Σχετικά Άρθρα
Ρεκόρ στα ναύλα των δεξαμενόπλοιων «μπλοκάρει» το βαρύ αργό πετρέλαιο στην Αμερική – Βουτιά 10 δολ. το βαρέλι σε Καναδά, Κολομβία και Ισημερινό
HELLENiQ ENERGY: Έμφαση στο πετρέλαιο θέρμανσης με νέα ειδική έκτακτη έκπτωση 20 λεπτών το λίτρο
Αντιμέτωπη με τον κίνδυνο ενός εξαιρετικά δύσκολου χειμώνα βρίσκεται η Ευρώπη, καθώς η ενεργειακή αστάθεια, η εκτίναξη του κόστους προμήθειας πετρελαίου και η συρρίκνωση της κερδοφορίας των διυλιστηρίων δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα για την αγορά καυσίμων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προειδοποιεί ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας απειλούν να επιδεινώσουν την κρίση ακρίβειας, ενώ οι πιέσεις στις ευρωπαϊκά διυλιστήρια εντείνουν τους φόβους για περιορισμό της παραγωγής και περαιτέρω σύσφιγξη της προσφοράς.
Η εικόνα στις διεθνείς αγορές πετρελαίου γίνεται ολοένα πιο περίπλοκη. Οι τιμές του πετρελαίου και τα ναύλα των δεξαμενόπλοιων έχουν εκτοξευθεί, αυξάνοντας δραματικά το κόστος για τα διυλιστήρια, την ώρα που οι τιμές προϊόντων, που παράγουν, δεν ενισχύονται αρκετά ώστε να αντισταθμίσουν τις επιβαρύνσεις. Το αποτέλεσμα είναι η δραστική συρρίκνωση των περιθωρίων κέρδους, με ορισμένες μονάδες να ενδέχεται να εξετάσουν περικοπές λειτουργίας, εάν η κατάσταση επιδεινωθεί περαιτέρω.
Την ίδια στιγμή, η αβεβαιότητα για τις ενεργειακές ροές μέσω του Στενού του Hormuz, από το οποίο διέρχεται κρίσιμο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου, δυσχεραίνει τις προβλέψεις για την πορεία των τιμών και την επάρκεια των προμηθειών.
Κομισιόν: «Πολύ, πολύ δύσκολος χειμώνας»
Η Ευρωπαϊκή Ένωση οδεύει προς έναν «πολύ, πολύ δύσκολο χειμώνα», προειδοποίησε η εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα ενέργειας, Anna-Kaisa Itkonen, επισημαίνοντας ότι η άνοδος των ενεργειακών τιμών απειλεί να επιβαρύνει περαιτέρω τις τιμές βασικές προϊόντων και υπηρεσιών.
Η ίδια διευκρίνισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αντιμετωπίζει, προς το παρόν, πρόβλημα ασφάλειας εφοδιασμού. Ωστόσο, χαρακτήρισε την κατάσταση στις ενεργειακές αγορές «πολύ ασταθή» και «πολύ απρόβλεπτη», υπογραμμίζοντας ότι δεν υπάρχει σαφής εικόνα για το τι μπορεί να συμβεί και πότε στο Hormuz.
«Δεν έχουμε ορατότητα, για παράδειγμα, σχετικά με το τι και πότε θα συμβεί στο Στενό του Hormuz, όπου το 20% του πετρελαίου και του φυσικού αερίου παρεμποδίζεται εδώ και πολλούς, πολλούς μήνες», ανέφερε η Itkonen.
Η αβεβαιότητα γύρω από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα κινδύνου σε μια ήδη πιεσμένη αγορά. Οποιαδήποτε εξέλιξη που επηρεάζει τις διεθνείς ενεργειακές ροές μπορεί να έχει αντίκτυπο στο κόστος προμήθειας, στις τιμές των καυσίμων και, τελικά, στην οικονομική επιβάρυνση των νοικοκυριών και επιχειρήσεων στην Ευρώπη.
Η προειδοποίηση της Κομισιόν ήρθε παράλληλα με την πρόταση της Επιτροπής για αναβολή κατά ένα έτος των απαιτήσεων υποβολής στοιχείων σχετικά με τις εκπομπές μεθανίου στις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου, έπειτα από πιέσεις της Γαλλίας και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Καταρρέουν τα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων
Την ίδια στιγμή, η κερδοφορία των ευρωπαϊκών μονάδων έχει υποχωρήσει δραματικά, δημιουργώντας ανησυχίες για πιθανές περικοπές στην παραγωγή και συνεπώς ελλείψεις στην αγορά, ακριβώς τη στιγμή που η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με υψηλές τιμές στα διυλισμένα προϊόντα.
Η εκτίναξη των τιμών του φυσικού αργού πετρελαίου, σε συνδυασμό με το κόστος ναύλωσης υπερδεξαμενόπλοιων που έχει φτάσει σε επίπεδα ρεκόρ, έχει αυξήσει σημαντικά το κόστος των πρώτων υλών. Παράλληλα, οι τιμές ορισμένων προϊόντων που παράγονται στα διυλιστήρια, όπως η βενζίνη και η νάφθα, δεν έχουν αυξηθεί αρκετά ώστε να καλύψουν την άνοδο του κόστους.
Τα στοιχεία της LSEG είναι δραματικά. Τα περιθώρια διύλισης στη βορειοδυτική Ευρώπη υποχώρησαν από τα 54 δολάρια ανά βαρέλι στις αρχές Σεπτεμβρίου έως και τα -11 δολάρια στις 5 Οκτωβρίου. Παρά την ανάκαμψη που ακολούθησε, διαμορφώνονταν σε μόλις 3 δολάρια ανά βαρέλι κατά τον χρόνο καταγραφής των στοιχείων. Πρόκειται για τα λεγόμενα crack spreads, δηλαδή τα περιθώρια που προκύπτουν από τη διαφορά ανάμεσα στην αξία των πετρελαϊκών προϊόντων που παράγονται και στο κόστος του αργού πετρελαίου που χρησιμοποιείται ως πρώτη ύλη. Όταν αυτά συρρικνώνονται υπερβολικά, η λειτουργία μιας μονάδας γίνεται λιγότερο οικονομικά συμφέρουσα.
Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (IEA), στην έκθεσή της την Τετάρτη, προειδοποίησε ότι το δυσβάσταχτο κόστος προμήθειας αργού πετρελαίου και μεταφοράς έχει συνθλίψει τα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων στην Ευρώπη και την Ασία τις τελευταίες εβδομάδες.
Στο τραπέζι η μείωση της παραγωγής
Η περαιτέρω επιδείνωση της κερδοφορίας θα μπορούσε να οδηγήσει ορισμένα διυλιστήρια στην Ευρώπη και την Ασία σε περιορισμό της λειτουργίας τους, με πιθανές συνέπειες για την προσφορά καυσίμων στην παγκόσμια αγορά.
Σύμφωνα με την IEA, εάν τα περιθώρια κέρδους επιδεινωθούν ακόμη περισσότερο, οι λιγότερο ανταγωνιστικές μονάδες ενδέχεται να προχωρήσουν σε περικοπές παραγωγής για οικονομικούς λόγους πριν από το τέλος του έτους, αυξάνοντας τη στενότητα στην αγορά.
Οι πιέσεις είναι ιδιαίτερα έντονες σε προϊόντα χαμηλότερου περιθωρίου κέρδους, όπως η νάφθα και το μαζούτ υψηλής περιεκτικότητας σε θείο. Τα περιθώρια αυτών των προϊόντων έχουν υποχωρήσει βαθύτερα σε αρνητικό έδαφος, καθώς η ζήτησή τους δεν έχει ακολουθήσει την άνοδο του κόστους του αργού. Παράλληλα, τα περιθώρια κέρδους της βενζίνης πέρασαν σε αρνητικό έδαφος στα τέλη Σεπτεμβρίου.
Ο Benedict George από την Argus, περιέγραψε την κατάσταση ως εξαιρετικά πιεστική, επισημαίνοντας ότι τα περιθώρια είναι πλέον πολύ περιορισμένα και οι εταιρείες δεν γνωρίζουν πώς θα κινηθούν τις επόμενες εβδομάδες. Όπως εξήγησε, εάν τα περιθώρια παραμείνουν αρνητικά για μία εβδομάδα, τα διυλιστήρια πιθανότατα δεν θα αλλάξουν τη στρατηγική τους. Εάν, όμως, η κατάσταση διατηρηθεί για τρεις εβδομάδες ή περισσότερο, η συμπεριφορά τους ενδέχεται να αλλάξει.
Μέχρι στιγμής, οι μονάδες δεν έχουν περιορίσει τη λειτουργία τους εξαιτίας της συγκεκριμένης πίεσης. Ωστόσο, η πιθανότητα περικοπών παραμένει ανοιχτή εφόσον τα περιθώρια κέρδους εξακολουθήσουν να βρίσκονται σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα.
Επίπεδα ρεκόρ στα κόστη
Σημαντικό ρόλο στην επιδείνωση της κατάστασης έχουν διαδραματίσει οι ανησυχίες για τις προμήθειες πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο, καθώς και η παύση των ροών μέσω του αγωγού East-West της Σαουδικής Αραβίας.
Οι ανησυχίες αυτές είχαν οδηγήσει τα διυλιστήρια να καταβάλουν τον προηγούμενο μήνα υψηλά premiums πάνω από τις τιμές αναφοράς, εξασφαλίζοντας παραδόσεις αργού πετρελαίου για το επόμενο διάστημα. Στη συνέχεια, όμως, αυξήθηκαν ακόμη περισσότερο τόσο οι φυσικές τιμές του αργού όσο και το κόστος μεταφοράς, επιβαρύνοντας περαιτέρω τους ισολογισμούς των επιχειρήσεων.
Ενδεικτική είναι η πορεία του Dated Brent, της τιμής αναφοράς για φυσικές παραδόσεις πετρελαίου σε χρονικό ορίζοντα περίπου 10 έως 30 ημερών. Η συγκεκριμένη τιμή αυξήθηκε κατά περισσότερο από 13% μέσα σε έναν μήνα, ενώ τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του πρώτου μήνα ενισχύθηκαν μόλις κατά 1,2% την ίδια περίοδο. Η απόκλιση αυτή, σε συνδυασμό με τα υψηλά premiums που καταβάλλουν οι αγοραστές, έχει οδηγήσει το κόστος προμήθειας αργού στις πύλες των διυλιστηρίων σε επίπεδα ρεκόρ.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται, επομένως, στην κατεύθυνση των διεθνών τιμών του πετρελαίου. Το κόστος για τις επιχειρήσεις εξαρτάται επίσης από τις πραγματικές τιμές παράδοσης, τα επιπλέον ποσά που απαιτούνται για την εξασφάλιση φορτίων και τις δαπάνες μεταφοράς.
Πίεση στην αγορά ντίζελ
Η υποχώρηση των περιθωρίων διύλισης καταγράφεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς αγορές ντίζελ εμφανίζουν ήδη αυξημένη στενότητα.
Την Παρασκευή, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, ανακοίνωσε συμφωνία με τη Ρωσία για τη διάθεση ποσοτήτων ντίζελ στις διεθνείς αγορές. Ωστόσο, οι αναλυτές εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη κίνηση θα έχει περιορισμένο αντίκτυπο στην αγορά και δεν αναμένεται να ανατρέψει ουσιαστικά τις πιέσεις.
Τα διυλιστήρια μετατρέπουν το αργό πετρέλαιο σε ένα ευρύ φάσμα προϊόντων, από υγραέριο και βενζίνη έως πετρέλαιο θέρμανσης, καύσιμα αεροσκαφών, μαζούτ και άσφαλτο. Παρότι οι τιμές του ντίζελ και των καυσίμων αεροσκαφών έχουν αυξηθεί σημαντικά φέτος, οι μονάδες έχουν περιορισμένη ευελιξία ως προς την ποσότητα κάθε προϊόντος που μπορούν να παράγουν από ένα βαρέλι αργού. Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και όταν ένα συγκεκριμένο καύσιμο προσφέρει υψηλότερο περιθώριο κέρδους, τα διυλιστήρια δεν μπορούν να αυξήσουν απεριόριστα την παραγωγή του εις βάρος των υπόλοιπων προϊόντων. Αυτό περιορίζει τη δυνατότητά τους να αντιδράσουν στις διακυμάνσεις της ζήτησης και των τιμών.
Σε πλεονεκτική θέση τα αμερικανικά διυλιστήρια
Οι πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές και ασιατικές μονάδες έρχονται σε έντονη αντίθεση με τις συνθήκες που επικρατούν στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τα αμερικανικά διυλιστήρια μπορούν να χρησιμοποιούν εγχώριο αργό πετρέλαιο και, ως εκ τούτου, δεν έχουν πληγεί στον ίδιο βαθμό από την εκτίναξη των ναύλων, η οποία συνδέεται με την έλλειψη διαθέσιμων δεξαμενόπλοιων κατά τη διάρκεια του πολέμου. Ως αποτέλεσμα, τα κέρδη τους αναμένεται να αυξηθούν περισσότερο από τέσσερις φορές, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στην ανάλυση της IEA.
Ωστόσο, η βελτιωμένη κερδοφορία των αμερικανικών μονάδων δεν αρκεί για να αντισταθμίσει τα αντικίνητρα που αντιμετωπίζουν τα διυλιστήρια σε άλλες περιοχές του κόσμου. Η IEA εκτιμά ότι η παγκόσμια λειτουργία των διυλιστηρίων θα υποχωρήσει τον Οκτώβριο σε εποχικό χαμηλό, στα 81,3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Αυτό σημαίνει ότι η αυξημένη επεξεργασία αργού στις ΗΠΑ δεν αναμένεται να εξουδετερώσει πλήρως την πίεση που ασκείται στην παραγωγή από τις ευρωπαϊκές και ασιατικές μονάδες.
Τα ακριβά ναύλα εμποδίζουν τη μεταφορά φθηνότερων καυσίμων
Πρόσθετο πρόβλημα αποτελεί ο ολοένα μεγαλύτερος κατακερματισμός της διεθνούς αγοράς πετρελαϊκών προϊόντων. Τα υψηλά ναύλα καθιστούν ακριβότερη τη μεταφορά καυσίμων από περιοχές όπου οι τιμές είναι χαμηλότερες προς αγορές όπου η ζήτηση και οι τιμές είναι υψηλότερες.
Υπό φυσιολογικές συνθήκες, οι διαφορές τιμών μεταξύ των περιοχών δημιουργούν κίνητρα για εμπορικές ροές που συμβάλλουν στην εξισορρόπηση της αγοράς. Όταν, όμως, το κόστος μεταφοράς αυξάνεται υπερβολικά, η μετακίνηση των φορτίων γίνεται λιγότερο συμφέρουσα, ακόμη και αν υπάρχει σαφής διαφορά στις τιμές.
Ο Arne Rasmussen, επικεφαλής αναλυτής της Global Risk Management, περιέγραψε το φαινόμενο ως μια κατάσταση κατά την οποία τα φθηνότερα καύσιμα δεν κατευθύνονται απαραίτητα στις αγορές που τα χρειάζονται περισσότερο, εξαιτίας του κόστους μεταφοράς. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το πετρέλαιο εσωτερικής καύσης, το οποίο είναι φθηνότερο στην Ασία από ό,τι στην Ευρώπη. Υπό κανονικές συνθήκες, η διαφορά αυτή θα μπορούσε να ενθαρρύνει τη μεταφορά ποσοτήτων προς την ευρωπαϊκή αγορά. Ωστόσο, οι εξαιρετικά υψηλές τιμές ναύλωσης δεξαμενόπλοιων περιορίζουν αυτή τη δυνατότητα. Το αποτέλεσμα είναι να δυσχεραίνεται η ανακατανομή των διαθέσιμων καυσίμων σε διεθνές επίπεδο, επιτείνοντας τις πιέσεις στις αγορές που αντιμετωπίζουν υψηλότερες τιμές.
Φόβοι για νέο κύμα ακρίβειας
Η προειδοποίηση της Κομισιόν για έναν εξαιρετικά δύσκολο χειμώνα συμπίπτει, επομένως, με μια περίοδο έντονης πίεσης στην ευρωπαϊκή αγορά διύλισης. Η αύξηση του κόστους αργού πετρελαίου και μεταφοράς, η συμπίεση των περιθωρίων κέρδους και η πιθανότητα περικοπών παραγωγής δημιουργούν πρόσθετους κινδύνους για την αγορά καυσίμων.
Εάν οι συνθήκες αυτές επιμείνουν, η προσφορά ορισμένων πετρελαϊκών προϊόντων θα μπορούσε να περιοριστεί περαιτέρω, ενώ το αυξημένο κόστος προμήθειας και μεταφοράς ενδέχεται να συντηρήσει τις ανοδικές πιέσεις στις τιμές. Σε ένα τέτοιο σενάριο, οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να επεκταθούν στην ευρύτερη οικονομία, επιβαρύνοντας τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών