Το σχέδιο του ΥΠΟΙΚ για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής το 2026 - Τα 7 «όπλα» που θα φέρουν 1 δισ. έσοδα

Με «όπλα» τις ψηφιακές διασταυρώσεις, την τεχνητή νοημοσύνη και τα προγνωστικά μοντέλα κινδύνου, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ΥΠΕΘΟ, ΥΠΟΙΚ) ανεβάζει ταχύτητα στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής και του λαθρεμπορίου, θέτοντας ως στόχο την άντληση πρόσθετων εσόδων ύψους 1 δισ. ευρώ το 2026.
Όπως αναφέρεται στο Ενοποιημένο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής (ΕΣΚυΠ), τα μέτρα που έχουν ήδη εφαρμοστεί αποδίδουν καρπούς καθώς το κενό ΦΠΑ περιορίστηκε κάτω από το 9% το 2025, από 29% το 2017 ενώ η διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με τα POS έχει τονώσει σημαντικά τα κρατικά έσοδα, αποφέροντας 8,3 δισ. ευρώ από το 2024, οπότε και ξεκίνησε η εφαρμογή του μέτρου.
Την ίδια ώρα, πέρα από τα ψηφιακά «μπλόκα» στη φοροδιαφυγή, δρομολογείται η αναβάθμιση της εξυπηρέτησης και της ενημέρωσης πολιτών και επιχειρήσεων, με την ανάπτυξη νέων ηλεκτρονικών υπηρεσιών που θα μειώσουν την γραφειοκρατία και θα κάνουν απλοποιήσουν τις διαδικασίες.

Αναλυτικότερα, προτεραιότητα για το 2026 έχουν οι ακόλουθες επτά παρεμβάσεις:

1. Αντικατάσταση του σημερινού συστήματος e-send, δηλαδή του ηλεκτρονικού συστήματος διαβίβασης των δεδομένων των αποδείξεων από τις ταμειακές μηχανές στην ΑΑΔΕ, με νέο σύστημα, το οποίο θα στοχεύει στην παρακολούθηση των συναλλαγών των ταμειακών μηχανών σε σχεδόν πραγματικό χρόνο και την άμεση διαβίβαση στη πλατφόρμα myDATA, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα των ελέγχων.

2. Εφαρμογή συστήματος παρακολούθησης της κίνησης εμπορευματοκιβωτίων (κοντέινερ) και επαγγελματικών οχημάτων που εισέρχονται και κυκλοφορούν στη χώρα. Με το έργο αυτό αναμένεται η αποτελεσματικότερη και ταχύτερη στόχευση του διωκτικού τελωνειακού έργου, η αντιμετώπιση της καταπολέμησης του λαθρεμπορίου προϊόντων και η μείωση του φορολογικού κενού και της παραοικονομίας,.

3. Εκκίνηση από τον Μάιο του 2026 της υποχρεωτικής εφαρμογής της β΄ φάσης της Ηλεκτρονικής Υποβολής Δελτίων Αποστολής, για όλες τις επιχειρήσεις, η οποία περιλαμβάνει πλέον πιο σύνθετες λειτουργικότητες. Παράλληλα, από τον Φεβρουάριο του 2026 ξεκινά η υποχρεωτική χρήση ηλεκτρονικής τιμολόγησης για συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων (Β2Β), αρχικά από τις μεγάλες επιχειρήσεις, ενώ το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής προβλέπει δύο περιόδους υλοποίησης, καθώς και μεταβατικό χρονικό διάστημα, ώστε οι επιχειρήσεις να προσαρμοστούν ομαλά στη νέα διαδικασία. Επιπλέον, επεκτείνεται το 2026 η χρήση του Ψηφιακού Πελατολογίου της ΑΑΔΕ με την υποχρεωτική εφαρμογή του στον κλάδο των εκδηλώσεων.

4. Βελτίωση και επέκταση του Κέντρου Εξυπηρέτησης Φορολογουμένων (ΚΕΦ) και των υπηρεσιών του τηλεφωνικού κέντρου της ΑΑΔΕ με τη δημιουργία ενός «ψηφιακού βοηθού»

5. Δημιουργία μιας ειδικής διαδικτυακής πύλης από την ΑΑΔΕ, με σκοπό την εύκολη πρόσβαση των πολιτών στη φορολογική νομοθεσία και την έγκυρη ενημέρωσή τους. Η ψηφιακή πρόσβαση στην κωδικοποιημένη φορολογική και τελωνειακή νομοθεσία ενισχύει τη διαφάνεια και την ασφάλεια δικαίου, περιορίζει την ερμηνευτική ασάφεια και υποστηρίζει τη συμμόρφωση και την αποτελεσματικότερη λειτουργία της φορολογικής διοίκησης.

6. Κατάρτιση νομοθετικού πλαισίου βάσει του οποίου θα θεσπιστεί διαδικασία για την έκδοση φορολογικών ερμηνευτικών πράξεων (“advanced tax ruling”). Η μεταρρύθμιση αυτή αποσκοπεί στο να επιτρέπει στις επιχειρήσεις να λαμβάνουν προκαταρκτικές διευκρινίσεις σχετικά με τη φορολογική μεταχείριση συγκεκριμένων συναλλαγών ή επιχειρηματικών δομών, μειώνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο τη φορολογική αβεβαιότητα. Η μεταρρύθμιση αυτή αναμένεται, επίσης, να ενισχύσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών και να δημιουργήσει ένα περιβάλλον σταθερότητας, το οποίο αποτελεί κρίσιμο ζητούμενο για την ανάπτυξη και την προσέλκυση νέων επενδύσεων.

7. Υιοθέτηση ενός νέου ενιαίου θεσμικού πλαισίου για τη φορολογία εισοδήματος ημεδαπών επιχειρήσεων εταιρικών ομίλων («group taxation»), σύμφωνα με το οποίο οι επιχειρήσεις δεν αντιμετωπίζονται για φορολογικούς σκοπούς ως μεμονωμένες οντότητες αλλά ως μέλη ενός ενιαίου ομίλου. Η μεταρρύθμιση αυτή στοχεύει στη μείωση της φορολογικής αβεβαιότητας και στη δημιουργία ενός πιο ευέλικτου και προβλέψιμου φορολογικού πλαισίου για τις επιχειρήσεις.

Μάριος Χριστοδούλου
www.bankingnews.gr