Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η επιπόλαιη στάση του Donald Trump, που υποτιμά τους κινδύνους από την απουσία συμφωνίας για τα πυρηνικά
Οι δείκτες του ρολογιού της «Ημέρας της Κρίσης» πλησιάζουν επικίνδυνα στην ώρα μηδέν.
Στις 27 Ιανουαρίου 2026, οι επιστήμονες από το Bulletin of the Atomic Scientists μετέφεραν τους δείκτες σε 85 δευτερόλεπτα πριν τα μεσάνυχτα, το πιο κοντινό σημείο στην πυρηνική καταστροφή στην ιστορία τους.
Μεταξύ των λόγων που επικαλέστηκαν, κορυφαίο είναι η επικείμενη λήξη της συμφωνίας New START μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, στις 5 Φεβρουαρίου 2026, που θέτει σε αμφισβήτηση τον έλεγχο των πυρηνικών όπλων και ανοίγει τον δρόμο για έναν νέο γύρο εξοπλισμών.
Τι είναι η συνθήκη New START
Η λήξη της New START, που υπεγράφη το 2010 από τους προέδρους Dmitry Medvedev και Barack Obama, θα είναι η πρώτη φορά μετά από σχεδόν μισό αιώνα που οι ΗΠΑ και η Ρωσία δεν θα έχουν κανένα επίσημο πλαίσιο ελέγχου των πυρηνικών τους.
Η συμφωνία είχε περιορίσει για κάθε πλευρά τις αναπτυγμένες πυρηνικές κεφαλές σε 1.550 μονάδες, τις μεσο- και διαστημικές βαλλιστικές πυραύλους σε 700 μονάδες και τους βαριούς βομβαρδιστές σε 700 μονάδες.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η απουσία συμφωνίας μπορεί να σηματοδοτήσει την έναρξη μιας ανεξέλεγκτης «κούρσας» πυρηνικών εξοπλισμών, με ιδιαίτερο κίνδυνο από χώρες εκτός της συμφωνίας, κυρίως συμμάχους των ΗΠΑ στο NATO.
Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, η Ευρώπη φαίνεται να εμπλέκεται ενεργά σε αυτή τη διαδικασία, κάτι που μπορεί να οδηγήσει στην επέκταση ή ανάπτυξη πυρηνικών όπλων στον ευρωπαϊκό χώρο.
Το πρόσφατο σχόλιο του Γερμανού καγκελάριου Friedrich Merz, ότι οι Ευρωπαίοι συζητούν τη δημιουργία κοινού πυρηνικού «ομπρελικού συστήματος», έχει προκαλέσει ανησυχία. Παράλληλα, χώρες της Ασίας, όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, φαίνεται να εξετάζουν ανάλογες δυνατότητες, έστω και σε επίπεδο συζητήσεων στα παρασκήνια.
Ακόμη και χωρίς την ενεργό συμμετοχή τους, η άρση περιορισμών από τις κυρίαρχες πυρηνικές δυνάμεις, ΗΠΑ και Ρωσία, συνιστά σοβαρή απειλή για την παγκόσμια ασφάλεια, ειδικά σε μια εποχή νέων ιμπεριαλιστικών φιλοδοξιών και ανακατανομής σφαιρών επιρροής.
Η αθόρυβη πυρηνική κούρσα
Η ανησυχία για τη λήξη της εποχής της πυρηνικής αποτροπής εκφράζεται έντονα από τα δυτικά μέσα ενημέρωσης, κυρίως αμερικανικά.
Το Politico σημειώνει ότι η επικείμενη λήξη της συμφωνίας συμβαίνει σε μια περίοδο έντασης, καθώς Ρωσία και Κίνα επεκτείνουν τα στρατηγικά τους αποθέματα.
Η Ρωσία έχει αναπτύξει σημαντικά πυρηνικά όπλα μεσαίου βεληνεκούς, όπως η βαλλιστική πύραυλος Oreshnik, χρησιμοποιούμενη και κατά της Ουκρανίας.
Η Κίνα έχει διπλασιάσει το πυρηνικό της οπλοστάσιο, ενώ οι ΗΠΑ μείωσαν κάποιες πλατφόρμες μεταφοράς πυρηνικών.
Η άρση των περιορισμών δεν φαίνεται να ωφελεί τις ΗΠΑ, ενώ η μη σαφής στάση της κυβέρνησης Trump έχει προκαλέσει αμηχανία, καθώς η Ρωσία πρότεινε ήδη τον Σεπτέμβριο του προηγούμενου έτους την επέκταση της συμφωνίας κατά ένα έτος, χωρίς επίσημη απάντηση.
Ο αντιπερισπασμός Trump
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η επιπόλαιη στάση του Donald Trump, που υποτιμά τους κινδύνους από την απουσία συμφωνίας: «Αν η συμφωνία λήξει, θα λήξει. Απλώς θα κάνουμε μια καλύτερη συμφωνία», είχε δηλώσει.
Η Ρωσία, από την πλευρά της, εμφανίζεται επιφυλακτική. Ο πρώην Πρόεδρος Dmitry Medvedev υπογραμμίζει ότι καλύτερα να μην υπάρξει νέα συμφωνία παρά να γίνει μια που θα κρύβει την αμοιβαία δυσπιστία και θα προκαλέσει νέα κούρσα εξοπλισμών.
Η στρατηγική των ΗΠΑ να εντάξουν την Κίνα στη συμφωνία θεωρείται λανθασμένη από πολλούς αναλυτές.
Το Πεκίνο ξεκαθάρισε ότι θα συμμετάσχει μόνο όταν οι ΗΠΑ μειώσουν τα αποθέματά τους στο επίπεδο της Κίνας, ενώ συνεχίζει ακάθεκτα την επέκταση του πυρηνικού της οπλοστασίου, που σύμφωνα με το Πεντάγωνο, θα φτάσει τις 1.000 κεφαλές έως το 2030 και περίπου στα επίπεδα των ΗΠΑ και Ρωσίας έως το 2035.
Σύμφωνα με τον Kingston Reif, πρώην υψηλόβαθμο αξιωματούχο του Πενταγώνου για τα πυρηνικά, η λήξη των περιορισμών δεν είναι πανάκεια, ενώ δεν εξαλείφει τον κίνδυνο πυρηνικών όπλων παγκοσμίως: «Ποτέ δεν κατάλαβα γιατί πρέπει να εγκαταλείψουμε όλους τους περιορισμούς στα στρατηγικά πυρηνικά της Ρωσίας, αφού η συμφωνία New START δεν ήταν πανάκεια», δηλώνει.
Οι 3 επιλογές
Σύμφωνα με τη The Wall Street Journal, ο Trump φαίνεται να εξετάζει τρεις επιλογές: πλήρη απόρριψη της συμφωνίας και προετοιμασία για ανταγωνισμό με Ρωσία και Κίνα, προσωρινή επέκταση με επαναφορά των επιθεωρήσεων στα ρωσικά πυρηνικά (που παραμένουν κλειστά από το 2022), ή αποδοχή της πρότασης της Μόσχας ως προσωρινό μέτρο για διαπραγματεύσεις για μια ευρύτερη συμφωνία με συμμετοχή και της Κίνας.
Ποια επιλογή θα επικρατήσει παραμένει άγνωστο.
Ωστόσο, το ρολόι της «Ημέρας της Κρίσης» προχωρά αμείλικτα, φέρνοντας την ανθρωπότητα όλο και πιο κοντά στη στιγμή που κάθε άλλο πρόβλημα θα χάσει σημασία μπροστά στον κίνδυνο της πυρηνικής καταστροφής.
www.bankingnews.gr
Στις 27 Ιανουαρίου 2026, οι επιστήμονες από το Bulletin of the Atomic Scientists μετέφεραν τους δείκτες σε 85 δευτερόλεπτα πριν τα μεσάνυχτα, το πιο κοντινό σημείο στην πυρηνική καταστροφή στην ιστορία τους.
Μεταξύ των λόγων που επικαλέστηκαν, κορυφαίο είναι η επικείμενη λήξη της συμφωνίας New START μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, στις 5 Φεβρουαρίου 2026, που θέτει σε αμφισβήτηση τον έλεγχο των πυρηνικών όπλων και ανοίγει τον δρόμο για έναν νέο γύρο εξοπλισμών.
Τι είναι η συνθήκη New START
Η λήξη της New START, που υπεγράφη το 2010 από τους προέδρους Dmitry Medvedev και Barack Obama, θα είναι η πρώτη φορά μετά από σχεδόν μισό αιώνα που οι ΗΠΑ και η Ρωσία δεν θα έχουν κανένα επίσημο πλαίσιο ελέγχου των πυρηνικών τους.
Η συμφωνία είχε περιορίσει για κάθε πλευρά τις αναπτυγμένες πυρηνικές κεφαλές σε 1.550 μονάδες, τις μεσο- και διαστημικές βαλλιστικές πυραύλους σε 700 μονάδες και τους βαριούς βομβαρδιστές σε 700 μονάδες.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η απουσία συμφωνίας μπορεί να σηματοδοτήσει την έναρξη μιας ανεξέλεγκτης «κούρσας» πυρηνικών εξοπλισμών, με ιδιαίτερο κίνδυνο από χώρες εκτός της συμφωνίας, κυρίως συμμάχους των ΗΠΑ στο NATO.
Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, η Ευρώπη φαίνεται να εμπλέκεται ενεργά σε αυτή τη διαδικασία, κάτι που μπορεί να οδηγήσει στην επέκταση ή ανάπτυξη πυρηνικών όπλων στον ευρωπαϊκό χώρο.
Το πρόσφατο σχόλιο του Γερμανού καγκελάριου Friedrich Merz, ότι οι Ευρωπαίοι συζητούν τη δημιουργία κοινού πυρηνικού «ομπρελικού συστήματος», έχει προκαλέσει ανησυχία. Παράλληλα, χώρες της Ασίας, όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, φαίνεται να εξετάζουν ανάλογες δυνατότητες, έστω και σε επίπεδο συζητήσεων στα παρασκήνια.
Ακόμη και χωρίς την ενεργό συμμετοχή τους, η άρση περιορισμών από τις κυρίαρχες πυρηνικές δυνάμεις, ΗΠΑ και Ρωσία, συνιστά σοβαρή απειλή για την παγκόσμια ασφάλεια, ειδικά σε μια εποχή νέων ιμπεριαλιστικών φιλοδοξιών και ανακατανομής σφαιρών επιρροής.
Η αθόρυβη πυρηνική κούρσα
Η ανησυχία για τη λήξη της εποχής της πυρηνικής αποτροπής εκφράζεται έντονα από τα δυτικά μέσα ενημέρωσης, κυρίως αμερικανικά.
Το Politico σημειώνει ότι η επικείμενη λήξη της συμφωνίας συμβαίνει σε μια περίοδο έντασης, καθώς Ρωσία και Κίνα επεκτείνουν τα στρατηγικά τους αποθέματα.
Η Ρωσία έχει αναπτύξει σημαντικά πυρηνικά όπλα μεσαίου βεληνεκούς, όπως η βαλλιστική πύραυλος Oreshnik, χρησιμοποιούμενη και κατά της Ουκρανίας.
Η Κίνα έχει διπλασιάσει το πυρηνικό της οπλοστάσιο, ενώ οι ΗΠΑ μείωσαν κάποιες πλατφόρμες μεταφοράς πυρηνικών.
Η άρση των περιορισμών δεν φαίνεται να ωφελεί τις ΗΠΑ, ενώ η μη σαφής στάση της κυβέρνησης Trump έχει προκαλέσει αμηχανία, καθώς η Ρωσία πρότεινε ήδη τον Σεπτέμβριο του προηγούμενου έτους την επέκταση της συμφωνίας κατά ένα έτος, χωρίς επίσημη απάντηση.
Ο αντιπερισπασμός Trump
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η επιπόλαιη στάση του Donald Trump, που υποτιμά τους κινδύνους από την απουσία συμφωνίας: «Αν η συμφωνία λήξει, θα λήξει. Απλώς θα κάνουμε μια καλύτερη συμφωνία», είχε δηλώσει.
Η Ρωσία, από την πλευρά της, εμφανίζεται επιφυλακτική. Ο πρώην Πρόεδρος Dmitry Medvedev υπογραμμίζει ότι καλύτερα να μην υπάρξει νέα συμφωνία παρά να γίνει μια που θα κρύβει την αμοιβαία δυσπιστία και θα προκαλέσει νέα κούρσα εξοπλισμών.
Η στρατηγική των ΗΠΑ να εντάξουν την Κίνα στη συμφωνία θεωρείται λανθασμένη από πολλούς αναλυτές.
Το Πεκίνο ξεκαθάρισε ότι θα συμμετάσχει μόνο όταν οι ΗΠΑ μειώσουν τα αποθέματά τους στο επίπεδο της Κίνας, ενώ συνεχίζει ακάθεκτα την επέκταση του πυρηνικού της οπλοστασίου, που σύμφωνα με το Πεντάγωνο, θα φτάσει τις 1.000 κεφαλές έως το 2030 και περίπου στα επίπεδα των ΗΠΑ και Ρωσίας έως το 2035.
Σύμφωνα με τον Kingston Reif, πρώην υψηλόβαθμο αξιωματούχο του Πενταγώνου για τα πυρηνικά, η λήξη των περιορισμών δεν είναι πανάκεια, ενώ δεν εξαλείφει τον κίνδυνο πυρηνικών όπλων παγκοσμίως: «Ποτέ δεν κατάλαβα γιατί πρέπει να εγκαταλείψουμε όλους τους περιορισμούς στα στρατηγικά πυρηνικά της Ρωσίας, αφού η συμφωνία New START δεν ήταν πανάκεια», δηλώνει.
Οι 3 επιλογές
Σύμφωνα με τη The Wall Street Journal, ο Trump φαίνεται να εξετάζει τρεις επιλογές: πλήρη απόρριψη της συμφωνίας και προετοιμασία για ανταγωνισμό με Ρωσία και Κίνα, προσωρινή επέκταση με επαναφορά των επιθεωρήσεων στα ρωσικά πυρηνικά (που παραμένουν κλειστά από το 2022), ή αποδοχή της πρότασης της Μόσχας ως προσωρινό μέτρο για διαπραγματεύσεις για μια ευρύτερη συμφωνία με συμμετοχή και της Κίνας.
Ποια επιλογή θα επικρατήσει παραμένει άγνωστο.
Ωστόσο, το ρολόι της «Ημέρας της Κρίσης» προχωρά αμείλικτα, φέρνοντας την ανθρωπότητα όλο και πιο κοντά στη στιγμή που κάθε άλλο πρόβλημα θα χάσει σημασία μπροστά στον κίνδυνο της πυρηνικής καταστροφής.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών