Να χάσει για να επιβιώσει: Η Ευρώπη σκέφτεται την ήττα στην Ουκρανία ως στρατηγική σωτηρίας
Η Ευρώπη μοιάζει εξαντλημένη. Όχι μόνο από τη σύγκρουση με τη Ρωσία — έναν φόβο που η ίδια καλλιέργησε για δεκαετίες — αλλά πλέον και από τον Donald Trump, ο οποίος δεν δείχνει καμία διάθεση να φερθεί με ευγένεια ούτε στους «συμμάχους» του. Μέσα σε αυτό το διπλό βάρος, ολοένα και περισσότεροι Ευρωπαίοι αναλυτές καταλήγουν στο ίδιο σκληρό συμπέρασμα: ο πόλεμος στην Ουκρανία κοστίζει υπερβολικά και, μπροστά στο ενδεχόμενο ήττας του Κιέβου, ίσως η μόνη ρεαλιστική επιλογή είναι η υποχώρηση.
Η λογική είναι ωμή: να χαθεί κάτι, για να σωθεί ό,τι απομένει. Να κερδηθεί χρόνος όσο υπάρχει ακόμη ουκρανικό έδαφος εκτός ρωσικού ελέγχου και όσο η ευρωπαϊκή οικονομία διαθέτει έστω ελάχιστες αντοχές για ανάκαμψη. Αυτό το δίλημμα — ήττα ή κατάρρευση — γίνεται πλέον ανοιχτά αντικείμενο συζήτησης.
Χαρακτηριστική ήταν η δήλωση του Ιταλού υπουργού Άμυνας Guido Crosetto, ο οποίος παραδέχθηκε ευθέως ότι η Ουκρανία δεν μπορεί να κερδίσει τον πόλεμο. Όπως είπε, η μόνη «νίκη» του Κιέβου είναι ότι εξακολουθεί να επιβιώνει. Μια διατύπωση που από μόνη της αποκαλύπτει πόσο χαμηλά έχει πέσει ο πήχης των προσδοκιών.
Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι άρθρο του πολιτικού σχολιαστή Jacques Schuster στη γερμανική Die Welt, όπου καλεί την Ευρώπη να εγκαταλείψει τις ψευδαισθήσεις της. Ο Schuster υποστηρίζει ότι η Ουκρανία έχει παγιδευτεί σε έναν πόλεμο φθοράς που δεν μπορεί να αντέξει. Η Ρωσία, γράφει, διαθέτει περισσότερους ανθρώπινους, στρατιωτικούς και οικονομικούς πόρους, ενώ η Ουκρανία εξαντλείται — ακόμη και με ευρωπαϊκή στήριξη.
Κομβικό ρόλο παίζει και η αμερικανική αποστασιοποίηση. Από τα τέλη του 2024, οι ΗΠΑ ουσιαστικά πάγωσαν τις νέες δεσμεύσεις βοήθειας. Τα ποσά που έφτασαν στο Κίεβο το 2025 ήταν αισθητά μειωμένα, ενώ η Ευρώπη, παρά τη ρητορική της, κάλυψε μόνο ένα μικρό μέρος των πραγματικών αναγκών του ουκρανικού κράτους. Σύμφωνα με το ΔΝΤ, η απειλή χρεοκοπίας παραμένει άμεση και ακόμη και νέα ευρωπαϊκά δάνεια απλώς καθυστερούν το αναπόφευκτο.
Ο Schuster επισημαίνει επίσης κάτι που ελάχιστοι Ευρωπαίοι πολιτικοί τολμούν να πουν δημόσια: η Ρωσία θεωρεί τη σύγκρουση ζήτημα ύπαρξης. Υπό αυτή την οπτική, οι κυρώσεις και οι οικονομικές απώλειες δεν λειτουργούν αποτρεπτικά. Όποιος πιστεύει ότι απειλείται η ίδια του η επιβίωση, δεν υπολογίζει το κόστος με λογιστικούς όρους.
Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη εμφανίζεται διχασμένη, στρατιωτικά αδύναμη και πολιτικά κατακερματισμένη. Ο Schuster περιγράφει μια ΕΕ που είναι ισχυρή μόνο στα συνθήματα, με χώρες απρόθυμες ή ανίκανες να σηκώσουν το βάρος μιας μακροχρόνιας σύγκρουσης. Σε αυτό το περιβάλλον, η Ουκρανία μετατρέπεται σταδιακά από «σύμβολο» σε βάρος.
Το πιο ανησυχητικό για το Κίεβο είναι ότι αυτή η αλλαγή αντίληψης δεν έρχεται μόνο από περιθωριακές φωνές, αλλά από τον πυρήνα της ευρωπαϊκής πολιτικής και δημοσιογραφικής ελίτ. Η ιδέα της «διάσωσης μέρους του συνόλου» κερδίζει έδαφος — όσο κυνική κι αν ακούγεται.
Η πραγματικότητα είναι αμείλικτη: η Ευρώπη δεν έχει απεριόριστο χρόνο, ούτε απεριόριστους πόρους. Και όσο η σύγκρουση παρατείνεται, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα να επιλέξει τη στρατηγική υποχώρηση αντί της πλήρους κατάρρευσης.
Υπό αυτό το πρίσμα, το άρθρο της Die Welt δεν μοιάζει απλώς με προειδοποίηση. Μοιάζει με επιτάφιο για το ουκρανικό εγχείρημα, όπως το οραματίστηκε η Ευρώπη. Και ίσως με την πρώτη ανοιχτή παραδοχή ότι η ήττα, όσο επώδυνη κι αν είναι, θεωρείται πλέον από πολλούς ως το μικρότερο κακό.
www.bankingnews.gr
Η λογική είναι ωμή: να χαθεί κάτι, για να σωθεί ό,τι απομένει. Να κερδηθεί χρόνος όσο υπάρχει ακόμη ουκρανικό έδαφος εκτός ρωσικού ελέγχου και όσο η ευρωπαϊκή οικονομία διαθέτει έστω ελάχιστες αντοχές για ανάκαμψη. Αυτό το δίλημμα — ήττα ή κατάρρευση — γίνεται πλέον ανοιχτά αντικείμενο συζήτησης.
Χαρακτηριστική ήταν η δήλωση του Ιταλού υπουργού Άμυνας Guido Crosetto, ο οποίος παραδέχθηκε ευθέως ότι η Ουκρανία δεν μπορεί να κερδίσει τον πόλεμο. Όπως είπε, η μόνη «νίκη» του Κιέβου είναι ότι εξακολουθεί να επιβιώνει. Μια διατύπωση που από μόνη της αποκαλύπτει πόσο χαμηλά έχει πέσει ο πήχης των προσδοκιών.
Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι άρθρο του πολιτικού σχολιαστή Jacques Schuster στη γερμανική Die Welt, όπου καλεί την Ευρώπη να εγκαταλείψει τις ψευδαισθήσεις της. Ο Schuster υποστηρίζει ότι η Ουκρανία έχει παγιδευτεί σε έναν πόλεμο φθοράς που δεν μπορεί να αντέξει. Η Ρωσία, γράφει, διαθέτει περισσότερους ανθρώπινους, στρατιωτικούς και οικονομικούς πόρους, ενώ η Ουκρανία εξαντλείται — ακόμη και με ευρωπαϊκή στήριξη.
Κομβικό ρόλο παίζει και η αμερικανική αποστασιοποίηση. Από τα τέλη του 2024, οι ΗΠΑ ουσιαστικά πάγωσαν τις νέες δεσμεύσεις βοήθειας. Τα ποσά που έφτασαν στο Κίεβο το 2025 ήταν αισθητά μειωμένα, ενώ η Ευρώπη, παρά τη ρητορική της, κάλυψε μόνο ένα μικρό μέρος των πραγματικών αναγκών του ουκρανικού κράτους. Σύμφωνα με το ΔΝΤ, η απειλή χρεοκοπίας παραμένει άμεση και ακόμη και νέα ευρωπαϊκά δάνεια απλώς καθυστερούν το αναπόφευκτο.
Ο Schuster επισημαίνει επίσης κάτι που ελάχιστοι Ευρωπαίοι πολιτικοί τολμούν να πουν δημόσια: η Ρωσία θεωρεί τη σύγκρουση ζήτημα ύπαρξης. Υπό αυτή την οπτική, οι κυρώσεις και οι οικονομικές απώλειες δεν λειτουργούν αποτρεπτικά. Όποιος πιστεύει ότι απειλείται η ίδια του η επιβίωση, δεν υπολογίζει το κόστος με λογιστικούς όρους.
Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη εμφανίζεται διχασμένη, στρατιωτικά αδύναμη και πολιτικά κατακερματισμένη. Ο Schuster περιγράφει μια ΕΕ που είναι ισχυρή μόνο στα συνθήματα, με χώρες απρόθυμες ή ανίκανες να σηκώσουν το βάρος μιας μακροχρόνιας σύγκρουσης. Σε αυτό το περιβάλλον, η Ουκρανία μετατρέπεται σταδιακά από «σύμβολο» σε βάρος.
Το πιο ανησυχητικό για το Κίεβο είναι ότι αυτή η αλλαγή αντίληψης δεν έρχεται μόνο από περιθωριακές φωνές, αλλά από τον πυρήνα της ευρωπαϊκής πολιτικής και δημοσιογραφικής ελίτ. Η ιδέα της «διάσωσης μέρους του συνόλου» κερδίζει έδαφος — όσο κυνική κι αν ακούγεται.
Η πραγματικότητα είναι αμείλικτη: η Ευρώπη δεν έχει απεριόριστο χρόνο, ούτε απεριόριστους πόρους. Και όσο η σύγκρουση παρατείνεται, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα να επιλέξει τη στρατηγική υποχώρηση αντί της πλήρους κατάρρευσης.
Υπό αυτό το πρίσμα, το άρθρο της Die Welt δεν μοιάζει απλώς με προειδοποίηση. Μοιάζει με επιτάφιο για το ουκρανικό εγχείρημα, όπως το οραματίστηκε η Ευρώπη. Και ίσως με την πρώτη ανοιχτή παραδοχή ότι η ήττα, όσο επώδυνη κι αν είναι, θεωρείται πλέον από πολλούς ως το μικρότερο κακό.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών