Στην προσπάθειά του να αποκτήσει πρόσβαση στους αρκτικούς πόρους, ο Donald Trump φαίνεται να έκανε ένα θεμελιώδες στρατηγικό λάθος: υποτίμησε τη Γροιλανδία την ίδια — την κυριαρχία της, το νομικό της σύστημα και τη βούληση του λαού της. Παρά τους ισχυρισμούς περί «συμφωνιών», που διαψεύστηκαν άμεσα από τον ΓΓ του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε και την πρωθυπουργό της Δανίας, η πραγματική ισχύς δεν βρίσκεται ούτε στην Ουάσινγκτον ούτε στην Κοπεγχάγη, αλλά στο Νουούκ.
Ο νόμος ως ασπίδα κυριαρχίας
Η Γροιλανδία απέκτησε πλήρη αυτοδιοίκηση το 2009, με αποκλειστικό έλεγχο των φυσικών της πόρων. Το νομικό της πλαίσιο δεν είναι πολιτική διακήρυξη αλλά λειτουργικό σύστημα άμυνας.
Ο περιβαλλοντικός νόμος Inatsisartut επιβάλλει:
- απεριόριστη οικονομική ευθύνη στις εταιρείες,
- υποχρεωτική μόνιμη αποκατάσταση της γης,
- χρήση της βέλτιστης διαθέσιμης τεχνολογίας ανεξαρτήτως κόστους.
Οι εκτιμήσεις περιβαλλοντικών επιπτώσεων και οι διαβουλεύσεις με τις τοπικές κοινότητες λειτουργούν ως πραγματικό νομικό βέτο, όχι ως τυπική διαδικασία.
Το προηγούμενο του ουρανίου
Το 2025, το Διαιτητικό Δικαστήριο της Κοπεγχάγης απέρριψε αγωγή 11,5 δισ. δολαρίων αυστραλιανής εταιρείας για την απαγόρευση εξόρυξης ουρανίου στο Kvanefjeld, κρίνοντας ότι η υπόθεση ανήκει στα δικαστήρια της Γροιλανδίας.
Η απόφαση αυτή αποτέλεσε παγκόσμιο προηγούμενο, επιβεβαιώνοντας ότι το εθνικό περιβαλλοντικό δίκαιο υπερισχύει των πολυεθνικών συμφερόντων.
«Είμαστε Kalaallit – δεν είμαστε προς πώληση»
Η κοινωνική συναίνεση είναι εξίσου ισχυρή με το νομικό πλαίσιο.
Ο πρώην πρωθυπουργός Mute B. Egede ήταν κατηγορηματικός:
«Δεν θέλουμε να είμαστε ούτε Αμερικανοί ούτε Δανοί. Είμαστε Kalaallit. Δεν είμαστε προς πώληση».
Από φοιτητές στο Νουούκ μέχρι viral βίντεο στο TikTok, η νέα γενιά εκφράζει ξεκάθαρα τον φόβο απώλειας οικολογικής και πολιτιστικής ισορροπίας. Το σύνθημα
«Καμία απόφαση για εμάς χωρίς εμάς»
δεν είναι ρητορική — είναι καθημερινή πρακτική.
Το ανυπέρβλητο εμπόδιο για την Ουάσινγκτον
Ακόμη κι αν ασκηθεί πίεση στη Δανία ή την ΕΕ, ο Νόμος Αυτοδιοίκησης του 2009 προβλέπει ότι κάθε διεθνής συμφωνία που αφορά τη Γροιλανδία πρέπει να εγκριθεί από το Κοινοβούλιό της.
Χωρίς τη συναίνεση του Νουούκ, καμία «συμφωνία» δεν μπορεί να σταθεί νομικά.
Η Γροιλανδία απέδειξε ότι στον 21ο αιώνα η ισχύς των μικρών εθνών δεν βασίζεται στον στρατό ή στον πλούτο, αλλά σε: ισχυρούς νόμους, κοινωνική συνοχή και πολιτική βούληση.
Διατλαντική κρίση και πολιτικό αδιέξοδο
Η υπόθεση Γροιλανδίας ανέδειξε:
- ρήγμα στο ΝΑΤΟ,
- αυξανόμενη ευρωπαϊκή δυσπιστία απέναντι στις ΗΠΑ,
- και μια κυβέρνηση Trump που δημιουργεί συγκρούσεις τόσο εκτός όσο και εντός των ΗΠΑ.
Σχόλια αναγνωστών