Τελευταία Νέα
Αναλύσεις – Εκθέσεις

Commerzbank: Ας μην ελπίζει η Ελλάδα αλλαγές στο Σύμφωνο Σταθερότητας - Οι όροι για χρέος και έλλειμμα παραμένουν

Commerzbank: Ας μην ελπίζει η Ελλάδα αλλαγές στο Σύμφωνο Σταθερότητας - Οι όροι για χρέος και έλλειμμα παραμένουν
Με την επικείμενη αύξηση επιτοκίων, το χρέος δεν θα είναι πλέον υποφερτό για πολλές χώρες του ευρώ - της Ελλάδας προεξάρχουσας
Σχετικά Άρθρα

Σχεδόν αποκλείει με ανάλυσή στις 19 Ιανουαρίου η γερμανική τράπεζα Commerzbank ριζικές αλλαγές στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κρούοντας ταυτόχρονα τον κώδωνα του κινδύνου για τις υπερχρεωμένες χώρες του Νότου όπως η Ελλάδα που ζητούν χαλάρωση...
Οι κανόνες για το χρέος συμφωνήθηκαν για πρώτη φορά στη Συνθήκη του Μάαστριχτ και τροποποιήθηκαν επανειλημμένα τα επόμενα χρόνια, αναφέρει η Commerzbank, αναφέροντας ότι οι χώρες του Νότου, η Ιταλία, η Ελλάδα, η Ισπανία και η Γαλλία, θεωρούν πως είναι… ανεπίκαιρο, πιέζοντας προς την κατεύθυνση της αναθεώρησής του.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ξεκινήσει διαδικασίες διαβούλευσης για την επανεξέταση των οικονομικών πολιτικών των μελών της ΕΕ – κατά πάσα πιθανότητα θα ασχοληθεί κυρίως με τα όρια χρέους.
Δεδομένου δε ότι η Γαλλία, ένας από τους σημαντικότερους υποστηρικτές της χαλάρωσης αυτών των κανόνων, ασκεί την προεδρία της ΕΕ από την αρχή του έτους, αυτό το θέμα είναι πιθανό να προωθηθεί τους επόμενους μήνες.
Σημειώνεται πως, για τους σκεπτικιστές επί του Συμφώνου Σταθερότητας, ο χρόνος είναι ουσιαστικός γιατί οι κανόνες θα ισχύουν ξανά από το 2023, αφού ανεστάλησαν την άνοιξη του 2020 λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού.

Είναι το Σύμφωνο Σταθερότητας περιοριστικό;

… Ο Νότος θεωρεί ότι οι κανόνες είναι πολύ περιοριστικοί.
Εκτός από τον υψηλό βαθμό πολυπλοκότητάς τους, οι υποστηρικτές μιας μεταρρύθμισης των κανόνων συνήθως εγείρουν δύο σημεία κριτικής:
Ο περιορισμός των ελλειμμάτων αποτρέπει τις δημόσιες επενδύσεις και επομένως επιβραδύνει την οικονομική ανάπτυξη.
Επιπλέον, όπως αναφέρει η Commerzbank, πολλά κράτη μέλη της ΕΕ θεωρούν τον στόχο του 60% για το χρέος απατηλό.
Επισημαίνεται πως κατά τη διάρκεια της κρίσης του κορωνοϊού (και των πακέτων διάσωσης που αποφάσισαν οι κυβερνήσεις ως αποτέλεσμα), τα χρέη σχεδόν όλων των χωρών του ευρώ αυξήθηκαν μαζικά. Στο τέλος του περασμένου έτους, ο δείκτης χρέους ήταν πιθανώς γύρω στο 100% κατά μέσο όρο στη ζώνη του ευρώ και ακόμη σημαντικά υψηλότερος σε ορισμένες χώρες όπως η Ελλάδα, που ξεπερνά το 200%

Οι προτάσεις για το χρέος

Τα τελευταία χρόνια, έχουν υποβληθεί επανειλημμένα προτάσεις για την τροποποίηση των κανόνων του χρέους, οι περισσότερες από τις οποίες έχουν ως αποτέλεσμα τη χαλάρωση και, συνεπώς, μεγαλύτερη ελευθερία για τις εθνικές κυβερνήσεις ως προς το να ασκήσουν δημοσιονομική πολιτική. Οι περισσότερες μπορούν να συνοψιστούν σε δύο συνιστώσες:

  1. Πολύ συχνά ζητείται η εξαίρεση των κρατικών επενδύσεων από τα ελλείμματα. Στο παρελθόν, η απαίτηση αυτή ίσχυε κυρίως για όλες τις δημόσιες επενδύσεις. Υποστηρίχθηκε ότι οι πολύ μικρές επενδύσεις, π.χ. σε υποδομές, δεν ωφελούν την αναπτυξιακή δυναμική μιας οικονομίας και επομένως περιορίζουν τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους. Σήμερα, η προσοχή επικεντρώνεται στις δαπάνες για την προστασία του κλίματος και μερικές φορές σε επενδύσεις στην ψηφιοποίηση.
  2. Προτείνεται επίσης να αυξηθεί ο στόχος για τον δείκτη χρέους. Σε αυτό το πλαίσιο, γίνεται συχνά αναφορά στο χαμηλότερο επίπεδο επιτοκίου, λόγω του οποίου τα κράτη θα μπορούσαν να έχουν υψηλότερα επίπεδα χρέους. Άλλοι απλώς επισημαίνουν ότι το ανώτατο όριο του 60% που ορίστηκε στη Συνθήκη του Μάαστριχτ ήταν τότε περίπου ισοδύναμο με το μέσο χρέος των υποψηφίων για ευρώ. Σήμερα αυτό θα ήταν 100%. Αναφορικά με τα δύο επιχειρήματα, ο ESM πρότεινε πρόσφατα την αύξηση της τιμής στόχου στο 100%.

αδ_12.JPG
Αντίσταση από τη Βόρεια και Ανατολική Ευρώπη…

Δεν αποτελεί έκπληξη το ότι οι εκκλήσεις για χαλάρωση των δημοσιονομικών κανόνων αντιμετωπίζονται με δυσπιστία από ορισμένες χώρες.
Τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους, οι υπουργοί Οικονομικών οκτώ χωρών της ΕΕ της Βόρειας και Ανατολικής Ευρώπης εξέφρασαν το ενδιαφέρον τους για την απλούστευση των κανόνων σε κοινή επιστολή τους. Ταυτόχρονα, ωστόσο, τόνισαν τη σημασία των υγιών οικονομικών των κρατών, κάτι που πιθανώς μπορεί να εκληφθεί ως απόρριψη της πρότασης για χαλάρωση του ευρωπαϊκού δημοσιονομικού συμφώνου.
Σε ό,τι αφορά τη θέση της Γερμανίας, παραμένει ασαφής… με αντικρουόμενες δηλώσεις εκ μέρους των υπευθύνων χάραξης πολιτικής.

Καμία αλλαγή στα ανώτατα όρια 3% και 60%…

Όπως συμβαίνει συχνά με τις διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες, προς το παρόν μπορεί κανείς μόνο να κάνει εικασίες.
Ωστόσο, σύμφωνα με την Commerzbank, μάλλον είναι απίθανο το πιο γνωστό μέρος των δημοσιονομικών κανόνων, δηλαδή τα δύο κριτήρια του Μάαστριχτ, να αλλάξει.
Γιατί αυτό θα ήταν ένα σαφές μήνυμα χαλάρωσης, κάτι που θα έθετε τις κυβερνήσεις στις «βόρειες χώρες» και τη γερμανική κυβέρνηση υπό υπερβολική πίεση.

Aλλά πιθανώς ξεκάθαρη χαλάρωση κάτω από την επιφάνεια …

Ωστόσο, οι δημοσιονομικοί κανόνες έχουν πάψει εδώ και καιρό να εξαντλούνται σε αυτά τα δύο ανώτατα όρια.
Εδώ και αρκετά χρόνια γίνεται διάκριση μεταξύ «προληπτικού» και «διορθωτικού» βραχίονα.
Η πρώτη εξετάζει κατά πόσον τα οικονομικά των χωρών βρίσκονται σε βιώσιμη πορεία προκειμένου το ποσοστό του χρέους να φτάσει στο 60% μακροπρόθεσμα.
Ως εκ τούτου, το διαρθρωτικό έλλειμμα των κρατών δεν θα πρέπει να υπερβαίνει το 1/2 του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος εφόσον ο δείκτης χρέους τους υπερβαίνει το 60%. Στο διορθωτικό σκέλος, ελέγχεται ιδίως εάν το πραγματικό έλλειμμα –δηλαδή χωρίς προσαρμογή για το κυκλικό αποτέλεσμα– ήταν εντός του ορίου 3%.
Πολλοί από τους κανονισμούς που εκπονήθηκαν σε αυτό το πλαίσιο είναι σε μεγάλο βαθμό άγνωστοι στο ευρύ κοινό.
Η αλλαγή τους ή ακόμη και η διαγραφή τους δύσκολα θα προκαλούσε κατακραυγή στις «βόρειες χώρες», αλλά θα μπορούσε να ανοίξει το δρόμο για μεγαλύτερο έλλειμμα.
Ένα παράδειγμα είναι ο ισχύων (και μάλλον ελάχιστα γνωστός) κανονισμός ότι εάν ο δείκτης χρέους είναι πάνω από 60%, το χάσμα πρέπει να μειώνεται κατά 1/20 κάθε χρόνο.
Για παράδειγμα, εάν η Ελλάδα θέλει να εμμείνει σε αυτό, ο λόγος του ελλείμματός της πρέπει να είναι μικρότερος από 3%, εφόσον το ονομαστικό ακαθάριστο εγχώριο προϊόν δεν αυξάνεται περισσότερο από 5% κάθε χρόνο.
Με την αύξηση του στόχου στο 100%, θα επιτρεπόταν ένας δείκτης ελλείμματος 3%, τουλάχιστον σύμφωνα με αυτόν τον κανόνα, από έναν ονομαστικό ρυθμό ανάπτυξης περίπου 3,5%.
Ωστόσο, η απομάκρυνση από το ανώτατο όριο του 60% θα αντιμετωπίσει ισχυρή αντίσταση σε πολλές χώρες.
Επομένως, λέει η Commerzbank, είναι πιο πιθανό να μειωθεί η υποχρεωτική ταχύτητα μείωσης.
Εάν, για παράδειγμα, η διαφορά από τον αμετάβλητο στόχο του 60% έπρεπε να μειωθεί μόνο κατά 1/40 κάθε χρόνο, αυτό θα είχε παρόμοιο αποτέλεσμα για τα επόμενα χρόνια με την αύξηση της τιμής στόχου στο 100%.
Για τις ακόμη πιο υπερχρεωμένες χώρες της Ιταλίας και της Ελλάδας, το αποτέλεσμα θα ήταν ακόμη μεγαλύτερο.
Το ίδιο αποτέλεσμα θα επιτυγχανόταν εάν το χρέος χωριζόταν σε «καλό» και «κακό» και το «καλό» χρέος έπρεπε να μειωθεί πιο αργά.
Θα ήταν πολύ πιο σοβαρό εάν –όπως συχνά ζητείται– οι κρατικές δαπάνες για την προστασία του κλίματος και άλλες επενδύσεις εξαιρούνταν από τον υπολογισμό του ανώτατου ορίου για το έλλειμμα.
Δεδομένης της κλιματικής αλλαγής, αυτό θα μπορούσε πιθανώς να δικαιολογηθεί από το γεγονός ότι όλες οι χώρες έχουν συμφέρον να γίνουν αυτές οι επενδύσεις.
Τελικά, τα κράτη στο βόρειο και ανατολικό τμήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα προτιμούσαν πιθανώς αυτό από το να χρηματοδοτούνται τελικά αυτές οι δαπάνες μέσω κοινού δανεισμού (δηλαδή μέσω ενός «ταμείου για το κλίμα» ανάλογο με το «ταμείο ανάκαμψης).
Γιατί αυτό σίγουρα θα προταθεί ως εναλλακτική από τους υποστηρικτές της χαλαρότερης δημοσιονομικής πολιτικής.

… Τα ελλείμματα θα αυξηθούν

Ωστόσο, θα ήταν λάθος να θεωρήσουμε τους δημοσιονομικούς κανόνες ως εντελώς αναποτελεσματικούς.
Μια ματιά στο παρελθόν το δείχνει.
Διότι από την ίδρυση της νομισματικής ένωσης, το όριο του 3% της Συνθήκης του Μάαστριχτ φαίνεται να αποτελεί σημείο αναφοράς για τη χρηματοπιστωτική πολιτική στη Γερμανία, τουλάχιστον σε «καιρούς χωρίς κρίση».
Από την άλλη, το ισχυρότερο επιχείρημα κατά της παντελούς αναποτελεσματικότητας των δημοσιονομικών κανόνων ήταν και είναι οι συνεχείς προσπάθειες για περαιτέρω χαλάρωση τους.
Αυτό δείχνει ότι πολλές κυβερνήσεις αισθάνονται περιορισμένες, ότι δεν έχουν ελευθερία κινήσεων.
αδαδα_2.JPG
Αμοιβαιοποίηση χρέους;

Οι θιασώτες της χαλάρωσης για το έλλειμμα υποστηρίζουν ότι οι δημόσιες επενδύσεις ενισχύουν την ανάπτυξη και ότι ο λόγος του χρέους δεν αυξάνεται αναλογικά, αλλά μπορεί ακόμη και να μειώνεται.
Ως προς αυτό η γερμανική τράπεζα τρέφει επιφυλάξεις
Δεδομένης της κακής δημογραφικής ανάπτυξης που αναδύεται σχεδόν σε όλες τις χώρες της ΕΕ και επομένως της μάλλον ασθενέστερης δυνητικής οικονομικής μεγέθυνσης, ο αναμενόμενος υψηλότερος πληθωρισμός δεν θα εμποδίσει τους δείκτες χρέους πολλών χωρών να συνεχίσουν να έχουν ανοδική τάση τα επόμενα χρόνια.
Βραχυπρόθεσμα, η χαλάρωση των κανόνων θα αύξανε το πεδίο εφαρμογής της δημοσιονομικής πολιτικής και θα διευκόλυνε τουλάχιστον τη χρηματοδότηση των δαπανών για την προστασία του κλίματος.
Ωστόσο, με την επικείμενη αύξηση επιτοκίων, το χρέος δεν θα είναι πλέον υποφερτό για πολλές χώρες του ευρώ – της Ελλάδας προεξάρχουσας.
Οι δείκτες χρέους θα πρέπει να μειωθούν σημαντικά για να συμβεί αυτό. Δεδομένου ότι δεν υπάρχει προφανώς πολιτική βούληση για αυστηρό περιορισμό των δημοσιονομικών ελλειμμάτων, ο μόνος τρόπος είναι να εξαιρεθεί χρέος από τους ισολογισμούς των χωρών.
Υπάρχουν λοιπόν κάποιες ενδείξεις ότι η τρέχουσα συζήτηση είναι μόνο η προκαταρκτική αψιμαχία για ένα πολύ πιο σημαντικό ζήτημα, δηλαδή τον βαθμό στον οποίο θα πρέπει να αμοιβαιοποιηούν τα εθνικά χρέη.
Το πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση έγινε με το ταμείο ανασυγκρότησης (NGEU). Αν και η ΕΕ δεν αναλαμβάνει κανένα παλιό χρέος των χωρών μελών, χρηματοδοτεί για πρώτη φορά τις εθνικές δαπάνες αναλαμβάνοντας χρέος.
Την ίδια στιγμή, που η ΕΚΤ παραμένει υπό πίεση, καταλήγει η Commerzbank.

www.bankingnews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης


Warning: include(views/ad_prestitial78.php): failed to open stream: No such file or directory in /var/www/vhosts/bankingnews.gr/httpdocs/index.php on line 898

Warning: include(views/ad_prestitial78.php): failed to open stream: No such file or directory in /var/www/vhosts/bankingnews.gr/httpdocs/index.php on line 898

Warning: include(): Failed opening 'views/ad_prestitial78.php' for inclusion (include_path='.:/opt/plesk/php/7.3/share/pear') in /var/www/vhosts/bankingnews.gr/httpdocs/index.php on line 898