«Η κορυφαία δύναμη της Δύσης και ο υπόλοιπος κόσμος βρίσκονται στο έλεος των ιδιοτροπιών ενός προέδρου που έχει ξεφύγει από τον έλεγχο», προειδοποιεί ο Stiglitz
Μόλις πριν από λίγες ημέρες, ο ιδρυτής του hedge fund Ray Dalio (76) σήμανε συναγερμό.
Οι ΗΠΑ πλέον κάθονται πάνω σε ένα χρέος-ρεκόρ 38 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.
Ο Dalio τονίζει ότι η Ουάσινγκτον δεν μπορεί απλώς να «εξοικονομήσει» χρήματα για να βγει από αυτόν τον οικονομικό λάκκο.
Ιστορικά, τέτοια επίπεδα χρέους σπάνια εξαλείφονται μέσω προγραμμάτων λιτότητας• αντίθετα, απομειώνονται όταν το χρήμα χάνει την αξία του.
Για τους αποταμιευτές και τους επενδυτές, αυτό σημαίνει ένα πράγμα: η αγοραστική δύναμη εξαφανίζεται αθόρυβα και σταδιακά.
Ο νομπελίστας οικονομολόγος Joseph Stiglitz (82 ετών) πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα.
Σε συνέντευξη που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη 15/1 στη γερμανική Handelsblatt, δήλωσε: «Θα έπρεπε εδώ και καιρό να έχει συμβεί ένα μεγάλο κραχ.»
Γιατί δεν έχει συμβεί μέχρι σήμερα; Όχι επειδή η κατάσταση είναι σταθερή, αλλά επειδή οι κίνδυνοι μετατίθενται στο μέλλον.
Τα χρέη καλύπτονται, τα επιτόκια κρατούνται τεχνηέντως σε χαμηλά επίπεδα.
Σύμφωνα με τον Stiglitz, αυτό αποτελεί ένδειξη άρνησης της πραγματικότητας: οι αγορές λειτουργούν μόνο όσο η πολιτική και η νομισματική πολιτική «αγοράζουν χρόνο».
Παγίδα χρέους
Σύμφωνα με τον Stiglitz, η επόμενη μεγάλη κρίση δεν θα προέλθει από τις αγορές, ούτε από τράπεζες, ακίνητα ή ομόλογα, αλλά από πολιτικές αποφάσεις.
Η κυβέρνηση Donald Trump παρεμβαίνει ολοένα και πιο άμεσα σε γεωπολιτικές συγκρούσεις και ζητήματα πρώτων υλών, όπως στην υπόθεση Maduro, με σκοπό τον έλεγχο του πετρελαϊκού τομέα της Βενεζουέλας, αλλά και στην περίπτωση της Γροιλανδίας, την εξαγορά της οποίας εκβιάζει τις τελευταίες ημέρες.
Όλα αυτά αλλάζουν τις προσδοκίες γύρω από τις τιμές των πρώτων υλών, τις εφοδιαστικές αλυσίδες και την πολιτική σταθερότητα.
Οικονομικά, η πιθανή αγορά της Γροιλανδίας δύσκολα θα επηρέαζε το αμερικανικό δημόσιο χρέος – ακόμα και δισεκατομμύρια δολάρια αντιστοιχούν σε λιγότερο από το 1% των 38 τρισ. δολαρίων.
Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι το κόστος της μεμονωμένης συμφωνίας, αλλά η απρόβλεπτη φύση τέτοιων πρωτοβουλιών, που καθιστά τον οικονομικό σχεδιασμό αβέβαιο.
Οι επιχειρήσεις και οι επενδυτές δεν γνωρίζουν αν αύριο οι εφοδιαστικές οδοί θα παραμείνουν ανοιχτές ή αν οι τιμές των πρώτων υλών θα εκτοξευτούν λόγω πολιτικών αποφάσεων.
Γιγαντιαία φούσκα AI και εύθραυστη αγορά εργασίας
Η αμερικανική οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται, αλλά η ανάπτυξη αυτή τροφοδοτείται κυρίως από την Τεχνητή Νοημοσύνη και την κατασκευή κέντρων δεδομένων.
Η άνοδος συγκεντρώνεται σε λίγους τεχνολογικούς γίγαντες: Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Microsoft, Nvidia και Tesla.
Ο Stiglitz προειδοποιεί: «Πολλά δείχνουν προς μια γιγαντιαία φούσκα AI.»
Αν η φούσκα σκάσει, θα αποκαλυφθεί η εύθραυστη βάση της υπόλοιπης οικονομίας.
Η δημιουργία θέσεων εργασίας περιορίζεται σχεδόν αποκλειστικά στον τομέα της υγείας.
«Όταν μόνο ο τομέας που ασχολείται με άρρωστους ανθρώπους αναπτύσσεται, αυτή δεν είναι υγιής οικονομία», λέει ο Stiglitz.
Οι πολιτικές Trump υπονομεύουν την οικονομία και την κοινωνία
Ο Stiglitz επικρίνει έντονα τις πολιτικές του Donald Trump.
Υποστηρίζει ότι η ισχυρή οικονομική ανάπτυξη των ΗΠΑ είναι απλώς αποτέλεσμα τύχης και της άνθησης της Τεχνητής Νοημοσύνης, ενώ οι αγορές παραβλέπουν τεράστιους κινδύνους.
Οι πολιτικές Trump έχουν πολλαπλές συνέπειες: Δασμοί που αυξάνουν την αβεβαιότητα για τιμές πρώτων υλών όπως χάλυβας και χαλκός.
Παρεμβάσεις στη Βενεζουέλα, παραβιάζοντας διεθνές δίκαιο, που δημιουργούν ένα νέο επίπεδο παγκόσμιας αβεβαιότητας.
Περιορισμοί στην ακαδημαϊκή ελευθερία και απειλές κατά των πανεπιστημίων, προκαλώντας μακροπρόθεσμη ζημιά στην καινοτομία.
Ριζοσπαστικές αντιμεταναστευτικές πολιτικές, που τρομοκρατούν ολόκληρους πληθυσμούς και μειώνουν την κατανάλωση και την παραγωγικότητα.
«Σε πόλεις όπως η Νέα Υόρκη, όπου ζουν πολλοί μετανάστες, οι άνθρωποι φοβούνται να πάνε στη δουλειά ή να στείλουν τα παιδιά τους σχολείο», εξηγεί.
Η συνέπεια είναι λιγότερη εργασία, λιγότερη παραγωγική ενέργεια και μείωση της ζήτησης, κάτι που υπονομεύει την οικονομία από τις ρίζες της.
Παγκόσμιες συνέπειες
Ο Stiglitz προειδοποιεί ότι η δημοκρατία στις ΗΠΑ βρίσκεται σε σοβαρό κίνδυνο και ότι οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου είναι κρίσιμες.
Αν η εντεινόμενη δυσαρέσκεια και η διολίσθηση στον αυταρχισμό οδηγήσουν τους Δημοκρατικούς στην ανάκτηση τουλάχιστον ενός σώματος του Κογκρέσου, αυτό θα μπορούσε να σημάνει ένα σημείο καμπής.
Ωστόσο, ακόμη κι αν συμβεί αυτό, οι ΗΠΑ και ο υπόλοιπος κόσμος αντιμετωπίζουν τρία ακόμη χρόνια οικονομικής ανικανότητας και αβεβαιότητας.
Μακροπρόθεσμα, οι πολιτικές Trump θέτουν σε κίνδυνο την ηγεμονική υπεροχή της Αμερικής.
«Η κορυφαία δύναμη της Δύσης και ο υπόλοιπος κόσμος βρίσκονται στο έλεος των ιδιοτροπιών ενός προέδρου που έχει ξεφύγει από τον έλεγχο», προειδοποιεί ο Stiglitz.
Και η πιο τρομακτική διαπίστωση του νομπελίστα οικονομολόγου: «Έπρεπε να είχε συμβεί η συντριβή εδώ και πολύ καιρό.»
www.bankingnews.gr
Οι ΗΠΑ πλέον κάθονται πάνω σε ένα χρέος-ρεκόρ 38 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.
Ο Dalio τονίζει ότι η Ουάσινγκτον δεν μπορεί απλώς να «εξοικονομήσει» χρήματα για να βγει από αυτόν τον οικονομικό λάκκο.
Ιστορικά, τέτοια επίπεδα χρέους σπάνια εξαλείφονται μέσω προγραμμάτων λιτότητας• αντίθετα, απομειώνονται όταν το χρήμα χάνει την αξία του.
Για τους αποταμιευτές και τους επενδυτές, αυτό σημαίνει ένα πράγμα: η αγοραστική δύναμη εξαφανίζεται αθόρυβα και σταδιακά.
Ο νομπελίστας οικονομολόγος Joseph Stiglitz (82 ετών) πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα.
Σε συνέντευξη που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη 15/1 στη γερμανική Handelsblatt, δήλωσε: «Θα έπρεπε εδώ και καιρό να έχει συμβεί ένα μεγάλο κραχ.»
Γιατί δεν έχει συμβεί μέχρι σήμερα; Όχι επειδή η κατάσταση είναι σταθερή, αλλά επειδή οι κίνδυνοι μετατίθενται στο μέλλον.
Τα χρέη καλύπτονται, τα επιτόκια κρατούνται τεχνηέντως σε χαμηλά επίπεδα.
Σύμφωνα με τον Stiglitz, αυτό αποτελεί ένδειξη άρνησης της πραγματικότητας: οι αγορές λειτουργούν μόνο όσο η πολιτική και η νομισματική πολιτική «αγοράζουν χρόνο».
Παγίδα χρέους
Σύμφωνα με τον Stiglitz, η επόμενη μεγάλη κρίση δεν θα προέλθει από τις αγορές, ούτε από τράπεζες, ακίνητα ή ομόλογα, αλλά από πολιτικές αποφάσεις.
Η κυβέρνηση Donald Trump παρεμβαίνει ολοένα και πιο άμεσα σε γεωπολιτικές συγκρούσεις και ζητήματα πρώτων υλών, όπως στην υπόθεση Maduro, με σκοπό τον έλεγχο του πετρελαϊκού τομέα της Βενεζουέλας, αλλά και στην περίπτωση της Γροιλανδίας, την εξαγορά της οποίας εκβιάζει τις τελευταίες ημέρες.
Όλα αυτά αλλάζουν τις προσδοκίες γύρω από τις τιμές των πρώτων υλών, τις εφοδιαστικές αλυσίδες και την πολιτική σταθερότητα.
Οικονομικά, η πιθανή αγορά της Γροιλανδίας δύσκολα θα επηρέαζε το αμερικανικό δημόσιο χρέος – ακόμα και δισεκατομμύρια δολάρια αντιστοιχούν σε λιγότερο από το 1% των 38 τρισ. δολαρίων.
Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι το κόστος της μεμονωμένης συμφωνίας, αλλά η απρόβλεπτη φύση τέτοιων πρωτοβουλιών, που καθιστά τον οικονομικό σχεδιασμό αβέβαιο.
Οι επιχειρήσεις και οι επενδυτές δεν γνωρίζουν αν αύριο οι εφοδιαστικές οδοί θα παραμείνουν ανοιχτές ή αν οι τιμές των πρώτων υλών θα εκτοξευτούν λόγω πολιτικών αποφάσεων.
Γιγαντιαία φούσκα AI και εύθραυστη αγορά εργασίας
Η αμερικανική οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται, αλλά η ανάπτυξη αυτή τροφοδοτείται κυρίως από την Τεχνητή Νοημοσύνη και την κατασκευή κέντρων δεδομένων.
Η άνοδος συγκεντρώνεται σε λίγους τεχνολογικούς γίγαντες: Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Microsoft, Nvidia και Tesla.
Ο Stiglitz προειδοποιεί: «Πολλά δείχνουν προς μια γιγαντιαία φούσκα AI.»
Αν η φούσκα σκάσει, θα αποκαλυφθεί η εύθραυστη βάση της υπόλοιπης οικονομίας.
Η δημιουργία θέσεων εργασίας περιορίζεται σχεδόν αποκλειστικά στον τομέα της υγείας.
«Όταν μόνο ο τομέας που ασχολείται με άρρωστους ανθρώπους αναπτύσσεται, αυτή δεν είναι υγιής οικονομία», λέει ο Stiglitz.
Οι πολιτικές Trump υπονομεύουν την οικονομία και την κοινωνία
Ο Stiglitz επικρίνει έντονα τις πολιτικές του Donald Trump.
Υποστηρίζει ότι η ισχυρή οικονομική ανάπτυξη των ΗΠΑ είναι απλώς αποτέλεσμα τύχης και της άνθησης της Τεχνητής Νοημοσύνης, ενώ οι αγορές παραβλέπουν τεράστιους κινδύνους.
Οι πολιτικές Trump έχουν πολλαπλές συνέπειες: Δασμοί που αυξάνουν την αβεβαιότητα για τιμές πρώτων υλών όπως χάλυβας και χαλκός.
Παρεμβάσεις στη Βενεζουέλα, παραβιάζοντας διεθνές δίκαιο, που δημιουργούν ένα νέο επίπεδο παγκόσμιας αβεβαιότητας.
Περιορισμοί στην ακαδημαϊκή ελευθερία και απειλές κατά των πανεπιστημίων, προκαλώντας μακροπρόθεσμη ζημιά στην καινοτομία.
Ριζοσπαστικές αντιμεταναστευτικές πολιτικές, που τρομοκρατούν ολόκληρους πληθυσμούς και μειώνουν την κατανάλωση και την παραγωγικότητα.
«Σε πόλεις όπως η Νέα Υόρκη, όπου ζουν πολλοί μετανάστες, οι άνθρωποι φοβούνται να πάνε στη δουλειά ή να στείλουν τα παιδιά τους σχολείο», εξηγεί.
Η συνέπεια είναι λιγότερη εργασία, λιγότερη παραγωγική ενέργεια και μείωση της ζήτησης, κάτι που υπονομεύει την οικονομία από τις ρίζες της.
Παγκόσμιες συνέπειες
Ο Stiglitz προειδοποιεί ότι η δημοκρατία στις ΗΠΑ βρίσκεται σε σοβαρό κίνδυνο και ότι οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου είναι κρίσιμες.
Αν η εντεινόμενη δυσαρέσκεια και η διολίσθηση στον αυταρχισμό οδηγήσουν τους Δημοκρατικούς στην ανάκτηση τουλάχιστον ενός σώματος του Κογκρέσου, αυτό θα μπορούσε να σημάνει ένα σημείο καμπής.
Ωστόσο, ακόμη κι αν συμβεί αυτό, οι ΗΠΑ και ο υπόλοιπος κόσμος αντιμετωπίζουν τρία ακόμη χρόνια οικονομικής ανικανότητας και αβεβαιότητας.
Μακροπρόθεσμα, οι πολιτικές Trump θέτουν σε κίνδυνο την ηγεμονική υπεροχή της Αμερικής.
«Η κορυφαία δύναμη της Δύσης και ο υπόλοιπος κόσμος βρίσκονται στο έλεος των ιδιοτροπιών ενός προέδρου που έχει ξεφύγει από τον έλεγχο», προειδοποιεί ο Stiglitz.
Και η πιο τρομακτική διαπίστωση του νομπελίστα οικονομολόγου: «Έπρεπε να είχε συμβεί η συντριβή εδώ και πολύ καιρό.»
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών