Μια αγορά κρατικού χρέους αξίας 7,2 τρισ. δολαρίων αποδείχθηκε τρομακτικά εύθραυστη: συναλλαγές μόλις 280 εκατ. δολαρίων ήταν αρκετές για να προκαλέσουν απώλειες 41 δισ., εκτινάσσοντας τις αποδόσεις των ιαπωνικών ομολόγων και ταράζοντας τις διεθνείς αγορές.
Σοκ ρευστότητας στην τρίτη μεγαλύτερη αγορά χρέους παγκοσμίως
Η αναταραχή στα ιαπωνικά κρατικά ομόλογα αυτή την εβδομάδα αποκάλυψε με τον πιο ωμό τρόπο τη δομική αδυναμία της αγοράς.
Σύμφωνα με το Bloomberg, την Τρίτη 20 Ιανουαρίου, ο συνολικός όγκος συναλλαγών στα 30ετή και 40ετή ομόλογα ανήλθε σε μόλις 280 εκατ. δολάρια.
Κι όμως, αυτή η περιορισμένη δραστηριότητα προκάλεσε απώλειες ύψους 41 δισ. δολαρίων σε ολόκληρη την καμπύλη αποδόσεων.
Η αναντιστοιχία ανάμεσα στον όγκο των συναλλαγών και την ένταση της κίνησης αιφνιδίασε τους επενδυτές, με τις αποδόσεις να σκαρφαλώνουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα και να πυροδοτούν συγκρίσεις με τις «στιγμές Liz Truss» που είχαν συγκλονίσει τη Βρετανία το 2022.
Η ένταση του επεισοδίου ήταν τέτοια ώστε ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Scott Bessent, να ζητήσει εξηγήσεις για μια μεταβολή που χαρακτήρισε «έξι τυπικών αποκλίσεων», δηλαδή εξαιρετικά σπάνια με βάση τα στατιστικά δεδομένα.
Η εξέλιξη αυτή φέρνει στο προσκήνιο τον νέο ρόλο της ιαπωνικής αγοράς ομολόγων ως αδύναμου κρίκου του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Για χρόνια, η Τράπεζα της Ιαπωνίας διατηρούσε τις αποδόσεις τεχνητά χαμηλά μέσω μαζικών αγορών.
Η σταδιακή απόσυρση αυτής της στήριξης, σε συνδυασμό με τη μείωση της παρουσίας των εγχώριων ασφαλιστικών εταιρειών ζωής, άφησε πίσω μια αγορά με χαμηλή ρευστότητα και περιορισμένο βάθος.
«Δεν πρόκειται για παράδοξο. Είναι αυτό που περιμένει κανείς σε μια αγορά με μικρό βάθος και περιορισμένους ισολογισμούς διαπραγματευτών, όπου οι τιμές καθορίζονται από τη συναλλαγή και όχι από τον συνολικό όγκο», σχολιάζει ο Shoki Omori της Mizuho Securities.
Τα στοιχεία είναι ενδεικτικά: μόλις 170 εκατ. δολάρια άλλαξαν χέρια στο 30ετές και 110 εκατ. δολάρια στο 40ετές, την ώρα που στα futures του 10ετούς διακινήθηκαν 41 δισ. δολάρια.
Τα μακροπρόθεσμα ομόλογα δέχθηκαν το ισχυρότερο πλήγμα, με τις αποδόσεις τους να αυξάνονται πάνω από 25 μονάδες βάσης σε μία συνεδρίαση, σε μια αγορά που πολλοί χαρακτήρισαν την πιο χαοτική των τελευταίων ετών.
Η «νέα κανονικότητα» και ο ρόλος των ξένων επενδυτών
Στο Τόκιο, δεν υπάρχει σαφής εικόνα για το ποιος πυροδότησε το κύμα πωλήσεων – από hedge funds έως εγχώριες ασφαλιστικές.
Τα βαθύτερα αίτια, όμως, είναι ξεκάθαρα: η μετάβαση της Ιαπωνίας σε περιβάλλον υψηλότερου πληθωρισμού και επιτοκίων διαταράσσει μια μακρά περίοδο τεχνητής σταθερότητας.
Η εικόνα περιπλέκεται περαιτέρω από τις δημοσιονομικές εξαγγελίες της πρωθυπουργού Sanae Takaichi για πιθανή αναστολή του φόρου κατανάλωσης σε τρόφιμα και ποτά, κίνηση που ερμηνεύεται ως προεκλογικός ελιγμός.
Σύμφωνα με την Ένωση Διαπραγματευτών Τίτλων Ιαπωνίας, οι ξένοι επενδυτές πραγματοποιούν πλέον περίπου το 65% των μηνιαίων συναλλαγών σε μετρητά, έναντι μόλις 12% το 2009.
Μια αγορά που κάποτε κυριαρχούνταν από μακροπρόθεσμους θεσμικούς παίκτες, καθορίζεται πλέον από κεφάλαια με βραχύ ορίζοντα.
Τα επόμενα τεστ αντοχής
Παρότι μέχρι αργά το βράδυ της Πέμπτης οι πιέσεις άρχισαν να αποκλιμακώνονται, με την απόδοση του 30ετούς να υποχωρεί στο 3,66%, η νευρικότητα παραμένει.
Όλα τα βλέμματα στρέφονται πλέον στην απόφαση νομισματικής πολιτικής της Τράπεζας της Ιαπωνίας, στις δηλώσεις του διοικητή Kazuo Ueda και στη δημοπρασία 40ετών ομολόγων της επόμενης εβδομάδας – κρίσιμα τεστ για το αν η αγορά μπορεί να αντέξει χωρίς το δίχτυ ασφαλείας του παρελθόντος.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών