σύνορά του θα ενίσχυε τους μαχητές στην ταραγμένη επαρχία του Μπαλουχιστάν και θα αποτελούσε σοβαρή απειλή για την ασφάλεια της χώρας».
Από τον Ιούνιο του 2025, όταν το Ισραήλ επιτέθηκε στο Ιράν προκαλώντας τον λεγόμενο «πόλεμο των 12 ημερών», το Πακιστάν αντιτίθεται σε κάθε επίθεση κατά της Τεχεράνης, ακόμη κι αν στο μεταξύ έχει έρθει πιο κοντά στις ΗΠΑ μετά τη σύντομη σύγκρουση με την Ινδία.
Σύνορα, αντάρτες και εύθραυστες ισορροπίες
Το Πακιστάν και το Ιράν μοιράζονται σύνορα περίπου 900 χιλιομέτρων, τα οποία εδώ και χρόνια αποτελούν καταφύγιο για Μπαλούχους αντάρτες και στις δύο πλευρές. Η ιρανική επαρχία Σιστάν-Μπαλουχιστάν, που συνορεύει με το πακιστανικό Μπαλουχιστάν, φιλοξενεί αυτονομιστικές ομάδες που βρίσκονται σε συνεχή σύγκρουση με το Ισλαμαμπάντ.
Το Πακιστάν κατηγορεί οργανώσεις όπως ο Στρατός Απελευθέρωσης του Μπαλουχιστάν (BLA) και το Μέτωπο Απελευθέρωσης του Μπαλουχιστάν (BLF) ότι διαθέτουν δίκτυα και στις δύο πλευρές των συνόρων, επιτρέποντάς τους να εξαπολύουν επιθέσεις εναντίον πακιστανικών δυνάμεων ασφαλείας.
Αντίστοιχα, το πακιστανικό Μπαλουχιστάν θεωρείται καταφύγιο για αντι-ιρανικές οργανώσεις, όπως η Jaish al-Adl και η Ansar Al-Furqan.
Οι εντάσεις κορυφώθηκαν τον Ιανουάριο του 2024, όταν το Ιράν εξαπέλυσε πυραυλικές και μη επανδρωμένες επιθέσεις σε στόχους στο Πακιστάν, με το Ισλαμαμπάντ να απαντά με την επιχείρηση «Marg Bar Sarmachar».
Ακολούθησε αποκλιμάκωση και αποκατάσταση των σχέσεων, ενώ το 2025 οι δύο χώρες υπέγραψαν 12 διμερείς συμφωνίες.
Φόβος γενικευμένης αποσταθεροποίησης
Ένα αμερικανικό πλήγμα στο Ιράν θα μπορούσε, σύμφωνα με το Ισλαμαμπάντ, να οδηγήσει σε αναρχία, αποδυνάμωση του κράτους και ακυβέρνητα σύνορα, δίνοντας ώθηση στις ένοπλες ομάδες του Μπαλουχιστάν.
Οι ανησυχίες ενισχύονται από την πρόσφατη αύξηση επιθέσεων, όπως η θεαματική κατάληψη του τρένου Jaffar Express τον Μάρτιο του 2025.
Το Πακιστάν, που ήδη αντιμετωπίζει ασταθή σύνορα με το Αφγανιστάν και ένταση με την Ινδία, δύσκολα αντέχει ένα ακόμη μέτωπο αστάθειας.
Επιπλέον, οι καλές σχέσεις του με τις ΗΠΑ δημιουργούν τον φόβο ότι θα μπορούσε να εμπλακεί έμμεσα σε μια σύγκρουση, εάν η Ουάσινγκτον χρησιμοποιήσει πακιστανικό εναέριο χώρο ή στρατιωτικές υποδομές.
Η κυβέρνηση του Πακιστάν έχει ήδη διαψεύσει κατηγορηματικά φήμες ότι θα λειτουργήσει ως ορμητήριο για επίθεση κατά του Ιράν.
Σε παρέμβασή του στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, το Ισλαμαμπάντ κάλεσε σε αποκλιμάκωση, τονίζοντας ότι το Διεθνές Δίκαιο και ο Χάρτης του ΟΗΕ απαγορεύουν την εξωτερική επέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις κρατών.
Όπως δήλωσε ο Πακιστανός πρέσβης στον ΟΗΕ, Asim Ahmad:
«Ο Χάρτης του ΟΗΕ απαγορεύει την απειλή ή τη χρήση βίας κατά της εδαφικής ακεραιότητας και της πολιτικής ανεξαρτησίας των κρατών».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών