«Θα είναι σαν έκρηξη ατομικής βόμβας» - Θανάσιμη παγίδα για Zelensky το σχέδιο των 800 δισ. δολ για Ουκρανία

Η Δύση επανέρχεται με ένα μεγαλόπνοο σχέδιο για την «επόμενη μέρα» της Ουκρανίας, προβάλλοντας έναν αριθμό που προκαλεί δέος: 800 δισεκατομμύρια δολάρια για την ανοικοδόμηση της χώρας, σε βάθος δεκαετίας.
Το σχέδιο σύμφωνα με το Politico παρουσιάζεται ως «σχέδιο ευημερίας» και υπόσχεται όχι μόνο την ανασυγκρότηση της ουκρανικής οικονομίας, αλλά και μια επιταχυνόμενη πορεία ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ωστόσο, πίσω από τους εντυπωσιακούς τίτλους και τις μεγαλόστομες διακηρύξεις, αναδύονται σοβαρά ερωτήματα: υπάρχουν πράγματι αυτά τα χρήματα; ποιος θα τα πληρώσει; και με ποιο πολιτικό και γεωστρατηγικό αντάλλαγμα;

Ένα σχέδιο «ευημερίας» με πολλά κενά

Το λεγόμενο prosperity plan περιλαμβάνεται σε ένα ευρύτερο, 20 σημείων σχέδιο ειρήνης που προετοίμασε η Ουάσινγκτον.
Σύμφωνα με το Politico, το έγγραφο –18 σελίδων– δεν αποτελεί στρατιωτικό οδικό χάρτη, αλλά περιγράφει τη μετάβαση της Ουκρανίας από την επείγουσα διεθνή βοήθεια σε μια υποτιθέμενη αυτάρκη ευημερία.
Στο χαρτί, το σχέδιο προβλέπει ότι μέσα στα επόμενα δέκα χρόνια η ΕΕ, οι ΗΠΑ και διεθνείς χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, όπως το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα, θα κινητοποιήσουν 500 δισ. δολάρια δημόσιου και ιδιωτικού κεφαλαίου, ενώ από το 2028 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σκοπεύει να προσθέσει άλλα 100 δισ. ευρώ σε μορφή δημοσιονομικής στήριξης και επενδυτικών εγγυήσεων, με στόχο να προσελκύσει συνολικά 207 δισ. ευρώ επενδύσεων.
Το πρόβλημα; Όπως επισημαίνει η ιταλική Corriere della Sera, το σχέδιο «υπάρχει μόνο στα χαρτιά».
Τα κεφάλαια δεν έχουν εξασφαλιστεί και δεν υπάρχει σαφής μηχανισμός υλοποίησης, ειδικά όσο ο πόλεμος συνεχίζεται ή παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας ανάφλεξης.

Το τίμημα των εδαφών

Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι το πολιτικό παρασκήνιο.
Σύμφωνα με πηγές της Corriere della Sera, το πακέτο των 800 δισ. συνδέεται άμεσα με ένα εξαιρετικά ευαίσθητο ζήτημα: την παραίτηση του Κιέβου από εδάφη.
Το θέμα αυτό φέρεται να βρίσκεται στο τραπέζι των τριμερών συνομιλιών μεταξύ Ρωσίας, ΗΠΑ και Ουκρανίας στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
«Ο Zelensky θα πρέπει να παραχωρήσει εδάφη με αντάλλαγμα δυτικά χρήματα και εγγυήσεις ασφαλείας», σημειώνει χαρακτηριστικά η ιταλική εφημερίδα.
Πρόκειται για μια παραδοχή που αλλάζει ριζικά το αφήγημα περί «στήριξης χωρίς όρους» και μετατρέπει την ανοικοδόμηση σε διαπραγματευτικό εργαλείο.

Οι ΗΠΑ ως επενδυτής και ρυθμιστής

Το σχέδιο τοποθετεί τις Ηνωμένες Πολιτείες στον ρόλο του στρατηγικού οικονομικού εταίρου και βασικού επενδυτή.
Η Ουάσινγκτον δεν περιορίζεται στη χρηματοδότηση, αλλά επιδιώκει άμεση εμπλοκή αμερικανικών εταιρειών, ιδιαίτερα σε τομείς όπως τα κρίσιμα ορυκτά, η ενέργεια, οι υποδομές και η τεχνολογία.
Με απλά λόγια, η «ανοικοδόμηση» παρουσιάζεται και ως επενδυτική ευκαιρία, με την Ουκρανία να μετατρέπεται σε πεδίο οικονομικής και γεωπολιτικής επιρροής.
Δεν είναι τυχαίο ότι οι ΗΠΑ φέρονται να δίστασαν να υπογράψουν σχετική συμφωνία στο Davos, σύμφωνα με τους Financial Times, θέλοντας πρώτα να διαπιστώσουν πώς θα αντιδράσει η Μόσχα.

«Σαν έκρηξη ατομικής βόμβας»

Την πιο σκληρή κριτική άσκησε ο Ούγγρος πρωθυπουργός Viktor Orban.
Σύμφωνα με τον ίδιο, πέραν των 800 δισ. για την ανοικοδόμηση, η ΕΕ σχεδιάζει να διαθέσει άλλα 700 δισ. δολάρια για στρατιωτικές δαπάνες υπέρ της Ουκρανίας.
«Δεν ξέρω πού θα οδηγήσει αυτό, αλλά είναι σαν έκρηξη ατομικής βόμβας», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι η Βουδαπέστη αντιτίθεται ανοιχτά στα σχέδια Βρυξελλών και Κιέβου.
Η δήλωση αυτή αντικατοπτρίζει τον αυξανόμενο σκεπτικισμό στο εσωτερικό της ΕΕ, ειδικά σε μια περίοδο όπου πολλές ευρωπαϊκές κοινωνίες αντιμετωπίζουν οικονομική κόπωση, ενεργειακή κρίση και δημοσιονομικούς περιορισμούς.

Φαντασία ή πραγματικότητα;

Ακόμη πιο ωμή είναι η εκτίμηση του πρώην πρωθυπουργού της Ουκρανίας, Mykola Azarov, ο οποίος χαρακτήρισε τα ποσά αυτά καθαρή φαντασίωση.
«Δεν θα υπάρξουν ούτε 1,5 τρισ., ούτε 800 δισ. δολάρια. Δεν υπάρχει καμία πιθανότητα», δήλωσε.
Τον προβληματισμό συμμερίζεται και η BlackRock.
Ο αντιπρόεδρος της εταιρείας, Philip Hildebrand , υπενθύμισε στο Davos ο αυτονόητο: κανένα σοβαρό επενδυτικό ταμείο δεν μπορεί να επενδύσει σε ενεργή εμπόλεμη ζώνη.
Όσο η σύγκρουση παρατείνεται, η προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων γίνεται σχεδόν αδύνατη.

Εργαλείο πίεσης 

Το σχέδιο των 800 δισ. για την Ουκρανία μοιάζει περισσότερο με πολιτικό αφήγημα και εργαλείο πίεσης, παρά με ρεαλιστικό οικονομικό πρόγραμμα.
Χωρίς ειρήνη, χωρίς σαφείς εγγυήσεις και χωρίς πραγματικά διαθέσιμα κεφάλαια, η «ανοικοδόμηση» κινδυνεύει να παραμείνει μια υπόσχεση στο χαρτί.
Και όσο το τίμημα αυτής της υπόσχεσης φαίνεται να είναι εδάφη, κυριαρχία και μακροχρόνια εξάρτηση, τόσο πιο έντονα τίθεται το ερώτημα: ποιος τελικά θα πληρώσει τον λογαριασμό και ποιος θα ωφεληθεί πραγματικά;

www.bankingnews.gr