Τελευταία Νέα
Αναλύσεις – Εκθέσεις

Ζοφερή BIS: Έρχεται η «Μεγάλη Καταιγίδα» - Hedge funds και δημόσιο χρέος φέρνουν κρίση χειρότερη του 2008

Ζοφερή BIS: Έρχεται η «Μεγάλη Καταιγίδα» - Hedge funds και δημόσιο χρέος φέρνουν κρίση χειρότερη του 2008
Νέα έκθεση-σοκ προειδοποιεί ότι το παράθυρο προληπτικής δράσης κλείνει επικίνδυνα, φέρνοντας τις αγορές μπροστά σε μια συστημική κατάρρευση που θα κάνει το 2008 να μοιάζει με απλή διόρθωση
Σήμα κινδύνου εκπέμπει η BIS για ένα «εκρηκτικό μείγμα» αδιαφανούς σκιώδους τραπεζικής και ανεξέλεγκτου δημόσιου χρέους που απειλεί να τινάξει στον αέρα το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό οικοδόμημα.
Καθώς οι κεντρικές τράπεζες χάνουν τη δύναμη πυρός τους, η νέα έκθεση-σοκ προειδοποιεί ότι το παράθυρο προληπτικής δράσης κλείνει επικίνδυνα, φέρνοντας τις αγορές μπροστά σε μια συστημική κατάρρευση που θα κάνει το 2008 να μοιάζει με απλή διόρθωση.
Η «ώρα των μαγισσών» πλησιάζει και οι ρυθμιστικές αρχές φαίνεται να κινούνται στα τυφλά μπροστά στην επερχόμενη καταιγίδα.
Ειδικότερα, όπως επισημαίνει η BIS, οι επενδυτές στις χρηματοπιστωτικές αγορές γνωρίζουν εδώ και καιρό την «ώρα των μαγισσών» που έρχεται όταν τα δικαιώματα προαίρεσης επί μετοχών, τα δικαιώματα προαίρεσης επί δεικτών και τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης επί δεικτών λήγουν κάθε τρίμηνο.
Οι ρυθμιστικές Aρχές έχουν μάθει να ζουν με τα επεισόδια αναταραχής της αγοράς που ακολουθούν.
Ωστόσο, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με ένα διαφορετικό «μαγικό μείγμα» που σιγοβράζει εδώ και χρόνια και θα μπορούσε να αποδειχθεί πολύ πιο επικίνδυνο και δύσκολο να περιοριστεί.
Το πρώτο συστατικό είναι η εκρηκτική ανάπτυξη της χρηματοπιστωτικής διαμεσολάβησης εκτός του τραπεζικού συστήματος («μη τραπεζική χρηματοπιστωτική διαμεσολάβηση»), που περιλαμβάνει ένα ευρύ σύμπαν από ιδιωτικά πιστωτικά ταμεία, hedge funds, μέσα χρηματαγοράς και δομές συνδεδεμένες με ασφάλειες.
Πολλά από αυτά λειτουργούν εν μέρει σαν τράπεζες, αλλά με ελάχιστη εποπτεία από την άποψη της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.

Το δεύτερο συστατικό είναι η αδιάκοπη αύξηση του δημόσιου χρέους στις μεγάλες οικονομίες, που επιδεινώνεται από τo γεωπολιτικό κατακερματισμό και τις εντάσεις, αφήνοντας μικρά περιθώρια για λάθη στην πολιτική.
Το τελευταίο μέρος της «συνταγής» είναι η καθυστερημένη εφαρμογή —ή ακόμη και η αναστροφή σε ορισμένες δικαιοδοσίες— των ρυθμιστικών μεταρρυθμίσεων που θεσπίστηκαν μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008.
Σε μια νέα έκθεση της G30, η BIS δείχνει πώς αυτά τα στοιχεία έχουν μετατραπεί σε ένα εύφλεκτο μείγμα.
Παρότι δεν προβλέπουμε να επίκειται κρίση, καθώς ο χρονισμός τέτοιων γεγονότων είναι αδύνατο να προσδιοριστεί, «διαπιστώνουμε ότι τα προειδοποιητικά σημάδια πληθαίνουν και το παράθυρο για προληπτική δράση στενεύει» γράφει η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών.
Οι πιέσεις είναι πιο εμφανείς στην ιδιωτική πίστωση, καθώς οι εξαγορές μεριδίων από ιδιώτες επενδυτές σε εισηγμένα ταμεία επιταχύνονται και δημιουργούν πρωτοσέλιδα.
Καθώς οι τιμές των μετοχών διαφόρων εταιρειών ανάπτυξης επιχειρήσεων υποχωρούν, οι χορηγοί καλούνται να στηρίξουν τα οχήματα δανεισμού τους.
Είναι αλήθεια ότι το ύψος των κεφαλαίων που εμπλέκονται μέχρι στιγμής παραμένει διαχειρίσιμο και η βάση των επενδυτών είναι αρκετά διαφοροποιημένη ώστε να απορροφήσει ζημίες από προηγούμενες υπερβολές.
Ωστόσο, οι επιπτώσεις στο τραπεζικό σύστημα είναι αναπόφευκτες, όπως γνωρίζουμε από την κατάρρευση το 2021 της Archegos, ενός family office 10 δισ. δολαρίων, και της Greensill, μιας εταιρείας χρηματοδότησης εφοδιαστικών αλυσίδων που κατέρρευσε λόγω των επισφαλών δανείων που είχε χορηγήσει.
Αν και ορισμένοι δανειστές πήραν τα σωστά μαθήματα από αυτά τα επεισόδια, άλλοι προφανώς δεν το έκαναν, όπως δείχνουν οι πτωχεύσεις της First Brands, ενός ομίλου ανταλλακτικών αυτοκινήτων που επλήγη εν μέρει από αδιαφανή μη τραπεζική χρηματοδότηση εκτός ισολογισμού, και της Tricolor, ενός δανειστή αυτοκινήτων χαμηλής πιστοληπτικής ικανότητας.
Η αδιαφάνεια της ιδιωτικής πίστωσης επιδεινώνει την κατάσταση.
Τα δεδομένα για τέτοιου είδους δανεισμό που γνωστοποιούνται στις εποπτικές αρχές και στο κοινό είναι συνήθως ελλιπή και χαμηλής ποιότητας.
Πολύ συχνά, τόσο οι ρυθμιστικές αρχές όσο και οι αγορές κινούνται στα τυφλά.

Ωστόσο, η βαθύτερη ευπάθεια βρίσκεται στις αγορές κρατικών ομολόγων, οι οποίες τελικά αποτελούν πολύ μεγαλύτερο και πιο συστημικό κίνδυνο για το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Οι όγκοι που εκδίδονται και απορροφώνται από τους επενδυτές έχουν φτάσει σε εντυπωσιακά επίπεδα.
Μεταξύ 2008 και 2021, οι αγορές από τις κεντρικές τράπεζες αντιστοιχούσαν στο 63% της αύξησης του κρατικού χρέους των χωρών της G7• όμως αυτή η στήριξη έχει πλέον αποσυρθεί.
Καθώς οι ισολογισμοί των κεντρικών τραπεζών συρρικνώνονται και η ικανότητα των εμπορικών τραπεζών είναι περιορισμένη, η απορρόφηση της αυξανόμενης προσφοράς πέφτει σε ασταθείς μη τραπεζικούς δανειστές.
Αυτό δεν είναι υποθετικός κίνδυνος.
Σε πολλές περιπτώσεις την τελευταία δεκαετία, σοκ σε hedge funds, μεγάλες απαιτήσεις περιθωρίου και εξασφαλίσεων, καθώς και ελλείψεις ρευστότητας σε επενδυτικά ταμεία, έχουν οδηγήσει τις βασικές αγορές ομολόγων σε δυσλειτουργία.
Η κρίση που προκλήθηκε από τον μη χρηματοδοτούμενο προϋπολογισμό με μειώσεις φόρων του 2022 της πρώην πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου, Liz Truss, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Κακές παρεμβάσεις

Οι κεντρικές τράπεζες έχουν αναγκαστεί επανειλημμένα να παρέμβουν με μαζικές ενέσεις ρευστότητας για να αποτρέψουν μια συστημική κατάρρευση.
Αλλά τέτοιου είδους παρεμβάσεις, λέει η BIS, συχνά προκαλούν σοβαρές παρενέργειες, οι οποίες καθιστούν τις κεντρικές τράπεζες απρόθυμες να επέμβουν ξανά.
Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν οι προοπτικές του πληθωρισμού δεν δικαιολογούν νομισματική χαλάρωση. Τι μπορεί να γίνει;
Η κανονιστική και εποπτική πρόοδος που έχει επιτευχθεί από το 2008 είναι πραγματική, αλλά ελλιπής.
Το πιο σημαντικό καθήκον τώρα είναι η διατήρηση ισχυρής ρύθμισης και αυστηρής εποπτείας.
Αυτό σημαίνει δοκιμές αντοχής όχι μόνο για τις τράπεζες, αλλά και για άλλα συστημικά σημαντικά τμήματα του χρηματοπιστωτικού συστήματος, ώστε να εντοπιστούν ευπάθειες.
Σημαίνει επίσης καλύτερη αξιοποίηση των δεδομένων.
Επικίνδυνες εκθέσεις μπορούν συχνά να αποκαλυφθούν μέσω της χρήσης πληροφοριών που οι εποπτικές αρχές ήδη διαθέτουν, αλλά οι οργανισμοί πρέπει να βελτιώσουν τον τρόπο με τον οποίο μοιράζονται όσα γνωρίζουν, τόσο μεταξύ διαφορετικών αρμοδιοτήτων όσο και πέρα από τα σύνορα.
Όσον αφορά τη χρηματοοικονομική μόχλευση, η ανάγκη για δράση είναι σαφής.
Δεν υπάρχει κανένας σοβαρός λόγος να επιτρέπεται σε hedge funds να συναλλάσσονται σε επίπεδα έως και 200 φορές τα ίδια κεφάλαιά τους, ή με «κουρέματα» (haircuts) τόσο χαμηλά όσο 50 μονάδες βάσης (και μερικές φορές αρνητικά).
Θα πρέπει να επιβληθούν ελάχιστες απαιτήσεις περιθωρίου και κουρέματος, και η εποπτεία να ενισχυθεί, όχι να χαλαρώσει.
Επιπλέον, η υποδομή που στηρίζει τις αγορές ομολόγων του αμερικανικού Δημοσίου —τις βαθύτερες και πιο συστημικά σημαντικές στον κόσμο— χρειάζεται άμεση προσοχή.
Παρότι εδώ και χρόνια ακούγονται εκκλήσεις για πιο ανθεκτικά συστήματα διαπραγμάτευσης και εκκαθάρισης, η πρόοδος είναι ελάχιστη.
Μην έχετε καμία αμφιβολία: ο τρέχων συνδυασμός αυξημένου κινδύνου, δυναμικής απορρύθμισης και περιορισμένης διεθνούς συνεργασίας καθιστά απίθανο το ενδεχόμενο οι έγκαιρες προληπτικές ενέργειες να αποδειχθούν επαρκείς.
Οι χρηματοπιστωτικές αρχές πρέπει να σχεδιάζουν για μια κρίση και για διορθωτικά μέτρα, όχι απλώς να ελπίζουν ότι θα την αποτρέψουν.
Εδώ υπάρχει περιθώριο για συγκρατημένη αισιοδοξία, λέει η BIS.
Οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες του κόσμου έχουν επιδείξει αξιοσημείωτη ευρηματικότητα σε στιγμές κρίσης.
Αν σχεδιάσουν εκ των προτέρων μηχανισμούς παροχής ρευστότητας για μη τραπεζικά ιδρύματα, θα έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να προσφέρουν στοχευμένη στήριξη, αντί να επαναλάβουν τις ανοιχτού τύπου παρεμβάσεις του παρελθόντος.
Τέτοιοι μηχανισμοί πρέπει να συνοδεύονται από αυστηρούς όρους πρόσβασης, προσεκτική τιμολόγηση και σαφώς καθορισμένες ρήτρες λήξης. Το Repo Facility για Μη Τραπεζικά Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα υπό όρους της Τράπεζας της Αγγλίας προσφέρει ένα χρήσιμο πρότυπο.
Ωστόσο, τίποτα από αυτά δεν μπορεί να συμβεί χωρίς πολιτική βούληση, ιδανικά ασκούμενη με συνεργασία μεταξύ των μεγάλων δικαιοδοσιών.
Αυτό μπορεί να ακούγεται σαν ευσεβής πόθος στο σημερινό κατακερματισμένο περιβάλλον.
Αλλά είναι ένα μικρό τίμημα για να σπάσει ο κύκλος άνθησης και κατάρρευσης, και πολύ μικρότερο από το κόστος αντιμετώπισης της επόμενης χρηματοπιστωτικής καταιγίδας, καταλήγει η BIS.

www.bankingnews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης