Σχετικά Άρθρα
Fitch: Κίνδυνος για τις μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες από το ενεργειακό σοκ - Η Ελλάδα αντέχει... «στη θεωρία»
Fitch για ελληνικές τράπεζες: Μηχανές κέρδους και το 2026 – Ποιος ο κίνδυνος από την απόφαση του Αρείου Πάγου για Νόμο Κατσέλη
Ο αμερικανικός οίκος αξιολόγησης αναγνωρίζει ότι η Ελλάδα έχει επιτύχει σημαντική πρόοδο τα τελευταία χρόνια, με ισχυρή ανάπτυξη, υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και ταχεία αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους. Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι εξακολουθούν να υφίστανται διαρθρωτικές αδυναμίες, όπως το υψηλό δημόσιο χρέος, τα επίμονα ελλείμματα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και οι κίνδυνοι που συνδέονται με τον τραπεζικό τομέα.
Ανθεκτική ανάπτυξη παρά τις διεθνείς κρίσεις
Σύμφωνα με τη Fitch, η ελληνική οικονομία εμφάνισε σταθερή ανάπτυξη άνω του 2% την περίοδο 2023-2025, παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις και τους διεθνείς εμπορικούς κραδασμούς. Για το 2026, ο οίκος προβλέπει ελαφρώς χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης, κυρίως λόγω των επιπτώσεων από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και την άνοδο των ενεργειακών τιμών. Παρ’ όλα αυτά, η οικονομία θα συνεχίσει να στηρίζεται από τις επενδύσεις του προγράμματος Next Generation EU, το οποίο εισέρχεται στο τελευταίο έτος υλοποίησής του.
Η Fitch εκτιμά ότι η εγχώρια ζήτηση θα παραμείνει ο βασικός μοχλός ανάπτυξης, με στήριξη από τη βελτίωση των ισολογισμών των νοικοκυριών, την αύξηση της απασχόλησης και την ενίσχυση των επενδύσεων.
Μακροπρόθεσμα, προβλέπει ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει τη σταδιακή σύγκλιση εισοδημάτων με τις υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης, με δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης κοντά στο 2%.
Εντυπωσιακά δημοσιονομικά πλεονάσματα
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει η Fitch στη δημοσιονομική επίδοση της Ελλάδας, χαρακτηρίζοντάς την εξαιρετική σε σύγκριση τόσο με τις χώρες της ίδιας αξιολογικής βαθμίδας όσο και με την ευρωζώνη συνολικά.
Η Ελλάδα πέτυχε δημοσιονομικά πλεονάσματα το 2024 και το 2025, τη στιγμή που το μέσο δημοσιονομικό έλλειμμα των χωρών με αξιολόγηση BBB διαμορφώνεται στο 3,1% του ΑΕΠ, ενώ το συνολικό έλλειμμα της ευρωζώνης ήταν 2,9% του ΑΕΠ το 2025.
Ο οίκος αποδίδει την επίδοση αυτή στη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης και των εισπράξεων, αλλά και στον αυστηρό έλεγχο των δαπανών.
Για το 2026 αναμένει μικρότερο πλεόνασμα, λόγω περιορισμένης δημοσιονομικής χαλάρωσης και στοχευμένων μέτρων στήριξης για την ενέργεια. Ωστόσο, εκτιμά ότι η κυβέρνηση δεν θα προχωρήσει σε μεγάλες προεκλογικές παροχές, παρά τα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια.
Ισχυρό μήνυμα για τη δημοσιονομική πειθαρχία
Η Fitch θεωρεί ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει πλέον εδραιώσει ένα αξιόπιστο και συνετό δημοσιονομικό πλαίσιο, το οποίο στηρίζεται τόσο στις πολιτικές επιλογές όσο και στη γενικότερη κοινωνική συναίνεση υπέρ της δημοσιονομικής σταθερότητας.
Ραγδαία αποκλιμάκωση του χρέους
Ένα από τα ισχυρότερα σημεία της ελληνικής οικονομίας, σύμφωνα με τη Fitch, είναι η ταχεία μείωση του δημόσιου χρέους. Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ μειώθηκε κατά σχεδόν 20 ποσοστιαίες μονάδες την περίοδο 2024-2025 και διαμορφώθηκε στο 146% του ΑΕΠ.
Παρά τη σημαντική βελτίωση, η Fitch υπενθυμίζει ότι το ελληνικό χρέος εξακολουθεί να είναι περίπου 2,5 φορές υψηλότερο από τον μέσο όρο των χωρών BBB, που βρίσκεται στο 58% του ΑΕΠ.
Ωστόσο, ο οίκος προβλέπει ότι η αποκλιμάκωση θα συνεχιστεί με γρήγορους ρυθμούς και το χρέος θα μπορούσε να προσεγγίσει το 120% του ΑΕΠ έως το 2030, χάρη στην ισχυρή ονομαστική ανάπτυξη και στα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα.
Παράλληλα, τα ταμειακά διαθέσιμα του Δημοσίου παραμένουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, επιτρέποντας πρόωρες αποπληρωμές δανείων και κάλυψη χρηματοδοτικών αναγκών για τα επόμενα τρία χρόνια.
Η Fitch επισημαίνει ότι το ελληνικό χρέος διαθέτει πλέον ιδιαίτερα ευνοϊκά χαρακτηριστικά: μέση διάρκεια αποπληρωμής περίπου 19 έτη, χαμηλά επιτόκια και μεγάλα ταμειακά αποθέματα. Ο συνδυασμός αυτός λειτουργεί ως «ασπίδα» απέναντι στις αναταράξεις των αγορών ομολόγων.
Επιπλέον, το μέσο επιτόκιο εξυπηρέτησης του χρέους διαμορφώνεται μόλις στο 1,5%, πολύ χαμηλότερα από τον εκτιμώμενο ρυθμό ονομαστικής ανάπτυξης της οικονομίας, ο οποίος κινείται κοντά στο 4%.
Το μεγάλο «αγκάθι» του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών
Παρά τη βελτίωση σε πολλούς τομείς, η Fitch εντοπίζει σοβαρή αδυναμία στο εξωτερικό ισοζύγιο της χώρας. Το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών μειώθηκε το 2025, αλλά αναμένεται να διευρυνθεί ξανά λόγω της αύξησης των τιμών ενέργειας.
Κατά μέσο όρο από το 2023, το έλλειμμα κινείται κοντά στο 6% του ΑΕΠ, όταν ο μέσος όρος των χωρών BBB είναι μόλις 0,2%.
Ο οίκος αποδίδει το πρόβλημα κυρίως στο χαμηλό ποσοστό αποταμίευσης, αλλά και στις αυξημένες εισαγωγές που απαιτούνται για τις επενδύσεις.
Παρά ταύτα, η συμμετοχή της Ελλάδας στην ευρωζώνη περιορίζει σημαντικά τους κινδύνους εξωτερικής χρηματοδότησης.
Οι τράπεζες επέστρεψαν στην επενδυτική βαθμίδα
Θετική είναι η εικόνα και για τον τραπεζικό κλάδο. Η Fitch αναβάθμισε το 2025 τις ελληνικές συστημικές τράπεζες σε επενδυτική βαθμίδα, αναγνωρίζοντας:
- τη βελτίωση του λειτουργικού περιβάλλοντος,
- την ισχυρή κερδοφορία,
- τη δραστική μείωση των «κόκκινων» δανείων,
- την ενίσχυση των κεφαλαίων,
- και τη σταθερή χρηματοδότηση μέσω καταθέσεων.
Ο οίκος εκτιμά ότι οι τράπεζες θα συνεχίσουν να επωφελούνται από την ανθεκτική ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας και τη σταδιακή ανάκαμψη της λιανικής τραπεζικής.
Οι αναβαλλόμενοι φόροι και ο «Ηρακλής»
Παρά τη σημαντική πρόοδο, η Fitch επισημαίνει ότι εξακολουθεί να υπάρχει ισχυρός δεσμός μεταξύ τραπεζών και Δημοσίου. Βασικό πρόβλημα παραμένει το υψηλό ποσοστό των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων (DTCs), οι οποίες αντιστοιχούν στο 41% των βασικών κεφαλαίων CET1 των τραπεζών.
Η Fitch σημειώνει ότι οι DTCs αποτελούν ενδεχόμενη υποχρέωση για το ελληνικό Δημόσιο και δεν συναντώνται σε καμία άλλη χώρα της ευρωζώνης σε τέτοια έκταση.
Ταυτόχρονα, υπενθυμίζει ότι οι κρατικές εγγυήσεις του προγράμματος «Ηρακλής» για τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων ανέρχονταν στα τέλη του 2025 σε περίπου 18 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 8% του ΑΕΠ.
Παρά τους κινδύνους αυτούς, ο οίκος εκτιμά ότι οι πρωτοβουλίες των τραπεζών για ταχύτερη απόσβεση των DTCs θα βοηθήσουν σταδιακά στην εξομάλυνση της κεφαλαιακής τους δομής.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών