Η πανδημία του Covid-19 και τα αυστηρά περιοριστικά μέτρα που τη συνόδευσαν είχαν απρόβλεπτες και βαθιές επιπτώσεις όχι μόνο στην παγκόσμια οικονομία και κοινωνία, αλλά και στα ευαίσθητα οικοσυστήματα. Μία από τις πιο δραματικές και ανησυχητικές παρενέργειες των lockdowns αποκαλύφθηκε στις Μεγάλες Λίμνες της Βόρειας Αμερικής, όπου η αναγκαστική παύση των μέτρων ελέγχου οδήγησε σε μια πρωτοφανή έκρηξη του πληθυσμού ενός εκ των πλέον καταστροφικών εισβλητικών ειδών: της θαλάσσιας λάμπραινας (πετρόμυζου).
Τα στελέχη της Επιτροπής Αλιείας των Μεγάλων Λιμνών (GLFC) αποκαλούν πλέον αυτή την περίοδο «το απαγορευμένο πείραμα».
«Πάντα λέγαμε ότι αν δεν συνεχίσουμε να ελέγχουμε τη θαλάσσια λάμπραινα, αυτή θα επανέλθει — είναι μια απειλή σε αναμονή, σαν συσπειρωμένο ελατήριο. Αλλά ποτέ δεν τολμούσαμε να το κάνουμε στην πράξη», εξηγεί ο Greg McClinchey, διευθυντής πολιτικής και νομοθετικών υποθέσεων της GLFC.
Ο φονικός «βρικόλακας» των γλυκών υδάτων
Η θαλάσσια λάμπραινα, ένα παράσιτο ιθαγενές του Ατλαντικού Ωκεανού που εισέβαλε στις Μεγάλες Λίμνες στα μέσα του 19ου αιώνα, φέρει δικαίως μια σχεδόν εφιαλτική φήμη. Προσκολλάται στα ψάρια χρησιμοποιώντας το σαν βεντούζα στόμα της και τους δακτυλίους των κοφτερών δοντιών της, απομυζώντας το αίμα και τα υγρά τους μέχρι να τα μετατρέψει σε άδεια κουφάρια.
Οι αριθμοί είναι αποκαλυπτικοί για το μέγεθος της απειλής:
- Μία και μόνο λάμπραινα μπορεί να καταστρέψει περίπου 18 κιλά (40 λίβρες) ψαριών σε διάστημα 12 έως 18 μηνών.
- Κάθε θηλυκό έχει τη δυνατότητα να γεννήσει έως και 000 αυγά σε μία μόνο αναπαραγωγική περίοδο.
- Χωρίς συστηματικό έλεγχο, εκτιμάται ότι το παράσιτο θα μπορούσε να προκαλέσει την καθολική κατάρρευση των αποθεμάτων ψαριών των λιμνών μέσα σε μόλις πέντε χρόνια.
Η αναγκαστική υποχώρηση
Από τα τέλη της δεκαετίας του 1950, η ισορροπία στις Μεγάλες Λίμνες διατηρείται χάρη σε ένα εξαιρετικά επιτυχημένο πρόγραμμα εφαρμογής μιας ειδικής χημικής ένωσης (TFM), η οποία εξολοθρεύει τις προνύμφες της λάμπραινας στους παραποτάμους προτού εισέλθουν στις λίμνες. Για να αποτραπεί μια πληθυσμιακή έκρηξη, απαιτείται η θανάτωση περίπου 9 εκατομμυρίων λαμπραινών κάθε χρόνο.
Ωστόσο, κατά τη διάρκεια των lockdowns του 2020 και του 2021, τα μέτρα κοινωνικής απόστασης εμπόδισαν το προσωπικό της GLFC να εκτελέσει το πλήρες πρόγραμμα ελέγχου. Η μείωση των εφαρμογών του λαμπραινοκτόνου έδωσε στο παράσιτο το περιθώριο που χρειαζόταν.
Τα αποτελέσματα ήταν άμεσα και εφιαλτικά: ο πληθυσμός της λάμπραινας εκτοξεύτηκε κατά 300% σε ορισμένες περιοχές, επιβεβαιώνοντας με τον χειρότερο τρόπο τις προειδοποιήσεις των επιστημόνων.
Ένα πλήγμα 2 δισ. δολ. για την οικονομία
Αυτό το ακούσιο «πείραμα» είχε βαρύτατο τίμημα. Η αλιεία στις Μεγάλες Λίμνες στηρίζει 75.000 θέσεις εργασίας, αποτελώντας ζωτική οικονομική πηγή για τις παραλίμνιες κοινότητες. Η GLFC εκτιμά ότι η έξαρση του παρασίτου κατά τη διάρκεια της πανδημίας προκάλεσε πλήγμα ύψους 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην τοπική οικονομία.
«Για τις οικογενειακές επιχειρήσεις που λειτουργούν με πολύ μικρά περιθώρια κέρδους, αυτό το ποσό δεν είναι μια αφηρημένη έννοια — είναι το πραγματικό τους εισόδημα και το ερώτημα του αν η επόμενη γενιά θα καταφέρει να παραμείνει στη δουλειά», τονίζει ο Βίτο Φιλιόμένι, εκτελεστικός διευθυντής της Ένωσης Επαγγελματικής Αλιείας του Οντάριο. Οι επαγγελματίες αλιείς ήρθαν αντιμέτωποι με τεράστιο αριθμό σημαδεμένων και κατεστραμμένων ψαριών, βλέποντας τα αποθέματα να πιέζονται ασφυκτικά.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών