Τελευταία Νέα
Αναλύσεις – Εκθέσεις

US Go Home – Ασύμφορη για τις ΗΠΑ η επισκευή και διατήρηση των βάσεων στη Μέση Ανατολή, ταπεινωτική αποχώρηση

US Go Home – Ασύμφορη για τις ΗΠΑ η επισκευή και διατήρηση των βάσεων στη Μέση Ανατολή, ταπεινωτική αποχώρηση
Καταστράφηκαν ή υπέστησαν σοβαρές ζημιές τουλάχιστον 228 εγκαταστάσεις και στρατιωτικά μέσα, μεταξύ των οποίων υπόστεγα αεροσκαφών, στρατώνες, αεροσκάφη, αποθήκες καυσίμων και συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας
Η επιχείρηση «Επική Οργή» απέδειξε ότι οι αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή κοστίζουν περισσότερο απ’ όσο ωφελούν.
Η στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ από κοινού με το Ισραήλ αναζωπύρωσε τη συζήτηση σχετικά με τη στρατηγική αξία των αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με την ανάλυση του Foreign Policy (27 Ιουνίου), η σύγκρουση απέδειξε ότι η εκτεταμένη στρατιωτική παρουσία των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή όχι μόνο δεν ενισχύει την ασφάλειά τους, αλλά συχνά λειτουργεί εις βάρος των ίδιων των αμερικανικών συμφερόντων.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου, το Ιράν εξαπέλυσε επιθέσεις εναντίον τουλάχιστον 20 αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων σε οκτώ χώρες της περιοχής.
Οι επιθέσεις προκάλεσαν σοβαρές ζημιές, υποχρεώνοντας εκατοντάδες Αμερικανούς στρατιωτικούς να εγκαταλείψουν τις βάσεις τους και να μεταφερθούν προσωρινά σε ξενοδοχεία και κτίρια γραφείων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ανάλυσης, καταστράφηκαν ή υπέστησαν σοβαρές ζημιές τουλάχιστον 228 εγκαταστάσεις και στρατιωτικά μέσα, μεταξύ των οποίων υπόστεγα αεροσκαφών, στρατώνες, αεροσκάφη, αποθήκες καυσίμων και συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας.
Η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε ήδη ότι θα χρηματοδοτήσει την ανοικοδόμηση των βάσεων, την ενίσχυση των αμυντικών τους υποδομών και την αντικατάσταση του καταστραμμένου εξοπλισμού.
Κατά την άποψη του συντάκτη, αυτή η επιλογή αποτελεί σοβαρό στρατηγικό λάθος.

Η αμερικανική παρουσία δεν εξυπηρετεί πλέον τα συμφέροντα των ΗΠΑ

Η σύγκρουση με το Ιράν ανέδειξε μια πραγματικότητα που, σύμφωνα με την ανάλυση, αγνοείται εδώ και δεκαετίες: η τεράστια στρατιωτική παρουσία των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μέση Ανατολή όχι μόνο δεν είναι απαραίτητη, αλλά διευκολύνει την εμπλοκή της χώρας σε πολέμους που διαφορετικά θα μπορούσε να αποφύγει.
Παράλληλα, επιτρέπει στην εκάστοτε αμερικανική κυβέρνηση να προσφεύγει ευκολότερα στη χρήση στρατιωτικής ισχύος αντί της διπλωματίας.
Οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι το οικονομικό, στρατηγικό και ανθρώπινο κόστος της διατήρησης αυτής της στρατιωτικής παρουσίας υπερβαίνει κατά πολύ κάθε πιθανό όφελος.
Αντί για την ανοικοδόμηση των βάσεων, προτείνουν το κλείσιμό τους, την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από τη Μέση Ανατολή και την υιοθέτηση της στρατηγικής του λεγόμενου offshore balancing, δηλαδή της εξισορρόπησης από απόσταση.

Μια σχετικά πρόσφατη στρατηγική

Η εκτεταμένη ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων στη Μέση Ανατολή αποτελεί σχετικά πρόσφατο φαινόμενο.
Αν και ο αριθμός των στρατιωτών μεταβαλλόταν διαχρονικά, σήμερα οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν περίπου 40.000 έως 45.000 στρατιώτες στις γνωστές στρατιωτικές τους εγκαταστάσεις στην περιοχή, ενώ υπάρχουν και πρόσθετες δυνάμεις σε προκεχωρημένες βάσεις, των οποίων η ύπαρξη δεν δημοσιοποιείται.
Η βασική αιτιολόγηση αυτής της παρουσίας ήταν διαχρονικά δύο στόχοι:
η διασφάλιση της απρόσκοπτης ροής πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή
• η αποτροπή ανάδειξης μιας περιφερειακής υπερδύναμης.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ανάλυση, κανένας από αυτούς τους δύο στόχους δεν απαιτεί μόνιμη αμερικανική στρατιωτική παρουσία.
Το πετρέλαιο θα συνέχιζε να ρέει
Για δεκαετίες η Ουάσιγκτον θεωρούσε ότι μόνο μέσω της στρατιωτικής της παρουσίας μπορούσε να διασφαλίσει την ομαλή λειτουργία των ενεργειακών οδών της περιοχής.
Η πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική.
Στιγμιότυπο_οθόνης_2026-06-27_205032.png
Τι έχει αλλάξει μετά την ήττα από Ιράν 

Οι ίδιες οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες έχουν ζωτικό συμφέρον να συνεχίσουν τις εξαγωγές τους, καθώς η οικονομική και πολιτική τους επιβίωση εξαρτάται από τα έσοδα του πετρελαίου.
Παράλληλα, επειδή το πετρέλαιο αποτελεί παγκόσμιο εμπόρευμα, όλες οι μεγάλες οικονομίες έχουν συμφέρον να συνεχιστεί η ροή του προς τις διεθνείς αγορές.
Η ανάλυση υπενθυμίζει ότι η Operation Epic Fury οδήγησε στο πιο ακραίο σενάριο που φοβούνταν οι αγορές.
Το Ιράν προχώρησε ουσιαστικά στο κλείσιμο των Στενών του Hormuz , μέσω των οποίων διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Παρά τη σοβαρότητα της εξέλιξης, οι διεθνείς αγορές κατάφεραν να προσαρμοστούν.
Τα μεγάλα αποθέματα που είχαν δημιουργηθεί πριν από τη σύγκρουση, η αύξηση της παραγωγής από άλλες χώρες, η χρήση στρατηγικών αποθεμάτων και η ανακατεύθυνση μέρους των εξαγωγών περιόρισαν σημαντικά τις επιπτώσεις.
Αν και οι απώλειες δεν αντισταθμίστηκαν πλήρως, αποδείχθηκε ότι οι διεθνείς αγορές μπορούν να διαχειριστούν ακόμη και μια τόσο σοβαρή διαταραχή.

Οι ΗΠΑ προκάλεσαν την κρίση

Το σημαντικότερο συμπέρασμα της ανάλυσης είναι ότι το κλείσιμο των Στενών του Hormuz δεν αποτέλεσε μια αυθαίρετη ενέργεια της Τεχεράνης, αλλά άμεση συνέπεια της αμερικανικής επίθεσης κατά του Ιράν.
Η ιρανική ηγεσία εκτίμησε ότι απειλείται η ίδια η επιβίωση του καθεστώτος και αντέδρασε χρησιμοποιώντας το ισχυρότερο οικονομικό της όπλο.
Από την άλλη πλευρά, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν επιχείρησαν να ανοίξουν στρατιωτικά τα Στενά, καθώς το κόστος μιας τέτοιας επιχείρησης κρίθηκε δυσανάλογο σε σχέση με το άμεσο όφελος για την αμερικανική οικονομία.
Η σύγκρουση χαρακτηρίζεται ως ένας πόλεμος επιλογής για την Ουάσιγκτον, με μεγάλο μέρος των συνεπειών να αποτελεί αποτέλεσμα των δικών της αποφάσεων.
Αν το Ιράν επιχειρούσε στο μέλλον ανάλογο αποκλεισμό χωρίς να έχει προηγηθεί επίθεση εναντίον του, η αντίδραση της διεθνούς κοινότητας πιθανότατα θα ήταν πολύ ισχυρότερη, ιδιαίτερα από την Κίνα, η οποία αποτελεί τον μεγαλύτερο εισαγωγέα πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή.
Το Ιράν δεν μπορεί να κυριαρχήσει στην περιοχή
Το δεύτερο επιχείρημα υπέρ της αμερικανικής παρουσίας αφορά τον φόβο ότι μία δύναμη θα αποκτήσει πλήρη κυριαρχία στη Μέση Ανατολή.
Η ανάλυση απορρίπτει επίσης αυτή τη λογική.
Καμία χώρα της περιοχής δεν διαθέτει ταυτόχρονα την οικονομική ισχύ, τη στρατιωτική υπεροχή και την πολιτική επιρροή που απαιτούνται για να επιβληθεί σε όλους τους αντιπάλους της.
Αυτό ισχύει και για το Ιράν.
Παρά το γεγονός ότι η Τεχεράνη απέδειξε πως μπορεί να αντέξει ισχυρές στρατιωτικές πιέσεις και να χρησιμοποιήσει αποτελεσματικά την επιρροή της στα Στενά του Hormuz, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρούς περιορισμούς.
Παραμένει πολιτικά απομονωμένη, οικονομικά πιεσμένη από τις κυρώσεις και συμβατικά στρατιωτικά ασθενέστερη από αρκετούς αντιπάλους της.
Σύμφωνα με την ανάλυση, το Ιράν αποτελεί σημαντική περιφερειακή δύναμη, αλλά δεν διαθέτει τις προϋποθέσεις να μετατραπεί σε ηγεμονική δύναμη της Μέσης Ανατολής.
Στιγμιότυπο_οθόνης_2026-06-27_204831.png
Στιγμιότυπο_οθόνης_2026-06-27_205610.png

Οι βάσεις των ΗΠΑ οδηγούν σε περισσότερους πολέμους


Οι συγγραφείς θεωρούν ότι η ύπαρξη δεκάδων αμερικανικών βάσεων διευκολύνει την επιλογή της στρατιωτικής λύσης αντί της διπλωματίας.
Η δυνατότητα άμεσης ανάπτυξης δυνάμεων μειώνει τα πολιτικά και επιχειρησιακά εμπόδια για τη χρήση βίας.
Κατά συνέπεια, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν εμπλακεί τα τελευταία χρόνια σε μια σειρά πολέμων, όπως στο Ιράκ, τη Λιβύη, την Υεμένη, τη Συρία και, πλέον, στο Ιράν.
Ταυτόχρονα, οι σύμμαχοι της Ουάσιγκτον αναλαμβάνουν συχνά μεγαλύτερα ρίσκα, γνωρίζοντας ότι τελικά οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αναγκαστούν να τους υποστηρίξουν στρατιωτικά.
Αυτό, σύμφωνα με την ανάλυση, συνέβη τόσο στον πόλεμο της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων στην Υεμένη, όσο και στους πολέμους του Ισραήλ στη Γάζα και στον Λίβανο.
Η εναλλακτική λύση
Ως εναλλακτική προτείνεται η στρατηγική του offshore balancing (της εξ αποστασεως ρύθμισης των ισορροπιών ισχύος).
Με βάση αυτήν, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αποσύρουν τις στρατιωτικές τους δυνάμεις από τη Μέση Ανατολή, θα σταματήσουν να λειτουργούν ως ο βασικός εγγυητής της περιφερειακής ασφάλειας και θα αφήσουν τις ίδιες τις χώρες της περιοχής να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη.
Η Ουάσιγκτον θα συνεχίσει να διατηρεί διπλωματικές και οικονομικές σχέσεις με την περιοχή, αλλά θα επεμβαίνει στρατιωτικά μόνο εφόσον προκύψει πραγματική απειλή για ζωτικά αμερικανικά συμφέροντα.
Στιγμιότυπο_οθόνης_2026-06-27_205802.png
Σύμφωνα με τους συγγραφείς, μια τέτοια στρατηγική θα αύξανε την ευελιξία της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, θα περιόριζε την έκθεσή της σε νέες συγκρούσεις και θα υποχρέωνε τους περιφερειακούς συμμάχους να αναζητήσουν πιο βιώσιμες σχέσεις ισορροπίας μεταξύ τους.
Η επιχείρηση Επική Οργή, καταλήγει η ανάλυση, θα πρέπει να αποτελέσει αφορμή για μια συνολική επανεξέταση της αμερικανικής στρατηγικής στη Μέση Ανατολή. Η διατήρηση δεκάδων στρατιωτικών βάσεων δεν δικαιολογείται πλέον ούτε από στρατηγική ούτε από οικονομική άποψη.
Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, η καλύτερη επιλογή είναι να αποσύρουν τις δυνάμεις τους και να τερματίσουν τη μόνιμη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή.
Στιγμιότυπο_οθόνης_2026-06-27_204920.png
www.bankingnews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης