Η παραγωγικότητα στη μεταποίηση ανέκαμψε κατά 3,2% από το χαμηλό επίπεδο του τέλους του 2022, με την ετήσια αύξηση 2,3% να αποτελεί την ισχυρότερη επίδοση τεσσάρων τριμήνων από το 2021
Οι αντίπαλοι του Donald Trump θέλουν να βλέπουν παντού αποτυχίες και διαψεύδονται από τα στοιχεία…
Όπως οικονομολόγος του Cato Institute, Scott Lincicome, σε πρόσφατη στήλη του στο Bloomberg, υποστηρίζει ότι η αμερικανική μεταποίηση «έκλεισε το 2025 με... αρνητικό πάταγο», επικαλούμενος απώλειες θέσεων εργασίας και αδύναμα στοιχεία ερευνών ως απόδειξη αποτυχίας πολιτικής.
Όμως αυτή η ανάλυση κάνει ένα θεμελιώδες λάθος: αντιμετωπίζει την απασχόληση ως τον βασικό δείκτη επιτυχίας σε μια οικονομία η οποία χαρακτηρίζεται από μειωμένη προσφορά (σε τεχνικούς όρους βρίσκεται σε καθεστώς της πλήρους απασχόλησης).
Ένας καλύτερος δείκτης θα ήταν η παραγωγή και η παραγωγικότητα.
Το τρίτο τρίμηνο του 2025, η παραγωγικότητα στη μεταποίηση αυξήθηκε κατά 3,3%, επειδή η παραγωγή αυξήθηκε κατά 2,6%, παρότι οι ώρες εργασίας μειώθηκαν κατά 0,7%.
Στους τελευταίους τέσσερις μήνες, η παραγωγικότητα αυξήθηκε κατά 2,3% — η μεγαλύτερη αύξηση από το 2021.
Η μεταποίηση επιστρέφει με εμφατικό τρόπο.
Αυτή η άνοδος της παραγωγικότητας έρχεται σε αντίθεση με όσα προέβλεπαν οι οικονομολόγοι κατά των δασμών, όπως ο Lincicome, για τις επιπτώσεις των δασμών.
Το 2024, η συνάδελφός του στο Cato Institute, Erika York, παρέπεμψε σε μελέτη του ΔΝΤ που υποστήριζε ότι οι δασμοί μειώνουν την παραγωγικότητα.
Το Yale Budget Lab προειδοποιούσε ότι οι δασμοί θα «επηρεάσουν την οικονομία μέσω χαμηλότερης παραγωγικότητας».
Ανάλυση της J.P. Morgan Asset Management δήλωνε ξεκάθαρα ότι οι δασμοί «υπονομεύουν την παραγωγικότητα», επειδή απομακρύνουν πόρους από τα συγκριτικά πλεονεκτήματα.
Όλοι διαψεύστηκαν
Ωστόσο, το 2025 έφερε το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα.
Η παραγωγικότητα στη μεταποίηση ανέκαμψε κατά 3,2% από το χαμηλό επίπεδο του τέλους του 2022, με την ετήσια αύξηση 2,3% να αποτελεί την ισχυρότερη επίδοση τεσσάρων τριμήνων από το 2021.
Η ανάκαμψη αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, δεδομένης της «μυστηριώδους επιβράδυνσης» που τεκμηρίωσε η Ομοσπονδιακή Τράπεζα της Νέας Υόρκης τον Ιούλιο του 2024, δείχνοντας ότι η παραγωγικότητα στη μεταποίηση μειωνόταν από το 2015 έως το 2022.
Στοιχεία του Bureau of Labor Statistics δείχνουν ότι αυτό αντιστοιχούσε σε πτώση περίπου 4,5% από την κορυφή στο κατώτατο σημείο.
Η σημερινή ανάκαμψη συνιστά μια θεμελιώδη αντιστροφή αυτής της ανησυχητικής τάσης.
Η κατανόηση της τρέχουσας πορείας της μεταποίησης απαιτεί να αναγνωρίσουμε πότε ο κλάδος έπιασε πραγματικά πάτο.
Η βιομηχανική παραγωγή έφτασε στο χαμηλότερο σημείο της το τέταρτο τρίμηνο του 2024, σηματοδοτώντας το τέλος μιας πολυετούς πτώσης από το υψηλό του 2018.
Από αυτό το χαμηλό του δ΄ τριμήνου 2024 έως το γ΄ τρίμηνο του 2025, η παραγωγή αυξήθηκε κατά 2,33%, που αντιστοιχεί σε ετησιοποιημένο ρυθμό ανάπτυξης 3,12%.
Και τα τρία τρίμηνα του 2025 έδειξαν σταθερή επιτάχυνση.
Η άνθηση των μισθών των εργατών
Τα κέρδη στην παραγωγικότητα μεταφράζονται άμεσα σε οφέλη για τους εργαζομένους.
Οι μέσες ωριαίες αποδοχές στη μεταποίηση αυξήθηκαν από 28,33 δολάρια τον Δεκέμβριο του 2024 σε 29,51 δολάρια τον Δεκέμβριο του 2025 — αύξηση 4,17% σε ετήσια βάση.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025, η αύξηση των μισθών ξεπερνούσε σταθερά το 4% σε ετήσια βάση.
Αυτός ο συνδυασμός —αύξηση παραγωγικότητας, ανάκαμψη παραγωγής και ισχυρή αύξηση μισθών— αντιπροσωπεύει βιώσιμη και υγιή ανάπτυξη, σε αντίθεση με τα μηδενικού αθροίσματος ανταλλάγματα που χαρακτήριζαν την προηγούμενη περίοδο παρακμής.
Όταν η παραγωγικότητα μειωνόταν την περίοδο 2015–2022 ενώ οι μισθοί αυξάνονταν, ο κλάδος αντιμετώπιζε συμπίεση περιθωρίων κέρδους.
Τώρα, η παραγωγικότητα ανεβαίνει ταχύτερα από τους μισθούς, οι οποίοι αυξάνονται ταχύτερα από τον πληθωρισμό, δημιουργώντας ένα πραγματικό όφελος τόσο για τους εργαζομένους όσο και για τις επιχειρήσεις.
Ίσως ο πιο αποκαλυπτικός δείκτης της υγείας της μεταποίησης είναι οι επενδύσεις κεφαλαίου.
Οι νέες παραγγελίες για μη αμυντικά κεφαλαιουχικά αγαθά, εξαιρουμένων των αεροσκαφών —ένας βασικός δείκτης επενδύσεων σε παραγωγική ικανότητα— εκτινάχθηκαν το 2025.
Οι παραγγελίες αυξήθηκαν από 75,97 δισ. δολάρια τον Ιανουάριο σε 78,0 δισ. δολάρια τον Οκτώβριο, μόλις 0,15% κάτω από το ιστορικό υψηλό του Αυγούστου 2022. Κάθε μήνας του 2025 ξεπέρασε τον μέσο όρο του 2024, με έξι συνεχόμενους μήνες αυξήσεων από τον Μάιο έως τον Οκτώβριο. Η ετήσια αύξηση έφτασε το 6,21% τον Οκτώβριο — η ισχυρότερη από τις αρχές του 2023.
Οι επενδύσεις κεφαλαίου είναι εκ φύσεως προσανατολισμένες στο μέλλον.
Όταν οι επιχειρήσεις δεσμεύουν δισεκατομμύρια σε νέο εξοπλισμό και μηχανήματα, στοιχηματίζουν στην μελλοντική κερδοφορία και ανάπτυξη. Η άνοδος σε επίπεδα κοντά στα ιστορικά υψηλά διαψεύδει άμεσα κάθε αφήγημα περί παρακμής της μεταποίησης.
Τα στοιχεία απασχόλησης που τονίζει ο Lincicome χρειάζονται το κατάλληλο πλαίσιο, όπως προκύπτει από πρόσφατη έρευνα της Ομοσπονδιακής Τράπεζας. Ανάλυση της Fed του Σαν Φρανσίσκο, που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο του 2026, καταγράφει ότι η προσφορά και η ζήτηση εργασίας μειώθηκαν ταυτόχρονα: η αύξηση των θέσεων εργασίας έπεσε από περίπου 250.000 μηνιαίως στις αρχές του 2023 σε 100.000 το πρώτο μισό του 2025, ενώ η αύξηση του εργατικού δυναμικού μειώθηκε από 270.000 σε 50.000 μηνιαίως.
Αυτή η «ισορροπημένη επιβράδυνση» εξηγεί γιατί η ανεργία έχει ελάχιστα μεταβληθεί, παρά τη χαμηλότερη αύξηση των θέσεων εργασίας.
Σε αυτό το περιβάλλον περιορισμένης προσφοράς εργασίας, τα επίπεδα απασχόλησης έχουν μικρότερη σημασία από την παραγωγή ανά εργαζόμενο, τους μισθούς ανά εργαζόμενο και τη συνολική παραγωγή — όλα στοιχεία που βελτιώνονται
.Ένας κλάδος που παράγει περισσότερα με λιγότερους εργαζομένους και πληρώνει καλύτερους μισθούς δεν αποτυγχάνει· γίνεται πιο αποδοτικός και πιο ανταγωνιστικός.
Οι δασμοί και η επιστροφή της αμερικανικής μεταποίησης
Ο χρονισμός αυτών των βελτιώσεων έχει σημασία για την ανάλυση πολιτικής. Η βιομηχανική παραγωγή έπιασε πάτο στο τέλος της διακυβέρνησης Biden, πριν από την εφαρμογή των δασμών του 2025 που επικρίνει ο Lincicome.
Η ανάκαμψη —στην παραγωγικότητα, την παραγωγή, τους μισθούς και τις επενδύσεις κεφαλαίου— σημειώθηκε εντός του 2025, με και τους τέσσερις δείκτες να βελτιώνονται σταθερά για τρία συνεχόμενα τρίμηνα. Οι δασμοί —μαζί με την άφθονη ενεργειακή πολιτική, την απορρύθμιση και τις φορολογικές μειώσεις— οδηγούν σε μια αναγέννηση της αμερικανικής μεταποίησης.
Τίποτα από αυτά δεν αρνείται ότι οι δασμοί δημιουργούν κόστη προσαρμογής ή ότι ορισμένοι κατασκευαστές αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Η εξισορρόπηση της αμερικανικής οικονομίας και της παγκόσμιας εμπορικής τάξης δεν επρόκειτο ποτέ να είναι εύκολη.
Μετά από δεκαετίες πολιτικών που ενθάρρυναν τη μεταφορά της παραγωγής στο εξωτερικό, η αναδόμηση μιας οικονομίας «Made in America» θα είναι άβολη για όσους αργούν να προσαρμοστούν.
Τα στοιχεία του ISM που επικαλείται ο Lincicome αντανακλούν πραγματικές ανησυχίες για το κόστος εισροών και την αβεβαιότητα.
Όμως το κλίμα των ερευνών και τα σκληρά οικονομικά δεδομένα συχνά αποκλίνουν, ιδιαίτερα σε περιόδους διαρθρωτικών αλλαγών.
Και τα στοιχεία παραγωγικότητας δείχνουν ότι, όποια κι αν ήταν τα κόστη προσαρμογής που επέβαλαν οι δασμοί, δεν εμπόδισαν —και πιθανότατα πυροδότησαν— μια θεμελιώδη βελτίωση της αποδοτικότητας της μεταποίησης.
Η συνολική εικόνα δείχνει έναν κλάδο μεταποίησης που κληρονόμησε ένα χαμηλό σημείο στα τέλη του 2024 και πέρασε το 2025 ανακάμπτοντας σε πολλαπλά επίπεδα.
Η παραγωγικότητα αυξάνεται με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων τεσσάρων ετών.
Η παραγωγή ανεβαίνει σταθερά από το χαμηλό της σημείο. Οι μισθοί αυξάνονται με υγιείς ρυθμούς πάνω από τον πληθωρισμό.
Και οι επιχειρήσεις επενδύουν σε νέα παραγωγική ικανότητα σε επίπεδα κοντά στα ιστορικά υψηλά — το πιο ξεκάθαρο δυνατό μήνυμα ότι πιστεύουν στο μέλλον της μεταποίησης.
Αυτό δεν μοιάζει με έναν κλάδο που «κλείνει τη χρονιά με αρνητικό πάταγο».
Μοιάζει με έναν ζωτικό οικονομικό τομέα που αναγεννάται.
www.bankingnews.gr
Όπως οικονομολόγος του Cato Institute, Scott Lincicome, σε πρόσφατη στήλη του στο Bloomberg, υποστηρίζει ότι η αμερικανική μεταποίηση «έκλεισε το 2025 με... αρνητικό πάταγο», επικαλούμενος απώλειες θέσεων εργασίας και αδύναμα στοιχεία ερευνών ως απόδειξη αποτυχίας πολιτικής.
Όμως αυτή η ανάλυση κάνει ένα θεμελιώδες λάθος: αντιμετωπίζει την απασχόληση ως τον βασικό δείκτη επιτυχίας σε μια οικονομία η οποία χαρακτηρίζεται από μειωμένη προσφορά (σε τεχνικούς όρους βρίσκεται σε καθεστώς της πλήρους απασχόλησης).
Ένας καλύτερος δείκτης θα ήταν η παραγωγή και η παραγωγικότητα.
Το τρίτο τρίμηνο του 2025, η παραγωγικότητα στη μεταποίηση αυξήθηκε κατά 3,3%, επειδή η παραγωγή αυξήθηκε κατά 2,6%, παρότι οι ώρες εργασίας μειώθηκαν κατά 0,7%.
Στους τελευταίους τέσσερις μήνες, η παραγωγικότητα αυξήθηκε κατά 2,3% — η μεγαλύτερη αύξηση από το 2021.
Η μεταποίηση επιστρέφει με εμφατικό τρόπο.
Αυτή η άνοδος της παραγωγικότητας έρχεται σε αντίθεση με όσα προέβλεπαν οι οικονομολόγοι κατά των δασμών, όπως ο Lincicome, για τις επιπτώσεις των δασμών.
Το 2024, η συνάδελφός του στο Cato Institute, Erika York, παρέπεμψε σε μελέτη του ΔΝΤ που υποστήριζε ότι οι δασμοί μειώνουν την παραγωγικότητα.
Το Yale Budget Lab προειδοποιούσε ότι οι δασμοί θα «επηρεάσουν την οικονομία μέσω χαμηλότερης παραγωγικότητας».
Ανάλυση της J.P. Morgan Asset Management δήλωνε ξεκάθαρα ότι οι δασμοί «υπονομεύουν την παραγωγικότητα», επειδή απομακρύνουν πόρους από τα συγκριτικά πλεονεκτήματα.
Όλοι διαψεύστηκαν
Ωστόσο, το 2025 έφερε το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα.
Η παραγωγικότητα στη μεταποίηση ανέκαμψε κατά 3,2% από το χαμηλό επίπεδο του τέλους του 2022, με την ετήσια αύξηση 2,3% να αποτελεί την ισχυρότερη επίδοση τεσσάρων τριμήνων από το 2021.
Η ανάκαμψη αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, δεδομένης της «μυστηριώδους επιβράδυνσης» που τεκμηρίωσε η Ομοσπονδιακή Τράπεζα της Νέας Υόρκης τον Ιούλιο του 2024, δείχνοντας ότι η παραγωγικότητα στη μεταποίηση μειωνόταν από το 2015 έως το 2022.
Στοιχεία του Bureau of Labor Statistics δείχνουν ότι αυτό αντιστοιχούσε σε πτώση περίπου 4,5% από την κορυφή στο κατώτατο σημείο.
Η σημερινή ανάκαμψη συνιστά μια θεμελιώδη αντιστροφή αυτής της ανησυχητικής τάσης.
Η κατανόηση της τρέχουσας πορείας της μεταποίησης απαιτεί να αναγνωρίσουμε πότε ο κλάδος έπιασε πραγματικά πάτο.
Η βιομηχανική παραγωγή έφτασε στο χαμηλότερο σημείο της το τέταρτο τρίμηνο του 2024, σηματοδοτώντας το τέλος μιας πολυετούς πτώσης από το υψηλό του 2018.
Από αυτό το χαμηλό του δ΄ τριμήνου 2024 έως το γ΄ τρίμηνο του 2025, η παραγωγή αυξήθηκε κατά 2,33%, που αντιστοιχεί σε ετησιοποιημένο ρυθμό ανάπτυξης 3,12%.
Και τα τρία τρίμηνα του 2025 έδειξαν σταθερή επιτάχυνση.
Η άνθηση των μισθών των εργατών
Τα κέρδη στην παραγωγικότητα μεταφράζονται άμεσα σε οφέλη για τους εργαζομένους.
Οι μέσες ωριαίες αποδοχές στη μεταποίηση αυξήθηκαν από 28,33 δολάρια τον Δεκέμβριο του 2024 σε 29,51 δολάρια τον Δεκέμβριο του 2025 — αύξηση 4,17% σε ετήσια βάση.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025, η αύξηση των μισθών ξεπερνούσε σταθερά το 4% σε ετήσια βάση.
Αυτός ο συνδυασμός —αύξηση παραγωγικότητας, ανάκαμψη παραγωγής και ισχυρή αύξηση μισθών— αντιπροσωπεύει βιώσιμη και υγιή ανάπτυξη, σε αντίθεση με τα μηδενικού αθροίσματος ανταλλάγματα που χαρακτήριζαν την προηγούμενη περίοδο παρακμής.
Όταν η παραγωγικότητα μειωνόταν την περίοδο 2015–2022 ενώ οι μισθοί αυξάνονταν, ο κλάδος αντιμετώπιζε συμπίεση περιθωρίων κέρδους.
Τώρα, η παραγωγικότητα ανεβαίνει ταχύτερα από τους μισθούς, οι οποίοι αυξάνονται ταχύτερα από τον πληθωρισμό, δημιουργώντας ένα πραγματικό όφελος τόσο για τους εργαζομένους όσο και για τις επιχειρήσεις.
Ίσως ο πιο αποκαλυπτικός δείκτης της υγείας της μεταποίησης είναι οι επενδύσεις κεφαλαίου.
Οι νέες παραγγελίες για μη αμυντικά κεφαλαιουχικά αγαθά, εξαιρουμένων των αεροσκαφών —ένας βασικός δείκτης επενδύσεων σε παραγωγική ικανότητα— εκτινάχθηκαν το 2025.
Οι παραγγελίες αυξήθηκαν από 75,97 δισ. δολάρια τον Ιανουάριο σε 78,0 δισ. δολάρια τον Οκτώβριο, μόλις 0,15% κάτω από το ιστορικό υψηλό του Αυγούστου 2022. Κάθε μήνας του 2025 ξεπέρασε τον μέσο όρο του 2024, με έξι συνεχόμενους μήνες αυξήσεων από τον Μάιο έως τον Οκτώβριο. Η ετήσια αύξηση έφτασε το 6,21% τον Οκτώβριο — η ισχυρότερη από τις αρχές του 2023.
Οι επενδύσεις κεφαλαίου είναι εκ φύσεως προσανατολισμένες στο μέλλον.
Όταν οι επιχειρήσεις δεσμεύουν δισεκατομμύρια σε νέο εξοπλισμό και μηχανήματα, στοιχηματίζουν στην μελλοντική κερδοφορία και ανάπτυξη. Η άνοδος σε επίπεδα κοντά στα ιστορικά υψηλά διαψεύδει άμεσα κάθε αφήγημα περί παρακμής της μεταποίησης.
Τα στοιχεία απασχόλησης που τονίζει ο Lincicome χρειάζονται το κατάλληλο πλαίσιο, όπως προκύπτει από πρόσφατη έρευνα της Ομοσπονδιακής Τράπεζας. Ανάλυση της Fed του Σαν Φρανσίσκο, που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο του 2026, καταγράφει ότι η προσφορά και η ζήτηση εργασίας μειώθηκαν ταυτόχρονα: η αύξηση των θέσεων εργασίας έπεσε από περίπου 250.000 μηνιαίως στις αρχές του 2023 σε 100.000 το πρώτο μισό του 2025, ενώ η αύξηση του εργατικού δυναμικού μειώθηκε από 270.000 σε 50.000 μηνιαίως.
Αυτή η «ισορροπημένη επιβράδυνση» εξηγεί γιατί η ανεργία έχει ελάχιστα μεταβληθεί, παρά τη χαμηλότερη αύξηση των θέσεων εργασίας.
Σε αυτό το περιβάλλον περιορισμένης προσφοράς εργασίας, τα επίπεδα απασχόλησης έχουν μικρότερη σημασία από την παραγωγή ανά εργαζόμενο, τους μισθούς ανά εργαζόμενο και τη συνολική παραγωγή — όλα στοιχεία που βελτιώνονται
.Ένας κλάδος που παράγει περισσότερα με λιγότερους εργαζομένους και πληρώνει καλύτερους μισθούς δεν αποτυγχάνει· γίνεται πιο αποδοτικός και πιο ανταγωνιστικός.
Οι δασμοί και η επιστροφή της αμερικανικής μεταποίησης
Ο χρονισμός αυτών των βελτιώσεων έχει σημασία για την ανάλυση πολιτικής. Η βιομηχανική παραγωγή έπιασε πάτο στο τέλος της διακυβέρνησης Biden, πριν από την εφαρμογή των δασμών του 2025 που επικρίνει ο Lincicome.
Η ανάκαμψη —στην παραγωγικότητα, την παραγωγή, τους μισθούς και τις επενδύσεις κεφαλαίου— σημειώθηκε εντός του 2025, με και τους τέσσερις δείκτες να βελτιώνονται σταθερά για τρία συνεχόμενα τρίμηνα. Οι δασμοί —μαζί με την άφθονη ενεργειακή πολιτική, την απορρύθμιση και τις φορολογικές μειώσεις— οδηγούν σε μια αναγέννηση της αμερικανικής μεταποίησης.
Τίποτα από αυτά δεν αρνείται ότι οι δασμοί δημιουργούν κόστη προσαρμογής ή ότι ορισμένοι κατασκευαστές αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Η εξισορρόπηση της αμερικανικής οικονομίας και της παγκόσμιας εμπορικής τάξης δεν επρόκειτο ποτέ να είναι εύκολη.
Μετά από δεκαετίες πολιτικών που ενθάρρυναν τη μεταφορά της παραγωγής στο εξωτερικό, η αναδόμηση μιας οικονομίας «Made in America» θα είναι άβολη για όσους αργούν να προσαρμοστούν.
Τα στοιχεία του ISM που επικαλείται ο Lincicome αντανακλούν πραγματικές ανησυχίες για το κόστος εισροών και την αβεβαιότητα.
Όμως το κλίμα των ερευνών και τα σκληρά οικονομικά δεδομένα συχνά αποκλίνουν, ιδιαίτερα σε περιόδους διαρθρωτικών αλλαγών.
Και τα στοιχεία παραγωγικότητας δείχνουν ότι, όποια κι αν ήταν τα κόστη προσαρμογής που επέβαλαν οι δασμοί, δεν εμπόδισαν —και πιθανότατα πυροδότησαν— μια θεμελιώδη βελτίωση της αποδοτικότητας της μεταποίησης.
Η συνολική εικόνα δείχνει έναν κλάδο μεταποίησης που κληρονόμησε ένα χαμηλό σημείο στα τέλη του 2024 και πέρασε το 2025 ανακάμπτοντας σε πολλαπλά επίπεδα.
Η παραγωγικότητα αυξάνεται με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων τεσσάρων ετών.
Η παραγωγή ανεβαίνει σταθερά από το χαμηλό της σημείο. Οι μισθοί αυξάνονται με υγιείς ρυθμούς πάνω από τον πληθωρισμό.
Και οι επιχειρήσεις επενδύουν σε νέα παραγωγική ικανότητα σε επίπεδα κοντά στα ιστορικά υψηλά — το πιο ξεκάθαρο δυνατό μήνυμα ότι πιστεύουν στο μέλλον της μεταποίησης.
Αυτό δεν μοιάζει με έναν κλάδο που «κλείνει τη χρονιά με αρνητικό πάταγο».
Μοιάζει με έναν ζωτικό οικονομικό τομέα που αναγεννάται.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών