Η Ευρώπη υπνοβατεί προς τον γκρεμό – Φόροι-λαιμητόμος, πληθωρισμός σοκ και μια οικονομία σε αποσύνθεση…
Η Ευρώπη παραδίδεται αμαχητί σε ένα τοξικό μείγμα στασιμοπληθωρισμού και ιδεοληπτικού παρεμβατισμού, με τους δείκτες PMI να προμηνύουν μια ολέθρια οικονομική καθίζηση, επισημαίνει ο γνωστός οικονομολόγος Daniel Lacalle…
Όπως επισημαίνει σε σχετική ανάλυσή του, η επιμονή σε φόρους-λαιμητόμους και η ενεργειακή γύμνια «ξεγυμνώνουν» την ανικανότητα των Βρυξελλών, την ώρα που η καταναλωτική εμπιστοσύνη καταρρέει σε επίπεδα σοκ.
Το φάντασμα του δελτίου επιστρέφει και η Γηραιά Ήπειρος υπνοβατεί πλέον προς έναν αναπόφευκτο γκρεμό, έχοντας χάσει κάθε ίχνος βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας.
Κοντά ο κίνδυνος
Σύμφωνα με τον οικονομολόγο, η Ευρώπη δεν βρίσκεται ακόμη σε ύφεση, αλλά οι τελευταίες έρευνες δείχνουν ότι ο κίνδυνος δεν είναι πλέον μακρινός.
Ο προκαταρκτικός σύνθετος δείκτης PMI της ευρωζώνης υποχώρησε στο 48,6 τον Απρίλιο από 50,7 τον Μάρτιο πέφτοντας κάτω από το όριο του 50 που διαχωρίζει την ανάπτυξη από τη συρρίκνωση, σηματοδοτώντας μια τριμηνιαία μείωση του ΑΕΠ περίπου κατά 0,1%, μετά από αύξηση 0,2% το πρώτο τρίμηνο, σύμφωνα με την S&P Global Market Intelligence.
Ταυτόχρονα, ο προκαταρκτικός δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υποχώρησε στο -20,6 στην ευρωζώνη και στο -19,4 στην ΕΕ, επίπεδα σημαντικά χαμηλότερα από τους μακροχρόνιους μέσους όρους και τα πιο αδύναμα από το 2022, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο της ανακοίνωσης του PMI δεν είναι μόνον ότι η παραγωγή συρρικνώνεται.
Είναι ότι η συρρίκνωση εμφανίζεται τόσο στις υπηρεσίες όσο και στη μεταποίηση, και συνοδεύεται από ανανεωμένες πληθωριστικές πιέσεις.
Το κόστος εισροών αυξήθηκε τον Απρίλιο με τον ταχύτερο ρυθμό από τα τέλη του 2022, ενώ ο πληθωρισμός των τιμών πώλησης έφτασε σε υψηλό 37 μηνών, με την S&P Global να σημειώνει ότι ο δείκτης τιμών που χρεώνονται συνάδει με πληθωρισμό καταναλωτή κοντά στο 4%.
Αυτό είναι το επικίνδυνο μείγμα που η Ευρώπη θα έπρεπε να έχει μάθει να αποφεύγει μετά την ενεργειακή κρίση του 2022: ασθενέστερη οικονομική δραστηριότητα, υψηλότερο κόστος και εφησυχασμός πολιτικής.
Ο πόλεμος με το Ιράν είναι το άμεσο σοκ, αλλά δεν αποτελεί την αιτία της ευαλωτότητας της Ευρώπης.
Όπως και το 2022, μια εξωτερική κρίση αποκάλυψε τις εσωτερικές αδυναμίες που οι πολιτικοί προτιμούν να αγνοούν: υψηλή φορολογία, υπερβολική ρύθμιση, άκαμπτες αγορές εργασίας, χαμηλή παραγωγικότητα, ενεργειακή εξάρτηση και μια βιομηχανική πολιτική που καθοδηγείται όλο και περισσότερο από ιδεολογία.
Η Ευρώπη είχε χρόνια στη διάθεσή της για να προετοιμαστεί για εξωτερικά σοκ, να ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού, να αναπτύξει εγχώριους πόρους, να διαφοροποιήσει τις ενεργειακές πηγές και να μειώσει το φορολογικό βάρος για τις επιχειρήσεις.
Αντίθετα, πάρα πολλές κυβερνήσεις επέλεξαν τον παρεμβατισμό, τις επιδοτήσεις και την αύξηση των δημόσιων δαπανών, και τώρα επαναφέρουν τη ρητορική περί επιβολής δελτίου.
Παρεμβατισμός που θα έχει αντίθετα αποτελέσματα
Η Ευρώπη επέζησε της ενεργειακής κρίσης του 2022 λιγότερο χάρη σε ευφυείς πολιτικές και περισσότερο λόγω προσωρινών παραγόντων: ενός ήπιου χειμώνα, έκτακτων αγορών υγροποιημένου φυσικού αερίου και της ασθενούς ασιατικής ζήτησης για ορισμένα φορτία, γράφει ο Lacalle και συνεχίζει:
Αυτό το παράθυρο θα έπρεπε να είχε αξιοποιηθεί για την επανεκκίνηση της πυρηνικής ενέργειας, την επιτάχυνση της ανάπτυξης εγχώριων πόρων, τη σύναψη μακροπρόθεσμων συμβολαίων φυσικού αερίου και τη μείωση του ρυθμιστικού βάρους για τις βιομηχανίες.
Αντί γι’ αυτό, πολλές κυβερνήσεις εξέλαβαν μια τυχερή διαφυγή ως επιτυχία πολιτικής.
Η Ευρώπη παραμένει εκτεθειμένη σε διαταραχές στις παγκόσμιες αγορές LNG, στην αστάθεια στη Μέση Ανατολή, σε πιθανές διακοπές εφοδιασμού από τη Ρωσία και στο αυξανόμενο κόστος ανταγωνισμού με την Ασία για ενεργειακά φορτία.
Αφ’ ης στιγμής οι χώρες της Γηραιάς Ηπείρου περιορίζουν σκόπιμα τις ενεργειακές τους επιλογές, φορολογούν επιθετικά την παραγωγική δραστηριότητα και επιβάλλουν ιδεολογικούς περιορισμούς στις επενδύσεις, είναι λογικό να επηρεάζονται από κάθε κρίση που ξεσπά ανά τον κόσμο…
Αντί να επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να επενδύουν, να προσαρμόζονται και να εξασφαλίζουν εναλλακτικές λύσεις, οι κυβερνήσεις απαντούν στη σπανιότητα με περισσότερους ελέγχους, περισσότερη παρέμβαση και περισσότερη φορολογία.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συζητούν για φόρους στα υπερκέρδη, έλεγχο της ζήτησης και δελτίο κατανάλωσης.
Αντί να στηρίξουν και να δώσουν κίνητρα στις εταιρείες που μπορούν να διασφαλίσουν την προσφορά και να ενισχύσουν τις αλυσίδες εφοδιασμού, προτιμούν να εφαρμόζουν περισσότερη παρεμβατικότητα, η οποία, για ακόμη μια φορά, θα έχει τα αντίθετα αποτελέσματα.
Τα στοιχεία PMI του Απριλίου δείχνουν ότι οι επιπτώσεις εξαπλώνονται.
Η S&P Global αναφέρει ότι ο πόλεμος πλήττει περισσότερο τις υπηρεσίες, με τη δραστηριότητα να μειώνεται με ρυθμό που δεν έχει παρατηρηθεί από τα lockdown της πανδημίας στις αρχές του 2021, ενώ η μεταποιητική παραγωγή στηρίζεται εν μέρει από τη δημιουργία αποθεμάτων και όχι από πραγματική ισχύ της ζήτησης.
Αυτό έχει σημασία, γιατί οι υπηρεσίες ήταν ο κινητήρας που διατηρούσε ζωντανή την ασθενή ανάκαμψη της Ευρώπης.
Αν οι υπηρεσίες επιβραδυνθούν, ενώ η βιομηχανία παραμένει επιβαρυμένη από υψηλή φορολογία, αυξημένο ενεργειακό κόστος και κανονισμούς, το «μαξιλάρι» εξαφανίζεται.
Οι αλυσίδες εφοδιασμού επιδεινώνονται ξανά.
Οι χρόνοι παράδοσης των προμηθευτών επιμηκύνθηκαν τον Απρίλιο στο μεγαλύτερο βαθμό από τον Ιούλιο του 2022.
Πρόκειται για την κλασική ευρωπαϊκή παγίδα πολιτικής: αντί να επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να επενδύουν, να προσαρμόζονται και να εξασφαλίζουν εναλλακτικές λύσεις, οι κυβερνήσεις απαντούν στη σπανιότητα με περισσότερους ελέγχους, περισσότερη παρέμβαση και περισσότερη φορολογία.
Μου φαίνεται εντυπωσιακό να διαβάζω ότι ορισμένες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θέλουν να αυξήσουν τους φόρους ακριβώς στις εταιρείες που μπορούν να προσφέρουν λύσεις για την ασφάλεια του εφοδιασμού – ένα σαφές αντικίνητρο για παραγωγική βελτίωση.
Πλησιάζοντας σε μια δοκιμασία πολιτικής
Σύμφωνα με τον Lacalle, η εμπιστοσύνη των καταναλωτών επιβεβαιώνει τη ζημιά.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέφερε ότι η εμπιστοσύνη μειώθηκε κατά 4,2 ποσοστιαίες μονάδες στη ζώνη του ευρώ τον Απρίλιο και κατά 4,0 μονάδες στην ΕΕ, συνεχίζοντας αυτό που χαρακτηρίζει ως «ελεύθερη πτώση» από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν.
Τα νοικοκυριά δεν αντιδρούν μόνο στους τίτλους ειδήσεων από τη Μέση Ανατολή.
Αντιδρούν σε μια γνώριμη πραγματικότητα: ακριβή ενέργεια, υψηλή φορολογία, ασθενές πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα, αβεβαιότητα για την απασχόληση και κυβερνήσεις που προσφέρουν περισσότερους περιορισμούς αντί για περισσότερη ανάπτυξη.
Η Ευρώπη πλησιάζει, για ακόμη μία φορά, σε μια δοκιμασία πολιτικής.
Η σωστή απάντηση δεν είναι το δελτίο, οι έλεγχοι τιμών ή νέες επιθέσεις κατά των επιχειρήσεων.
Η σωστή απάντηση είναι η απορρύθμιση, οι χαμηλότεροι φόροι, οι ταχύτερες αδειοδοτήσεις, ο ρεαλισμός στην ενέργεια και μια σοβαρή στρατηγική για την ανασυγκρότηση της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας.
Η ζώνη του ευρώ δεν στερείται ταλέντο, κεφάλαιο ή εταιρείες ικανές να επιλύσουν τα προβλήματα εφοδιασμού.
Στερείται κυβερνήσεις πρόθυμες να άρουν τα εμπόδια.
Τα τελευταία στοιχεία PMI και η εμπιστοσύνη των καταναλωτών δεν σημαίνουν ότι η Ευρώπη βρίσκεται ήδη σε ύφεση.
Ωστόσο, δείχνουν ότι η περιοχή βρίσκεται επικίνδυνα κοντά στο να επαναλάβει τα λάθη του 2022, τα οποία οδήγησαν σε επίμονη εξάρτηση από τη Ρωσία και σε ασθενέστερη βιομηχανική παραγωγή.
Το δίδαγμα είναι προφανές. Τα εξωτερικά σοκ είναι αναπόφευκτα, αλλά η στρατηγική αδυναμία είναι επιλογή, καταλήγει ο γνωστός οικονομολόγος.
www.bankingnews.gr
Όπως επισημαίνει σε σχετική ανάλυσή του, η επιμονή σε φόρους-λαιμητόμους και η ενεργειακή γύμνια «ξεγυμνώνουν» την ανικανότητα των Βρυξελλών, την ώρα που η καταναλωτική εμπιστοσύνη καταρρέει σε επίπεδα σοκ.
Το φάντασμα του δελτίου επιστρέφει και η Γηραιά Ήπειρος υπνοβατεί πλέον προς έναν αναπόφευκτο γκρεμό, έχοντας χάσει κάθε ίχνος βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας.
Κοντά ο κίνδυνος
Σύμφωνα με τον οικονομολόγο, η Ευρώπη δεν βρίσκεται ακόμη σε ύφεση, αλλά οι τελευταίες έρευνες δείχνουν ότι ο κίνδυνος δεν είναι πλέον μακρινός.
Ο προκαταρκτικός σύνθετος δείκτης PMI της ευρωζώνης υποχώρησε στο 48,6 τον Απρίλιο από 50,7 τον Μάρτιο πέφτοντας κάτω από το όριο του 50 που διαχωρίζει την ανάπτυξη από τη συρρίκνωση, σηματοδοτώντας μια τριμηνιαία μείωση του ΑΕΠ περίπου κατά 0,1%, μετά από αύξηση 0,2% το πρώτο τρίμηνο, σύμφωνα με την S&P Global Market Intelligence.
Ταυτόχρονα, ο προκαταρκτικός δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υποχώρησε στο -20,6 στην ευρωζώνη και στο -19,4 στην ΕΕ, επίπεδα σημαντικά χαμηλότερα από τους μακροχρόνιους μέσους όρους και τα πιο αδύναμα από το 2022, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο της ανακοίνωσης του PMI δεν είναι μόνον ότι η παραγωγή συρρικνώνεται.
Είναι ότι η συρρίκνωση εμφανίζεται τόσο στις υπηρεσίες όσο και στη μεταποίηση, και συνοδεύεται από ανανεωμένες πληθωριστικές πιέσεις.
Το κόστος εισροών αυξήθηκε τον Απρίλιο με τον ταχύτερο ρυθμό από τα τέλη του 2022, ενώ ο πληθωρισμός των τιμών πώλησης έφτασε σε υψηλό 37 μηνών, με την S&P Global να σημειώνει ότι ο δείκτης τιμών που χρεώνονται συνάδει με πληθωρισμό καταναλωτή κοντά στο 4%.
Αυτό είναι το επικίνδυνο μείγμα που η Ευρώπη θα έπρεπε να έχει μάθει να αποφεύγει μετά την ενεργειακή κρίση του 2022: ασθενέστερη οικονομική δραστηριότητα, υψηλότερο κόστος και εφησυχασμός πολιτικής.
Ο πόλεμος με το Ιράν είναι το άμεσο σοκ, αλλά δεν αποτελεί την αιτία της ευαλωτότητας της Ευρώπης.
Όπως και το 2022, μια εξωτερική κρίση αποκάλυψε τις εσωτερικές αδυναμίες που οι πολιτικοί προτιμούν να αγνοούν: υψηλή φορολογία, υπερβολική ρύθμιση, άκαμπτες αγορές εργασίας, χαμηλή παραγωγικότητα, ενεργειακή εξάρτηση και μια βιομηχανική πολιτική που καθοδηγείται όλο και περισσότερο από ιδεολογία.
Η Ευρώπη είχε χρόνια στη διάθεσή της για να προετοιμαστεί για εξωτερικά σοκ, να ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού, να αναπτύξει εγχώριους πόρους, να διαφοροποιήσει τις ενεργειακές πηγές και να μειώσει το φορολογικό βάρος για τις επιχειρήσεις.
Αντίθετα, πάρα πολλές κυβερνήσεις επέλεξαν τον παρεμβατισμό, τις επιδοτήσεις και την αύξηση των δημόσιων δαπανών, και τώρα επαναφέρουν τη ρητορική περί επιβολής δελτίου.
Παρεμβατισμός που θα έχει αντίθετα αποτελέσματα
Η Ευρώπη επέζησε της ενεργειακής κρίσης του 2022 λιγότερο χάρη σε ευφυείς πολιτικές και περισσότερο λόγω προσωρινών παραγόντων: ενός ήπιου χειμώνα, έκτακτων αγορών υγροποιημένου φυσικού αερίου και της ασθενούς ασιατικής ζήτησης για ορισμένα φορτία, γράφει ο Lacalle και συνεχίζει:
Αυτό το παράθυρο θα έπρεπε να είχε αξιοποιηθεί για την επανεκκίνηση της πυρηνικής ενέργειας, την επιτάχυνση της ανάπτυξης εγχώριων πόρων, τη σύναψη μακροπρόθεσμων συμβολαίων φυσικού αερίου και τη μείωση του ρυθμιστικού βάρους για τις βιομηχανίες.
Αντί γι’ αυτό, πολλές κυβερνήσεις εξέλαβαν μια τυχερή διαφυγή ως επιτυχία πολιτικής.
Η Ευρώπη παραμένει εκτεθειμένη σε διαταραχές στις παγκόσμιες αγορές LNG, στην αστάθεια στη Μέση Ανατολή, σε πιθανές διακοπές εφοδιασμού από τη Ρωσία και στο αυξανόμενο κόστος ανταγωνισμού με την Ασία για ενεργειακά φορτία.
Αφ’ ης στιγμής οι χώρες της Γηραιάς Ηπείρου περιορίζουν σκόπιμα τις ενεργειακές τους επιλογές, φορολογούν επιθετικά την παραγωγική δραστηριότητα και επιβάλλουν ιδεολογικούς περιορισμούς στις επενδύσεις, είναι λογικό να επηρεάζονται από κάθε κρίση που ξεσπά ανά τον κόσμο…
Αντί να επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να επενδύουν, να προσαρμόζονται και να εξασφαλίζουν εναλλακτικές λύσεις, οι κυβερνήσεις απαντούν στη σπανιότητα με περισσότερους ελέγχους, περισσότερη παρέμβαση και περισσότερη φορολογία.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συζητούν για φόρους στα υπερκέρδη, έλεγχο της ζήτησης και δελτίο κατανάλωσης.
Αντί να στηρίξουν και να δώσουν κίνητρα στις εταιρείες που μπορούν να διασφαλίσουν την προσφορά και να ενισχύσουν τις αλυσίδες εφοδιασμού, προτιμούν να εφαρμόζουν περισσότερη παρεμβατικότητα, η οποία, για ακόμη μια φορά, θα έχει τα αντίθετα αποτελέσματα.
Τα στοιχεία PMI του Απριλίου δείχνουν ότι οι επιπτώσεις εξαπλώνονται.
Η S&P Global αναφέρει ότι ο πόλεμος πλήττει περισσότερο τις υπηρεσίες, με τη δραστηριότητα να μειώνεται με ρυθμό που δεν έχει παρατηρηθεί από τα lockdown της πανδημίας στις αρχές του 2021, ενώ η μεταποιητική παραγωγή στηρίζεται εν μέρει από τη δημιουργία αποθεμάτων και όχι από πραγματική ισχύ της ζήτησης.
Αυτό έχει σημασία, γιατί οι υπηρεσίες ήταν ο κινητήρας που διατηρούσε ζωντανή την ασθενή ανάκαμψη της Ευρώπης.
Αν οι υπηρεσίες επιβραδυνθούν, ενώ η βιομηχανία παραμένει επιβαρυμένη από υψηλή φορολογία, αυξημένο ενεργειακό κόστος και κανονισμούς, το «μαξιλάρι» εξαφανίζεται.
Οι αλυσίδες εφοδιασμού επιδεινώνονται ξανά.
Οι χρόνοι παράδοσης των προμηθευτών επιμηκύνθηκαν τον Απρίλιο στο μεγαλύτερο βαθμό από τον Ιούλιο του 2022.
Πρόκειται για την κλασική ευρωπαϊκή παγίδα πολιτικής: αντί να επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να επενδύουν, να προσαρμόζονται και να εξασφαλίζουν εναλλακτικές λύσεις, οι κυβερνήσεις απαντούν στη σπανιότητα με περισσότερους ελέγχους, περισσότερη παρέμβαση και περισσότερη φορολογία.
Μου φαίνεται εντυπωσιακό να διαβάζω ότι ορισμένες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θέλουν να αυξήσουν τους φόρους ακριβώς στις εταιρείες που μπορούν να προσφέρουν λύσεις για την ασφάλεια του εφοδιασμού – ένα σαφές αντικίνητρο για παραγωγική βελτίωση.
Πλησιάζοντας σε μια δοκιμασία πολιτικής
Σύμφωνα με τον Lacalle, η εμπιστοσύνη των καταναλωτών επιβεβαιώνει τη ζημιά.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέφερε ότι η εμπιστοσύνη μειώθηκε κατά 4,2 ποσοστιαίες μονάδες στη ζώνη του ευρώ τον Απρίλιο και κατά 4,0 μονάδες στην ΕΕ, συνεχίζοντας αυτό που χαρακτηρίζει ως «ελεύθερη πτώση» από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν.
Τα νοικοκυριά δεν αντιδρούν μόνο στους τίτλους ειδήσεων από τη Μέση Ανατολή.
Αντιδρούν σε μια γνώριμη πραγματικότητα: ακριβή ενέργεια, υψηλή φορολογία, ασθενές πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα, αβεβαιότητα για την απασχόληση και κυβερνήσεις που προσφέρουν περισσότερους περιορισμούς αντί για περισσότερη ανάπτυξη.
Η Ευρώπη πλησιάζει, για ακόμη μία φορά, σε μια δοκιμασία πολιτικής.
Η σωστή απάντηση δεν είναι το δελτίο, οι έλεγχοι τιμών ή νέες επιθέσεις κατά των επιχειρήσεων.
Η σωστή απάντηση είναι η απορρύθμιση, οι χαμηλότεροι φόροι, οι ταχύτερες αδειοδοτήσεις, ο ρεαλισμός στην ενέργεια και μια σοβαρή στρατηγική για την ανασυγκρότηση της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας.
Η ζώνη του ευρώ δεν στερείται ταλέντο, κεφάλαιο ή εταιρείες ικανές να επιλύσουν τα προβλήματα εφοδιασμού.
Στερείται κυβερνήσεις πρόθυμες να άρουν τα εμπόδια.
Τα τελευταία στοιχεία PMI και η εμπιστοσύνη των καταναλωτών δεν σημαίνουν ότι η Ευρώπη βρίσκεται ήδη σε ύφεση.
Ωστόσο, δείχνουν ότι η περιοχή βρίσκεται επικίνδυνα κοντά στο να επαναλάβει τα λάθη του 2022, τα οποία οδήγησαν σε επίμονη εξάρτηση από τη Ρωσία και σε ασθενέστερη βιομηχανική παραγωγή.
Το δίδαγμα είναι προφανές. Τα εξωτερικά σοκ είναι αναπόφευκτα, αλλά η στρατηγική αδυναμία είναι επιλογή, καταλήγει ο γνωστός οικονομολόγος.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών