Εξευτελισμός - Πως ο πόλεμος στο Ιράν εξελίχθηκε στην πιο ντροπιαστική στρατιωτική περιπέτεια των ΗΠΑ

Υπάρχουν πόλεμοι που διεξάγονται με καθαρότητα σκοπού, με ξεκάθαρους εχθρούς, διατυπωμένους στόχους και στρατηγική για την επόμενη μέρα.
Και υπάρχει και ο πόλεμος ΗΠΑ–Ιράν του 2026, μια σύγκρουση που ίσως μείνει στην ιστορία όχι για τη στρατιωτική της ισχύ, αλλά για την εντυπωσιακή της έλλειψη συνοχής, αξιοπιστίας και κατεύθυνσης.
Από τότε που αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις εξαπέλυσαν επιθέσεις στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου 2026, οι Αμερικανοί πολίτες παρακολουθούν ένα θέαμα που θα ήταν σχεδόν κωμικό, αν δεν εμπλέκονταν πραγματικές ανθρώπινες ζωές και συνέπειες.

Αιτιολογήσεις που αλλάζουν συνεχώς

Ο πόλεμος ξεκίνησε χωρίς επίσημη κήρυξη από το Κογκρέσο, χωρίς συγκροτημένη στρατηγική και, σύμφωνα με πολλαπλές πηγές πληροφοριών, χωρίς σαφή και ειλικρινή αιτιολόγηση.
Στην ομιλία του για την Κατάσταση της Ένωσης τον Φεβρουάριο, ο Donald Trump υποστήριξε ότι το Ιράν είχε επανεκκινήσει το πυρηνικό του πρόγραμμα και αναπτύσσει πυραύλους ικανούς να πλήξουν τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών έδειχναν ότι το Ιράν δεν συνιστούσε τέτοια άμεση απειλή και ότι, ακόμη κι αν το επιδίωκε, θα χρειαζόταν έως το 2035 για να αναπτύξει τέτοιες δυνατότητες.
Η κυβέρνηση παρουσίασε μια σειρά μεταβαλλόμενων επιχειρημάτων: αποτροπή ιρανικής επίθεσης κατά του Ισραήλ, καταστροφή πυραυλικών δυνατοτήτων, έλεγχος πετρελαϊκών πόρων και ακόμη και αλλαγή καθεστώτος.

Στρατηγική ασυνέπεια και αντιφατικές κινήσεις

Ακολούθησε μια περίοδος στρατηγικής σύγχυσης.
Ο Donald Trump ανακοίνωσε εκεχειρία τον Απρίλιο, χαρακτηρίζοντάς την «επιτυχία» και υποστηρίζοντας ότι το «μακροπρόθεσμο πρόβλημα» βρισκόταν κοντά σε λύση. Λίγες ημέρες αργότερα, η ίδια εκεχειρία περιγράφηκε ως «σε μηχανική υποστήριξη». Στη συνέχεια εμφανίστηκαν αλλεπάλληλα τελεσίγραφα που άλλοτε ανακοινώνονταν και άλλοτε εγκαταλείπονταν.

Ακυρωμένες επιθέσεις και διπλωματικές αντιφάσεις

Το πιο χαρακτηριστικό επεισόδιο σημειώθηκε στις 18 Μαΐου, όπως τονίζει στο άρθρο του ο Dr Iqbal Survé, Πρώην πρόεδρος του BRICS Business Council και συμπρόεδρος του BRICS Media Forum, καθώς και του BRNN.
Ο Trump προειδοποίησε μέσω Truth Social ότι το Ιράν έπρεπε να «κινηθεί γρήγορα» αλλιώς «δεν θα έμενε τίποτα από αυτό».
24 ώρες αργότερα, ανακοίνωσε ότι ακύρωσε «προγραμματισμένη» επίθεση, μετά από αίτημα του Mohammed bin Salman, του εμίρη του Κατάρ και του προέδρου των ΗΑΕ. Παρουσίασε την απόφαση ως ένδειξη σεβασμού προς τους συμμάχους του στον Κόλπο.
Όμως υπήρχε ένα πρόβλημα: αξιωματούχοι των χωρών αυτών δήλωσαν ότι δεν γνώριζαν καν ότι είχε σχεδιαστεί τέτοια επίθεση. Σύμφωνα με το Axios, ο Trump δεν είχε καν λάβει τελική απόφαση πριν ανακοινώσει την αναβολή της.

Πολιτική πίεση και θεσμική αντίδραση

Η εικόνα αυτή προκάλεσε αντιδράσεις στο Κογκρέσο.
Η Γερουσία ενέκρινε με ψήφους 50–47 πρόταση για έλεγχο των πολεμικών εξουσιών, απαιτώντας από τον πρόεδρο να ζητά κοινοβουλευτική έγκριση για στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Τέσσερις Ρεπουμπλικάνοι στήριξαν την πρόταση.
Η διοίκηση επικαλέστηκε μια νομική ερμηνεία σύμφωνα με την οποία η εύθραυστη εκεχειρία «παγώνει» το χρονικό όριο των 60 ημερών του War Powers Resolution, κάτι που πολλοί βουλευτές χαρακτήρισαν πρωτοφανές.

Ανθρωπιστικό και οικονομικό κόστος

Το Στενό του Hormuz, από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, έχει παραμείνει σε μεγάλο βαθμό κλειστό, εκτοξεύοντας τις τιμές καυσίμων στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών ετών.
Πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί στον Λίβανο, ενώ οι Ιρανοί πολίτες βρίσκονται αντιμέτωποι τόσο με εξωτερική στρατιωτική πίεση όσο και με εσωτερική καταστολή.

Ένας πόλεμος χωρίς αποτέλεσμα

Παρά τις επιχειρήσεις, το Ιράν δεν έχει εγκαταλείψει τις πυρηνικές του φιλοδοξίες.
Οι διαπραγματεύσεις έχουν παγώσει, ενώ η σύγκρουση συνεχίζεται χωρίς σαφές αποτέλεσμα.
Ο Trump συνεχίζει να θέτει νέα τελεσίγραφα διάρκειας λίγων ημερών, τα οποία όμως ελάχιστοι πλέον θεωρούν αξιόπιστα.
Οι ΗΠΑ έχουν ήδη στο παρελθόν εμπλακεί σε πολέμους αμφιλεγόμενης νομιμοποίησης, όπως στο Βιετνάμ και στο Ιράκ.
Ο πόλεμος στο Ιράν, όμως, προσθέτει μια νέα διάσταση: μια σύγκρουση που θυμίζει πολιτικό θέαμα, με αποφάσεις που αλλάζουν σε πραγματικό χρόνο.
Πρόκειται για έναν πόλεμο που θα μελετηθεί για χρόνια ως παράδειγμα στρατηγικής ασυνέπειας και πολιτικής αυτοσχεδίασης με παγκόσμιες συνέπειες.

www.bankingnews.gr