Το ανανεωμένο ενδιαφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών να αναλάβουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας – με τον έναν ή τον άλλον τρόπο – έχει φέρει ξανά το αρκτικό νησί στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής, περίπου έναν χρόνο αφότου ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump πρότεινε για πρώτη φορά ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έπρεπε να αγοράσουν την αυτόνομη περιοχή της Δανίας.
Γιατί η Γροιλανδία βρίσκεται στο στόχαστρο
Η Γροιλανδία, με έκταση περίπου ίση με το ένα τέταρτο των ηπειρωτικών ΗΠΑ, εκτιμάται ότι διαθέτει αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και κρίσιμα ορυκτά και στοιχεία σπάνιων γαιών. Θεωρητικά, αυτοί οι πόροι θα μπορούσαν να αποτελέσουν ιδιαίτερα πολύτιμα περιουσιακά στοιχεία για όποιον τους ελέγχει.
Στην πράξη, όμως, η εξόρυξή τους είναι εξαιρετικά δαπανηρή και τεχνικά δύσκολη. Η έλλειψη ενεργειακών υποδομών και δυνατοτήτων επεξεργασίας καθιστά αμφίβολη τη βιωσιμότητα και την οικονομική λογική της εκμετάλλευσης σπάνιων γαιών και κρίσιμων ορυκτών, σύμφωνα με αναλυτές του κλάδου.
Πετρελαϊκοί και ενεργειακοί πόροι
Σύμφωνα με εκτίμηση της U.S. Geological Survey (USGS), η υπεράκτια περιοχή της Ανατολικής Γροιλανδίας ενδέχεται να περιέχει κατά μέσο όρο 31,4 δισεκατομμύρια βαρέλια ισοδύναμου πετρελαίου, φυσικού αερίου και υγρών φυσικού αερίου.
Οι λεκάνες North Danmarkshavn Salt Basin και South Danmarkshavn Basin θεωρούνται οι πιο υποσχόμενες σε όρους ανεκμετάλλευτων πόρων, όπως ανέφερε έκθεση της USGS το 2007.
Νεότερη αξιολόγηση του 2023 για την περιοχή West Greenland–East Canada εκτίμησε τους ανεκμετάλλευτους, τεχνικά ανακτήσιμους συμβατικούς πόρους σε 7,8 δισεκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και 91,9 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια φυσικού αερίου.
Παρά τις εκτιμήσεις αυτές, η Γροιλανδία έχει ιστορικό δεκαετιών ανεπιτυχούς εξερεύνησης. Από τη δεκαετία του 1970, μεγάλες εταιρείες όπως οι ExxonMobil, Shell και Eni δραστηριοποιήθηκαν στην περιοχή χωρίς να προκύψει κάποια εμπορικά αξιοποιήσιμη ανακάλυψη.
Μετά από περίπου 50 χρόνια σποραδικών και αποτυχημένων προσπαθειών στο ακραίο αρκτικό περιβάλλον, η κυβέρνηση της Γροιλανδίας αποφάσισε το 2021 να σταματήσει κάθε νέα έρευνα για πετρέλαιο, επικαλούμενη περιβαλλοντικούς κινδύνους που υπερέβαιναν τα πιθανά οικονομικά οφέλη.
Γιατί η Γροιλανδία δεν είναι «Venezuela 2.0»
Παρότι διαθέτει θεωρητικό δυναμικό σε υδρογονάνθρακες και κρίσιμα ορυκτά, η Γροιλανδία απέχει πολύ από το να συγκριθεί με χώρες όπως η Βενεζουέλα.
Η τελευταία διαθέτει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα αργού πετρελαίου παγκοσμίως, δεκαετίες παραγωγής και είναι ιδρυτικό μέλος του OPEC.
Αντίθετα, όπως σημειώνουν οι αναλυτές της Wood Mackenzie, η Γροιλανδία είναι απομακρυσμένη, αφιλόξενη, ελάχιστα εξερευνημένη και χαρακτηρίζεται από εξαιρετικά υψηλό κόστος ανάπτυξης.
Οι Simon Flowers και Gavin Thompson επισημαίνουν ότι τα σύντομα καλοκαίρια, ο πυκνός πάγος που απαιτεί παγοθραυστικά, ο εξειδικευμένος υπεράκτιος εξοπλισμός και το ελάχιστο οδικό δίκτυο λειτουργούν αποτρεπτικά για σοβαρές επενδύσεις.
Συνολικά, έχουν διανοιχθεί μόλις 25 ερευνητικά πηγάδια, κυρίως στη νοτιοδυτική λεκάνη, χωρίς καμία επιτυχία.
Κρίσιμα ορυκτά και στοιχεία σπάνιων γαιών
Σύμφωνα με τη Geological Survey of Denmark and Greenland (GEUS), περίπου το 80% της Γροιλανδίας καλύπτεται από πάγο, γεγονός που δυσκολεύει τη λεπτομερή γεωλογική χαρτογράφηση. Παρ’ όλα αυτά, εκτιμάται ότι 24 από τις 34 κρίσιμες πρώτες ύλες που περιλαμβάνονται στον σχετικό κατάλογο της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπάρχουν στο υπέδαφος του νησιού.\Πρόκειται μεταξύ άλλων για στοιχεία σπάνιων γαιών, λίθιο, ταντάλιο, νιόβιο και ζιρκόνιο. Τον Νοέμβριο του 2025, η Amaroq Ltd ανακοίνωσε ότι εντόπισε συμβατική μεταλλοφορία με στοιχεία σπάνιων γαιών στη Νότια Γροιλανδία.
Ωστόσο, έως τον Ιανουάριο του 2026 λειτουργούν μόλις δύο ορυχεία στη χώρα: ένα ορυχείο χρυσού στη Νότια Γροιλανδία και ένα ορυχείο ανορθοσίτη στο φιόρδ Kangerlussuaq.
Κάθε περαιτέρω μεταλλευτική ανάπτυξη θα απαιτούσε τεράστιες επενδύσεις σε υποδομές, ενέργεια και εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό.
Το πραγματικό διακύβευμα: γεωστρατηγική ισχύς
Παρά τη συζήτηση γύρω από τους φυσικούς πόρους, το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της Γροιλανδίας είναι η γεωστρατηγική της θέση. Ο έλεγχος της περιοχής θα μπορούσε να αποδειχθεί καθοριστικός στον ανταγωνισμό ΗΠΑ, Ρωσίας και Κίνας για την κυριαρχία στην Αρκτική και τις νέες εμπορικές οδούς που ανοίγονται λόγω της κλιματικής αλλαγής.
Η Δανία, μέλος του NATO και μακροχρόνιος σύμμαχος των ΗΠΑ, διατηρεί τον έλεγχο της Γροιλανδίας και απορρίπτει κάθε ενδεχόμενο πώλησης του νησιού.
Όπως συνοψίζουν οι αναλυτές της Wood Mackenzie, παρά τον θόρυβο γύρω από τους φυσικούς πόρους, η στρατηγική θέση της Γροιλανδίας στον Άπω Βορρά είναι αυτή που τελικά θα καθορίσει τις εξελίξεις.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών