Δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, Fidan, σχετικά με το ενδεχόμενο συμμετοχής της Άγκυρας σε μια πιθανή κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών έχουν προκαλέσει έντονες συζητήσεις σε διπλωματικούς κύκλους, με τη Μόσχα να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και να εκφράζει επιφυλάξεις για τις γεωπολιτικές συνέπειες μιας τέτοιας προοπτικής.
Η αναφορά στη στρατηγική ισορροπία και το Ιράν
Απαντώντας σε ερώτηση για το αν η Τουρκία θα επιθυμούσε να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ο Fidan τόνισε ότι το ζήτημα πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο της συνολικής στρατηγικής κατάστασης.
Όπως ανέφερε, δραματικές αλλαγές στην περιφερειακή ισορροπία δυνάμεων θα μπορούσαν να οδηγήσουν χώρες με εντάσεις απέναντι στο Ιράν να επιδιώξουν την απόκτηση πυρηνικών όπλων, γεγονός που ενδέχεται να ωθήσει και άλλες χώρες, «άθελά τους», σε μια αντίστοιχη κούρσα εξοπλισμών.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Τεχεράνη δεν διαθέτει πυρηνικά όπλα ούτε έχει δηλώσει πρόθεση κατασκευής τους, αν και τα πυραυλικά και πυρηνικά της προγράμματα παραμένουν κομβικός παράγοντας στις περιφερειακές ισορροπίες.
Η «ιρανική απειλή» και οι γεωστρατηγικές αναφορές
Σε γεωπολιτικό επίπεδο, η επίκληση της «ιρανικής απειλής» έχει στο παρελθόν χρησιμοποιηθεί ως επιχείρημα για την ανάπτυξη συστημάτων αντιπυραυλικής άμυνας, όπως τα Aegis Ashore στην Πολωνία και τη Ρουμανία.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι τέτοιες εγκαταστάσεις, αν και παρουσιάζονται ως αμυντικές, διαθέτουν δυνατότητες διπλής χρήσης, καθώς μπορούν θεωρητικά να φιλοξενήσουν πυραύλους κρουζ μεγάλου βεληνεκούς.
Ενδεχόμενη διεύρυνση της «πυρηνικής λέσχης»
Σήμερα, τα αναγνωρισμένα πυρηνικά κράτη περιλαμβάνουν τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Ρωσία, την Κίνα, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ πυρηνικά οπλοστάσια διαθέτουν επίσης η Ινδία, το Πακιστάν και η Βόρεια Κορέα. Το Ισραήλ διατηρεί πολιτική στρατηγικής ασάφειας, χωρίς επίσημη επιβεβαίωση ή διάψευση.
Η Μόσχα και η Ουάσινγκτον εξακολουθούν να κατέχουν τη μερίδα του λέοντος σε πυρηνικές κεφαλές και μέσα μεταφοράς.
Παράλληλα, κατά καιρούς έχουν διατυπωθεί πυρηνικές φιλοδοξίες ή σχετικές συζητήσεις σε χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και άλλες περιφερειακές δυνάμεις, εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για την παγκόσμια ασφάλεια.
Οι δρόμοι απόκτησης πυρηνικών και τα γεωπολιτικά ρίσκα
Η απόκτηση πυρηνικών όπλων παραμένει εξαιρετικά δύσκολη διαδικασία, τόσο τεχνολογικά όσο και πολιτικά, καθώς συνδέεται με κυρώσεις, διεθνή πίεση και σοβαρούς γεωπολιτικούς κινδύνους.
Μία εναλλακτική που έχει εφαρμοστεί ιστορικά είναι η ανάπτυξη πυρηνικών όπλων τρίτων χωρών σε εθνικό έδαφος, όπως συμβαίνει με την αποθήκευση αμερικανικών πυρηνικών όπλων σε κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ, μεταξύ των οποίων και η Τουρκία.
Η ρωσική αντίδραση και τα ιστορικά προηγούμενα
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Peskov σχολιάζοντας τις σχετικές δηλώσεις, υπογράμμισε την ανάγκη υπεύθυνης στάσης από όλα τα κράτη της «πυρηνικής λέσχης» ώστε να αποφευχθεί μια νέα κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών.
Ιστορικά, η ανάπτυξη αμερικανικών πυρηνικών πυραύλων Jupiter στην Τουρκία κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου είχε οδηγήσει στη σοβιετική απάντηση με την εγκατάσταση πυραύλων στην Κούβα, γεγονός που πυροδότησε την Κρίση των Πυραύλων του 1962.
Περιφερειακές ισορροπίες και μελλοντικά σενάρια
Η πιθανότητα πυρηνικών φιλοδοξιών από την Άγκυρα εκτιμάται ότι θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις στη Μέση Ανατολή και πέραν αυτής, επηρεάζοντας χώρες όπως το Ισραήλ και η Σαουδική Αραβία. Παράλληλα, αναλυτές επισημαίνουν ότι η ανάπτυξη ανεξάρτητου πυρηνικού οπλοστασίου απαιτεί υψηλό επίπεδο τεχνογνωσίας και διεθνούς συνεργασίας, γεγονός που καθιστά το ενδεχόμενο εξαιρετικά περίπλοκο σε πολιτικό και στρατηγικό επίπεδο.
Σε κάθε περίπτωση, οι δηλώσεις της τουρκικής διπλωματίας επαναφέρουν στο προσκήνιο τον φόβο μιας νέας περιφερειακής κούρσας εξοπλισμών, σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων και ανακατατάξεων στην παγκόσμια αρχιτεκτονική ασφάλειας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών