Ο αναλυτής Michael Every της Rabobank επισημαίνει ότι το διεθνές περιβάλλον εισέρχεται σε φάση αυξανόμενης αστάθειας, με τις γεωπολιτικές εντάσεις να ενισχύονται σε πολλαπλά μέτωπα
Η γεωπολιτική ένταση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν κλιμακώνεται εκ νέου, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Donald Trump, να χαρακτηρίζει «εντελώς απαράδεκτη» την απάντηση της Τεχεράνης στην αμερικανική ειρηνευτική πρόταση. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Ουάσιγκτον πρότεινε μια συμφωνία που θα περιλάμβανε περιορισμούς στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και ευρύτερες δεσμεύσεις ασφαλείας στην περιοχή. Ωστόσο, η ιρανική πλευρά απέρριψε την πρόταση, θεωρώντας ότι ισοδυναμεί με πολιτική και στρατηγική «παράδοση».
Η Τεχεράνη εμφανίζεται να ζητά πολλά περισσότερα από μια απλή αποκλιμάκωση. Αντί να αποδεχθεί την παράδοση εμπλουτισμένου ουρανίου ή τον περιορισμό του πυρηνικού της προγράμματος, απαιτεί από τις ΗΠΑ ουσιαστικές παραχωρήσεις: μόνιμη στρατιωτική υποχώρηση από την περιοχή, οικονομικές αποζημιώσεις και de facto αναγνώριση αυξημένου ρόλου του Ιράν στον έλεγχο του Στενού του Hormuz. Παράλληλα, απορρίπτει τις πιέσεις για περιορισμό των βαλλιστικών πυραύλων και για τερματισμό της στήριξης προς περιφερειακές παραστρατιωτικές οργανώσεις και συμμάχους της στη Μέση Ανατολή.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, αρκετοί αναλυτές θεωρούν πλέον πιθανό ένα νέο στάδιο στρατιωτικής σύγκρουσης. Σενάρια που συζητούνται περιλαμβάνουν εντατικοποίηση αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων, ενδεχόμενο αποκλεισμό ή έλεγχο του Στενού του Hormuz, ακόμη και πιο εκτεταμένα πλήγματα εναντίον στρατηγικών στόχων του ιρανικού καθεστώτος με στόχο να εξαναγκαστεί η Τεχεράνη σε συμφωνία.
Αναταραχή στον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό
Την αίσθηση ότι η κρίση απέχει πολύ από το τέλος της ενίσχυσε και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Benjamin Netanyahu, ο οποίος σε τηλεοπτική του συνέντευξη στην εκπομπή 60 Minutes υποστήριξε ότι, παρά τις μέχρι στιγμής επιτυχίες, «ο πόλεμος με το Ιράν δεν έχει τελειώσει». Οι δηλώσεις αυτές εντείνουν τους φόβους των αγορών για παρατεταμένη αναταραχή στον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό, καθώς οποιαδήποτε κλιμάκωση στον Περσικό Κόλπο θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Παρά τη ρητορική ένταση, άμεσες στρατιωτικές κινήσεις ενδέχεται να καθυστερήσουν για μερικές ημέρες. Ένας βασικός λόγος είναι η προσπάθεια αποφυγής πανικού στις αγορές, ενώ παράλληλα οι ΗΠΑ φέρονται να μην έχουν ακόμη αναπτύξει πλήρως όλα τα στρατιωτικά μέσα που θα απαιτούσε μια πιο εκτεταμένη επιχείρηση. Επιπλέον, ιδιαίτερη σημασία αποκτά η προγραμματισμένη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον πρόεδρο της Κίνας, Xi Jinping, στο Πεκίνο, από τις 13 έως τις 15 Μαΐου.
Πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι η επίλυση της κρίσης μπορεί τελικά να περάσει μέσα από την Κίνα. Το Πεκίνο, όπως και η Ρωσία, διαθέτει σημαντική επιρροή στην Τεχεράνη, κυρίως μέσω στρατιωτικών και οικονομικών δεσμών. Ορισμένοι εκτιμούν ότι ο Trump μεταβαίνει στην Κίνα από σχετικά αδύναμη θέση, δεδομένου ότι το Ιράν διατηρεί τη δυνατότητα να επηρεάσει το Στενό του Hormuz— έναν από τους σημαντικότερους διαύλους μεταφοράς ενέργειας παγκοσμίως.
Αποσταθεροποίηση στις αγορές ενέργειας
Άλλοι, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι μια παρατεταμένη κρίση που θα οδηγούσε σε σοβαρή αποσταθεροποίηση των αγορών ενέργειας και της παγκόσμιας οικονομίας ίσως ωθήσει τελικά την Κίνα να πιέσει το Ιράν προς συμβιβασμό, αντί να το στηρίξει ανοιχτά, όπως έκανε η Ρωσία στην περίπτωση της Ουκρανίας.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, επανέρχονται τα σενάρια μιας πιθανής «Μεγάλης Συμφωνίας» ανάμεσα σε ΗΠΑ, Κίνα και Ρωσία, με στόχο μια ευρύτερη γεωπολιτική ισορροπία. Την ίδια στιγμή, ο πρόεδρος της Ρωσίας, Vladimir Putin, άφησε να εννοηθεί ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία ίσως πλησιάζει σε κάποιο σημείο καμπής ή αποκλιμάκωσης.
Την ίδια ώρα, πολιτικές αναταράξεις καταγράφονται και σε πολλές δυτικές χώρες. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο πρωθυπουργός Keir Starmer δέχεται έντονη πίεση μετά τις βαριές απώλειες των Εργατικών στις τοπικές εκλογές. Η συζήτηση περί εσωκομματικής αμφισβήτησης έχει ήδη ανοίξει, με πιθανούς διεκδικητές της ηγεσίας να εξετάζουν τις επόμενες κινήσεις τους. Οι αγορές παρακολουθούν με ανησυχία το ενδεχόμενο μετατόπισης του κόμματος προς πιο λαϊκιστικές οικονομικές πολιτικές.
Αντίστοιχες πολιτικές ανακατατάξεις παρατηρούνται στην Αυστραλία, στη Δανία και στη Γερμανία, όπου ενισχύονται είτε δεξιά είτε αριστερά λαϊκιστικά κόμματα. Ειδικά στη Γερμανία, το κόμμα Alternative for Germany (AfD) εμφανίζεται πλέον πρώτο σε ορισμένες δημοσκοπήσεις, γεγονός που αναδιαμορφώνει το πολιτικό σκηνικό και αυξάνει την αβεβαιότητα για μελλοντικούς κυβερνητικούς συνασπισμούς.
Αλλαγές στο παγκόσμιο χρηματοοικονομικό σύστημα
Παράλληλα με τις γεωπολιτικές και πολιτικές εξελίξεις, διαμορφώνονται και σημαντικές αλλαγές στο παγκόσμιο χρηματοοικονομικό σύστημα. Στις ΗΠΑ προωθούνται οι νόμοι CLARITY και GENIUS, που αποσκοπούν στη ρύθμιση των stablecoins και στην ενσωμάτωσή τους στο επίσημο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Αν και τα stablecoins δεν θα επιτρέπεται να προσφέρουν παραδοσιακούς τόκους, θα μπορούν να παρέχουν ανταμοιβές και προνόμια που λειτουργούν πρακτικά με παρόμοιο τρόπο.
Την ίδια στιγμή, η Κίνα συνεχίζει να προωθεί το επίσημο ψηφιακό νόμισμα e-CNY, ενώ η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι στα stablecoins, υποστηρίζοντας ότι η ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ πρέπει να βασιστεί περισσότερο στη βαθύτερη ενοποίηση των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών.
Στο στρατιωτικό πεδίο, οι ΗΠΑ φαίνεται επίσης να προχωρούν σε σημαντικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του αμυντικού τους συστήματος. Η Ουάσιγκτον εξετάζει μεγάλη αύξηση του προϋπολογισμού του Πενταγώνου, ενώ παράλληλα σχεδιάζει αυστηρότερη εποπτεία στις αμυντικές βιομηχανίες, με στόχο να περιοριστούν οι υπερβάσεις κόστους και οι καθυστερήσεις στα εξοπλιστικά προγράμματα.
Όλα αυτά συνθέτουν ένα διεθνές περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας, όπου γεωπολιτικές συγκρούσεις, πολιτικές ανατροπές και αλλαγές στο χρηματοπιστωτικό σύστημα αλληλεπιδρούν ταυτόχρονα, επηρεάζοντας τις αγορές, τις κυβερνήσεις και τις παγκόσμιες ισορροπίες εξουσίας.
www,bankingnews.gr
Η Τεχεράνη εμφανίζεται να ζητά πολλά περισσότερα από μια απλή αποκλιμάκωση. Αντί να αποδεχθεί την παράδοση εμπλουτισμένου ουρανίου ή τον περιορισμό του πυρηνικού της προγράμματος, απαιτεί από τις ΗΠΑ ουσιαστικές παραχωρήσεις: μόνιμη στρατιωτική υποχώρηση από την περιοχή, οικονομικές αποζημιώσεις και de facto αναγνώριση αυξημένου ρόλου του Ιράν στον έλεγχο του Στενού του Hormuz. Παράλληλα, απορρίπτει τις πιέσεις για περιορισμό των βαλλιστικών πυραύλων και για τερματισμό της στήριξης προς περιφερειακές παραστρατιωτικές οργανώσεις και συμμάχους της στη Μέση Ανατολή.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, αρκετοί αναλυτές θεωρούν πλέον πιθανό ένα νέο στάδιο στρατιωτικής σύγκρουσης. Σενάρια που συζητούνται περιλαμβάνουν εντατικοποίηση αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων, ενδεχόμενο αποκλεισμό ή έλεγχο του Στενού του Hormuz, ακόμη και πιο εκτεταμένα πλήγματα εναντίον στρατηγικών στόχων του ιρανικού καθεστώτος με στόχο να εξαναγκαστεί η Τεχεράνη σε συμφωνία.
Αναταραχή στον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό
Την αίσθηση ότι η κρίση απέχει πολύ από το τέλος της ενίσχυσε και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Benjamin Netanyahu, ο οποίος σε τηλεοπτική του συνέντευξη στην εκπομπή 60 Minutes υποστήριξε ότι, παρά τις μέχρι στιγμής επιτυχίες, «ο πόλεμος με το Ιράν δεν έχει τελειώσει». Οι δηλώσεις αυτές εντείνουν τους φόβους των αγορών για παρατεταμένη αναταραχή στον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό, καθώς οποιαδήποτε κλιμάκωση στον Περσικό Κόλπο θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Παρά τη ρητορική ένταση, άμεσες στρατιωτικές κινήσεις ενδέχεται να καθυστερήσουν για μερικές ημέρες. Ένας βασικός λόγος είναι η προσπάθεια αποφυγής πανικού στις αγορές, ενώ παράλληλα οι ΗΠΑ φέρονται να μην έχουν ακόμη αναπτύξει πλήρως όλα τα στρατιωτικά μέσα που θα απαιτούσε μια πιο εκτεταμένη επιχείρηση. Επιπλέον, ιδιαίτερη σημασία αποκτά η προγραμματισμένη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον πρόεδρο της Κίνας, Xi Jinping, στο Πεκίνο, από τις 13 έως τις 15 Μαΐου.
Πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι η επίλυση της κρίσης μπορεί τελικά να περάσει μέσα από την Κίνα. Το Πεκίνο, όπως και η Ρωσία, διαθέτει σημαντική επιρροή στην Τεχεράνη, κυρίως μέσω στρατιωτικών και οικονομικών δεσμών. Ορισμένοι εκτιμούν ότι ο Trump μεταβαίνει στην Κίνα από σχετικά αδύναμη θέση, δεδομένου ότι το Ιράν διατηρεί τη δυνατότητα να επηρεάσει το Στενό του Hormuz— έναν από τους σημαντικότερους διαύλους μεταφοράς ενέργειας παγκοσμίως.
Αποσταθεροποίηση στις αγορές ενέργειας
Άλλοι, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι μια παρατεταμένη κρίση που θα οδηγούσε σε σοβαρή αποσταθεροποίηση των αγορών ενέργειας και της παγκόσμιας οικονομίας ίσως ωθήσει τελικά την Κίνα να πιέσει το Ιράν προς συμβιβασμό, αντί να το στηρίξει ανοιχτά, όπως έκανε η Ρωσία στην περίπτωση της Ουκρανίας.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, επανέρχονται τα σενάρια μιας πιθανής «Μεγάλης Συμφωνίας» ανάμεσα σε ΗΠΑ, Κίνα και Ρωσία, με στόχο μια ευρύτερη γεωπολιτική ισορροπία. Την ίδια στιγμή, ο πρόεδρος της Ρωσίας, Vladimir Putin, άφησε να εννοηθεί ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία ίσως πλησιάζει σε κάποιο σημείο καμπής ή αποκλιμάκωσης.
Την ίδια ώρα, πολιτικές αναταράξεις καταγράφονται και σε πολλές δυτικές χώρες. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο πρωθυπουργός Keir Starmer δέχεται έντονη πίεση μετά τις βαριές απώλειες των Εργατικών στις τοπικές εκλογές. Η συζήτηση περί εσωκομματικής αμφισβήτησης έχει ήδη ανοίξει, με πιθανούς διεκδικητές της ηγεσίας να εξετάζουν τις επόμενες κινήσεις τους. Οι αγορές παρακολουθούν με ανησυχία το ενδεχόμενο μετατόπισης του κόμματος προς πιο λαϊκιστικές οικονομικές πολιτικές.
Αντίστοιχες πολιτικές ανακατατάξεις παρατηρούνται στην Αυστραλία, στη Δανία και στη Γερμανία, όπου ενισχύονται είτε δεξιά είτε αριστερά λαϊκιστικά κόμματα. Ειδικά στη Γερμανία, το κόμμα Alternative for Germany (AfD) εμφανίζεται πλέον πρώτο σε ορισμένες δημοσκοπήσεις, γεγονός που αναδιαμορφώνει το πολιτικό σκηνικό και αυξάνει την αβεβαιότητα για μελλοντικούς κυβερνητικούς συνασπισμούς.
Αλλαγές στο παγκόσμιο χρηματοοικονομικό σύστημα
Παράλληλα με τις γεωπολιτικές και πολιτικές εξελίξεις, διαμορφώνονται και σημαντικές αλλαγές στο παγκόσμιο χρηματοοικονομικό σύστημα. Στις ΗΠΑ προωθούνται οι νόμοι CLARITY και GENIUS, που αποσκοπούν στη ρύθμιση των stablecoins και στην ενσωμάτωσή τους στο επίσημο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Αν και τα stablecoins δεν θα επιτρέπεται να προσφέρουν παραδοσιακούς τόκους, θα μπορούν να παρέχουν ανταμοιβές και προνόμια που λειτουργούν πρακτικά με παρόμοιο τρόπο.
Την ίδια στιγμή, η Κίνα συνεχίζει να προωθεί το επίσημο ψηφιακό νόμισμα e-CNY, ενώ η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι στα stablecoins, υποστηρίζοντας ότι η ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ πρέπει να βασιστεί περισσότερο στη βαθύτερη ενοποίηση των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών.
Στο στρατιωτικό πεδίο, οι ΗΠΑ φαίνεται επίσης να προχωρούν σε σημαντικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του αμυντικού τους συστήματος. Η Ουάσιγκτον εξετάζει μεγάλη αύξηση του προϋπολογισμού του Πενταγώνου, ενώ παράλληλα σχεδιάζει αυστηρότερη εποπτεία στις αμυντικές βιομηχανίες, με στόχο να περιοριστούν οι υπερβάσεις κόστους και οι καθυστερήσεις στα εξοπλιστικά προγράμματα.
Όλα αυτά συνθέτουν ένα διεθνές περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας, όπου γεωπολιτικές συγκρούσεις, πολιτικές ανατροπές και αλλαγές στο χρηματοπιστωτικό σύστημα αλληλεπιδρούν ταυτόχρονα, επηρεάζοντας τις αγορές, τις κυβερνήσεις και τις παγκόσμιες ισορροπίες εξουσίας.
www,bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών