Εξωδικαστικός Μηχανισμός 2026: Κούρεμα Χρεών και Προστασία Πρώτης Κατοικίας — Τι Ισχύει Σήμερα

Σχετικά Άρθρα

Απαλλαγή από ποινικές διώξεις και νέα ρύθμιση για επαγγελματίες και νοικοκυριά
15/12/2025 - 19:17

Δεύτερη ευκαιρία στη στέγη μέσω του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων
14/01/2026 - 15:46

Πάνω από 60.000 επιτυχείς ρυθμίσεις, 18,6 δισ. ευρώ οφειλών σε διευθέτηση και νέες νομοθετικές αλλαγές που διευρύνουν δραματικά τον κύκλο των δικαιούχων: ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός (Ν. 4738/2020) εξελίσσεται ταχύτατα.
Αν έχετε χρέη σε τράπεζες, Εφορία ή ασφαλιστικά ταμεία, αυτό το άρθρο σας αφορά άμεσα.
Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών (άρθ. 5 επ. Ν. 4738/2020) είναι ένα ψηφιακό εργαλείο που επιτρέπει σε φυσικά και νομικά πρόσωπα να ρυθμίσουν συνολικά τα χρέη τους — απέναντι σε τράπεζες, servicers, Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία — μέσω αυτοματοποιημένης πλατφόρμας στο gov.gr, χωρίς δικαστικές διαδικασίες.
Σύμφωνα με την Έκθεση Προόδου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για τον Απρίλιο 2026, τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά: 

Αυτά τα νούμερα δείχνουν ένα πράγμα με σαφήνεια: ο μηχανισμός λειτουργεί και η πλειοψηφία των αιτήσεων γίνεται αποδεκτή. 

Οι Κρίσιμες Αλλαγές του Ν. 5193/2025 που Πρέπει να Γνωρίζετε

Τον Απρίλιο του 2025, ψηφίστηκε ο Ν. 5193/2025, ο οποίος εισήγαγε τροποποιήσεις που επεκτείνουν σημαντικά την εμβέλεια του Εξωδικαστικού.
Τα σημαντικότερα σημεία:

1. Διπλασιασμός Ορίων Ευαλωτότητας

Το εισοδηματικό όριο για τον χαρακτηρισμό "ευάλωτου οφειλέτη" διπλασιάστηκε. Πλέον, ένας άγαμος με ετήσιο εισόδημα έως 14.000 ευρώ χαρακτηρίζεται ευάλωτος (από 7.000 ευρώ πριν).

2. Τεκμήριο Συναίνεσης Πιστωτών

Καθιερώθηκε το λεγόμενο "τεκμήριο συναίνεσης": για οφειλέτες με χρέος έως 300.000 ευρώ που πληρούν έως το διπλάσιο των κριτηρίων ευαλωτότητας, οι πιστωτές τεκμαίρεται ότι αποδέχονται την πρόταση του αλγορίθμου, αν δεν αντιρρηθούν ρητά. 

3. Μείωση Ορίου Οφειλής στα 5.000 ευρώ

Το ελάχιστο ποσό οφειλής για ένταξη στον μηχανισμό μειώθηκε από 10.000 ευρώ σε 5.000 ευρώ, ανοίγοντας την πόρτα σε χιλιάδες νέους δυνητικούς αιτούντες.

4. Υποχρέωση Πρότασης από Πιστωτές

Πριν από οποιοδήποτε αναγκαστικό μέτρο (κατάσχεση, πλειστηριασμός), οι πιστωτές είναι υποχρεωμένοι να υποβάλουν γραπτή πρόταση ρύθμισης τουλάχιστον 3 μήνες νωρίτερα.

Ποιοι Μπορούν να Ενταχθούν — Κριτήρια Επιλεξιμότητας

Στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό μπορούν να υποβάλουν αίτηση:

• Φυσικά πρόσωπα (μισθωτοί, συνταξιούχοι, άνεργοι)
• Ελεύθεροι επαγγελματίες και ατομικές επιχειρήσεις
• Νομικά πρόσωπα (εταιρείες κάθε νομικής μορφής)

Βασικές προϋποθέσεις:

• Συνολικές οφειλές ανώτερες των 5.000 ευρώ
• Μη εκκρεμής αίτηση σε άλλες διαδικασίες ρύθμισης (π.χ. Ν. 3869/2010)
• Για επιχειρήσεις: θετικό EBITDA ή θετική καθαρή θέση σε μία από τις τελευταίες 3 χρήσεις

Κριτήρια Ευάλωτου Οφειλέτη — Εισοδηματικά Όρια 2025-2026

Πηγή: keyd.gov.gr / minfin.gov.gr 

Πόσο «Κουρεύονται» τα Χρέη — Πραγματικά Ποσοστά

Ένα από τα ερωτήματα που ακούμε πιο συχνά στη συμβουλευτική μας είναι: "Πόσο μπορώ να μειώσω την οφειλή μου;" Τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Οικονομικών για τον Απρίλιο 2026 δίνουν συγκεκριμένες απαντήσεις: 

Επιπλέον, οι servicers παρουσιάζουν υψηλά ποσοστά αποδοχής: η Intrum εγκρίνει το 95% των αιτήσεων που πληρούν τα κριτήρια, η doValue το 83% και η Cepal περίπου το 80%. Η επιμήκυνση αποπληρωμής μπορεί να φτάσει έως 35 χρόνια, με δραστική μείωση της μηνιαίας δόσης. 

Προστασία Πρώτης Κατοικίας 2026 — Τι Ισχύει για τους Πλειστηριασμούς

Η προστασία της πρώτης κατοικίας συνδέεται άμεσα με την ένταξη στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό.

Η πρώτη κατοικία αποτελεί τον "πυρήνα" της ανησυχίας για κάθε υπερχρεωμένο νοικοκυριό. Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός, σε συνδυασμό με τη νομοθεσία για τους ευάλωτους οφειλέτες, παρέχει ένα ισχυρό δίχτυ ασφαλείας.

Τα Όρια Αντικειμενικής Αξίας για Προστασία

Τα όρια αντικειμενικής αξίας της πρώτης κατοικίας που χαίρει προστασίας κυμαίνονται από 180.000 ευρώ για άγαμο έως 280.000 ευρώ για πολύτεκνο. Σημαντικό: τα όρια αυτά παραμένουν "παγωμένα" έως το 2028.

Πλειστηριασμοί: Τα Στοιχεία του 2025-2026

Σύμφωνα με στοιχεία από την πλατφόρμα eauction.gr και αναλύσεις των Landea και ReDataset:

• Το 2025 ολοκληρώθηκαν 9.876 πλειστηριασμοίακινήτων — μείωση 20,8% σε σχέση με το 2024
• Από αυτούς, 5.439 αφορούσαν κατοικίες και περίπου 748 ήταν πρώτες κατοικίες
• Για το 2026, έχουν προγραμματιστεί συνολικά 12.005 πλειστηριασμοί, εκ των οποίων 215 αφορούν πρώτες κατοικίες (στοιχεία Φεβρουαρίου 2026)

Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης

Ένα σημαντικό νέο εργαλείο που εισάγεται το 2026 είναι ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων: για ευάλωτους οφειλέτες που αδυνατούν να εξυπηρετήσουν το δάνειο ακόμα και μετά τη ρύθμιση, ο Φορέας αγοράζει την κατοικία με έκπτωση 30% και τη μισθώνει πίσω στον ιδιοκτήτη για 12 χρόνια, δίνοντας χρόνο οικονομικής αποκατάστασης.

Πώς Γίνεται η Αίτηση — Βήμα προς Βήμα

Η διαδικασία ένταξης στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό είναι πλήρως ψηφιακή μέσω της πλατφόρμας στο gov.gr:

1. Σύνδεση με κωδικούς Taxisnet στην ειδική πλατφόρμα εξωδικαστικού στο gov.gr

2. Άρση απορρήτου και αυτόματη άντληση οικονομικών στοιχείων από ΑΑΔΕ, ΕΦΚΑ και χρηματοπιστωτικούς φορείς

3. Ο αλγόριθμος εκδίδει πρόταση ρύθμισης βάσει των οικονομικών δεδομένων σας

4. Αξιολόγηση από πιστωτές — για ευάλωτους οφειλέτες με χρέος έως 300.000 ευρώ εφαρμόζεται το τεκμήριο συναίνεσης

5. Αποδοχή πρότασης από τον οφειλέτη και σύναψη σύμβασης ρύθμισης

Συχνές Ερωτήσεις — Ο Πλήρης Οδηγός

Μπορώ να ρυθμίσω και χρέη στην Εφορία μέσω Εξωδικαστικού;

Ναι. Ο μηχανισμός αφορά συνολικές οφειλές, περιλαμβανομένων χρεών στην ΑΑΔΕ (Εφορία) και στον ΕΦΚΑ. Μάλιστα, για τα χρέη προς το Δημόσιο, η διαδικασία είναι σε μεγάλο βαθμό αυτοματοποιημένη.

Τι γίνεται αν έχω ήδη ενεργή ρύθμιση;

Αν έχετε ενεργή ρύθμιση δανείου με την τράπεζα ή τον servicer, μπορείτε κατ' αρχήν να την εντάξετε στον Εξωδικαστικό, υπό την προϋπόθεση παραίτησης από την προηγούμενη ρύθμιση. Συνιστάται πάντα νομική και οικονομική συμβουλή πριν από οποιαδήποτε κίνηση.

Ποιο είναι το μέγιστο χρέος που μπορεί να ρυθμιστεί;

Δεν υπάρχει κατώτατο πλαφόν πλέον (πάνω από 5.000 ευρώ), ενώ το τεκμήριο συναίνεσης ισχύει για οφειλές έως 300.000 ευρώ. Για μεγαλύτερα χρέη, ο μηχανισμός εφαρμόζεται κανονικά με διαπραγμάτευση.

Πόσες δόσεις μπορώ να πάρω;

Η βασική ρύθμιση μπορεί να φτάσει έως 240 δόσεις (20 χρόνια), ενώ συχνά προτείνονται και επιμηκύνσεις αποπληρωμής στεγαστικών δανείων έως 35 ετών. 

Κόκκινα δάνεια σε funds (Intrum, Cerberus, doValue): έχω δικαίωμα ένταξης;

Απολύτως. Τα NPL funds (servicers) συμμετέχουν ενεργά στον μηχανισμό. Μάλιστα, η Intrum εγκρίνει το 95% των αιτήσεων, καθιστώντας την ρύθμιση με servicer συχνά πιο εύκολη από ό,τι με τις εμπορικές τράπεζες.

Η Γνώμη του Ειδικού — Τι Συνιστούμε ως TQM

Με πολυετή εμπειρία στη χρηματοοικονομική συμβουλευτική και στην υποστήριξη επιχειρήσεων και ιδιωτών σε θέματα αναδιάρθρωσης χρεών, έχουμε διαπιστώσει δύο παγιωμένες παρανοήσεις:

Πρώτον, πολλοί πιστεύουν ότι "δεν δικαιούνται" ένταξη επειδή έχουν εισόδημα ή περιουσία. Τα στοιχεία δείχνουν ότι 8 στις 10 αιτήσεις εγκρίνονται.

Δεύτερον, πολλοί αφήνουν να περάσει ο χρόνος χωρίς δράση, με αποτέλεσμα τα χρέη να διογκώνονται και η πρώτη κατοικία να κινδυνεύει. Ο πλειστηριασμός έρχεται συχνά αιφνιδιαστικά και η έναρξη διαπραγμάτευσης πριν από αυτόν είναι κρίσιμη.

Η εικόνα που αναδύεται από τον συνδυασμό Εξωδικαστικού Μηχανισμού και προστασίας ευάλωτου οφειλέτη είναι ξεκάθαρη: το νομικό πλαίσιο υπάρχει και λειτουργεί. Το ζητούμενο είναι η έγκαιρη δράση.