Διεθνής επιστημονική αποστολή κατευθύνεται προς τον παγετώνα Thwaites στην Ανταρκτική, έναν από τους πιο επικίνδυνους παγετώνες του πλανήτη, προκειμένου να αξιολογήσει τον ρυθμό αποσύνθεσής του και τις πιθανές παγκόσμιες συνέπειες
Μια διεθνής επιστημονική αποστολή ξεκίνησε προς ένα από τα πιο ανησυχητικά σημεία του πλανήτη, τον παγετώνα Thwaites στην Ανταρκτική, γνωστό ανεπίσημα ως «Παγετώνας της Ημέρας της Κρίσης».
Οι επιστήμονες ελπίζουν να συλλέξουν ακριβή δεδομένα για την κατάστασή του και να κατανοήσουν πόσο γρήγορα η αποσύνθεσή του θα μπορούσε να οδηγήσει σε παγκόσμιες συνέπειες.
Δεν πρόκειται για μια μακρινή θεωρία, αλλά για μια πραγματική απειλή ικανή να μεταβάλει τη στάθμη των θαλασσών και τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων.
Η έρευνα στοχεύει στην κάλυψη κενών στις κλιματικές προβλέψεις και στη βελτίωση των σεναρίων για το μέλλον.
Γιατί είναι σημαντικός
Ο παγετώνας Thwaites βρίσκεται στη Δυτική Ανταρκτική και καλύπτει έκταση περίπου 192.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, συγκρίσιμη με το μέγεθος της Μεγάλης Βρετανίας!
Η σημασία του ξεπερνά κατά πολύ την περιοχή, καθώς λειτουργεί ως ένα είδος «άγκυρας» που συγκρατεί μεγάλο μέρος του παγοκαλύμματος της Δυτικής Ανταρκτικής. Για τον λόγο αυτό οι επιστήμονες τον παρακολουθούν με ιδιαίτερη προσοχή.
Σύμφωνα με κλιματολόγους, εάν ο παγετώνας Thwaites λιώσει πλήρως, η παγκόσμια στάθμη της θάλασσας θα αυξηθεί κατά περισσότερο από 60 εκατοστά.
Ωστόσο, ο κίνδυνος δεν σταματά εκεί. Η απώλειά του θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτή αποσταθεροποίηση γειτονικών παγετώνων, οδηγώντας σε άνοδο της στάθμης των θαλασσών κατά 3 έως 5 μέτρα.
Ένα τέτοιο σενάριο θα ήταν καταστροφικό για παράκτιες πόλεις, υποδομές και την παγκόσμια οικονομία.
Ανατροπή στη θεωρία
Για χρόνια επικρατούσε η άποψη ότι η βάση του παγετώνα ήταν σχετικά σταθερή, καθώς εδραζόταν στον θαλάσσιο πυθμένα. Ωστόσο, πρόσφατες μελέτες, συμπεριλαμβανομένων δεδομένων δορυφορικής παρακολούθησης, αποκάλυψαν ότι θερμά θαλάσσια ρεύματα διεισδύουν κάτω από τον παγετώνα, διαβρώνοντάς τον από κάτω και δημιουργώντας βαθιές ρωγμές και κοιλότητες.
Σε ορισμένα σημεία, το βάθος αυτών των ρηγμάτων φτάνει εκατοντάδες μέτρα. Η διαδικασία αυτή επιταχύνει την εσωτερική τήξη και καθιστά τον παγετώνα πολύ πιο ευάλωτο απ’ ό,τι θεωρούνταν μέχρι πρότινος.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η επίδραση της υπερθέρμανσης του πλανήτη στον Thwaites πιθανόν έχει υποεκτιμηθεί και ότι ο πραγματικός ρυθμός αποσύνθεσης μπορεί να είναι υψηλότερος από τις προβλέψεις.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η υπόθεση ότι παρόμοιες αλυσιδωτές καταρρεύσεις παγετώνων έχουν συμβεί και στο παρελθόν της Γης.
Παλαιοκλιματικά δεδομένα παραπέμπουν σε γεγονότα πριν από περίπου 120.000 χρόνια, όταν η ταχεία τήξη παγοκαλυμμάτων οδήγησε σε σημαντική άνοδο της στάθμης των θαλασσών.
Η σύγκριση των σύγχρονων διεργασιών με αρχαίους κλιματικούς κύκλους βοηθά τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα πιθανά μελλοντικά σενάρια.
Εάν ένας παρόμοιος μηχανισμός λειτουργεί και σήμερα, οι συνέπειες μπορεί να εκδηλωθούν ταχύτερα ακόμη και από τις πιο συντηρητικές εκτιμήσεις.
Η αποστολή
Η αποστολή αναχώρησε από λιμάνι της Νέας Ζηλανδίας και κατευθύνθηκε προς την Ανταρκτική με το νοτιοκορεατικό παγοθραυστικό Aaron. Συμμετέχουν περίπου 40 άτομα, επιστήμονες διαφόρων ειδικοτήτων και δημοσιογράφοι.
Η ομάδα σκοπεύει να παραμείνει περίπου έναν μήνα στο μέτωπο του παγετώνα, εργαζόμενη σε ακραίες καιρικές και παγολογικές συνθήκες.
Οι κίνδυνοι είναι ιδιαίτερα σοβαροί. Ο παγετώνας Thwaites κινείται με ρυθμό περίπου εννέα μέτρων την ημέρα, γεγονός που σημαίνει ότι ο εγκατεστημένος εξοπλισμός μπορεί να υποστεί ζημιές ή να χαθεί μέσα σε ρωγμές.
Οι χαμηλές θερμοκρασίες, οι ισχυροί άνεμοι και οι περιορισμένες δυνατότητες άμεσης επισκευής εξοπλισμού προσθέτουν επιπλέον δυσκολίες.
Το πρόγραμμα της αποστολής περιλαμβάνει τη χρήση προηγμένων τεχνολογιών, όπως εναέρια ραντάρ που επιτρέπουν τη «διείσδυση» στο εσωτερικό του παγετώνα και την ανάλυση της δομής του.
Προβλέπεται επίσης η διάνοιξη γεωτρήσεων βάθους έως και 800 μέτρων για την εγκατάσταση αισθητήρων που θα καταγράφουν τις παραμέτρους του θαλάσσιου νερού κάτω από τον πάγο.
Μέρος του εξοπλισμού θα μεταφερθεί και θα εγκατασταθεί με ελικόπτερα σε δυσπρόσιτες περιοχές, ώστε να καλυφθεί η μεγαλύτερη δυνατή έκταση και να συλλεχθούν δεδομένα από σημεία όπου δεν είναι δυνατή η πρόσβαση από την επιφάνεια.
Σύμμαχος... οι φώκιες
Ένα από τα πιο καινοτόμα στοιχεία της αποστολής είναι η αξιοποίηση θαλάσσιων θηλαστικών. Φώκιες, ικανές να καταδύονται σε βάθη άνω των 500 μέτρων, θα εξοπλιστούν με ειδικούς αισθητήρες που θα μετρούν τη θερμοκρασία και την αλατότητα του νερού σε περιοχές όπου ο παγετώνας αλληλεπιδρά έντονα με τον ωκεανό.
Τα δεδομένα θα μεταδίδονται μέσω δορυφόρου. Οι οικολόγοι εξηγούν ότι οι φώκιες κινούνται φυσικά στις περιοχές μέγιστου ενδιαφέροντος για τους ωκεανογράφους, επιτρέποντας τη συλλογή μοναδικών πληροφοριών χωρίς συνεχή ανθρώπινη παρουσία σε επικίνδυνες ζώνες.
Τα στοιχεία που θα συγκεντρωθούν θα συμβάλουν στη βελτίωση των κλιματικών μοντέλων και στην κατανόηση του ρυθμού ανόδου της στάθμης των θαλασσών που μπορεί να αντιμετωπίσει η ανθρωπότητα στους επόμενους αιώνες.
Αυτό επηρεάζει άμεσα τον στρατηγικό σχεδιασμό, από την κατασκευή προστατευτικών έργων έως την αναθεώρηση ασφαλιστικών προτύπων και τη χωροθέτηση υποδομών.
Δεν πρόκειται μόνο για ένα επιστημονικό ζήτημα, αλλά για το μέλλον εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων που ζουν σε παράκτιες περιοχές.
Η κατανόηση της ανθεκτικότητας ή της ευαλωτότητας του παγετώνα Thwaites θα επιτρέψει την πρόβλεψη της κλίμακας των μελλοντικών αλλαγών και την καλύτερη δυνατή προετοιμασία σε έναν μεταβαλλόμενο κλιματικό κόσμο.
www.bankingnews.gr
Οι επιστήμονες ελπίζουν να συλλέξουν ακριβή δεδομένα για την κατάστασή του και να κατανοήσουν πόσο γρήγορα η αποσύνθεσή του θα μπορούσε να οδηγήσει σε παγκόσμιες συνέπειες.
Δεν πρόκειται για μια μακρινή θεωρία, αλλά για μια πραγματική απειλή ικανή να μεταβάλει τη στάθμη των θαλασσών και τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων.
Η έρευνα στοχεύει στην κάλυψη κενών στις κλιματικές προβλέψεις και στη βελτίωση των σεναρίων για το μέλλον.
Γιατί είναι σημαντικός
Ο παγετώνας Thwaites βρίσκεται στη Δυτική Ανταρκτική και καλύπτει έκταση περίπου 192.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, συγκρίσιμη με το μέγεθος της Μεγάλης Βρετανίας!
Η σημασία του ξεπερνά κατά πολύ την περιοχή, καθώς λειτουργεί ως ένα είδος «άγκυρας» που συγκρατεί μεγάλο μέρος του παγοκαλύμματος της Δυτικής Ανταρκτικής. Για τον λόγο αυτό οι επιστήμονες τον παρακολουθούν με ιδιαίτερη προσοχή.
Σύμφωνα με κλιματολόγους, εάν ο παγετώνας Thwaites λιώσει πλήρως, η παγκόσμια στάθμη της θάλασσας θα αυξηθεί κατά περισσότερο από 60 εκατοστά.
Ωστόσο, ο κίνδυνος δεν σταματά εκεί. Η απώλειά του θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτή αποσταθεροποίηση γειτονικών παγετώνων, οδηγώντας σε άνοδο της στάθμης των θαλασσών κατά 3 έως 5 μέτρα.
Ένα τέτοιο σενάριο θα ήταν καταστροφικό για παράκτιες πόλεις, υποδομές και την παγκόσμια οικονομία.
Ανατροπή στη θεωρία
Για χρόνια επικρατούσε η άποψη ότι η βάση του παγετώνα ήταν σχετικά σταθερή, καθώς εδραζόταν στον θαλάσσιο πυθμένα. Ωστόσο, πρόσφατες μελέτες, συμπεριλαμβανομένων δεδομένων δορυφορικής παρακολούθησης, αποκάλυψαν ότι θερμά θαλάσσια ρεύματα διεισδύουν κάτω από τον παγετώνα, διαβρώνοντάς τον από κάτω και δημιουργώντας βαθιές ρωγμές και κοιλότητες.
Σε ορισμένα σημεία, το βάθος αυτών των ρηγμάτων φτάνει εκατοντάδες μέτρα. Η διαδικασία αυτή επιταχύνει την εσωτερική τήξη και καθιστά τον παγετώνα πολύ πιο ευάλωτο απ’ ό,τι θεωρούνταν μέχρι πρότινος.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η επίδραση της υπερθέρμανσης του πλανήτη στον Thwaites πιθανόν έχει υποεκτιμηθεί και ότι ο πραγματικός ρυθμός αποσύνθεσης μπορεί να είναι υψηλότερος από τις προβλέψεις.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η υπόθεση ότι παρόμοιες αλυσιδωτές καταρρεύσεις παγετώνων έχουν συμβεί και στο παρελθόν της Γης.
Παλαιοκλιματικά δεδομένα παραπέμπουν σε γεγονότα πριν από περίπου 120.000 χρόνια, όταν η ταχεία τήξη παγοκαλυμμάτων οδήγησε σε σημαντική άνοδο της στάθμης των θαλασσών.
Η σύγκριση των σύγχρονων διεργασιών με αρχαίους κλιματικούς κύκλους βοηθά τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα πιθανά μελλοντικά σενάρια.
Εάν ένας παρόμοιος μηχανισμός λειτουργεί και σήμερα, οι συνέπειες μπορεί να εκδηλωθούν ταχύτερα ακόμη και από τις πιο συντηρητικές εκτιμήσεις.
Η αποστολή
Η αποστολή αναχώρησε από λιμάνι της Νέας Ζηλανδίας και κατευθύνθηκε προς την Ανταρκτική με το νοτιοκορεατικό παγοθραυστικό Aaron. Συμμετέχουν περίπου 40 άτομα, επιστήμονες διαφόρων ειδικοτήτων και δημοσιογράφοι.
Η ομάδα σκοπεύει να παραμείνει περίπου έναν μήνα στο μέτωπο του παγετώνα, εργαζόμενη σε ακραίες καιρικές και παγολογικές συνθήκες.
Οι κίνδυνοι είναι ιδιαίτερα σοβαροί. Ο παγετώνας Thwaites κινείται με ρυθμό περίπου εννέα μέτρων την ημέρα, γεγονός που σημαίνει ότι ο εγκατεστημένος εξοπλισμός μπορεί να υποστεί ζημιές ή να χαθεί μέσα σε ρωγμές.
Οι χαμηλές θερμοκρασίες, οι ισχυροί άνεμοι και οι περιορισμένες δυνατότητες άμεσης επισκευής εξοπλισμού προσθέτουν επιπλέον δυσκολίες.
Το πρόγραμμα της αποστολής περιλαμβάνει τη χρήση προηγμένων τεχνολογιών, όπως εναέρια ραντάρ που επιτρέπουν τη «διείσδυση» στο εσωτερικό του παγετώνα και την ανάλυση της δομής του.
Προβλέπεται επίσης η διάνοιξη γεωτρήσεων βάθους έως και 800 μέτρων για την εγκατάσταση αισθητήρων που θα καταγράφουν τις παραμέτρους του θαλάσσιου νερού κάτω από τον πάγο.
Μέρος του εξοπλισμού θα μεταφερθεί και θα εγκατασταθεί με ελικόπτερα σε δυσπρόσιτες περιοχές, ώστε να καλυφθεί η μεγαλύτερη δυνατή έκταση και να συλλεχθούν δεδομένα από σημεία όπου δεν είναι δυνατή η πρόσβαση από την επιφάνεια.
Σύμμαχος... οι φώκιες
Ένα από τα πιο καινοτόμα στοιχεία της αποστολής είναι η αξιοποίηση θαλάσσιων θηλαστικών. Φώκιες, ικανές να καταδύονται σε βάθη άνω των 500 μέτρων, θα εξοπλιστούν με ειδικούς αισθητήρες που θα μετρούν τη θερμοκρασία και την αλατότητα του νερού σε περιοχές όπου ο παγετώνας αλληλεπιδρά έντονα με τον ωκεανό.
Τα δεδομένα θα μεταδίδονται μέσω δορυφόρου. Οι οικολόγοι εξηγούν ότι οι φώκιες κινούνται φυσικά στις περιοχές μέγιστου ενδιαφέροντος για τους ωκεανογράφους, επιτρέποντας τη συλλογή μοναδικών πληροφοριών χωρίς συνεχή ανθρώπινη παρουσία σε επικίνδυνες ζώνες.
Τα στοιχεία που θα συγκεντρωθούν θα συμβάλουν στη βελτίωση των κλιματικών μοντέλων και στην κατανόηση του ρυθμού ανόδου της στάθμης των θαλασσών που μπορεί να αντιμετωπίσει η ανθρωπότητα στους επόμενους αιώνες.
Αυτό επηρεάζει άμεσα τον στρατηγικό σχεδιασμό, από την κατασκευή προστατευτικών έργων έως την αναθεώρηση ασφαλιστικών προτύπων και τη χωροθέτηση υποδομών.
Δεν πρόκειται μόνο για ένα επιστημονικό ζήτημα, αλλά για το μέλλον εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων που ζουν σε παράκτιες περιοχές.
Η κατανόηση της ανθεκτικότητας ή της ευαλωτότητας του παγετώνα Thwaites θα επιτρέψει την πρόβλεψη της κλίμακας των μελλοντικών αλλαγών και την καλύτερη δυνατή προετοιμασία σε έναν μεταβαλλόμενο κλιματικό κόσμο.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών