Η Ευρώπη είναι απίθανο να απαντήσει στους δασμούς που ανακοίνωσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες το Σαββατοκύριακο μέσω περιορισμών στις εισαγωγές αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου, εκτιμούν αναλυτές που μίλησαν στο Montel.
Η αυξημένη εξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το LNG των ΗΠΑ και η απουσία αξιόπιστων εναλλακτικών πηγών εφοδιασμού καθιστούν μια τέτοια αντίδραση ιδιαίτερα ριψοκίνδυνη.
«Η θέση της Ευρώπης στις αγορές ενέργειας είναι πολύ αδύναμη για να χρησιμοποιηθεί ως βασικό εργαλείο πίεσης κατά των ΗΠΑ στο ζήτημα της Γροιλανδίας», δήλωσε ο Henning Gloystein, επικεφαλής ανάλυσης για την ενέργεια, τη βιομηχανία και τους φυσικούς πόρους στον όμιλο Eurasia Group.
Φόβοι για ενεργειακή πίεση από την Ουάσινγκτον
Σύμφωνα με τον Gloystein, οι Ευρωπαίοι ηγέτες ανησυχούν περισσότερο για το ενδεχόμενο οι Ηνωμένες Πολιτείες να χρησιμοποιήσουν οι ίδιες την ενεργειακή τους ισχύ, και ειδικά τις εξαγωγές LNG, ως μοχλό πίεσης προκειμένου η Ευρώπη να υποχωρήσει στο ζήτημα της Γροιλανδίας.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump απείλησε με την επιβολή δασμού 10% σε εισαγωγές από οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, ο οποίος θα αυξηθεί στο 25% από τον Ιούνιο, εφόσον δεν επιτευχθεί συμφωνία για την αγορά της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ.
Οι χώρες που στοχοποιούνται είναι η Δανία, η Φινλανδία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ολλανδία, η Νορβηγία, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Βρετανός πρωθυπουργός Keir Starmer χαρακτήρισε «λανθασμένη» την επιβολή δασμών σε συμμάχους που επιδιώκουν τη συλλογική ασφάλεια του ΝΑΤΟ, σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με τον Trump την Κυριακή.
Το LNG ως «αυτοκαταστροφικό» εργαλείο αντιποίνων
Ο Gloystein χαρακτήρισε αυτοκαταστροφική για την ΕΕ οποιαδήποτε αντίδραση με επίκεντρο το LNG, δεδομένου ότι η Ευρώπη έχει αυξήσει θεαματικά τις εισαγωγές αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, στο πλαίσιο της απεξάρτησης από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα. Παρότι η εξάρτηση από τις ΗΠΑ δεν είναι απόλυτη, οι αμερικανικές ποσότητες παίζουν κρίσιμο ρόλο στην εξισορρόπηση της αγοράς.
Η τιμωρητική μεταχείριση του αμερικανικού LNG θα οδηγούσε, σύμφωνα με τον ίδιο, σε αύξηση του οριακού κόστους προμήθειας, σε διεύρυνση των χειμερινών ασφαλίστρων κινδύνου και σε εντονότερο ανταγωνισμό με την Ασία για ευέλικτα φορτία. Χωρίς έναν συντονισμένο εναλλακτικό σχεδιασμό, που θα περιλάμβανε πρόσθετες εισαγωγές από άλλους προμηθευτές, μείωση της ζήτησης ή έκτακτα μέτρα αποθήκευσης, μια τέτοια στρατηγική θα ήταν οικονομικά αντιπαραγωγική.
Ασφάλεια εφοδιασμού και περιορισμένα περιθώρια αντίδρασης
Παρόμοια εκτίμηση διατύπωσε και ο ανεξάρτητος αναλυτής LNG Θανάσης Κωνσταντόπουλος, σημειώνοντας ότι περικοπές στις εισαγωγές αμερικανικού LNG ή η επιβολή ενεργειακών δασμών είναι μεν θεωρητικά εφικτές, αλλά δύσκολα θα αποτελέσουν την άμεση ή προτιμώμενη απάντηση της ΕΕ. Όπως τόνισε, ο βασικός περιορισμός είναι η ασφάλεια εφοδιασμού, καθώς το LNG των ΗΠΑ έχει εξελιχθεί σε βασική πηγή σταθεροποίησης για την Ευρώπη, ιδιαίτερα τον χειμώνα και σε περιόδους διαταραχών στους αγωγούς.
Μια πολιτικά υποκινούμενη μείωση των εισαγωγών από τις ΗΠΑ θα αύξανε τους κινδύνους για υψηλότερες τιμές και μεγαλύτερη μεταβλητότητα στην ίδια την ευρωπαϊκή αγορά.
Ρεκόρ εισαγωγών και μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις
Το 2025 η Ευρώπη εισήγαγε ποσότητες-ρεκόρ 65,2 εκατομμυρίων τόνων LNG από τις ΗΠΑ, που αντιστοιχούν σε 88,7 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, αυξημένες κατά 58% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler. Το αμερικανικό LNG κάλυψε σχεδόν το 60% του συνόλου των εισαγωγών LNG της περιοχής.
Στα μέσα του 2025, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεσμεύτηκε επίσης να αγοράσει έως και 750 δισ. δολάρια σε αμερικανικές ενεργειακές προμήθειες έως το 2028, συμπεριλαμβανομένων LNG και πετρελαίου. Το Institute for Energy Economics and Financial Analysis προειδοποίησε ότι η συμφωνία αυτή ουσιαστικά δένει τον ενεργειακό εφοδιασμό της ΕΕ σε έναν κυρίαρχο προμηθευτή, υπονομεύοντας τόσο την ενεργειακή ασφάλεια όσο και τους στόχους μείωσης της κατανάλωσης φυσικού αερίου.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του οργανισμού, εάν οι συμφωνίες υλοποιηθούν και οι προσπάθειες περιορισμού της ζήτησης αποτύχουν, οι εισαγωγές αμερικανικού LNG θα μπορούσαν να φτάσουν τα 115 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως έως το 2030, καλύπτοντας έως και το 80% των συνολικών εισαγωγών LNG της ΕΕ.
Εναλλακτικές λύσεις και γεωπολιτική αδυναμία
Η Anne-Sophie Corbeau, ερευνήτρια στο Center on Global Energy Policy, υπογράμμισε ότι υπάρχουν τρόποι μερικής μείωσης της εξάρτησης από το αμερικανικό LNG, όπως οι επενδύσεις στην ενεργειακή αποδοτικότητα και η επιτάχυνση της ηλεκτροποίησης, ιδιαίτερα στον οικιακό τομέα. Όπως σημείωσε, ο στόχος είναι ο περιορισμός της ισχύος των «πετρελαιοκρατών», συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, χωρίς όμως τη δημιουργία νέων μορφών υπερβολικής εξάρτησης.
Ο Gloystein κατέληξε ότι η πολιτική και οικονομική αδυναμία της Ευρώπης αξιοποιείται «αμείλικτα» από τις μεγάλες γεωπολιτικές δυνάμεις, κυρίως τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Ρωσία και την Κίνα, σε ένα περιβάλλον όπου η ενέργεια παραμένει βασικό εργαλείο ισχύος.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών