Ανατροπές... σοκ στο ασφαλιστικό: Ξηλώνουν τον νόμο Κατρούγκαλου και αλλάζουν τα πάντα

Εφτά αλλαγές στο ασφαλιστικό βρίσκονται στο «τραπέζι» της κυβέρνησης με φόντο τα επόμενα τρία χρόνια, με στόχο όχι απλά την αύξηση των συντάξεων των μελλοντικών και των νυν συνταξιούχων, αλλά και τη μερική κατάργηση του νόμου Κατρούγκαλου.
Στόχος του οικονομικού επιτελείου είναι η σταδιακή αποκλιμάκωση των στρεβλώσεων που συντηρούν τις αδικίες και τις παθογένειες δεκαετιών στο ασφαλιστικό σύστημα για μεγάλες ομάδες ασφαλισμένων και συνταξιούχων.
Οι αδικίες προέρχονται από τον νόμο Κατρούγκαλου (Ν. 4387/2016) και στοχεύουν στον περιορισμό τους, μέσω:

Ποσοστά αναπλήρωσης

Βελτίωση των ποσοστών αναπλήρωσης στην ανταποδοτική σύνταξη, καθώς η εργασία μετά τα 40 έτη ασφάλισης, είναι ασύμφορη και τα κέρδη ελάχιστα. Είναι χαρακτηριστικό ότι για την πρώτη 15ετία ασφάλισης ο νόμος Κατρούγκαλου δίνει ποσοστό αναπλήρωσης 0,75%, στην πράξη ψίχουλα τα οποία είναι ζήτημα αν αναπληρώνουν συντάξιμα τα έτη κατά 80 ευρώ με μέσο μισθό τα 1.100 ευρώ.
Επιπλέον, οι εισφορές μετά τα 40 έτη εργασίας έχουν σχεδόν μηδενική απόδοση, καθώς η ετήσια προσαύξηση στα ποσοστά αναπλήρωσης, από 2,55% κατ’ έτος που είναι από τα 36 έως τα 40 έτη, πέφτει απότομα στο 0,5% μετά τη 40ετία. Για παράδειγμα, ένας ασφαλισμένος από τα 39 στα 40 έτη κερδίζει 2,55% επιπλέον στο ποσοστό αναπλήρωσης, ενώ για να κερδίσει την ίδια αύξηση μετά τη 40ετία θα πρέπει να παραμείνει ασφαλισμένος έως τα 45 έτη, λαμβάνοντας 0,5% ανά έτος και συνολικά 2,5% επιπλέον αναπλήρωση για την 5ετία από τα 40 έως τα 45 έτη.
Οι δυσανάλογα υψηλές κρατήσεις σε υψηλόμισθους ασφαλισμένους σε σχέση με το ύψος της σύνταξης. Για παράδειγμα, οι ασφαλιστικές κρατήσεις για τους μισθωτούς επιβάλλονται σε μηνιαίες αποδοχές έως 7.761 ευρώ, ενώ η σύνταξη που αντιστοιχεί για 40 έτη ασφάλισης σε αυτές τις αποδοχές είναι μόλις 55%. Το μπόνους ασφάλισης μετά τα 40 έτη είναι μικρότερο ακόμα και σε σχέση με αυτό που δίδεται για λιγότερα έτη. Από τα 30 έως τα 31 έτη το ποσοστό αναπλήρωσης αυξάνεται κατά 1,81% και από 26,54% ανεβαίνει στο 28,35%, από τα 32 έως τα 33 έτη το ποσοστό ανεβαίνει κατά 1,98% (από 30,33% σε 32,31%), από τα 33 έως τα 36 έτη το ποσοστό αναπλήρωσης αυξάνεται κατά 2,5% ετησίως και στα 36 έτη είναι 39,81%. Από τα 36 έτη έως τα 40 έτη τα ποσοστά αναπλήρωσης αυξάνονται κατ’ έτος κατά 2,55%, με αποτέλεσμα στα 40 έτη να φτάνουν στο 50,01%.

Το όριο ηλικίας

Ανοιχτό είναι το όριο ηλικίας για εκείνους που ενώ έχουν συμπληρώσει 40ετία ασφάλισης, δεν μπορούν να συνταξιοδοτηθούν πριν το 62ο έτος της ηλικίας τους, ακόμα και αν 45 χρόνια ασφάλισης.
Με το ισχύον καθεστώς, οι ασφαλισμένοι που άρχισαν να εργάζονται με ένσημα από 18-20 ετών και έχουν πάνω από 40 έτη ασφάλισης αλλά δεν έχουν συμπληρώσει και το 62ο έτος της ηλικίας τους, δεν μπορούν να πάρουν σύνταξη, ούτε καν τη μειωμένη. Στην πραγματικότητα, το ασφαλιστικό τούς εγκλωβίζει, καθώς δεν τους επιτρέπει να πάρουν σύνταξη αν δεν έχουν συμπληρώσει το 62ο έτος της ηλικίας τους, ακόμα και αν έχουν 42, ή 44, ή 45 έτη ασφάλισης.

Πλήρης κατάργηση της προσωπικής διαφοράς

Από το 2027 καταργείται η προσωπική διαφορά, με αποτέλεσμα 600.000 συνταξιούχοι με προσωπική διαφορά, να λάβουν το ποσοστό αύξησης των συντάξεων που θα είναι 2,7%.

Κατάργηση της προσωρινής σύνταξης σε ιδιωτικό και Δημόσιο τομέα

Η έκδοση συντάξεων από τον ερχόμενο Φθινόπωρο σε ένα μήνα, οδηγεί σε κατάργηση του προσυνταξιοδοτικού καθεστώτος και στον ιδιωτικό τομέα. Οι ασφαλισμένοι θα παίρνουν απευθείας την οριστική κύρια σύνταξη εφόσον έχουν διανύσει όλα τα έτη ασφάλισης χρόνια στο δημόσιο, δηλαδή χωρίς διαδοχική ή παράλληλη ασφάλιση. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του δημοσίου τομέα όπου σχεδόν οι 8 στις 10 αποφάσεις συνταξιοδότησης με χρόνο ασφάλισης εξ ολοκλήρου εντός του δημοσίου (εκτός των περιπτώσεων διαδοχικής ασφάλισης) εκδίδονται με την αυτοματοποιημένη διαδικασία σε λιγότερο από δύο μήνες.
Στις συντάξεις θανάτου μάλιστα η μεταβίβαση γίνεται ήδη αυθημερόν με την υποβολή της αίτησης. Μετά από αυτή την εξέλιξη ο e ΕΦΚΑ εξετάζει τον τερματισμό των προσωρινών συντάξεων – σε πρώτη φάση – στο δημόσιο τομέα.
Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπως η διαδοχική ασφάλιση και η παράλληλη ασφάλιση, αλλά και σε ασφαλισμένους με ελλιπή δικαιολογητικά ή με χρέη στα ταμεία. Σε αυτές τις κατηγορίες ο χρόνος αναμονής μπορεί να φτάσει και να ξεπεράσει τον ένα χρόνο. Για τις περιπτώσεις αυτές, ενδέχεται να συνεχίσει να χορηγείται η προσωρινή σύνταξη.

Νέες αλλαγές στην παρακρτάτηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης

Η κράτηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης (ΕΑΣ) μεγαλώνει όσο υψηλότερη είναι η σύνταξη, ενώ θα έπρεπε να επιβάλλεται με αναλογικό και δικαιότερο τρόπο. Ο Συνήγορος του Πολίτη έχει επισημάνει στο υπουργείο Εργασίας ότι η ΕΑΣ θα πρέπει να επιβάλλεται στη διαφορά ποσού σύνταξης της κάθε κλίμακας και όχι σε όλη τη σύνταξη, όπως γίνεται τώρα και οδηγεί σε υπέρμετρη επιβάρυνση τους συνταξιούχους που ασφαλίστηκαν για πολλά χρόνια και παίρνουν μεγαλύτερες συντάξεις. 

Μείωση στο ποσοστό κράτησης ασθενειών

Το θέμα συνδέεται με τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών από τη μία πλευρά, αλλά και τις αδικίες που δημιουργούν οι τριπλές κρατήσεις ασθένειας, καθώς υπάρχει και στην εισφορά ασθένειας 6% που επιβάλλεται στην κύρια σύνταξη, στην επικουρική και, στην περίπτωση που ο συνταξιούχος συνεχίζει να εργάζεται, η εισφορά ξαναπληρώνεται με τις κρατήσεις λόγω απασχόλησης.
Ενώ οι ασφαλισμένοι πριν βγουν στη σύνταξη καταβάλλουν μια εισφορά ασθένειας μόνον για την κύρια ασφάλιση με ποσοστό 2,55% επί των μικτών αποδοχών τους αν είναι μισθωτοί και ποσοτική εισφορά 65,68 ευρώ, και 78,81 ευρώ τον μήνα αν είναι ελεύθεροι επαγγελματίες, δηλαδή πληρώνουν τριπλά τη συγκεκριμένη ασφάλιση.

Μεγαλύτερα κίνητρα για την απασχόληση συνταξιούχων

Η μικρή ανταπόδοση που δίνουν στη σύνταξη οι εισφορές που πληρώνουν οι συνταξιούχοι οι οποίοι συνεχίζουν να απασχολούνται, όπου για κάθε έτος ασφάλισης αντιστοιχεί προσαύξηση 0,77% του μισθού ως έξτρα ποσό στη σύνταξη.
Με μισθό 1.500 ευρώ και δύο έτη απασχόλησης, ένας εργαζόμενος συνταξιούχος θα πάρει μια προσαύξηση 23 ευρώ στη σύνταξη. Εξετάζεται το ενδεχόμενο το ποσοστό αναπλήρωσης να φτάσει το 0,90%

Αντ. Βασιλόπουλος
www.bankingnews.gr