Νέα επιστημονική έρευνα δείχνει ότι η αλλαγή ώρας προκαλεί έντονο στρες, πτώση της διάθεσης και διαταραχές στον οργανισμό
Η ανθρωπότητα προσπαθεί εδώ και αιώνες να «δαμάσει» τον χρόνο, όμως ο χρόνος εκδικείται. Δύο φορές τον χρόνο παίζουμε τους «θεούς του ρολογιού», αλλάζοντας τους δείκτες.
Την άνοιξη για να «κλέψουμε» μία ώρα ύπνου και να έχουμε φωτεινά βράδια, και το φθινόπωρο για να την «πάρουμε πίσω».
Όμως ο εγκέφαλος δεν ξεγελιέται από μαθηματικά τεχνάσματα.
Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο PLOS One επιβεβαιώνει ότι το «παιχνίδι» με το πρόγραμμα μάς μετατρέπει σε κακόκεφα «ζόμπι»!
Μάλιστα, η φθινοπωρινή μετάβαση στη χειμερινή ώρα πλήττει την ψυχολογία πολύ πιο έντονα από την ανοιξιάτικη αλλαγή.
«Θεραπεία σοκ»
Ο Ben Ellman και η ομάδα του αποφάσισαν να μην κάνουν πειράματα σε εργαστήρια, αλλά να αναλύσουν τη συμπεριφορά των ανθρώπων στο διαδίκτυο.
Οι επιστήμονες εξέτασαν πάνω από 820.000 αναρτήσεις σε αμερικανικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης από το 2019 έως το 2023. Για να αποκλείσουν τον καιρό ως παράγοντα, συνέκριναν πόλεις που βρίσκονται εκατέρωθεν των ζωνών ώρας — ίδιος ουρανός, διαφορετική ώρα. Έτσι απομόνωσαν το «σοκ» της αλλαγής.
«Κάθε απότομη παρέμβαση στους κιρκάδιους ρυθμούς προκαλεί στρες. Το σώμα μισεί τα τεχνητά ελλείμματα ή πλεονάσματα χρόνου - είναι σαν να προσπαθείς να αναβαθμίσεις λογισμικό σε έναν server που ήδη λειτουργεί», εξήγησε ο μηχανικός Maxim Petrov.
Για την ανάλυση χρησιμοποιήθηκε το νευρωνικό δίκτυο Quid, το οποίο αξιολόγησε τη συναισθηματική ένταση των μηνυμάτων από -100 έως 100.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι στις ΗΠΑ, όπου η αλλαγή ώρας συνεχίζεται, οι πολίτες «πνίγονται» στην αρνητικότητα κατά τις ημέρες μετάβασης. Οι γνωστικές λειτουργίες μειώνονται και αυξάνεται η ψυχική δυσφορία!
Η «παγίδα» του φθινοπώρου
Θεωρητικά, το φθινόπωρο μας δίνει μία επιπλέον ώρα ύπνου. Ωστόσο, τα δεδομένα δείχνουν το αντίθετο αποτέλεσμα.
Το επίπεδο θετικότητας ήταν περίπου +5,65 την άνοιξη, αλλά κατέρρευσε στο -13,02 το φθινόπωρο. Η απώλεια ύπνου την άνοιξη ξεπερνιέται γρήγορα, ενώ το φθινόπωρο οδηγεί σε παρατεταμένη πτώση της διάθεσης. Το σκοτάδι έρχεται νωρίτερα και διαταράσσει την καθημερινότητα.
Η μελέτη έδειξε ότι η «κερδισμένη» ώρα δεν λειτουργεί ως όφελος, αλλά ως υπενθύμιση του χειμώνα. Οι άνθρωποι αισθάνονται εξαπατημένοι. Ακόμη και με σωστή διατροφή και πρόγραμμα, η αλλαγή φωτός επηρεάζει δραστικά τον οργανισμό.
«Από φυσική άποψη, είμαστε συστήματα που εξαρτώνται από το φως. Η αλλαγή φάσης δραστηριότητας σε σχέση με το φως δεν είναι απλή ενόχληση — είναι βασική δυσλειτουργία», ανέφερε ο φυσικός Dmitry Lapshin.
Παγκόσμια διαμάχη
Η θερινή ώρα εφαρμόζεται ακόμη στις ΗΠΑ, στον Καναδά και στην Ευρώπη, με το επιχείρημα της εξοικονόμησης ενέργειας - αν και σύγχρονες μελέτες το αμφισβητούν.
Χώρες κοντά στον Ισημερινό έχουν εγκαταλείψει αυτή την πρακτική. Στις ΗΠΑ, η συζήτηση για μόνιμη ώρα συνεχίζεται εδώ και χρόνια, ενώ οι πολίτες εκφράζουν τη δυσαρέσκειά τους στα social media.
Η διάθεση των ανθρώπων επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, αλλά η αλλαγή ώρας είναι μια «τεχνητή κρίση». Οι ερευνητές παραδέχονται ότι δεν αποτυπώνονται όλες οι αντιδράσεις — πολλοί δεν γράφουν, αλλά υποφέρουν σιωπηλά από αϋπνία ή λάθη στην εργασία.
«Μεγάλες αλλαγές στην καθημερινότητα αυξάνουν τα περιστατικά και τα λάθη. Η κόπωση και η διάσπαση προσοχής οδηγούν σε ανθρώπινα σφάλματα», τόνισε ο μηχανικός Vitaly Korneev.
Καθώς ο δυτικός κόσμος συνεχίζει αυτή την πρακτική, η επιστήμη δείχνει ότι κάθε αλλαγή ώρας αποτελεί μια μικρή «τραυματική εμπειρία» για την κοινωνία. Ίσως τελικά η φύση να είναι πιο σοφή από τις αποφάσεις μας...
www.bankingnews.gr
Την άνοιξη για να «κλέψουμε» μία ώρα ύπνου και να έχουμε φωτεινά βράδια, και το φθινόπωρο για να την «πάρουμε πίσω».
Όμως ο εγκέφαλος δεν ξεγελιέται από μαθηματικά τεχνάσματα.
Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο PLOS One επιβεβαιώνει ότι το «παιχνίδι» με το πρόγραμμα μάς μετατρέπει σε κακόκεφα «ζόμπι»!
Μάλιστα, η φθινοπωρινή μετάβαση στη χειμερινή ώρα πλήττει την ψυχολογία πολύ πιο έντονα από την ανοιξιάτικη αλλαγή.
«Θεραπεία σοκ»
Ο Ben Ellman και η ομάδα του αποφάσισαν να μην κάνουν πειράματα σε εργαστήρια, αλλά να αναλύσουν τη συμπεριφορά των ανθρώπων στο διαδίκτυο.
Οι επιστήμονες εξέτασαν πάνω από 820.000 αναρτήσεις σε αμερικανικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης από το 2019 έως το 2023. Για να αποκλείσουν τον καιρό ως παράγοντα, συνέκριναν πόλεις που βρίσκονται εκατέρωθεν των ζωνών ώρας — ίδιος ουρανός, διαφορετική ώρα. Έτσι απομόνωσαν το «σοκ» της αλλαγής.
«Κάθε απότομη παρέμβαση στους κιρκάδιους ρυθμούς προκαλεί στρες. Το σώμα μισεί τα τεχνητά ελλείμματα ή πλεονάσματα χρόνου - είναι σαν να προσπαθείς να αναβαθμίσεις λογισμικό σε έναν server που ήδη λειτουργεί», εξήγησε ο μηχανικός Maxim Petrov.
Για την ανάλυση χρησιμοποιήθηκε το νευρωνικό δίκτυο Quid, το οποίο αξιολόγησε τη συναισθηματική ένταση των μηνυμάτων από -100 έως 100.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι στις ΗΠΑ, όπου η αλλαγή ώρας συνεχίζεται, οι πολίτες «πνίγονται» στην αρνητικότητα κατά τις ημέρες μετάβασης. Οι γνωστικές λειτουργίες μειώνονται και αυξάνεται η ψυχική δυσφορία!
Η «παγίδα» του φθινοπώρου
Θεωρητικά, το φθινόπωρο μας δίνει μία επιπλέον ώρα ύπνου. Ωστόσο, τα δεδομένα δείχνουν το αντίθετο αποτέλεσμα.
Το επίπεδο θετικότητας ήταν περίπου +5,65 την άνοιξη, αλλά κατέρρευσε στο -13,02 το φθινόπωρο. Η απώλεια ύπνου την άνοιξη ξεπερνιέται γρήγορα, ενώ το φθινόπωρο οδηγεί σε παρατεταμένη πτώση της διάθεσης. Το σκοτάδι έρχεται νωρίτερα και διαταράσσει την καθημερινότητα.
Η μελέτη έδειξε ότι η «κερδισμένη» ώρα δεν λειτουργεί ως όφελος, αλλά ως υπενθύμιση του χειμώνα. Οι άνθρωποι αισθάνονται εξαπατημένοι. Ακόμη και με σωστή διατροφή και πρόγραμμα, η αλλαγή φωτός επηρεάζει δραστικά τον οργανισμό.
«Από φυσική άποψη, είμαστε συστήματα που εξαρτώνται από το φως. Η αλλαγή φάσης δραστηριότητας σε σχέση με το φως δεν είναι απλή ενόχληση — είναι βασική δυσλειτουργία», ανέφερε ο φυσικός Dmitry Lapshin.
Παγκόσμια διαμάχη
Η θερινή ώρα εφαρμόζεται ακόμη στις ΗΠΑ, στον Καναδά και στην Ευρώπη, με το επιχείρημα της εξοικονόμησης ενέργειας - αν και σύγχρονες μελέτες το αμφισβητούν.
Χώρες κοντά στον Ισημερινό έχουν εγκαταλείψει αυτή την πρακτική. Στις ΗΠΑ, η συζήτηση για μόνιμη ώρα συνεχίζεται εδώ και χρόνια, ενώ οι πολίτες εκφράζουν τη δυσαρέσκειά τους στα social media.
Η διάθεση των ανθρώπων επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, αλλά η αλλαγή ώρας είναι μια «τεχνητή κρίση». Οι ερευνητές παραδέχονται ότι δεν αποτυπώνονται όλες οι αντιδράσεις — πολλοί δεν γράφουν, αλλά υποφέρουν σιωπηλά από αϋπνία ή λάθη στην εργασία.
«Μεγάλες αλλαγές στην καθημερινότητα αυξάνουν τα περιστατικά και τα λάθη. Η κόπωση και η διάσπαση προσοχής οδηγούν σε ανθρώπινα σφάλματα», τόνισε ο μηχανικός Vitaly Korneev.
Καθώς ο δυτικός κόσμος συνεχίζει αυτή την πρακτική, η επιστήμη δείχνει ότι κάθε αλλαγή ώρας αποτελεί μια μικρή «τραυματική εμπειρία» για την κοινωνία. Ίσως τελικά η φύση να είναι πιο σοφή από τις αποφάσεις μας...
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών