Γεωπολιτική κυριαρχία Ιράν στο Hormuz: Ο έλεγχός του σημαντικότερος από τα έσοδα - Που θα διατεθούν τα δισ. των διοδίων

Ενώ το παγκόσμιο ενδιαφέρον παραμένει εγκλωβισμένο στις πυρηνικές φιλοδοξίες της Τεχεράνης, μια νέα έκθεση έρχεται να ανατρέψει τα δεδομένα: το ισχυρότερο όπλο του Ιράν δεν βρίσκεται σε κάποιο εργαστήριο εμπλουτισμού ουρανίου, αλλά στην ίδια τη γεωγραφία του.
Τα Στενά του Hormuz, ο στενός και ρηχός «λαιμός» της παγκόσμιας ενέργειας, έχουν μετατραπεί σε ένα αδιαπέραστο στρατηγικό οχυρό που η Δύση αδυνατεί να κάμψει.
Παρά τις στρατιωτικές πιέσεις από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, η Τεχεράνη απέδειξε ότι μπορεί να κρατήσει «όμηρο» την παγκόσμια οικονομία, χρησιμοποιώντας το φυσικό της ανάγλυφο ως την απόλυτη ασύμμετρη απειλή.
Το παράδοξο είναι ότι, ενώ ο πόλεμος στόχευε στην εξασθένηση του ιρανικού καθεστώτος, τελικά αποκάλυψε πως η κυριαρχία επί της ναυσιπλοΐας είναι πολύ πιο κρίσιμη για την Τεχεράνη από οποιοδήποτε οικονομικό όφελος ή είσπραξη διοδίων.
Σε αυτό το γεωπολιτικό σκάκι, η Tulsi Gabbard και η αμερικανική κοινότητα πληροφοριών προειδοποιούν για τον κίνδυνο εδώ και καιρό. Ωστόσο, ο μόνος που φαίνεται να υποτιμά συστηματικά το καταστροφικό μέγεθος αυτής της «γεωγραφικής αποτροπής» είναι ο Donald Trump, η ρητορική του οποίου έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με τη νέα, σκληρή πραγματικότητα που διαμορφώνεται στις θάλασσες του Κόλπου.

H έκθεση αποκαλύπτει... το μεγαλύτερο στρατηγικό πλεονέκτημα του Ιράν: την γεωγραφία του

Η αναλυτική πλατφόρμα "The Conversation" αναφέρει σε ρεπορτάζ της ότι το κύριο μάθημα από τον πόλεμο με το Ιράν είναι πως η γεωγραφία της χώρας από μόνη της παρέχει όλα όσα χρειάζεται για αποτροπή.
Οι επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ δεν κατάφεραν να εμποδίσουν το Ιράν από το να ελέγχει την κίνηση των πλοίων στα Στενά του Hormuz.
Το στενό και ρηχό Στενό του Hormuz, με ναυσιπλοΐσιμα κανάλια πλάτους μόλις δύο μιλίων, είναι το ισχυρότερο χαρτί της Τεχεράνης.
Οι μικροί κόλποι κατά μήκος της νότιας ακτογραμμής προσφέρουν ιδανική κάλυψη για μικρά σκάφη, ναρκαλιευτικά, αντιπλοϊκούς πυραύλους και drones που εκτοξεύονται από κρυφές τοποθεσίες.
Επιπλέον, υπάρχει μια τεράστια ζώνη βραχωδών βουνών που εκτείνεται από τα τουρκικά σύνορα έως τα Στενά, όπου το Ιράν μπορεί να αποθηκεύσει και να κρύψει περισσότερα drones και πυραύλους από όσους χρειάζεται.

Το στρατηγικό παράδοξο και η κυριαρχία πάνω από τα κέρδη

Το "The Conversation" καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο πόλεμος με το Ιράν αποκάλυψε ένα στρατηγικό παράδοξο: Η Αμερική μπήκε στον πόλεμο για να εξασθενήσει το Ιράν, αλλά στην πραγματικότητα βοήθησε τη χώρα να ανακαλύψει την πιο ισχυρή της αποτροπή.
Αυτή είναι η νέα αποτροπή που η Τεχεράνη «άρπαξε». 
Επιπλέον, το ζήτημα της κυριαρχίας στα Στενά του Hormuz επισημαίνει ότι ίσως ο έλεγχος αυτής της υδάτινης οδού να είναι πιο σημαντικός για το Ιράν από την είσπραξη διοδίων από τα διερχόμενα πλοία.
Το Ιράν μετατρέπεται σε «ρυθμιστή» της υδάτινης οδού και ασκεί κυριαρχία ουσιαστική, οπότε από αυτή την άποψη, η είσπραξη διοδίων και τελών είναι ένα δευτερεύον και ήσσονος σημασίας ζήτημα.
Οι διαστάσεις του προβλήματος πρέπει να εξεταστούν πέρα από το οικονομικό σκέλος και να αναληφθεί δράση.

Η ικανότητα του Ιράν να κλείσει τα Στενά δεν είναι κάτι νέο

Εδώ και δεκαετίες, το Ιράν απειλεί επανειλημμένα να απαντήσει σε οποιαδήποτε ξένη επίθεση κλείνοντας τα Στενά, και οι δυνατότητες της χώρας έχουν αποδείξει ότι είναι ικανή να πραγματοποιήσει αυτή την απειλή.
Η Tulsi Gabbard, διευθύντρια της εθνικής υπηρεσίας πληροφοριών των ΗΠΑ, αναγνώρισε σε ακρόαση στη Γερουσία ότι «η κοινότητα των πληροφοριών εκτιμά εδώ και καιρό πως το Ιράν πιθανότατα θα κρατούσε όμηρο τα Στενά του Hormuz».
Λόγω αυτής της ικανότητας, πολλοί αναλυτές έχουν προειδοποιήσει για καταστροφικές οικονομικές συνέπειες ενός πολέμου με το Ιράν.
Ο μόνος που φαίνεται να μην το αντιλαμβάνεται είναι ο Donald Trump.

Το πυρηνικό πρόγραμμα δεν υπήρξε ποτέ η πρωταρχική αποτροπή

Μια έκθεση του Chatham House το 2019 διαπίστωσε ότι το Ιράν θεωρεί τις ασύμμετρες δυνατότητές του, συμπεριλαμβανομένων των βαλλιστικών πυραύλων και των περιφερειακών συμμάχων, ως ουσιώδεις για την εθνική του ασφάλεια. Αν η πυρηνική αποτροπή ήταν ο κύριος στόχος, το Ιράν δεν θα είχε δεσμευτεί στην πυρηνική συμφωνία του 2015, η οποία εμπόδιζε το δρόμο προς την κατασκευή βόμβας.
Το Ιράν πιθανότατα δεν θα βασιστεί αποκλειστικά στην ικανότητά του να ελέγχει τα Στενά, αλλά θα ενισχύσει επίσης τις πυραυλικές του ικανότητες και τους περιφερειακούς του συμμάχους.
Η αποδεδειγμένη ικανότητα της Τεχεράνης να κλείνει τα Στενά του Hormuz αναμφίβολα θα διαμορφώσει την περιφερειακή τάξη πραγμάτων για αρκετό καιρό.

Που θα διατεθούν τα έσοδα των διοδίων 

Σύμφωνα με τις δηλώσεις του Hossein Samsami, μέλους της Οικονομικής Επιτροπής του Ιρανικού Κοινοβουλίου στο πρακτορείο Tasnim, τα έσοδα από τα διόδια στα Στενά του Horumuz προορίζονται για μια σειρά από στρατηγικούς και εσωτερικούς στόχους.

1. Ασφάλεια και Άμυνα

Αυτός είναι ο πρωταρχικός τομέας δαπανών, καθώς τα έσοδα θα χρησιμοποιηθούν για:
Διατήρηση της ασφάλειας στα Στενά και πρόληψη πιθανών απειλών.
Ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της χώρας.
Διασφάλιση του βιοτικού επιπέδου (μισθοί/παροχές) των μελών των ενόπλων δυνάμεων.
Παροχή υπηρεσιών πλοήγησης και καθοδήγησης, καθώς και για τη διενέργεια επιθεωρήσεων στα διερχόμενα πλοία.

2. Περιβαλλοντική προστασία

Ένα μέρος των χρημάτων αναμένεται να διατεθεί για την προστασία του οικοσυστήματος του Περσικού Κόλπου, ο οποίος επιβαρύνεται σημαντικά από τη ρύπανση που προκαλεί η πυκνή κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων και των εμπορικών πλοίων.

3. Υποδομές και βιοτικό επίπεδο

Ο Samsami τόνισε ότι οι πόροι αυτοί είναι απαραίτητοι για:
Τη βελτίωση των εθνικών υποδομών.
Την ενίσχυση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών (livelihood), λειτουργώντας ως μια επιπλέον πηγή εσόδων για το κράτος.

4. Στήριξη της «οικονομίας της αντίστασης»

Τα έσοδα θα διοχετευθούν στην κεντρική τράπεζα με στόχο τη σταθεροποίηση της οικονομίας.
Συγκεκριμένα:
Ενίσχυση του παραγωγικού τομέα
Στόχος είναι να γίνει η παραγωγή πιο ελκυστική για τους επενδυτές σε σχέση με τις αγορές περιουσιακών στοιχείων.
Αντιμετώπιση οικονομικών προκλήσεων
Τα κεφάλαια θα βοηθήσουν στην εφαρμογή των πολιτικών της «οικονομίας της αντίστασης», ειδικά σε μια περίοδο που η χώρα χρειάζεται συναλλαγματική σταθερότητα.

Νομοθετικό Πλαίσιο

Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει κωδικοποιημένος νόμος για την είσπραξη αυτών των τελών.
Ωστόσο, βρίσκεται υπό εξέταση ένα νομοσχέδιο 11 άρθρων στο κοινοβούλιο, το οποίο θα δίνει στην κυβέρνηση τη νομική εξουσιοδότηση να εισπράττει επίσημα αυτά τα διόδια από τα πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Hormuz.
Ο Samsami υπενθύμισε τη σημασία της περιοχής σημειώνοντας ότι το 25% του παγκόσμιου εμπορίου διέρχεται από εκεί, ενώ καθημερινά εξάγονται 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου μέσω αυτής της οδού.

www.bankingnews.gr