Τελευταία Νέα
Μαύρη Πένα

Η Αίγυπτος εμπαίζει την Ελλάδα, η κυβέρνηση... κοιμάται: Συμφωνίες με Λιβύη και ύποπτη σιωπή για θαλάσσιες ζώνες

Η Αίγυπτος εμπαίζει την Ελλάδα, η κυβέρνηση... κοιμάται: Συμφωνίες με Λιβύη και ύποπτη σιωπή για θαλάσσιες ζώνες
Το Κάιρο παίζει σε διπλό ταμπλό, διασφαλίζοντας τα δικά του συμφέροντα και αφήνοντας την Αθήνα να επενδύει σε μια στρατηγική συνεργασία που αποδεικνύεται πολύ λιγότερο αξιόπιστη από όσο παρουσιάζει η κυβέρνηση Μητσοτάκη
Η Αίγυπτος φαίνεται πως έχει αποφασίσει να παίξει το δικό της γεωπολιτικό παιχνίδι στην ανατολική Μεσόγειο, αδιαφορώντας για τις προσδοκίες της Αθήνας και αποδεικνύοντας ότι οι διακηρύξεις περί στρατηγικής συμμαχίας με την Ελλάδα έχουν σαφή όρια.
Το Κάιρο συνομιλεί, διαπραγματεύεται και υπογράφει συμφωνίες με την κυβέρνηση της Τρίπολης, την οποία στηρίζει η Τουρκία, ενώ την ίδια στιγμή αποφεύγει να ξεκαθαρίσει δημοσίως τη στάση του στο κρίσιμο ζήτημα των θαλάσσιων ζωνών.
Η πρόσφατη συνάντηση του Αιγύπτιου προέδρου Abdel Fattah el-Sisi με τον επικεφαλής της κυβέρνησης εθνικής ενότητας της Λιβύης, Abdul Hamid Dbeibah, στο Κάιρο, αποκαλύπτει το μέγεθος του διπλωματικού προβλήματος για την Ελλάδα.
Και αυτό γιατί, ενώ οι δύο πλευρές προχώρησαν στην υπογραφή εννέα συμφωνιών και μνημονίων συνεργασίας, η αιγυπτιακή προεδρία δεν θεώρησε σκόπιμο να κάνει ούτε μία δημόσια αναφορά στο ζήτημα των θαλάσσιων οριοθετήσεων, το οποίο συνδέεται άμεσα με τις τουρκικές επιδιώξεις στην περιοχή.
Η σιωπή αυτή δεν αποδεικνύει από μόνη της αλλαγή της αιγυπτιακής θέσης. Αποτελεί, όμως, ένα σαφές πολιτικό μήνυμα:
Το Κάιρο δεν πρόκειται να θυσιάσει τα οικονομικά και γεωπολιτικά του συμφέροντα για να εξυπηρετήσει τις ελληνικές προτεραιότητες.

Εννέα συμφωνίες με την Τρίπολη και η Αθήνα σε ρόλο θεατή

Την ώρα που η ελληνική κυβέρνηση εξακολουθεί να προβάλλει τη στρατηγική σχέση με την Αίγυπτο ως βασικό πυλώνα της εξωτερικής της πολιτικής, ο el-Sisi επιλέγει να εμβαθύνει τη συνεργασία του με τον Dbeibah, έναν πολιτικό που διατηρεί στενούς δεσμούς με την Άγκυρα.
Οι εννέα συμφωνίες που υπεγράφησαν καλύπτουν κρίσιμους τομείς, όπως η διασύνδεση δικτύων φυσικού αερίου, η διύλιση λιβυκού πετρελαίου, η αξιοποίηση φυσικών πόρων και η αλιεία. Παράλληλα, προβλέπουν συνεργασία στην εκπαίδευση, στην έρευνα, στην απασχόληση, στην επαγγελματική κατάρτιση και στη στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Πρόκειται για μια ευρεία οικονομική και πολιτική προσέγγιση, η οποία δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως μια απλή διπλωματική συνάντηση.
Το Κάιρο επιδιώκει να αποκτήσει ισχυρότερο οικονομικό αποτύπωμα στη Λιβύη, να διασφαλίσει πρόσβαση σε ενεργειακούς πόρους και να ενισχύσει την επιρροή του στην Τρίπολη.
Και όλα αυτά χωρίς να αναδεικνύει δημοσίως το ζήτημα που έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα: το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τις αμφισβητούμενες θαλάσσιες διεκδικήσεις της Άγκυρας.
Η Αίγυπτος, με άλλα λόγια, εμφανίζεται πρόθυμη να εισπράξει τα οφέλη της συνεργασίας με τη Λιβύη, αλλά όχι να μετατρέψει τις ελληνικές ανησυχίες σε εμπόδιο για τις δικές της συμφωνίες.

Το διπλό παιχνίδι του Καΐρου

Η στάση της αιγυπτιακής ηγεσίας αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία εάν συνυπολογιστούν οι πρόσφατες διπλωματικές κινήσεις της.
Μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα, η Αίγυπτος είχε προχωρήσει σε ρηματική διακοίνωση προς τον ΟΗΕ, αμφισβητώντας το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τις ενεργειακές συμφωνίες Άγκυρας - Τρίπολης.
Η συγκεκριμένη κίνηση παρουσιάστηκε από την ελληνική πλευρά ως ιδιαίτερα θετική εξέλιξη, καθώς οι αιγυπτιακές θέσεις συγκλίνουν σε σημαντικά σημεία με τις ελληνικές ενστάσεις έναντι των τουρκικών διεκδικήσεων.
Ωστόσο, οι εξελίξεις δείχνουν ότι η αιγυπτιακή διπλωματία λειτουργεί με πολύ διαφορετική λογική από εκείνη που φαίνεται να προσδοκά η Αθήνα.
Το Κάιρο κατοχυρώνει τις δικές του νομικές θέσεις, υπερασπίζεται τη δική του ΑΟΖ και ταυτόχρονα κρατά ανοιχτούς τους διαύλους συνεργασίας με την Τρίπολη.
Η επαναλειτουργία της αιγυπτιακής πρεσβείας στη λιβυκή πρωτεύουσα, έπειτα από 12 χρόνια, και η υπογραφή των εννέα συμφωνιών εντάσσονται σε αυτήν ακριβώς τη στρατηγική.
Η Αίγυπτος δεν εγκαταλείπει κατ' ανάγκην τις θέσεις της για το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Αρνείται, όμως, να συνδέσει το σύνολο των σχέσεών της με τη Λιβύη με την εξυπηρέτηση των ελληνικών συμφερόντων.
Αυτό είναι και το πραγματικό πρόβλημα για την Αθήνα, η οποία συχνά εμφανίζει τη σύγκλιση συμφερόντων με το Κάιρο περίπου ως εγγύηση κοινής στρατηγικής απέναντι στην Τουρκία.
Η κυβέρνηση αντιμέτωπη με τις αυταπάτες της
Η εικόνα που διαμορφώνεται αποτελεί πλήγμα για το κυβερνητικό αφήγημα περί ισχυρών συμμαχιών και διεθνούς απομόνωσης της Τουρκίας.
Όσο η Αθήνα επενδύει πολιτικά στη συνεργασία με το Κάιρο, η αιγυπτιακή ηγεσία διαπραγματεύεται απευθείας με την κυβέρνηση της Τρίπολης, επιδιώκοντας συγκεκριμένα οικονομικά και στρατηγικά ανταλλάγματα.
Η Άγκυρα, από την πλευρά της, συνεχίζει να υπερασπίζεται το τουρκολιβυκό μνημόνιο, ενώ η κυβέρνηση Dbeibah διατηρεί τη δυνατότητα να συνομιλεί ταυτόχρονα τόσο με την Τουρκία όσο και με την Αίγυπτο.
Έτσι, η Ελλάδα κινδυνεύει να βρεθεί μπροστά σε μια πραγματικότητα πολύ διαφορετική από εκείνη που καλλιεργείται στο εσωτερικό της χώρας.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι η Αίγυπτος επιδιώκει να προστατεύσει τα συμφέροντά της. Αυτό είναι αναμενόμενο για κάθε κράτος που ασκεί εξωτερική πολιτική.
Το πρόβλημα είναι ότι η ελληνική κυβέρνηση δείχνει να συγχέει τη σύμπτωση συμφερόντων με την άνευ όρων συμμαχική υποστήριξη, δημιουργώντας προσδοκίες που οι ίδιες οι κινήσεις του Καΐρου δεν δικαιολογούν.
Η σιωπή της αιγυπτιακής προεδρίας για τις θαλάσσιες ζώνες, σε συνδυασμό με τις μεγάλες οικονομικές συμφωνίες με τη Λιβύη, αναδεικνύει ακριβώς αυτήν την αντίφαση.

Η Αίγυπτος κοιτάζει τα συμφέροντά της…. Η Ελλάδα;

Το συμπέρασμα από τις εξελίξεις στο Κάιρο είναι ότι στην ανατολική Μεσόγειο δεν υπάρχουν μόνιμες διπλωματικές εξυπηρετήσεις, αλλά συμφέροντα που μεταβάλλονται ανάλογα με τις περιστάσεις.
Η Αίγυπτος επιλέγει να συνεργάζεται με την Ελλάδα όπου τη συμφέρει, να αντιπαρατίθεται με την Τουρκία όπου κρίνει αναγκαίο και να συνομιλεί με την Τρίπολη όταν διαπιστώνει οικονομικά και στρατηγικά οφέλη.
Με αυτήν την τακτική διατηρεί όλα τα διπλωματικά της χαρτιά ανοιχτά, χωρίς να αναλαμβάνει υποχρεώσεις πέρα από όσες εξυπηρετούν τη δική της εθνική στρατηγική.
Για την Ελλάδα, όμως, το μήνυμα είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό: Δεν αρκούν οι φωτογραφίες με τον el-Sisi, οι θερμές δηλώσεις και οι διαβεβαιώσεις περί στρατηγικής εταιρικής σχέσης για να διασφαλιστούν τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Όταν η αιγυπτιακή ηγεσία υπογράφει εννέα συμφωνίες με τον στενό εταίρο της Άγκυρας στην Τρίπολη και αποφεύγει κάθε δημόσια τοποθέτηση για τις θαλάσσιες ζώνες, η Αθήνα οφείλει τουλάχιστον να αναρωτηθεί πόσο ασφαλές είναι να στηρίζει τις διπλωματικές της προσδοκίες στις κινήσεις τρίτων.
Γιατί, τελικά, το Κάιρο δείχνει ότι ξέρει πολύ καλά να αξιοποιεί τις σχέσεις του με όλους. Το ερώτημα είναι εάν η κυβέρνηση Μητσοτάκη αντιλαμβάνεται ότι η Αίγυπτος μπορεί να είναι στρατηγικός εταίρος της Ελλάδας χωρίς να λειτουργεί ως εγγυητής των ελληνικών συμφερόντων.
Και όσο αυτή η πραγματικότητα δεν αναγνωρίζεται, τόσο η αιγυπτιακή διπλωματία θα μπορεί να αποκομίζει τα οφέλη της συνεργασίας με την Αθήνα, διατηρώντας παράλληλα πλήρη ελευθερία κινήσεων απέναντι στην Τρίπολη και την Άγκυρα.

www.bankingnews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης