Οι ΗΠΑ και το Ιράν παίζουν με τη φωτιά του Περσικού Κόλπου
(upd3) Οι συνομιλίες μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν βρίσκονται σε κρίσιμη φάση, αλλά ειδικοί προειδοποιούν ότι ίσως να μην αρκούν για να αποτρέψουν περαιτέρω κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Ο Muhammad Taimur Fahad Khan, ερευνητής στο Κέντρο Στρατηγικών Προοπτικών στο Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών στο Ισλαμαμπάντ, εκτίμησε ότι οι ακραίες απαιτήσεις και των δύο πλευρών δημιουργούν ένα ασταθές διαπραγματευτικό περιβάλλον.
Σύμφωνα με τον Khan, ενώ ένας συμβιβασμός παραμένει πιθανός, ο κίνδυνος περαιτέρω εντάσεων είναι εξίσου υπαρκτός, καθώς η Τεχεράνη δεν έχει δεσμευτεί στην πρόταση των ΗΠΑ και απορρίπτει συνομιλίες υπό στρατιωτικά τελεσίγραφα.
Τα «μπρος – πίσω» του Trump
Τον Απρίλιο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, δήλωσε ότι υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες να επιτευχθεί συμφωνία, ενώ μεσολαβητές από Πακιστάν, Τουρκία και Αίγυπτο επιχειρούν να πιέσουν τα δύο μέρη προς έναν συμβιβασμό.
Ωστόσο, στις 6 Απριλίου, το IRNA ανέφερε ότι το Ιράν απέρριψε την πρόταση για 45ήμερη κατάπαυση του πυρός, επιμένοντας ότι η λήξη των συγκρούσεων πρέπει να γίνει σύμφωνα με τα δικά του συμφέροντα και προτείνοντας τα δικά του αιτήματα προς τις ΗΠΑ, όπως τον έλεγχο της διέλευσης πλοίων από το Στενό του Hormuz και την άρση των κυρώσεων.
Ο Khan υπογραμμίζει ότι οι διαπραγματεύσεις περιπλέκονται από τις συνεχιζόμενες μάχες και αυξάνουν τον κίνδυνο λανθασμένων υπολογισμών.
Οι συνομιλίες μπορεί να αποτρέψουν έναν ευρύτερο πόλεμο, αλλά δεν φαίνεται ικανές να επιλύσουν τη βαθιά, δομική διαμάχη μεταξύ των δύο πλευρών.
Συγκεχυμένες οι διαπραγματεύσεις
Από την πλευρά του, ο Ivan Boharov, ανατολιστής και διευθυντής προγράμματος στο Ρωσικό Συμβούλιο Διεθνών Υποθέσεων (RIAC), επισημαίνει ότι οι διαπραγματεύσεις παραμένουν συγκεχυμένες, με τον Trump να δηλώνει επιτυχία και την Τεχεράνη να το αρνείται.
Ο ίδιος τονίζει ότι τα ζητήματα για τα οποία διαπραγματεύονται πλέον οι δύο πλευρές είναι διαφορετικά από αυτά της αρχικής σύγκρουσης: δεν πρόκειται μόνο για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, αλλά και για περιφερειακή πολιτική και πυραυλικό πρόγραμμα.
Ο Boharov και ο Khan συμφωνούν ότι η διαπραγματευτική διαδικασία χαρακτηρίζεται από πίεση και όχι από καλή θέληση.
Οι ΗΠΑ επιδιώκουν ταχεία αποκλιμάκωση, ενώ το Ιράν απαιτεί αναγνώριση των ανησυχιών του για ασφάλεια χωρίς να φαίνεται ότι υποχωρεί. Υπάρχει περιθώριο για «τακτικούς συμβιβασμούς», όπως μια εκεχειρία, αλλά η επίτευξη συνολικής συμφωνίας που θα λύσει όλα τα ζητήματα παραμένει απίθανη.
Ο ρόλος του Ισραήλ
Παράλληλα, οι εξελίξεις υπογραμμίζουν τη σημασία του παράγοντα Ισραήλ, καθώς το εβραϊκό κράτος έχει ήδη εμπλακεί σε επιθέσεις κατά του Ιράν χωρίς τη συμμετοχή των ΗΠΑ.
Η απουσία του Ισραήλ από τις διαπραγματεύσεις και η μη συζήτηση ζητημάτων όπως η κατάσταση στον Λίβανο θέτουν υπό αμφισβήτηση τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα οποιασδήποτε συμφωνίας.
Τέλος, η Ρωσία παραμένει μεσολαβητής, με τον Πρόεδρο Vladimir Putin να δηλώνει την υποστήριξη της Μόσχας στο Ιράν και να αποφεύγει να σχολιάσει δημόσια τις απειλές του Trump.
Ουσιαστικά, οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Ιράν κινούνται σε τεντωμένο σχοινί: ενώ προσφέρουν τη δυνατότητα μερικής αποκλιμάκωσης, οι εντάσεις παραμένουν υψηλές και η προοπτική μιας συνολικής, σταθερής συμφωνίας φαίνεται ακόμη μακρινή.
Daniel Davis (απόστρατος αντισυνταγματάρχης ΗΠΑ): O Trump ήθελε εκεχειρία με Ιράν για να ανασυγκροτήσει τις δυνάμεις του στη Μέση Ανατολή
Για τέχνασμα του προέδρου των ΗΠΑ, Donald Trump όσον αφορά τη συμφωνία εκεχειρίας με το Ιράν κάνει λόγο ο απόστρατος αντισυνταγματάρχης των ΗΠΑ, Daniel Davis, ο οποίος υποστηρίζει πως πίσω από όλες αυτές τις κινήσεις κρύβεται η επιθυμία του να ανασυγκροτήσει τις αμερικανικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή.
«Από τη δημοσίευση του Trump στο Truth Social απόψε τη νύχτα, δημιουργείται η εντύπωση ότι συμφώνησε σε ανακωχή για να επαναφορτίσει τα όπλα σε αεροσκάφη και πλοία.
Αυτό απλώς ενισχύει τη φήμη του ως ατόμου που εξαπατά τους διαπραγματευτικούς του εταίρους, κάνοντάς τους να πιστεύουν ότι διεξάγει ειλικρινή διπλωματία, ενώ στην πραγματικότητα προετοιμάζεται για νέα επίθεση» ανέφερε σε ανάρτηση του στο Χ ο Davis.
Κατά τη γνώμη του, οι Ιρανοί περιμένουν δόλιο σχέδιο από την Ουάσιγκτον και έχουν ήδη ετοιμάσει την απάντησή τους.
Trump: Ο στρατός παραμένει στις θέσεις του γύρω και… μέσα στο Ιράν μέχρι να τηρηθεί η πραγματική συμφωνία
Σαφές μήνυμα ότι οι αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις θα παραμείνουν στο Ιράν μέχρι να υπάρξει συμφωνία με την Τεχεράνη έστειλε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, o οποίος επισήμανε ότι στο απίθανο σενάριο που δεν υπάρξει συμφωνία, τότε οι αμερικανικές επιθέσεις θα είναι ισχυρότερες από πριν.
«Όλα τα πλοία, τα αεροσκάφη και το στρατιωτικό προσωπικό των ΗΠΑ, με επιπλέον πυρομαχικά, όπλα και οτιδήποτε άλλο είναι κατάλληλο και απαραίτητο για τη θανατηφόρα καταδίωξη και καταστροφή ενός ήδη ουσιαστικά υποβαθμισμένου εχθρού, θα παραμείνουν στη θέση τους εντός και γύρω από το Ιράν, μέχρι να τηρηθεί πλήρως η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ που επιτεύχθηκε.
Εάν για οποιονδήποτε λόγο δεν τηρηθεί, κάτι που είναι εξαιρετικά απίθανο, τότε οι «Πυροβολισμοί» ξεκινούν, μεγαλύτεροι, καλύτεροι και ισχυρότεροι από ό,τι έχει δει ποτέ κανείς πριν.
Συμφωνήθηκε, πριν από πολύ καιρό, και παρά όλη την ψευδή ρητορική περί του αντιθέτου - ΚΑΝΕΝΑ ΠΥΡΗΝΙΚΟ ΟΠΛΟ και, το Στενό του Hormuz ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΑΝΟΙΧΤΟ & ΑΣΦΑΛΕΣ.
Εν τω μεταξύ, ο μεγάλος Στρατός μας φορτώνεται και ξεκουράζεται, ανυπομονώντας, στην πραγματικότητα, για την επόμενη Κατάκτησή του.
Η ΑΜΕΡΙΚΗ ΕΠΕΣΤΡΕΨΕ!» έγραψε σε μήνυμά του στο Truth Social τα ξημερώματα της Πέμπτης ο πρόεδρος των ΗΠΑ.
Στις 11/4 οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ – Ιράν στο Πακιστάν, θα διαρκέσουν ημέρες…
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν στην πρωτεύουσα του Πακιστάν Ισλαμαμπάντ θα αρχίσουν το Σάββατο 11 Απριλίου και αναμένεται να διαρκέσουν μερικές ημέρες επισημαίνει το ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων ΤASS, επικαλούμενο πηγές με γνώση των διαδικασιών.
Σύμφωνα με τον συνομιλητή του πρακτορείου, η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί κεκλεισμένων των θυρών.
Το πιο πιθανό μέρος διεξαγωγής αναφέρθηκε ότι είναι το ξενοδοχείο Serena.
Η ιρανική αντιπροσωπεία θα φτάσει στο Ισλαμαμπάντ το βράδυ της 9ης Απριλίου για τις επικείμενες διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ ανακοίνωσε ο πρέσβης του Ιράν στο Πακιστάν, Reza Amiri Moghadam, όπως μεταδίδει το ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων TASS.
«Παρά τον σκεπτικισμό στην ιρανική κοινωνία λόγω των επανειλημμένων παραβιάσεων της κατάπαυσης του πυρός από το ισραηλινό καθεστώς με σκοπό τη διάλυση της διπλωματικής πρωτοβουλίας, κατόπιν πρόσκλησης του πρωθυπουργού Shahbaz Sharif, η ιρανική αντιπροσωπεία φτάνει σήμερα το βράδυ στο Ισλαμαμπάντ για σοβαρές διαπραγματεύσεις βασισμένες στα 10 σημεία που πρότεινε το Ιράν», έγραψε στον λογαριασμό του στο X.
Ωστόσο, το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim μετέδωσε ότι λίγο αργότερα ο Ιρανός διπλωμάτης διέγραψε την ανάρτηση του...
Wall Street Journal: Εξαιρετικά δυσαρεστημένο το Ισραήλ με τις ΗΠΑ
Οι αρχές του Ισραήλ είναι εξαιρετικά δυσαρεστημένες με την προσέγγιση των ΗΠΑ στην οργάνωση της ανακωχής με το Ιράν, καθώς η Ουάσινγκτον δεν συντόνισε τις βασικές λεπτομέρειες της συμφωνίας με το Tel Aviv αναφέρει η Wall Street Journal.
«Τα επίσημα πρόσωπα του Ισραήλ δεν είναι ικανοποιημένα με τους όρους, συμπεριλαμβανομένης της προγραμματισμένης ένταξης του Λιβάνου στη συμφωνία, καθώς το Ισραήλ θεωρεί το Ιράν και τον Λίβανο ξεχωριστές σφαίρες» επισημαίνει το δημοσίευμα.
Σύμφωνα με συνομιλητή της εφημερίδας, οι διαβουλεύσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ περιορίστηκαν σε τηλεφωνική επικοινωνία του προέδρου Trump, με τον πρωθυπουργό Netanyahu, λίγο πριν από την ανακοίνωση της ανακωχή.
Bloomberg: Οι ΗΠΑ θέλουν να μετακυλήσουν την ευθύνη για την ασφάλεια του Hormuz στην Ευρώπη
Οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν να μετακυλήσουν την ευθύνη για την ασφάλεια του Στενού του Hormuz στους Ευρωπαίους συμμάχους τους στο NATO, αναφέρει το Bloomberg επικαλούμενο ανώτερο αξιωματούχο της Συμμαχίας.
«Οι ΗΠΑ θέλουν οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι να αναλάβουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την ασφάλεια του Στενού του Hormuz μετά τη λήξη των εχθροπραξιών στο Ιράν.
Απαιτούν από τις χώρες να παρουσιάσουν συγκεκριμένα σχέδια για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας μέσω του Στενού εντός λίγων ημερών», αναφέρεται στο δημοσίευμα.
Το σχετικό αίτημα έγινε κατά τη διάρκεια διαπραγματεύσεων μεταξύ αντιπροσώπων των ΗΠΑ και του NATO στον Λευκό Οίκο, όπου ο πρόεδρος Donald Trump συναντήθηκε με τον Γενικό Γραμματέα της Συμμαχίας Mark Rutte.
Θα γραφτεί στην ιστορία η 8η Απριλίου
Όταν οι ιστορικοί γράψουν για τον πόλεμο στο Ιράν, η νύχτα της Τρίτης προς Τετάρτη, δηλαδή ξημερώνοντας την 8η Απριλίου 2026, ίσως καταγραφεί ως μία από τις πιο κρίσιμες ώρες για τον σύγχρονο Κόλπο.
Μετά την προειδοποίηση του Προέδρου των ΗΠΑ, Donald Trump, προς τους Ιρανούς ότι «ολόκληρος ο πολιτισμός θα πεθάνει απόψε», οι κάτοικοι από το Κουβέιτ μέχρι το Abu Dhabi, άκουγαν σειρήνες να ηχούν καθώς οι αεροπορικές άμυνες ανταποκρίθηκαν ξανά σε εισερχόμενους πυραύλους.
Κυβερνήσεις, αγορές και εκατομμύρια άνθρωποι προετοιμάστηκαν για τη δυνατότητα μιας σύγκρουσης που απειλούσε όχι μόνο τις ροές πετρελαίου, αλλά και το νερό και την ενέργεια που κάνουν δυνατή τη ζωή στον Κόλπο.
Για μερικές ώρες, το ερώτημα δεν ήταν πλέον πόση ζημιά θα μπορούσε να αντέξει η περιοχή, αλλά αν η προσεκτικά κατασκευασμένη αίσθηση σταθερότητας στον Κόλπο θα επιβίωνε.
Και τότε, με την αυγή, ήρθε η ανακούφιση με τη μορφή μιας εκεχειρίας δύο εβδομάδων, αφήνοντας όλους να αναρωτιούνται: έχει τελειώσει ο πόλεμος ή απλώς έχει παγώσει;
Πλέον δημιουργούνται σοβαρά ερωτήματα για τη ζημιά στον αγωγό East-West της Σαουδικής Αραβίας, μια πρωτοβουλία του Μπαχρέιν στον ΟΗΕ για την προστασία της ναυσιπλοΐας που ανακόπηκε από τα βέτο της Κίνας και της Ρωσίας, και αμφιβολίες σχετικά με το αν το Στενό του Hormuz είναι πραγματικά ανοιχτό.
Πόσο κακό ήταν το «χειρότερο σενάριο» για τα κράτη του Κόλπου;
Με την εκεχειρία δύο εβδομάδων να εφαρμόζεται μόλις, τόσο το Ιράν όσο και οι ΗΠΑ ισχυρίζονται ότι έχουν νικήσει.
Αυτό που είναι σαφές, όμως, είναι ότι τα κράτη του Κόλπου πέρασαν, όπως περιέγραψε ένας αξιωματούχος, ένα πραγματικό σενάριο χειρότερης περίπτωσης.
Για δεκαετίες, οι μεγαλύτεροι στρατηγικοί κίνδυνοι της περιοχής συζητούνταν κυρίως υποθετικά.
Ο πόλεμος στο Ιράν μετέτρεψε πολλούς από αυτούς σε πραγματικότητα.
Η ευαλωτότητα του Στενού του Hormuz – εδώ και καιρό αναγνωρισμένη αλλά σπάνια δοκιμασμένη – αποκαλύφθηκε με δραματικό τρόπο.
Η ικανότητα του Ιράν να σταματήσει ουσιαστικά την κίνηση στο πιο κρίσιμο ενεργειακό σημείο του κόσμου μεταμόρφωσε το στενό από θεωρητικό αποτρεπτικό σε ενεργό γεωπολιτικό ρήγμα.
Η ανησυχία δεν αφορά πλέον την βραχυπρόθεσμη μεταβλητότητα, αλλά το κατά πόσο το Ιράν θα μπορεί – και θα θέλει – να ασκεί επιρροή στη διώρυγα μακροπρόθεσμα.
Το ίδιο ισχύει και για την ενέργεια και την πολιτική υποδομή.
Η επίθεση στο Abqaiq της Saudi Aramco το 2019 θεωρήθηκε εξαίρεση – ένα σοκ που ανέδειξε τα κενά στην αεροπορική άμυνα του Κόλπου και έθεσε ερωτήματα για το αν οι ΗΠΑ θα παρενέβαιναν για την προστασία των ενεργειακών υποδομών.
Ωστόσο, τις τελευταίες έξι εβδομάδες, η περιοχή υπέστη δεκάδες «Abqaiq»: πετροχημικές εγκαταστάσεις, διυλιστήρια, εργοστάσια επεξεργασίας φυσικού αερίου, αεροδρόμια και λιμάνια από το Kuwait City έως το Salalah έχουν δεχτεί πλήγματα.
Οικονομικά πλήγματα
Οι οικονομικές συνέπειες είναι ήδη ορατές.
Ο τουρισμός – ζωτικής σημασίας για το Dubai και βασικός πυλώνας των σχεδίων διαφοροποίησης της Saudi Arabia και του Qatar – βρίσκεται σε κρίση.
Οι διακοπές στις παραλίες γίνονται πιο δύσκολες προς πώληση μετά από εβδομάδες προειδοποιήσεων πυραύλων.
Ο πόλεμος έχει επίσης αναστατώσει την προσπάθεια του Κόλπου να παρουσιαστεί ως παγκόσμιο κέντρο για τεχνητή νοημοσύνη και υποδομές δεδομένων.
Εργοστάσια δεδομένων και εταιρείες τεχνολογίας έχουν στοχοποιηθεί, ενώ εταιρείες κατασκευής chip και cloud εξετάζουν αν η μικρή αύξηση κόστους σε Σκανδιναβία, Ιρλανδία ή Κεντρική Ευρώπη είναι προτιμότερη από τον γεωπολιτικό κίνδυνο της περιοχής.
Το πιο ανησυχητικό ίσως είναι ο ανθρώπινος παράγοντας. Το οικονομικό μοντέλο του Κόλπου βασίζεται στην προσέλκυση επαγγελματιών για να εγκατασταθούν – να ψωνίζουν τοπικά, να στέλνουν τα παιδιά τους σε ιδιωτικά σχολεία, να αγοράζουν ακίνητα – εξ ου και η εξάπλωση των «χρυσών βίζα».
Αλλά πλέον ο κόσμος φεύγει. Ομάδες WhatsApp των ξένων και online αγορές είναι γεμάτες με πωλήσεις εξόδου.
Δεν είναι σαφές αν πρόκειται για μαζική φυγή, αλλά η εμπιστοσύνη έχει κλονιστεί.
Πόσο διαρκεί η ηρεμία
Τέλος, ο πόλεμος αποκάλυψε τα όρια της μακροχρόνιας συμφωνίας ασφαλείας του Κόλπου με τις ΗΠΑ: φιλοξενία βάσεων, ραντάρ και στρατευμάτων με αντάλλαγμα προστασία.
Τα συστήματα των ΗΠΑ αποδείχθηκαν ζωτικής σημασίας, αλλά οι σχέσεις με την Washington έκαναν τον Κόλπο πρωτεύον στόχο για το Ιράν.
Δεν προκαλεί έκπληξη ότι τα κράτη του Κόλπου επιδιώκουν πλέον να διαφοροποιήσουν τις στρατηγικές συνεργασίες τους, από ευρωπαϊκά ραντάρ έως συνεργασίες κατά των drones με την Ουκρανία.
Αν αυτό θα περιλαμβάνει Κίνα, Ρωσία ή ακόμα και Ισραήλ παραμένει ανοιχτό.
Αυτό που είναι σαφές είναι ότι, ακόμη και αν η εκεχειρία κρατήσει, οι βασικές υποθέσεις που στηρίζουν την ασφάλεια, την ευημερία και τη στρατηγική βεβαιότητα του Κόλπου μπορεί να μην ισχύουν πλέον.
Και αν καταρρεύσουν, η αποκατάστασή τους θα είναι δύσκολη.
Είναι το Hormuz πραγματικά ανοιχτό ή «κάπως ανοιχτό»;
Σύμφωνα με την εκεχειρία, ναι. Στην πράξη, όχι ακριβώς.
Ώρες μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας, οι ναυτιλιακές εταιρείες εξακολουθούσαν να ρωτούν βασικά: ποιος κινείται πρώτος, υπό ποια συντονισμό και με ποιες εγγυήσεις ασφαλείας;
Σχεδόν 200 φορτωμένα δεξαμενόπλοια παραμένουν ακινητοποιημένα γύρω από το Στενό του Hormuz, με πάνω από 1.000 πλοία να περιμένουν μέσα στον Κόλπο.
Η εκκαθάριση αυτού του backlog, ακόμη και σε κανονικές συνθήκες, θα μπορούσε να διαρκέσει περισσότερο από την ίδια την εκεχειρία.
Το ιρανικό πρακτορείο Fars ανέφερε αργά την Τετάρτη ότι το Ιράν σταμάτησε τα δεξαμενόπλοια που διέρχονταν από το Στενό του Hormuz μετά από αυτό που χαρακτήρισε «παραβίαση της εκεχειρίας» από το Ισραήλ, αναζωπυρώνοντας τις ανησυχίες των ασφαλιστών και των ιδιοκτητών πλοίων για την ασφάλεια της διέλευσης.
Ανοιχτά ζητήματα σχετικά με ασφάλιση, συντονισμό και ετοιμότητα πληρωμάτων κρατούν τους περισσότερους χειριστές σε κατάσταση αναμονής και επιφυλακής.
www.bankingnews.gr
Ο Muhammad Taimur Fahad Khan, ερευνητής στο Κέντρο Στρατηγικών Προοπτικών στο Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών στο Ισλαμαμπάντ, εκτίμησε ότι οι ακραίες απαιτήσεις και των δύο πλευρών δημιουργούν ένα ασταθές διαπραγματευτικό περιβάλλον.
Σύμφωνα με τον Khan, ενώ ένας συμβιβασμός παραμένει πιθανός, ο κίνδυνος περαιτέρω εντάσεων είναι εξίσου υπαρκτός, καθώς η Τεχεράνη δεν έχει δεσμευτεί στην πρόταση των ΗΠΑ και απορρίπτει συνομιλίες υπό στρατιωτικά τελεσίγραφα.
Τα «μπρος – πίσω» του Trump
Τον Απρίλιο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, δήλωσε ότι υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες να επιτευχθεί συμφωνία, ενώ μεσολαβητές από Πακιστάν, Τουρκία και Αίγυπτο επιχειρούν να πιέσουν τα δύο μέρη προς έναν συμβιβασμό.
Ωστόσο, στις 6 Απριλίου, το IRNA ανέφερε ότι το Ιράν απέρριψε την πρόταση για 45ήμερη κατάπαυση του πυρός, επιμένοντας ότι η λήξη των συγκρούσεων πρέπει να γίνει σύμφωνα με τα δικά του συμφέροντα και προτείνοντας τα δικά του αιτήματα προς τις ΗΠΑ, όπως τον έλεγχο της διέλευσης πλοίων από το Στενό του Hormuz και την άρση των κυρώσεων.
Ο Khan υπογραμμίζει ότι οι διαπραγματεύσεις περιπλέκονται από τις συνεχιζόμενες μάχες και αυξάνουν τον κίνδυνο λανθασμένων υπολογισμών.
Οι συνομιλίες μπορεί να αποτρέψουν έναν ευρύτερο πόλεμο, αλλά δεν φαίνεται ικανές να επιλύσουν τη βαθιά, δομική διαμάχη μεταξύ των δύο πλευρών.
Συγκεχυμένες οι διαπραγματεύσεις
Από την πλευρά του, ο Ivan Boharov, ανατολιστής και διευθυντής προγράμματος στο Ρωσικό Συμβούλιο Διεθνών Υποθέσεων (RIAC), επισημαίνει ότι οι διαπραγματεύσεις παραμένουν συγκεχυμένες, με τον Trump να δηλώνει επιτυχία και την Τεχεράνη να το αρνείται.
Ο ίδιος τονίζει ότι τα ζητήματα για τα οποία διαπραγματεύονται πλέον οι δύο πλευρές είναι διαφορετικά από αυτά της αρχικής σύγκρουσης: δεν πρόκειται μόνο για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, αλλά και για περιφερειακή πολιτική και πυραυλικό πρόγραμμα.
Ο Boharov και ο Khan συμφωνούν ότι η διαπραγματευτική διαδικασία χαρακτηρίζεται από πίεση και όχι από καλή θέληση.
Οι ΗΠΑ επιδιώκουν ταχεία αποκλιμάκωση, ενώ το Ιράν απαιτεί αναγνώριση των ανησυχιών του για ασφάλεια χωρίς να φαίνεται ότι υποχωρεί. Υπάρχει περιθώριο για «τακτικούς συμβιβασμούς», όπως μια εκεχειρία, αλλά η επίτευξη συνολικής συμφωνίας που θα λύσει όλα τα ζητήματα παραμένει απίθανη.
Ο ρόλος του Ισραήλ
Παράλληλα, οι εξελίξεις υπογραμμίζουν τη σημασία του παράγοντα Ισραήλ, καθώς το εβραϊκό κράτος έχει ήδη εμπλακεί σε επιθέσεις κατά του Ιράν χωρίς τη συμμετοχή των ΗΠΑ.
Η απουσία του Ισραήλ από τις διαπραγματεύσεις και η μη συζήτηση ζητημάτων όπως η κατάσταση στον Λίβανο θέτουν υπό αμφισβήτηση τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα οποιασδήποτε συμφωνίας.
Τέλος, η Ρωσία παραμένει μεσολαβητής, με τον Πρόεδρο Vladimir Putin να δηλώνει την υποστήριξη της Μόσχας στο Ιράν και να αποφεύγει να σχολιάσει δημόσια τις απειλές του Trump.
Ουσιαστικά, οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Ιράν κινούνται σε τεντωμένο σχοινί: ενώ προσφέρουν τη δυνατότητα μερικής αποκλιμάκωσης, οι εντάσεις παραμένουν υψηλές και η προοπτική μιας συνολικής, σταθερής συμφωνίας φαίνεται ακόμη μακρινή.
Daniel Davis (απόστρατος αντισυνταγματάρχης ΗΠΑ): O Trump ήθελε εκεχειρία με Ιράν για να ανασυγκροτήσει τις δυνάμεις του στη Μέση Ανατολή
Για τέχνασμα του προέδρου των ΗΠΑ, Donald Trump όσον αφορά τη συμφωνία εκεχειρίας με το Ιράν κάνει λόγο ο απόστρατος αντισυνταγματάρχης των ΗΠΑ, Daniel Davis, ο οποίος υποστηρίζει πως πίσω από όλες αυτές τις κινήσεις κρύβεται η επιθυμία του να ανασυγκροτήσει τις αμερικανικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή.
«Από τη δημοσίευση του Trump στο Truth Social απόψε τη νύχτα, δημιουργείται η εντύπωση ότι συμφώνησε σε ανακωχή για να επαναφορτίσει τα όπλα σε αεροσκάφη και πλοία.
Αυτό απλώς ενισχύει τη φήμη του ως ατόμου που εξαπατά τους διαπραγματευτικούς του εταίρους, κάνοντάς τους να πιστεύουν ότι διεξάγει ειλικρινή διπλωματία, ενώ στην πραγματικότητα προετοιμάζεται για νέα επίθεση» ανέφερε σε ανάρτηση του στο Χ ο Davis.
Κατά τη γνώμη του, οι Ιρανοί περιμένουν δόλιο σχέδιο από την Ουάσιγκτον και έχουν ήδη ετοιμάσει την απάντησή τους.
Trump: Ο στρατός παραμένει στις θέσεις του γύρω και… μέσα στο Ιράν μέχρι να τηρηθεί η πραγματική συμφωνία
Σαφές μήνυμα ότι οι αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις θα παραμείνουν στο Ιράν μέχρι να υπάρξει συμφωνία με την Τεχεράνη έστειλε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, o οποίος επισήμανε ότι στο απίθανο σενάριο που δεν υπάρξει συμφωνία, τότε οι αμερικανικές επιθέσεις θα είναι ισχυρότερες από πριν.
«Όλα τα πλοία, τα αεροσκάφη και το στρατιωτικό προσωπικό των ΗΠΑ, με επιπλέον πυρομαχικά, όπλα και οτιδήποτε άλλο είναι κατάλληλο και απαραίτητο για τη θανατηφόρα καταδίωξη και καταστροφή ενός ήδη ουσιαστικά υποβαθμισμένου εχθρού, θα παραμείνουν στη θέση τους εντός και γύρω από το Ιράν, μέχρι να τηρηθεί πλήρως η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ που επιτεύχθηκε.
Εάν για οποιονδήποτε λόγο δεν τηρηθεί, κάτι που είναι εξαιρετικά απίθανο, τότε οι «Πυροβολισμοί» ξεκινούν, μεγαλύτεροι, καλύτεροι και ισχυρότεροι από ό,τι έχει δει ποτέ κανείς πριν.
Συμφωνήθηκε, πριν από πολύ καιρό, και παρά όλη την ψευδή ρητορική περί του αντιθέτου - ΚΑΝΕΝΑ ΠΥΡΗΝΙΚΟ ΟΠΛΟ και, το Στενό του Hormuz ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΑΝΟΙΧΤΟ & ΑΣΦΑΛΕΣ.
Εν τω μεταξύ, ο μεγάλος Στρατός μας φορτώνεται και ξεκουράζεται, ανυπομονώντας, στην πραγματικότητα, για την επόμενη Κατάκτησή του.
Η ΑΜΕΡΙΚΗ ΕΠΕΣΤΡΕΨΕ!» έγραψε σε μήνυμά του στο Truth Social τα ξημερώματα της Πέμπτης ο πρόεδρος των ΗΠΑ.
Στις 11/4 οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ – Ιράν στο Πακιστάν, θα διαρκέσουν ημέρες…
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν στην πρωτεύουσα του Πακιστάν Ισλαμαμπάντ θα αρχίσουν το Σάββατο 11 Απριλίου και αναμένεται να διαρκέσουν μερικές ημέρες επισημαίνει το ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων ΤASS, επικαλούμενο πηγές με γνώση των διαδικασιών.
Σύμφωνα με τον συνομιλητή του πρακτορείου, η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί κεκλεισμένων των θυρών.
Το πιο πιθανό μέρος διεξαγωγής αναφέρθηκε ότι είναι το ξενοδοχείο Serena.
Η ιρανική αντιπροσωπεία θα φτάσει στο Ισλαμαμπάντ το βράδυ της 9ης Απριλίου για τις επικείμενες διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ ανακοίνωσε ο πρέσβης του Ιράν στο Πακιστάν, Reza Amiri Moghadam, όπως μεταδίδει το ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων TASS.
«Παρά τον σκεπτικισμό στην ιρανική κοινωνία λόγω των επανειλημμένων παραβιάσεων της κατάπαυσης του πυρός από το ισραηλινό καθεστώς με σκοπό τη διάλυση της διπλωματικής πρωτοβουλίας, κατόπιν πρόσκλησης του πρωθυπουργού Shahbaz Sharif, η ιρανική αντιπροσωπεία φτάνει σήμερα το βράδυ στο Ισλαμαμπάντ για σοβαρές διαπραγματεύσεις βασισμένες στα 10 σημεία που πρότεινε το Ιράν», έγραψε στον λογαριασμό του στο X.
Ωστόσο, το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim μετέδωσε ότι λίγο αργότερα ο Ιρανός διπλωμάτης διέγραψε την ανάρτηση του...
Wall Street Journal: Εξαιρετικά δυσαρεστημένο το Ισραήλ με τις ΗΠΑ
Οι αρχές του Ισραήλ είναι εξαιρετικά δυσαρεστημένες με την προσέγγιση των ΗΠΑ στην οργάνωση της ανακωχής με το Ιράν, καθώς η Ουάσινγκτον δεν συντόνισε τις βασικές λεπτομέρειες της συμφωνίας με το Tel Aviv αναφέρει η Wall Street Journal.
«Τα επίσημα πρόσωπα του Ισραήλ δεν είναι ικανοποιημένα με τους όρους, συμπεριλαμβανομένης της προγραμματισμένης ένταξης του Λιβάνου στη συμφωνία, καθώς το Ισραήλ θεωρεί το Ιράν και τον Λίβανο ξεχωριστές σφαίρες» επισημαίνει το δημοσίευμα.
Σύμφωνα με συνομιλητή της εφημερίδας, οι διαβουλεύσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ περιορίστηκαν σε τηλεφωνική επικοινωνία του προέδρου Trump, με τον πρωθυπουργό Netanyahu, λίγο πριν από την ανακοίνωση της ανακωχή.
Bloomberg: Οι ΗΠΑ θέλουν να μετακυλήσουν την ευθύνη για την ασφάλεια του Hormuz στην Ευρώπη
Οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν να μετακυλήσουν την ευθύνη για την ασφάλεια του Στενού του Hormuz στους Ευρωπαίους συμμάχους τους στο NATO, αναφέρει το Bloomberg επικαλούμενο ανώτερο αξιωματούχο της Συμμαχίας.
«Οι ΗΠΑ θέλουν οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι να αναλάβουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την ασφάλεια του Στενού του Hormuz μετά τη λήξη των εχθροπραξιών στο Ιράν.
Απαιτούν από τις χώρες να παρουσιάσουν συγκεκριμένα σχέδια για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας μέσω του Στενού εντός λίγων ημερών», αναφέρεται στο δημοσίευμα.
Το σχετικό αίτημα έγινε κατά τη διάρκεια διαπραγματεύσεων μεταξύ αντιπροσώπων των ΗΠΑ και του NATO στον Λευκό Οίκο, όπου ο πρόεδρος Donald Trump συναντήθηκε με τον Γενικό Γραμματέα της Συμμαχίας Mark Rutte.
Θα γραφτεί στην ιστορία η 8η Απριλίου
Όταν οι ιστορικοί γράψουν για τον πόλεμο στο Ιράν, η νύχτα της Τρίτης προς Τετάρτη, δηλαδή ξημερώνοντας την 8η Απριλίου 2026, ίσως καταγραφεί ως μία από τις πιο κρίσιμες ώρες για τον σύγχρονο Κόλπο.
Μετά την προειδοποίηση του Προέδρου των ΗΠΑ, Donald Trump, προς τους Ιρανούς ότι «ολόκληρος ο πολιτισμός θα πεθάνει απόψε», οι κάτοικοι από το Κουβέιτ μέχρι το Abu Dhabi, άκουγαν σειρήνες να ηχούν καθώς οι αεροπορικές άμυνες ανταποκρίθηκαν ξανά σε εισερχόμενους πυραύλους.
Κυβερνήσεις, αγορές και εκατομμύρια άνθρωποι προετοιμάστηκαν για τη δυνατότητα μιας σύγκρουσης που απειλούσε όχι μόνο τις ροές πετρελαίου, αλλά και το νερό και την ενέργεια που κάνουν δυνατή τη ζωή στον Κόλπο.
Για μερικές ώρες, το ερώτημα δεν ήταν πλέον πόση ζημιά θα μπορούσε να αντέξει η περιοχή, αλλά αν η προσεκτικά κατασκευασμένη αίσθηση σταθερότητας στον Κόλπο θα επιβίωνε.
Και τότε, με την αυγή, ήρθε η ανακούφιση με τη μορφή μιας εκεχειρίας δύο εβδομάδων, αφήνοντας όλους να αναρωτιούνται: έχει τελειώσει ο πόλεμος ή απλώς έχει παγώσει;
Πλέον δημιουργούνται σοβαρά ερωτήματα για τη ζημιά στον αγωγό East-West της Σαουδικής Αραβίας, μια πρωτοβουλία του Μπαχρέιν στον ΟΗΕ για την προστασία της ναυσιπλοΐας που ανακόπηκε από τα βέτο της Κίνας και της Ρωσίας, και αμφιβολίες σχετικά με το αν το Στενό του Hormuz είναι πραγματικά ανοιχτό.
Πόσο κακό ήταν το «χειρότερο σενάριο» για τα κράτη του Κόλπου;
Με την εκεχειρία δύο εβδομάδων να εφαρμόζεται μόλις, τόσο το Ιράν όσο και οι ΗΠΑ ισχυρίζονται ότι έχουν νικήσει.
Αυτό που είναι σαφές, όμως, είναι ότι τα κράτη του Κόλπου πέρασαν, όπως περιέγραψε ένας αξιωματούχος, ένα πραγματικό σενάριο χειρότερης περίπτωσης.
Για δεκαετίες, οι μεγαλύτεροι στρατηγικοί κίνδυνοι της περιοχής συζητούνταν κυρίως υποθετικά.
Ο πόλεμος στο Ιράν μετέτρεψε πολλούς από αυτούς σε πραγματικότητα.
Η ευαλωτότητα του Στενού του Hormuz – εδώ και καιρό αναγνωρισμένη αλλά σπάνια δοκιμασμένη – αποκαλύφθηκε με δραματικό τρόπο.
Η ικανότητα του Ιράν να σταματήσει ουσιαστικά την κίνηση στο πιο κρίσιμο ενεργειακό σημείο του κόσμου μεταμόρφωσε το στενό από θεωρητικό αποτρεπτικό σε ενεργό γεωπολιτικό ρήγμα.
Η ανησυχία δεν αφορά πλέον την βραχυπρόθεσμη μεταβλητότητα, αλλά το κατά πόσο το Ιράν θα μπορεί – και θα θέλει – να ασκεί επιρροή στη διώρυγα μακροπρόθεσμα.
Το ίδιο ισχύει και για την ενέργεια και την πολιτική υποδομή.
Η επίθεση στο Abqaiq της Saudi Aramco το 2019 θεωρήθηκε εξαίρεση – ένα σοκ που ανέδειξε τα κενά στην αεροπορική άμυνα του Κόλπου και έθεσε ερωτήματα για το αν οι ΗΠΑ θα παρενέβαιναν για την προστασία των ενεργειακών υποδομών.
Ωστόσο, τις τελευταίες έξι εβδομάδες, η περιοχή υπέστη δεκάδες «Abqaiq»: πετροχημικές εγκαταστάσεις, διυλιστήρια, εργοστάσια επεξεργασίας φυσικού αερίου, αεροδρόμια και λιμάνια από το Kuwait City έως το Salalah έχουν δεχτεί πλήγματα.
Οικονομικά πλήγματα
Οι οικονομικές συνέπειες είναι ήδη ορατές.
Ο τουρισμός – ζωτικής σημασίας για το Dubai και βασικός πυλώνας των σχεδίων διαφοροποίησης της Saudi Arabia και του Qatar – βρίσκεται σε κρίση.
Οι διακοπές στις παραλίες γίνονται πιο δύσκολες προς πώληση μετά από εβδομάδες προειδοποιήσεων πυραύλων.
Ο πόλεμος έχει επίσης αναστατώσει την προσπάθεια του Κόλπου να παρουσιαστεί ως παγκόσμιο κέντρο για τεχνητή νοημοσύνη και υποδομές δεδομένων.
Εργοστάσια δεδομένων και εταιρείες τεχνολογίας έχουν στοχοποιηθεί, ενώ εταιρείες κατασκευής chip και cloud εξετάζουν αν η μικρή αύξηση κόστους σε Σκανδιναβία, Ιρλανδία ή Κεντρική Ευρώπη είναι προτιμότερη από τον γεωπολιτικό κίνδυνο της περιοχής.
Το πιο ανησυχητικό ίσως είναι ο ανθρώπινος παράγοντας. Το οικονομικό μοντέλο του Κόλπου βασίζεται στην προσέλκυση επαγγελματιών για να εγκατασταθούν – να ψωνίζουν τοπικά, να στέλνουν τα παιδιά τους σε ιδιωτικά σχολεία, να αγοράζουν ακίνητα – εξ ου και η εξάπλωση των «χρυσών βίζα».
Αλλά πλέον ο κόσμος φεύγει. Ομάδες WhatsApp των ξένων και online αγορές είναι γεμάτες με πωλήσεις εξόδου.
Δεν είναι σαφές αν πρόκειται για μαζική φυγή, αλλά η εμπιστοσύνη έχει κλονιστεί.
Πόσο διαρκεί η ηρεμία
Τέλος, ο πόλεμος αποκάλυψε τα όρια της μακροχρόνιας συμφωνίας ασφαλείας του Κόλπου με τις ΗΠΑ: φιλοξενία βάσεων, ραντάρ και στρατευμάτων με αντάλλαγμα προστασία.
Τα συστήματα των ΗΠΑ αποδείχθηκαν ζωτικής σημασίας, αλλά οι σχέσεις με την Washington έκαναν τον Κόλπο πρωτεύον στόχο για το Ιράν.
Δεν προκαλεί έκπληξη ότι τα κράτη του Κόλπου επιδιώκουν πλέον να διαφοροποιήσουν τις στρατηγικές συνεργασίες τους, από ευρωπαϊκά ραντάρ έως συνεργασίες κατά των drones με την Ουκρανία.
Αν αυτό θα περιλαμβάνει Κίνα, Ρωσία ή ακόμα και Ισραήλ παραμένει ανοιχτό.
Αυτό που είναι σαφές είναι ότι, ακόμη και αν η εκεχειρία κρατήσει, οι βασικές υποθέσεις που στηρίζουν την ασφάλεια, την ευημερία και τη στρατηγική βεβαιότητα του Κόλπου μπορεί να μην ισχύουν πλέον.
Και αν καταρρεύσουν, η αποκατάστασή τους θα είναι δύσκολη.
Είναι το Hormuz πραγματικά ανοιχτό ή «κάπως ανοιχτό»;
Σύμφωνα με την εκεχειρία, ναι. Στην πράξη, όχι ακριβώς.
Ώρες μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας, οι ναυτιλιακές εταιρείες εξακολουθούσαν να ρωτούν βασικά: ποιος κινείται πρώτος, υπό ποια συντονισμό και με ποιες εγγυήσεις ασφαλείας;
Σχεδόν 200 φορτωμένα δεξαμενόπλοια παραμένουν ακινητοποιημένα γύρω από το Στενό του Hormuz, με πάνω από 1.000 πλοία να περιμένουν μέσα στον Κόλπο.
Η εκκαθάριση αυτού του backlog, ακόμη και σε κανονικές συνθήκες, θα μπορούσε να διαρκέσει περισσότερο από την ίδια την εκεχειρία.
Το ιρανικό πρακτορείο Fars ανέφερε αργά την Τετάρτη ότι το Ιράν σταμάτησε τα δεξαμενόπλοια που διέρχονταν από το Στενό του Hormuz μετά από αυτό που χαρακτήρισε «παραβίαση της εκεχειρίας» από το Ισραήλ, αναζωπυρώνοντας τις ανησυχίες των ασφαλιστών και των ιδιοκτητών πλοίων για την ασφάλεια της διέλευσης.
Ανοιχτά ζητήματα σχετικά με ασφάλιση, συντονισμό και ετοιμότητα πληρωμάτων κρατούν τους περισσότερους χειριστές σε κατάσταση αναμονής και επιφυλακής.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών