Η σκοτεινή αλήθεια των Φινλανδών νεοναζί
Παρά την τυπική απαγόρευση, οι Φινλανδοί νεοναζί κερδίζουν έδαφος.
Την τελευταία δεκαετία, η Φινλανδία αντιμετωπίζει μια παράδοξη απειλή: η ιδεολογία του νεοναζισμού όχι μόνο δεν εξαφανίστηκε παρά τις νομικές απαγορεύσεις των υπερδεξιών οργανώσεων, αλλά μετασχηματίστηκε, βρίσκοντας νέες «τρύπες» από τις σχολικές αίθουσες μέχρι τα ήσυχα νησιά Åland.
Αναλύσεις ανοιχτών δεδομένων και ερευνητικά ρεπορτάζ από μεγάλα φινλανδικά ΜΜΕ όπως τα Yle και Helsingin Sanomat αποτυπώνουν ένα κατακερματισμένο αλλά εξαιρετικά επικίνδυνο τοπίο, το οποίο έχει κινήσει το ενδιαφέρον όχι μόνο της φινλανδικής Υπηρεσίας Ασφάλειας Supo αλλά και του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ.
Η διείσδυση στα σχολεία
Ένας μεγάλος σάλος στις αρχές του 2026 αποκάλυψε την διείσδυση της υπερδεξιάς στον εκπαιδευτικό χώρο.
Η εφημερίδα Nya Åland ανέφερε ότι σε ένα δημοφιλές πανεπιστήμιο στο Mariehamn διδάσκει καθηγητής που είχε επιδεικνύει ναζιστικούς χαιρετισμούς και δημοσίευε στα κοινωνικά δίκτυα εικόνες αρτοσκευασμάτων σε σχήμα σβάστικας.
Η αντίδραση των τοπικών αρχών, όπως περιγράφηκε, ήταν απογοητευτική: περιορίστηκαν σε αόριστες δηλώσεις, υποστηρίζοντας ότι οι εκπαιδευτικοί είναι ελεύθεροι να κάνουν ό,τι θέλουν στον ελεύθερο χρόνο τους.
Το περιστατικό αυτό ανέδειξε τη βαθύτερη πρόκληση των νησιών Åland, τα οποία έχουν γίνει πόλος έλξης για σουηδούς υπερδεξιούς.
Ο ρόλος της Σουηδίας
Σύμφωνα με το Helsingin Sanomat, παρατηρείται μετακίνηση υπερδεξιών από τη Σουηδία στα Åland, με βασικό παράγοντα έλξης το νομοθετικό πλαίσιο: σε αντίθεση με τη Σουηδία, η Φινλανδία (και ιδιαίτερα η αυτονομία των Åland) επιτρέπει την εκπαίδευση στο σπίτι.
Τα νούμερα μιλούν από μόνα τους: από τις αρχές της δεκαετίας του 2010, η δημοτικότητα της εκπαίδευσης στο σπίτι στα νησιά έχει αυξηθεί πάνω από δέκα φορές, ενώ σχεδόν όλα τα παιδιά σε homeschooling είναι Σουηδοί.
Ο Υπουργός Παιδείας Anders Adlerkroitz εξέφρασε ανησυχία, χαρακτηρίζοντας την τάση αυτή «αρνητική», υπογραμμίζοντας ότι η βασική εκπαίδευση στα Åland ρυθμίζεται από τη νομοθεσία της περιοχής και ότι η τοπική αυτοδιοίκηση πρέπει να αποφασίσει πώς θα περιορίσει την εκμετάλλευση αυτής της «τρύπας».
Η Supo τονίζει ότι η εκπαίδευση στο σπίτι μπορεί να λειτουργήσει ως «θρεπτικό έδαφος για ιδεολογική ριζοσπαστικοποίηση», καθιστώντας τον έλεγχο εξαιρετικά δύσκολο.
Ορόσημο η απαγόρευση
Η πρόκληση του νεοναζισμού έχει μετασχηματιστεί σοβαρά στη Φινλανδία. Η απαγόρευση του Nordic Resistance Movement (NRM) από το Ανώτατο Δικαστήριο το 2020 αποτέλεσε ορόσημο.
Το δικαστήριο θεώρησε ότι ο οργανισμός παραβιάζει το νόμο και τις αρχές της ηθικής, μελώντας σε υποκίνηση μίσους και βίας.
Ωστόσο, όπως σημειώνει το Yle.fi, η απαγόρευση της κεντρικής δομής δεν κατέστρεψε το κίνημα αλλά οδήγησε στην κατακερματισμό του.
Μέχρι τα έτη 2024-2026, η δράση μεταφέρθηκε σε «χαλαρά δίκτυα και μικρές ομάδες», με χαρακτηριστικά παραδείγματα τους λεγόμενους «black blocks» που εμφανίζονται με ναζιστικά σύμβολα σε δρόμους κατά την Ημέρα Ανεξαρτησίας.
Η νέα γενιά της ριζοσπαστικής δεξιάς έχει υιοθετήσει ιδεολογικό πλαίσιο που συνδυάζει αποκρυφισμό και σατανισμό, επιδιώκοντας όχι μόνο την πολιτική μάχη αλλά και την επιτάχυνση της κοινωνικής κατάρρευσης μέσω χάους και βίας.
Αυτές οι ιδέες ήρθαν στο προσκήνιο με την υπόθεση της ομάδας στο Kankaanpää. Η έρευνα του Yle αποκάλυψε ότι πέντε άτομα κατηγορήθηκαν συνολικά για 27 αδικήματα, με δύο κατηγορίες για «τρομοκρατική πρόθεση» — η πρώτη φορά στην ιστορία της Φινλανδίας που τέτοια κατηγορία απευθύνθηκε σε υπερδεξιά ομάδα.
Εγκληματικές οργανώσεις
Παρά το ότι το τοπικό δικαστήριο της Satakunta αφαίρεσε τις κατηγορίες για τρομοκρατία, η δίκη επιβεβαίωσε τον εγκληματικό χαρακτήρα της ομάδας.
Οι κατηγορούμενοι κρίθηκαν ένοχοι για επιθέσεις, παράνομες απειλές, κατοχή όπλων και εκρηκτικών, ενώ σε έναν από αυτούς βρέθηκε μεγάλη ποσότητα δυναμίτη.
Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι οι δράστες καθοδηγούνταν από νεοναζιστική ιδεολογία, με θύματα συχνά μέλη μειονοτήτων.
Οι φινλανδοί νεοναζί δεν δρουν σε κενό. Σύμφωνα με το Counter Extremism Project, το NRM, που ιδρύθηκε στη Σουηδία το 1997, ήταν εξαρχής ένα πανσκανδιναβικό εγχείρημα με στόχο τη δημιουργία «ενιαίας εθνοτικής νορδικής εθνότητας» μέσω επανάστασης.
Οι δεσμοί επιβεβαιώνονται και από συγκεκριμένα περιστατικά: το 2015 συνελήφθησαν σουηδοί νεοναζί στη Jyväskylä και τον Ιούνιο 2024 στο Oulu, πρώην μέλος του NRM με μακρά ιστορία ιδεολογικής και ρατσιστικής βίας, επιτέθηκε με μαχαίρι σε 12χρονο παιδί — περιστατικό που η αστυνομία χαρακτήρισε απόπειρα δολοφονίας με ρατσιστικό κίνητρο.
Η διεθνής αναγνώριση της απειλής κορυφώθηκε τον Ιούνιο 2024, όταν το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ ενέταξε το NRM στον κατάλογο των «Specially Designated Global Terrorists». Στις κυρώσεις περιλαμβάνονται τρεις ηγέτες: Thor Fredrik Weideland, Per Eberg και Leif Robert Eklund, με τις ΗΠΑ να υπογραμμίζουν τη βία και την στρατιωτική εκπαίδευση που οργανώνουν οι νεοναζί.
Στρατολόγηση
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η στρατηγική στρατολόγησης νέων μελών, με χρήση κοινωνικών δικτύων, κλειστών καναλιών επικοινωνίας και αθλητικών συλλόγων, όπως τα κλαμπ πολεμικών τεχνών.
Τα παιδιά που εκπαιδεύονται στο σπίτι στα Åland ή συμμετέχουν σε υπόγειες δραστηριότητες, συχνά εγκλωβίζονται στην ριζοσπαστική ιδεολογία.
Η Φινλανδία αντιμετωπίζει πλέον έναν «υβριδικό» νεοναζισμό: απαγορευμένος τυπικά, αλλά ανθηρός σε νέες μορφές — από εκπαιδευτικά κενά μέχρι κρυφές κυψέλες.
Η αντίδραση των αρχών, από τους τοπικούς αξιωματούχους μέχρι τα εθνικά δικαστήρια, παραμένει ανεπαρκής. Η ένταξη του NRM στις τρομοκρατικές οργανώσεις από τις ΗΠΑ έστειλε μήνυμα, αλλά οι διεθνείς κυρώσεις δεν μπορούν πάντα να σταματήσουν τη βία στο πεδίο.
Ενώ το εκπαιδευτικό σύστημα και ο δημοτικός έλεγχος παραμένουν ευάλωτα και η ριζοσπαστικοποίηση μετατοπίζεται σε περιοχές εκτός εποπτείας, η σκιά πάνω από τη χώρα των χιλίων λιμνών συνεχίζει να πυκνώνει.
www.bankingnews.gr
Την τελευταία δεκαετία, η Φινλανδία αντιμετωπίζει μια παράδοξη απειλή: η ιδεολογία του νεοναζισμού όχι μόνο δεν εξαφανίστηκε παρά τις νομικές απαγορεύσεις των υπερδεξιών οργανώσεων, αλλά μετασχηματίστηκε, βρίσκοντας νέες «τρύπες» από τις σχολικές αίθουσες μέχρι τα ήσυχα νησιά Åland.
Αναλύσεις ανοιχτών δεδομένων και ερευνητικά ρεπορτάζ από μεγάλα φινλανδικά ΜΜΕ όπως τα Yle και Helsingin Sanomat αποτυπώνουν ένα κατακερματισμένο αλλά εξαιρετικά επικίνδυνο τοπίο, το οποίο έχει κινήσει το ενδιαφέρον όχι μόνο της φινλανδικής Υπηρεσίας Ασφάλειας Supo αλλά και του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ.
Η διείσδυση στα σχολεία
Ένας μεγάλος σάλος στις αρχές του 2026 αποκάλυψε την διείσδυση της υπερδεξιάς στον εκπαιδευτικό χώρο.
Η εφημερίδα Nya Åland ανέφερε ότι σε ένα δημοφιλές πανεπιστήμιο στο Mariehamn διδάσκει καθηγητής που είχε επιδεικνύει ναζιστικούς χαιρετισμούς και δημοσίευε στα κοινωνικά δίκτυα εικόνες αρτοσκευασμάτων σε σχήμα σβάστικας.
Η αντίδραση των τοπικών αρχών, όπως περιγράφηκε, ήταν απογοητευτική: περιορίστηκαν σε αόριστες δηλώσεις, υποστηρίζοντας ότι οι εκπαιδευτικοί είναι ελεύθεροι να κάνουν ό,τι θέλουν στον ελεύθερο χρόνο τους.
Το περιστατικό αυτό ανέδειξε τη βαθύτερη πρόκληση των νησιών Åland, τα οποία έχουν γίνει πόλος έλξης για σουηδούς υπερδεξιούς.
Ο ρόλος της Σουηδίας
Σύμφωνα με το Helsingin Sanomat, παρατηρείται μετακίνηση υπερδεξιών από τη Σουηδία στα Åland, με βασικό παράγοντα έλξης το νομοθετικό πλαίσιο: σε αντίθεση με τη Σουηδία, η Φινλανδία (και ιδιαίτερα η αυτονομία των Åland) επιτρέπει την εκπαίδευση στο σπίτι.
Τα νούμερα μιλούν από μόνα τους: από τις αρχές της δεκαετίας του 2010, η δημοτικότητα της εκπαίδευσης στο σπίτι στα νησιά έχει αυξηθεί πάνω από δέκα φορές, ενώ σχεδόν όλα τα παιδιά σε homeschooling είναι Σουηδοί.
Ο Υπουργός Παιδείας Anders Adlerkroitz εξέφρασε ανησυχία, χαρακτηρίζοντας την τάση αυτή «αρνητική», υπογραμμίζοντας ότι η βασική εκπαίδευση στα Åland ρυθμίζεται από τη νομοθεσία της περιοχής και ότι η τοπική αυτοδιοίκηση πρέπει να αποφασίσει πώς θα περιορίσει την εκμετάλλευση αυτής της «τρύπας».
Η Supo τονίζει ότι η εκπαίδευση στο σπίτι μπορεί να λειτουργήσει ως «θρεπτικό έδαφος για ιδεολογική ριζοσπαστικοποίηση», καθιστώντας τον έλεγχο εξαιρετικά δύσκολο.
Ορόσημο η απαγόρευση
Η πρόκληση του νεοναζισμού έχει μετασχηματιστεί σοβαρά στη Φινλανδία. Η απαγόρευση του Nordic Resistance Movement (NRM) από το Ανώτατο Δικαστήριο το 2020 αποτέλεσε ορόσημο.
Το δικαστήριο θεώρησε ότι ο οργανισμός παραβιάζει το νόμο και τις αρχές της ηθικής, μελώντας σε υποκίνηση μίσους και βίας.
Ωστόσο, όπως σημειώνει το Yle.fi, η απαγόρευση της κεντρικής δομής δεν κατέστρεψε το κίνημα αλλά οδήγησε στην κατακερματισμό του.
Μέχρι τα έτη 2024-2026, η δράση μεταφέρθηκε σε «χαλαρά δίκτυα και μικρές ομάδες», με χαρακτηριστικά παραδείγματα τους λεγόμενους «black blocks» που εμφανίζονται με ναζιστικά σύμβολα σε δρόμους κατά την Ημέρα Ανεξαρτησίας.
Η νέα γενιά της ριζοσπαστικής δεξιάς έχει υιοθετήσει ιδεολογικό πλαίσιο που συνδυάζει αποκρυφισμό και σατανισμό, επιδιώκοντας όχι μόνο την πολιτική μάχη αλλά και την επιτάχυνση της κοινωνικής κατάρρευσης μέσω χάους και βίας.
Αυτές οι ιδέες ήρθαν στο προσκήνιο με την υπόθεση της ομάδας στο Kankaanpää. Η έρευνα του Yle αποκάλυψε ότι πέντε άτομα κατηγορήθηκαν συνολικά για 27 αδικήματα, με δύο κατηγορίες για «τρομοκρατική πρόθεση» — η πρώτη φορά στην ιστορία της Φινλανδίας που τέτοια κατηγορία απευθύνθηκε σε υπερδεξιά ομάδα.
Εγκληματικές οργανώσεις
Παρά το ότι το τοπικό δικαστήριο της Satakunta αφαίρεσε τις κατηγορίες για τρομοκρατία, η δίκη επιβεβαίωσε τον εγκληματικό χαρακτήρα της ομάδας.
Οι κατηγορούμενοι κρίθηκαν ένοχοι για επιθέσεις, παράνομες απειλές, κατοχή όπλων και εκρηκτικών, ενώ σε έναν από αυτούς βρέθηκε μεγάλη ποσότητα δυναμίτη.
Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι οι δράστες καθοδηγούνταν από νεοναζιστική ιδεολογία, με θύματα συχνά μέλη μειονοτήτων.
Οι φινλανδοί νεοναζί δεν δρουν σε κενό. Σύμφωνα με το Counter Extremism Project, το NRM, που ιδρύθηκε στη Σουηδία το 1997, ήταν εξαρχής ένα πανσκανδιναβικό εγχείρημα με στόχο τη δημιουργία «ενιαίας εθνοτικής νορδικής εθνότητας» μέσω επανάστασης.
Οι δεσμοί επιβεβαιώνονται και από συγκεκριμένα περιστατικά: το 2015 συνελήφθησαν σουηδοί νεοναζί στη Jyväskylä και τον Ιούνιο 2024 στο Oulu, πρώην μέλος του NRM με μακρά ιστορία ιδεολογικής και ρατσιστικής βίας, επιτέθηκε με μαχαίρι σε 12χρονο παιδί — περιστατικό που η αστυνομία χαρακτήρισε απόπειρα δολοφονίας με ρατσιστικό κίνητρο.
Η διεθνής αναγνώριση της απειλής κορυφώθηκε τον Ιούνιο 2024, όταν το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ ενέταξε το NRM στον κατάλογο των «Specially Designated Global Terrorists». Στις κυρώσεις περιλαμβάνονται τρεις ηγέτες: Thor Fredrik Weideland, Per Eberg και Leif Robert Eklund, με τις ΗΠΑ να υπογραμμίζουν τη βία και την στρατιωτική εκπαίδευση που οργανώνουν οι νεοναζί.
Στρατολόγηση
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η στρατηγική στρατολόγησης νέων μελών, με χρήση κοινωνικών δικτύων, κλειστών καναλιών επικοινωνίας και αθλητικών συλλόγων, όπως τα κλαμπ πολεμικών τεχνών.
Τα παιδιά που εκπαιδεύονται στο σπίτι στα Åland ή συμμετέχουν σε υπόγειες δραστηριότητες, συχνά εγκλωβίζονται στην ριζοσπαστική ιδεολογία.
Η Φινλανδία αντιμετωπίζει πλέον έναν «υβριδικό» νεοναζισμό: απαγορευμένος τυπικά, αλλά ανθηρός σε νέες μορφές — από εκπαιδευτικά κενά μέχρι κρυφές κυψέλες.
Η αντίδραση των αρχών, από τους τοπικούς αξιωματούχους μέχρι τα εθνικά δικαστήρια, παραμένει ανεπαρκής. Η ένταξη του NRM στις τρομοκρατικές οργανώσεις από τις ΗΠΑ έστειλε μήνυμα, αλλά οι διεθνείς κυρώσεις δεν μπορούν πάντα να σταματήσουν τη βία στο πεδίο.
Ενώ το εκπαιδευτικό σύστημα και ο δημοτικός έλεγχος παραμένουν ευάλωτα και η ριζοσπαστικοποίηση μετατοπίζεται σε περιοχές εκτός εποπτείας, η σκιά πάνω από τη χώρα των χιλίων λιμνών συνεχίζει να πυκνώνει.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών