Τα νοικοκυριά υψηλού εισοδήματος συνέχιζαν να ευημερούν, ενώ τα χαμηλότερα εισοδήματα απομακρύνονταν από το καθεστώς της μεσαίας τάξης, με την οικονομική τους κατάσταση να επιδεινώνεται σταδιακά αλλά σταθερά
Υιοθετώντας προκλητική στάση, ο επικεφαλής οικονομολόγος των ΗΠΑ της Goldman Sachs εκτιμά ότι οι φήμες περί «θανάτου» της κατανάλωσης η οποία κινεί το 70% της αμερικανική οικονομίας εξαιτίας της ισοπέδωσης των εισοδημάτων των φτωχότερων νοικοκυριών έχουν υπερβολικά διογκωθεί.
Τον τελευταίο χρόνο, ιδιαίτερα καθώς τα νοικοκυριά ζητούσαν ανακούφιση λόγω προβλημάτων που προκύπτουν από το ολοένα και αυξανόμενο κόστος διαβίωσης, πολλοί οικονομολόγοι είχαν υποθέσει ότι εμφανίζεται ένα σχήμα «K» (δηλαδή συσσώρευση του πλούτου στα ανώτερα εισοδηματικά στρώματα και ισοπέδωση της μεσαίας τάξης) στα οικονομικά δεδομένα: τα νοικοκυριά υψηλού εισοδήματος συνέχιζαν να ευημερούν, ενώ τα χαμηλότερα εισοδήματα απομακρύνονταν από το καθεστώς της μεσαίας τάξης, με την οικονομική τους κατάσταση να επιδεινώνεται σταδιακά.
Ο David Mericle της Goldman Sachs υποστηρίζει ότι αυτή η ανάγνωση ίσως έχει υπερτονιστεί.
Ωστόσο, προς τα τέλη του 2026, θεωρεί ότι το φαινόμενο θα είναι πιο ξεκάθαρα ορατό - με δραματικές κοινωνικές συνέπειες.
Την ίδια ώρα, οι αγορές κάνουν ρεκόρ με … στερεοειδη…
Γιατί γίνεται αυτό;
Γιατί να μην σταματήσει η εκτύπωση χρήματος, η υποτίμηση του δολαρίου ΗΠΑ και να επιτραπεί στις μετοχές να διαπραγματεύονται με βάση τα θεμελιώδη μεγέθη;
Επειδή μια ανοδική αγορά μετοχών αποτελεί πλέον ζήτημα εθνικής ασφάλειας.
Περίπου το 58% των αμερικανικών νοικοκυριών έχει έκθεση στο χρηματιστήριο.
Όσον αφορά τον πραγματικό πλούτο, το 45% του πλούτου των νοικοκυριών είναι επενδεδυμένο σε μετοχές.
Δηλαδή, σχεδόν το μισό του πλούτου που κατέχουν οι Αμερικανοί συνδέεται με το χρηματιστήριο ενώ την ίδια ώρα το πλουσιότερο 10% των νοικοκυριών ευθύνεται για το… 58% της κατανάλωσης.
Μόνο σε αυτό το πλαίσιο, μια μεγάλη πτωτική αγορά ή κρίση στις μετοχές αποτελεί ζήτημα εθνικής ασφάλειας ως προς τις οικονομικές επιπτώσεις.
Είναι το ισοδύναμο ενός οικονομικού πυρηνικού όπλου.
Ο δείκτης S&P 500 και ο NASDAQ έχουν κατέκτησαν και οι δύο νέα ιστορικά υψηλά.
Πολλοι σχολιαστές να υποστηρίζουν ότι η άνοδος των μετοχών είναι «ψεύτικη» ή «χειραγωγημένη».
Δεν έχουν άδικο.
Αλλά χάνουν το βασικό σημείο: οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει (!) να χειραγωγούν τις μετοχές για να διατηρήσουν το χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Δεν σημαίνει ότι κάποιος συμφωνεί με αυτό - απλώς καταγράφονται τα γεγονότα.
Το «βρώμικο μικρό μυστικό» του σημερινού χρηματοπιστωτικού μας συστήματος είναι ότι οι κεντρικές τράπεζες δεν μπορούν να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας, να αυξήσουν τα εισοδήματα ή ακόμη και να δημιουργήσουν οικονομική ανάπτυξη.
Το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να ελέγχουν την τιμή του χρέους/πίστωσης… κάτι που φουσκώνει τις τιμές των περιουσιακών στοιχείων (μετοχές/ακίνητα), κάνοντας τους ανθρώπους να αισθάνονται πλουσιότεροι, ώστε να συνεχίσουν να ξοδεύουν χρήματα.
Αυτό είναι όλο.
Ποιους δαγκώνει ο πληθωρισμός
Τον Δεκέμβριο, η ομάδα της Goldman έγραψε ότι «ο πληθωρισμός των τιμών που αντιμετωπίζουν οι καταναλωτές διαφορετικών εισοδηματικών επιπέδων ήταν αρκετά παρόμοιος τον τελευταίο χρόνο» και ότι το πραγματικό εισόδημα εξελίχθηκε με παρόμοιο τρόπο σε όλο το φάσμα εισοδημάτων - αλλά με διαφορετικές συνέπειες.
Η αδύναμη κατανάλωση σε καταστήματα που εξυπηρετούν χαμηλά εισοδήματα, πρόσθεσε η ομάδα, πιθανότατα οφείλεται σε μεγάλο βαθμό σε αλλαγές στη μεταναστευτική πολιτική και όχι στο ότι τα ίδια τα χαμηλά εισοδήματα τα πηγαίνουν χειρότερα από τον μέσο όρο.
Αυτό έρχεται σε έντονη αντίθεση με την άποψη του Mark Zandi, επικεφαλής οικονομολόγου της Moody’s Analytics.
Περίπου οι μισές αμερικανικές πολιτείες βρίσκονταν ουσιαστικά σε ύφεση τον περασμένο χρόνο, δήλωσε ο Zandi στο Fortune, με τους καταναλωτές χαμηλού εισοδήματος «να κρατιούνται από μια κλωστή».
Ο Jack Manley, αναλυτής της J.P. Morgan Asset Management, δήλωσε σε αποκλειστική συνέντευξη στο Fortune ότι δεν διαφωνεί με την άποψη πως η μεταναστευτική πολιτική μπορεί να συμβάλλει σε ένα σχήμα “K” στα δεδομένα για την κατανάλωση.
Απομακρύνεται το όνειρο απόκτησης κατοικίας
Ωστόσο, τόνισε ότι η απόκλιση μεταξύ πλουσίων και φτωχών αυξάνεται εδώ και μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ιδιαίτερα σε σχέση με ένα βασικό στοιχείο του “American Dream”: την κατοικία.
«Αν αναλύσεις τον πληθωρισμό του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή , όπου υπάρχει πίεση και όπου χαλαρώνει, τα δεδομένα δείχνουν σε εμένα ότι οι πλούσιοι τα πάνε εξαιρετικά• οι φτωχοί όχι και τόσο καλά», εξήγησε.
«Πώς το βλέπω αυτό; Κοιτάς το στοιχείο της στέγασης (shelter) στον Δέικτη, που είναι άμεση και έμμεση μέτρηση ενοικίων αντί για τιμές κατοικιών. Η στέγαση αποτελεί εδώ και πολύ καιρό σημαντικό πρόβλημα για τον πληθωρισμό».
«Αυτή η πληθωριστική πίεση στη στέγαση προέρχεται από το γεγονός ότι υπάρχει έλλειψη κατοικιών.
Οι άνθρωποι δεν μπορούν να αγοράσουν σπίτια, οπότε αναγκάζονται να στραφούν στην αγορά ενοικίασης.
Πολλοί πλέον δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά ίσως το πιο κλασικό στοιχείο του American Dream, δηλαδή την ιδιοκτησία κατοικίας. Έτσι καταλήγουν να νοικιάζουν, και αυτό αποτυπώνεται στις τιμές.»
Θα επιδεινωθούν οι προοπτικές για το 2026
Σε αυτό που η Goldman μπορεί να συμφωνήσει με το σενάριο της οικονομίας τύπου “K”, είναι η προοπτική για το 2026. Παράγοντες που βοήθησαν τους καταναλωτές να αντέξουν τις αυξήσεις τιμών από δασμούς και την άνοδο του πετρελαίου — όπως ο το δημοσιονομικό νομοσχέδιο One Big Beautiful Bill Act και οι φορολογικές επιστροφές — δεν αποτελούν μόνιμη στήριξη στην κατανάλωση.
«Αυτό που αρχικά φαινόταν ως μια σταθερή χρονιά για την κατανάλωση έχει γίνει πιο δύσκολο», έγραψαν οι Ronnie Walker, Alec Phillips και Joseph Briggs σε σημείωμα αυτή την εβδομάδα.
«Οι υψηλότερες τιμές βενζίνης επηρεάζουν δυσανάλογα τα νοικοκυριά της χαμηλοτερης εισοδηματική κατηγορίας — τα οποία ξοδεύουν περίπου τέσσερις φορές μεγαλύτερο ποσοστό του εισοδήματός τους στη βενζίνη σε σχέση με το ανώτερο — επηρεάζοντας και τις δαπάνες σε μη απαραίτητες κατηγορίες, όπως τα εστιατόρια.»
Οι ίδιοι προβλέπουν ασθενή αύξηση της κατανάλωσης τους επόμενους μήνες, οδηγώντας σε μείωση 1% στις συνολικές λιανικές πωλήσεις.
«Συνεχίζουμε να αναμένουμε υποαπόδοση στο χαμηλότερο εισοδηματικό στρωμα, λόγω αδύναμης αύξησης θέσεων εργασίας, περικοπών σε Medicaid και SNAP, και τώρα μεγαλύτερης έκθεσης στην αύξηση των τιμών της βενζίνης», ανέφεραν οι οικονομολόγοι της Goldman.
«Αναμένουμε σαφώς ισχυρότερη αύξηση εισοδημάτων στα μεσαία και υψηλότερα ειδηματικά στρώματα, που επηρεάζονται λιγότερο από το σοκ στο πετρέλαιο και επωφελούνται περισσότερο από το περσινό δημοσιονομικό πακέτο.»
www.bankingnews.gr
Τον τελευταίο χρόνο, ιδιαίτερα καθώς τα νοικοκυριά ζητούσαν ανακούφιση λόγω προβλημάτων που προκύπτουν από το ολοένα και αυξανόμενο κόστος διαβίωσης, πολλοί οικονομολόγοι είχαν υποθέσει ότι εμφανίζεται ένα σχήμα «K» (δηλαδή συσσώρευση του πλούτου στα ανώτερα εισοδηματικά στρώματα και ισοπέδωση της μεσαίας τάξης) στα οικονομικά δεδομένα: τα νοικοκυριά υψηλού εισοδήματος συνέχιζαν να ευημερούν, ενώ τα χαμηλότερα εισοδήματα απομακρύνονταν από το καθεστώς της μεσαίας τάξης, με την οικονομική τους κατάσταση να επιδεινώνεται σταδιακά.
Ο David Mericle της Goldman Sachs υποστηρίζει ότι αυτή η ανάγνωση ίσως έχει υπερτονιστεί.
Ωστόσο, προς τα τέλη του 2026, θεωρεί ότι το φαινόμενο θα είναι πιο ξεκάθαρα ορατό - με δραματικές κοινωνικές συνέπειες.
Την ίδια ώρα, οι αγορές κάνουν ρεκόρ με … στερεοειδη…
Γιατί γίνεται αυτό;
Γιατί να μην σταματήσει η εκτύπωση χρήματος, η υποτίμηση του δολαρίου ΗΠΑ και να επιτραπεί στις μετοχές να διαπραγματεύονται με βάση τα θεμελιώδη μεγέθη;
Επειδή μια ανοδική αγορά μετοχών αποτελεί πλέον ζήτημα εθνικής ασφάλειας.
Περίπου το 58% των αμερικανικών νοικοκυριών έχει έκθεση στο χρηματιστήριο.
Όσον αφορά τον πραγματικό πλούτο, το 45% του πλούτου των νοικοκυριών είναι επενδεδυμένο σε μετοχές.
Δηλαδή, σχεδόν το μισό του πλούτου που κατέχουν οι Αμερικανοί συνδέεται με το χρηματιστήριο ενώ την ίδια ώρα το πλουσιότερο 10% των νοικοκυριών ευθύνεται για το… 58% της κατανάλωσης.
Μόνο σε αυτό το πλαίσιο, μια μεγάλη πτωτική αγορά ή κρίση στις μετοχές αποτελεί ζήτημα εθνικής ασφάλειας ως προς τις οικονομικές επιπτώσεις.
Είναι το ισοδύναμο ενός οικονομικού πυρηνικού όπλου.
Ο δείκτης S&P 500 και ο NASDAQ έχουν κατέκτησαν και οι δύο νέα ιστορικά υψηλά.
Πολλοι σχολιαστές να υποστηρίζουν ότι η άνοδος των μετοχών είναι «ψεύτικη» ή «χειραγωγημένη».
Δεν έχουν άδικο.
Αλλά χάνουν το βασικό σημείο: οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει (!) να χειραγωγούν τις μετοχές για να διατηρήσουν το χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Δεν σημαίνει ότι κάποιος συμφωνεί με αυτό - απλώς καταγράφονται τα γεγονότα.
Το «βρώμικο μικρό μυστικό» του σημερινού χρηματοπιστωτικού μας συστήματος είναι ότι οι κεντρικές τράπεζες δεν μπορούν να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας, να αυξήσουν τα εισοδήματα ή ακόμη και να δημιουργήσουν οικονομική ανάπτυξη.
Το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να ελέγχουν την τιμή του χρέους/πίστωσης… κάτι που φουσκώνει τις τιμές των περιουσιακών στοιχείων (μετοχές/ακίνητα), κάνοντας τους ανθρώπους να αισθάνονται πλουσιότεροι, ώστε να συνεχίσουν να ξοδεύουν χρήματα.
Αυτό είναι όλο.
Ποιους δαγκώνει ο πληθωρισμός
Τον Δεκέμβριο, η ομάδα της Goldman έγραψε ότι «ο πληθωρισμός των τιμών που αντιμετωπίζουν οι καταναλωτές διαφορετικών εισοδηματικών επιπέδων ήταν αρκετά παρόμοιος τον τελευταίο χρόνο» και ότι το πραγματικό εισόδημα εξελίχθηκε με παρόμοιο τρόπο σε όλο το φάσμα εισοδημάτων - αλλά με διαφορετικές συνέπειες.
Η αδύναμη κατανάλωση σε καταστήματα που εξυπηρετούν χαμηλά εισοδήματα, πρόσθεσε η ομάδα, πιθανότατα οφείλεται σε μεγάλο βαθμό σε αλλαγές στη μεταναστευτική πολιτική και όχι στο ότι τα ίδια τα χαμηλά εισοδήματα τα πηγαίνουν χειρότερα από τον μέσο όρο.
Αυτό έρχεται σε έντονη αντίθεση με την άποψη του Mark Zandi, επικεφαλής οικονομολόγου της Moody’s Analytics.
Περίπου οι μισές αμερικανικές πολιτείες βρίσκονταν ουσιαστικά σε ύφεση τον περασμένο χρόνο, δήλωσε ο Zandi στο Fortune, με τους καταναλωτές χαμηλού εισοδήματος «να κρατιούνται από μια κλωστή».
Ο Jack Manley, αναλυτής της J.P. Morgan Asset Management, δήλωσε σε αποκλειστική συνέντευξη στο Fortune ότι δεν διαφωνεί με την άποψη πως η μεταναστευτική πολιτική μπορεί να συμβάλλει σε ένα σχήμα “K” στα δεδομένα για την κατανάλωση.
Απομακρύνεται το όνειρο απόκτησης κατοικίας
Ωστόσο, τόνισε ότι η απόκλιση μεταξύ πλουσίων και φτωχών αυξάνεται εδώ και μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ιδιαίτερα σε σχέση με ένα βασικό στοιχείο του “American Dream”: την κατοικία.
«Αν αναλύσεις τον πληθωρισμό του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή , όπου υπάρχει πίεση και όπου χαλαρώνει, τα δεδομένα δείχνουν σε εμένα ότι οι πλούσιοι τα πάνε εξαιρετικά• οι φτωχοί όχι και τόσο καλά», εξήγησε.
«Πώς το βλέπω αυτό; Κοιτάς το στοιχείο της στέγασης (shelter) στον Δέικτη, που είναι άμεση και έμμεση μέτρηση ενοικίων αντί για τιμές κατοικιών. Η στέγαση αποτελεί εδώ και πολύ καιρό σημαντικό πρόβλημα για τον πληθωρισμό».
«Αυτή η πληθωριστική πίεση στη στέγαση προέρχεται από το γεγονός ότι υπάρχει έλλειψη κατοικιών.
Οι άνθρωποι δεν μπορούν να αγοράσουν σπίτια, οπότε αναγκάζονται να στραφούν στην αγορά ενοικίασης.
Πολλοί πλέον δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά ίσως το πιο κλασικό στοιχείο του American Dream, δηλαδή την ιδιοκτησία κατοικίας. Έτσι καταλήγουν να νοικιάζουν, και αυτό αποτυπώνεται στις τιμές.»
Θα επιδεινωθούν οι προοπτικές για το 2026
Σε αυτό που η Goldman μπορεί να συμφωνήσει με το σενάριο της οικονομίας τύπου “K”, είναι η προοπτική για το 2026. Παράγοντες που βοήθησαν τους καταναλωτές να αντέξουν τις αυξήσεις τιμών από δασμούς και την άνοδο του πετρελαίου — όπως ο το δημοσιονομικό νομοσχέδιο One Big Beautiful Bill Act και οι φορολογικές επιστροφές — δεν αποτελούν μόνιμη στήριξη στην κατανάλωση.
«Αυτό που αρχικά φαινόταν ως μια σταθερή χρονιά για την κατανάλωση έχει γίνει πιο δύσκολο», έγραψαν οι Ronnie Walker, Alec Phillips και Joseph Briggs σε σημείωμα αυτή την εβδομάδα.
«Οι υψηλότερες τιμές βενζίνης επηρεάζουν δυσανάλογα τα νοικοκυριά της χαμηλοτερης εισοδηματική κατηγορίας — τα οποία ξοδεύουν περίπου τέσσερις φορές μεγαλύτερο ποσοστό του εισοδήματός τους στη βενζίνη σε σχέση με το ανώτερο — επηρεάζοντας και τις δαπάνες σε μη απαραίτητες κατηγορίες, όπως τα εστιατόρια.»
Οι ίδιοι προβλέπουν ασθενή αύξηση της κατανάλωσης τους επόμενους μήνες, οδηγώντας σε μείωση 1% στις συνολικές λιανικές πωλήσεις.
«Συνεχίζουμε να αναμένουμε υποαπόδοση στο χαμηλότερο εισοδηματικό στρωμα, λόγω αδύναμης αύξησης θέσεων εργασίας, περικοπών σε Medicaid και SNAP, και τώρα μεγαλύτερης έκθεσης στην αύξηση των τιμών της βενζίνης», ανέφεραν οι οικονομολόγοι της Goldman.
«Αναμένουμε σαφώς ισχυρότερη αύξηση εισοδημάτων στα μεσαία και υψηλότερα ειδηματικά στρώματα, που επηρεάζονται λιγότερο από το σοκ στο πετρέλαιο και επωφελούνται περισσότερο από το περσινό δημοσιονομικό πακέτο.»
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών