Η Γροιλανδία αποτελεί το ιδανικό σημείο για την αναχαίτιση πυραύλων που κατευθύνονται προς την Αμερική
Η εμμονή του προέδρου των ΗΠΑ, Donald Trump να καταλάβει τη Γροιλανδία εξακολουθεί να προκαλεί τεράστια ερωτήματα.
Για ποιον ακριβώς λόγο ο Trump θέλει να εισβάλλει για να κατακτήσει έναν παγετώνα, όπου κατοικούν περίπου 50.000 άνθρωποι, διακινδυνεύοντας να διαλύσει το ΝΑΤΟ και το πλαίσιο της αρχιτεκτονικής ασφάλειας στην Ευρώπη, όπως αυτή διαμορφώθηκε μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου;
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η Γροιλανδία είναι απαραίτητη για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ και επιμένει ότι για αυτόν τον λόγο «θα την πάρουμε με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο»…
Πρόσφατα ο Trump είπε ότι ο έλεγχος της Γροιλανδίας είναι απαραίτητος για να αναπτυχθεί εκεί το σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας «Golden Dome».
Για πρώτη φορά οι ΗΠΑ δηλώνουν τόσο ανοιχτά αυτόν τον στόχο, νέα όμως που μπορεί να είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά όχι μόνο για τη Ρωσία και την Κίνα αλλά και για όλο τον κόσμο...
Η Γροιλανδία αποτελεί το ιδανικό σημείο για την αναχαίτιση πυραύλων που κατευθύνονται προς την Αμερική.
Μόνο που η εγκατάσταση εκεί στοιχείων αντιπυραυλικής άμυνας μπορεί να αποτελέσει το πρώτο βήμα προς την πιο εφιαλτική πορεία με την οποία είναι αντιμέτωπη η ανθρωπότητα και ο πλανήτης…
Ο Golden Dome
Ο Donald Trump ήταν εμμονικός με την ιδέα της απόκτησης της Γροιλανδίας τουλάχιστον από τις αρχές του 2025.
Τα κίνητρά του ήταν ως επί το πλείστον ασαφή: άλλοτε δήλωνε ότι το νησί το χρειάζεται η Αμερική για την «εξασφάλιση της εθνικής ασφάλειας», άλλοτε εξέφραζε φόβους ότι θα το καταλάβει η Κίνα ή η Ρωσία, και άλλοτε, χωρίς να το κρύβει, έλεγε απλώς πόσο θα ήθελε να βάψει με το δικό του χρώμα ένα τόσο μεγάλο κομμάτι του χάρτη.
Η εγκατάσταση όμως στη Γροιλανδία συστημάτων του «Golden Dome» αποτελεί την πρώτη συγκεκριμένη και ορθολογική αιτιολόγηση που διατύπωσε ο Trump για το γιατί η Αμερική χρειάζεται αυτόν τον τεράστιο παγετώνα.
Και παρότι για την ανάπτυξη συστημάτων αντιπυραυλικής άμυνας το νησί δεν είναι απαραίτητο να προσαρτηθεί, και μόνο η ύπαρξη αυτών των σχεδίων απειλεί να επιφέρει σοβαρές αλλαγές στην παγκόσμια ισορροπία δυνάμεων.
Η μπλόφα Reagan
Ορισμένοι αρθρογράφοι επιμένουν ότι η στρατηγική αντιπυραυλική άμυνα είναι ένα «κάστρο», το οποίο τα κράτη εγκατέλειψαν ήδη από τη δεκαετία του 1970, και ότι πρόκειται για τη μπλόφα του Ronald Reagan, με την οποία ξεγέλασε τον αφελή Mikhail Gorbachev.
Τα βασικά επιχειρήματα είναι δύο: ότι οι αναχαιτιστές θα κοστίζουν πολύ περισσότερο από τους επιθετικούς πυραύλους του αντιπάλου και ότι οι πυρηνικοί πύραυλοι με διαχωριζόμενες κεφαλές και ψευδείς στόχους δήθεν είναι απολύτως αδύνατο να αναχαιτιστούν.
Όμως η ανάπτυξη αντιπυραυλικών συστημάτων στη Γροιλανδία ανατρέπει ριζικά αυτή την ήδη παρωχημένη ισορροπία.
Γιατί η Γροιλανδία;
Αν προσπαθήσει κανείς να χαράξει πάνω στην υδρόγειο ευθείες γραμμές από το δυτικό τμήμα της Ρωσίας και τις βόρειες θάλασσες προς τις κύριες περιοχές των ΗΠΑ, θα παρατηρήσει ότι σχεδόν όλες περνούν κοντά στη Γροιλανδία.
Ακριβώς κατά μήκος αυτών των τροχιών κινούνται οι πύραυλοι όταν πετούν προς τη Βόρεια Αμερική.
Αυτό το γεγονός δημιουργεί ασυμμετρία στο κόστος και στη μάζα.
Αν οι πυρηνικοί πύραυλοι περνούν κυριολεκτικά «πάνω από το κεφάλι», τότε για την αναχαίτισή τους μπορούν να χρησιμοποιηθούν πολύ μικρότεροι αναχαιτιστές.
Ήδη σήμερα το αμερικανικό ναυτικό διαθέτει εκατοντάδες RIM 161 (SM 3) — πυραύλους με εξωατμοσφαιρική κινητική κεφαλή, ικανή με άμεσο πλήγμα να καταστρέψει ακόμη και δορυφόρο.
Στην έκδοση Block 2A η ελάχιστη εκτιμώμενη μέγιστη εμβέλειά τους είναι περίπου 1.200 χιλιόμετρα, αλλά ενδέχεται να είναι αισθητά μεγαλύτερη.
Κάθε αναχαιτιστής κοστίζει περίπου 10 εκατ. δολάρια, και σε αυτό το ποσό πιθανότατα περιλαμβάνονται και οι τεράστιοι μισθοί της διοίκησης των αμυντικών εταιρειών, καθώς και άλλα μη παραγωγικά έξοδα, όπως χρηματιστηριακές μεθοδεύσεις, τις οποίες ο Donald Trump ζήτησε πρόσφατα να σταματήσουν.
Για σύγκριση, το εκτιμώμενο κόστος του αμερικανικού ναυτικού διηπειρωτικού βαλλιστικού πυραύλου Trident II ανέρχεται σε 30–50 εκατ. δολάρια, και ο καθένας φέρει 8–14 πυρηνικές κεφαλές, κόστους 10–30 εκατ. δολαρίων η καθεμία.
Μια τέτοια «ανταλλαγή» γίνεται συμφέρουσα για την αμυνόμενη πλευρά ακόμη και αν χρειαστεί να καταρρίπτεται κάθε κεφαλή ξεχωριστά.
Ωστόσο, η Γροιλανδία είναι το κλειδί ώστε να μη χρειαστεί κάτι τέτοιο.
Τα υποβρύχια του Βόρειου Στόλου
Κεντρικό ρόλο στη ρωσική πυρηνική αποτροπή παίζουν τα υποβρύχια του Βόρειου Στόλου, που εδρεύουν στη Θάλασσα του Μπάρεντς.
Η θάλασσα αυτή θεωρείται από δυτικούς αναλυτές «θαλάσσιος προμαχώνας» — μια καλά προστατευμένη περιοχή, καλυμμένη από τη ρωσική αεροπορία και τον στόλο, και το ασφαλέστερο καταφύγιο για υποβρύχια, από όπου μπορούν να πραγματοποιούν εκτοξεύσεις.
Η Γροιλανδία, όμως, βρίσκεται τόσο κοντά στη Θάλασσα του Μπάρεντς ώστε, όταν οι πύραυλοι περνούν πάνω από αυτήν, να βρίσκονται ακόμη στο ανερχόμενο τμήμα της τροχιάς τους, αφού το απόγειο (το υψηλότερο σημείο) της βαλλιστικής καμπύλης βρίσκεται πάντα περίπου στο μέσο της διαδρομής.
Δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία για το πότε ακριβώς διαχωρίζονται οι πυρηνικές κεφαλές από το στάδιο διασποράς.
Ωστόσο, με βάση πολυάριθμα δημοσιευμένα οπτικά υλικά και την κοινή λογική, αυτό συμβαίνει πιο κοντά στο τελικό στάδιο της πτήσης.
Επιπλέον, στο μεσαίο τμήμα της τροχιάς η ταχύτητα του πυραύλου είναι η μικρότερη, και κινείται πιο αργά απ’ ό,τι όταν καταδύεται προς τον στόχο, γεγονός που διευκολύνει σημαντικά την αναχαίτιση.
Έτσι, αν η καταστροφή γίνει στο ανερχόμενο τμήμα της τροχιάς, ένας αναχαιτιστής μπορεί να εξουδετερώσει ταυτόχρονα πολλές κεφαλές, και μάλιστα με πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα επιτυχίας απ’ ό,τι στο κατερχόμενο στάδιο.
Για αυτό το πρόβλημα Ρώσοι ειδικοί μιλούν τουλάχιστον από τα μέσα της δεκαετίας του 2000, και ακριβώς με αυτό συνδέονταν οι ανησυχίες της ρωσικής κυβέρνησης σχετικά με την ανάπτυξη της αμερικανικής αντιπυραυλικής άμυνας στην Πολωνία και την Τσεχία.
Καλύπτουν όλες τις πυραυλικές απειλές από Αρκτική
Ο RIM 161 είναι αρχικά πύραυλος ναυτικής χρήσης, όμως πρόσφατα οι ΗΠΑ ανέπτυξαν το σύστημα Typhon, το οποίο επιτρέπει την εκτόξευση οποιωνδήποτε πυραύλων ναυτικής βάσης από εκτοξευτές κοντέινερ πάνω σε τροχοφόρο σασί, τέσσερις πύραυλοι σε κάθε όχημα.
Στην Πολωνία, το 2024, τέθηκε σε λειτουργία το σύστημα Aegis Ashore, το οποίο εξωτερικά μοιάζει με «γέφυρα» πλοίου που είναι τοποθετημένη στη στεριά και αποτελεί ένα σύμπλεγμα ραντάρ για την καθοδήγηση αντιαεροπορικών/αντιπυραυλικών πυραύλων, συμπεριλαμβανομένου και του RIM 161.
Με την εγκατάσταση ενός τέτοιου συγκροτήματος στην αμερικανική βάση Thule στη Γροιλανδία και ενός δεύτερου στη βάση αντιπυραυλικής άμυνας Fort Greely στην Αλάσκα, οι ΗΠΑ, ακόμη και με τα υφιστάμενα συστήματα, μπορούν να καλύψουν από πυραυλικές απειλές σχεδόν ολόκληρη την Αρκτική, μέσω της οποίας θα μπορούσαν να κατευθυνθούν πύραυλοι προς την Αμερική.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στο πόσο ευάλωτοι είναι οι πύραυλοι στο μεσαίο στάδιο πτήσης και στο σχετικά χαμηλό κόστος των αναχαιτιστών.
Δεύτερο στρώμα άμυνας
Η αντιπυραυλική άμυνα στη Γροιλανδία και την Αλάσκα επιτρέπει τη δημιουργία ενός δεύτερου, εξωτερικού στρώματος άμυνας, το οποίο επίσης αλλάζει ριζικά την ισορροπία δυνάμεων.
Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια των ιρανικών πυραυλικών επιθέσεων, ένα από τα βασικά προβλήματα της ισραηλινής αντιπυραυλικής άμυνας ήταν ότι σε πολλές περιπτώσεις υπήρχε μόνο μία ευκαιρία αναχαίτισης.
Ας υποθέσουμε ότι ένας αναχαιτιστής καταστρέφει τον στόχο με πιθανότητα 75%.
Σε αυτή την περίπτωση, μπορεί να εκτοξευθεί ένας αναχαιτιστής ανά επιτιθέμενο πύραυλο και να γίνει αποδεκτό ότι το 25% θα διαφύγει — κάτι που, όταν πρόκειται για πυρηνικές κεφαλές, δεν είναι ιδιαίτερα αισιόδοξη προοπτική.
Εναλλακτικά, μπορούν να εκτοξευθούν δύο αναχαιτιστές, μειώνοντας το ποσοστό διαφυγής στο 7%, ή τρεις, οπότε οι πιθανότητες πέφτουν στο 2,5%.
Ωστόσο, η ταυτόχρονη εκτόξευση 3–4 αναχαιτιστών καθίσταται δυσβάσταχτη για την οικονομία και τη βιομηχανία.
Αντίθετα, όταν υπάρχουν πολλαπλά στρώματα άμυνας και πολλαπλές προσπάθειες αναχαίτισης, τότε μπορεί να εκτοξεύεται ένας αναχαιτιστής κάθε φορά και κάθε νέο κύμα να δαπανάται μόνο εναντίον του εναπομείναντος αριθμού στόχων.
Σύστημα συστημάτων
Ο υπό ανάπτυξη στις ΗΠΑ Golden Dome δεν είναι πύραυλος, ούτε ραντάρ, ούτε γενικά κάποιο απτό φυσικό αντικείμενο.
Πρόκειται για ένα «σύστημα συστημάτων», το οποίο ενοποιεί πλήθος ραντάρ, δορυφόρων, αντιπυραυλικών συστημάτων και άλλων μέσων καταστροφής — τόσο υπαρχόντων όσο και υπό ανάπτυξη.
Προβλέπεται η ανάπτυξη τόσο φουτουριστικών έργων, όπως αντιπυραυλικά λέιζερ και επιταχυντές σωματιδίων, όσο και συστημάτων έτοιμων για ανάπτυξη μέσα σε ένα δύο χρόνια.
Για παράδειγμα, τη δεκαετία του 2000 οι ΗΠΑ ανέπτυξαν μια τροποποίηση για τους υπάρχοντες βαρείς αναχαιτιστές GBI, οι οποίοι έχουν εμβέλεια πολλών χιλιάδων χιλιομέτρων και είχαν αρχικά αναπτυχθεί για την αναχαίτιση μεμονωμένων βορειοκορεατικών και ιρανικών πυραύλων στο μεσαίο στάδιο πτήσης.
Σήμερα αυτοί οι αναχαιτιστές, όπως και οι SM 3, διαθέτουν μία μόνο κεφαλή καταστροφής, όμως η νέα τροποποίηση θα τους επέτρεπε να φέρουν πολλαπλές κεφαλές, ώστε να καταρρίπτουν βαλλιστικούς πυραύλους με πολλές πολεμικές κεφαλές.
Η τροποποίηση αυτή δεν τέθηκε σε υπηρεσία λόγω της απουσίας τόσο εξελιγμένων διηπειρωτικών πυραύλων από το Ιράν, αλλά στο πλαίσιο του Golden Dome η ιδέα αυτή σχεδόν βέβαια μπορεί να επανέλθει.
Το πρώτο χτύπημα
Όμως το πιο επικίνδυνο στοιχείο στην εγκατάσταση συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας στη Γροιλανδία είναι ότι, σε κάθε περίπτωση, θα παραμείνει ατελές.
«Με τις σύγχρονες τεχνολογίες και τα σημερινά φυσικά δεδομένα, είναι αδύνατο να δημιουργηθεί ένα αποτελεσματικό σύστημα άμυνας απέναντι σε διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους.
Είτε τοποθετηθεί στη Γροιλανδία, είτε στην Ανταρκτική, είτε στην Αφρική — εκατοντάδες πύραυλοι με χιλιάδες πυρηνικές κεφαλές θα διαπεράσουν ούτως ή άλλως το σύστημα, ιδίως σε συντονισμένη εκτόξευση.
Και η πτώση ακόμη και μίας πυρηνικής βόμβας στο έδαφος των ΗΠΑ, αλλά και οποιασδήποτε άλλης χώρας, είναι μια τέτοια καταστροφή που καθιστά ολόκληρο τον πόλεμο χωρίς νόημα», εκτιμά ο Ρώσος στρατιωτικός αναλυτής, Mikhail Khodarenok.
Με αυτή τη θέση συμφωνεί σχεδόν το σύνολο των στρατιωτικών αναλυτών παγκοσμίως.
Εφιαλτικός υπολογισμός
Ωστόσο, ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο, όταν υπάρχουν συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας, καθίσταται ιδιαίτερα συμφέρουσα η πραγματοποίηση ενός πρώτου πυρηνικού πλήγματος.
Αν μία πλευρά καταφέρει εκ των προτέρων να πλήξει τα όργανα κρατικής διοίκησης, τα κέντρα διοίκησης, τις πυραυλικές βάσεις και τα σιλό, και ξεκινήσει το κυνήγι των υποβρυχίων, τότε μειώνεται σημαντικά ο όγκος του ανταποδοτικού πλήγματος του αντιπάλου και διαταράσσεται ο συντονισμός του.
Σε αυτή την περίπτωση, το αντιπυραυλικό πλήγμα δεν θα χρειαστεί να αναχαιτίσει χιλιάδες, αλλά δεκάδες ή εκατοντάδες πυρηνικές κεφαλές.
Αντίστροφα, εάν μία πλευρά γνωρίζει ότι ο αντίπαλος διαθέτει αντιπυραυλική άμυνα μέσης αποτελεσματικότητας, τότε πρέπει να χτυπήσει πρώτη, διότι το δεύτερο πλήγμα ενδέχεται να μην φτάσει στον στόχο του.
Η απροθυμία να ζήσει κανείς σε έναν κόσμο όπου η πιο ορθολογική στρατηγική για όλους θα ήταν ένα αιφνιδιαστικό πυρηνικό πλήγμα κατά του αντιπάλου, ήταν ακριβώς ο λόγος που τη δεκαετία του 70 υπεγράφη η Συνθήκη για την Αντιπυραυλική Άμυνα, η οποία ουσιαστικά περιόρισε αυτά τα συστήματα (σ.σ. σύμφωνα με τη Συνθήκη, οι ΗΠΑ και η Σοβιετική Ένωση μπορούσαν να διαθέτουν μόνο ένα αντιπυραυλικό σύστημα για την προστασία των πρωτευουσών τους και ένα για προστασία μιας βασικής περιοχής εκτόξευσης διηπειρωτική βαλλιστικών πυραύλων - κάθε σύστημα περιοριζόταν σε 100 αντιπυραυλικά βλήματα).
Θεωρήθηκε τότε ότι είναι πολύ προτιμότερος ένας κόσμος στον οποίο το πρώτο πλήγμα είναι πάντα αδύνατο, λόγω της καταστροφικής ζημιάς που θα προκαλούσαν τα αντίποινα του αντιπάλου.
www.bankingnews.gr
Για ποιον ακριβώς λόγο ο Trump θέλει να εισβάλλει για να κατακτήσει έναν παγετώνα, όπου κατοικούν περίπου 50.000 άνθρωποι, διακινδυνεύοντας να διαλύσει το ΝΑΤΟ και το πλαίσιο της αρχιτεκτονικής ασφάλειας στην Ευρώπη, όπως αυτή διαμορφώθηκε μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου;
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η Γροιλανδία είναι απαραίτητη για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ και επιμένει ότι για αυτόν τον λόγο «θα την πάρουμε με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο»…
Πρόσφατα ο Trump είπε ότι ο έλεγχος της Γροιλανδίας είναι απαραίτητος για να αναπτυχθεί εκεί το σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας «Golden Dome».
Για πρώτη φορά οι ΗΠΑ δηλώνουν τόσο ανοιχτά αυτόν τον στόχο, νέα όμως που μπορεί να είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά όχι μόνο για τη Ρωσία και την Κίνα αλλά και για όλο τον κόσμο...
Η Γροιλανδία αποτελεί το ιδανικό σημείο για την αναχαίτιση πυραύλων που κατευθύνονται προς την Αμερική.
Μόνο που η εγκατάσταση εκεί στοιχείων αντιπυραυλικής άμυνας μπορεί να αποτελέσει το πρώτο βήμα προς την πιο εφιαλτική πορεία με την οποία είναι αντιμέτωπη η ανθρωπότητα και ο πλανήτης…
Ο Golden Dome
Ο Donald Trump ήταν εμμονικός με την ιδέα της απόκτησης της Γροιλανδίας τουλάχιστον από τις αρχές του 2025.
Τα κίνητρά του ήταν ως επί το πλείστον ασαφή: άλλοτε δήλωνε ότι το νησί το χρειάζεται η Αμερική για την «εξασφάλιση της εθνικής ασφάλειας», άλλοτε εξέφραζε φόβους ότι θα το καταλάβει η Κίνα ή η Ρωσία, και άλλοτε, χωρίς να το κρύβει, έλεγε απλώς πόσο θα ήθελε να βάψει με το δικό του χρώμα ένα τόσο μεγάλο κομμάτι του χάρτη.
Η εγκατάσταση όμως στη Γροιλανδία συστημάτων του «Golden Dome» αποτελεί την πρώτη συγκεκριμένη και ορθολογική αιτιολόγηση που διατύπωσε ο Trump για το γιατί η Αμερική χρειάζεται αυτόν τον τεράστιο παγετώνα.
Και παρότι για την ανάπτυξη συστημάτων αντιπυραυλικής άμυνας το νησί δεν είναι απαραίτητο να προσαρτηθεί, και μόνο η ύπαρξη αυτών των σχεδίων απειλεί να επιφέρει σοβαρές αλλαγές στην παγκόσμια ισορροπία δυνάμεων.
Η μπλόφα Reagan
Ορισμένοι αρθρογράφοι επιμένουν ότι η στρατηγική αντιπυραυλική άμυνα είναι ένα «κάστρο», το οποίο τα κράτη εγκατέλειψαν ήδη από τη δεκαετία του 1970, και ότι πρόκειται για τη μπλόφα του Ronald Reagan, με την οποία ξεγέλασε τον αφελή Mikhail Gorbachev.
Τα βασικά επιχειρήματα είναι δύο: ότι οι αναχαιτιστές θα κοστίζουν πολύ περισσότερο από τους επιθετικούς πυραύλους του αντιπάλου και ότι οι πυρηνικοί πύραυλοι με διαχωριζόμενες κεφαλές και ψευδείς στόχους δήθεν είναι απολύτως αδύνατο να αναχαιτιστούν.
Όμως η ανάπτυξη αντιπυραυλικών συστημάτων στη Γροιλανδία ανατρέπει ριζικά αυτή την ήδη παρωχημένη ισορροπία.
Γιατί η Γροιλανδία;
Αν προσπαθήσει κανείς να χαράξει πάνω στην υδρόγειο ευθείες γραμμές από το δυτικό τμήμα της Ρωσίας και τις βόρειες θάλασσες προς τις κύριες περιοχές των ΗΠΑ, θα παρατηρήσει ότι σχεδόν όλες περνούν κοντά στη Γροιλανδία.
Ακριβώς κατά μήκος αυτών των τροχιών κινούνται οι πύραυλοι όταν πετούν προς τη Βόρεια Αμερική.
Αυτό το γεγονός δημιουργεί ασυμμετρία στο κόστος και στη μάζα.
Αν οι πυρηνικοί πύραυλοι περνούν κυριολεκτικά «πάνω από το κεφάλι», τότε για την αναχαίτισή τους μπορούν να χρησιμοποιηθούν πολύ μικρότεροι αναχαιτιστές.
Ήδη σήμερα το αμερικανικό ναυτικό διαθέτει εκατοντάδες RIM 161 (SM 3) — πυραύλους με εξωατμοσφαιρική κινητική κεφαλή, ικανή με άμεσο πλήγμα να καταστρέψει ακόμη και δορυφόρο.
Στην έκδοση Block 2A η ελάχιστη εκτιμώμενη μέγιστη εμβέλειά τους είναι περίπου 1.200 χιλιόμετρα, αλλά ενδέχεται να είναι αισθητά μεγαλύτερη.
Κάθε αναχαιτιστής κοστίζει περίπου 10 εκατ. δολάρια, και σε αυτό το ποσό πιθανότατα περιλαμβάνονται και οι τεράστιοι μισθοί της διοίκησης των αμυντικών εταιρειών, καθώς και άλλα μη παραγωγικά έξοδα, όπως χρηματιστηριακές μεθοδεύσεις, τις οποίες ο Donald Trump ζήτησε πρόσφατα να σταματήσουν.
Για σύγκριση, το εκτιμώμενο κόστος του αμερικανικού ναυτικού διηπειρωτικού βαλλιστικού πυραύλου Trident II ανέρχεται σε 30–50 εκατ. δολάρια, και ο καθένας φέρει 8–14 πυρηνικές κεφαλές, κόστους 10–30 εκατ. δολαρίων η καθεμία.
Μια τέτοια «ανταλλαγή» γίνεται συμφέρουσα για την αμυνόμενη πλευρά ακόμη και αν χρειαστεί να καταρρίπτεται κάθε κεφαλή ξεχωριστά.
Ωστόσο, η Γροιλανδία είναι το κλειδί ώστε να μη χρειαστεί κάτι τέτοιο.
Τα υποβρύχια του Βόρειου Στόλου
Κεντρικό ρόλο στη ρωσική πυρηνική αποτροπή παίζουν τα υποβρύχια του Βόρειου Στόλου, που εδρεύουν στη Θάλασσα του Μπάρεντς.
Η θάλασσα αυτή θεωρείται από δυτικούς αναλυτές «θαλάσσιος προμαχώνας» — μια καλά προστατευμένη περιοχή, καλυμμένη από τη ρωσική αεροπορία και τον στόλο, και το ασφαλέστερο καταφύγιο για υποβρύχια, από όπου μπορούν να πραγματοποιούν εκτοξεύσεις.
Η Γροιλανδία, όμως, βρίσκεται τόσο κοντά στη Θάλασσα του Μπάρεντς ώστε, όταν οι πύραυλοι περνούν πάνω από αυτήν, να βρίσκονται ακόμη στο ανερχόμενο τμήμα της τροχιάς τους, αφού το απόγειο (το υψηλότερο σημείο) της βαλλιστικής καμπύλης βρίσκεται πάντα περίπου στο μέσο της διαδρομής.
Δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία για το πότε ακριβώς διαχωρίζονται οι πυρηνικές κεφαλές από το στάδιο διασποράς.
Ωστόσο, με βάση πολυάριθμα δημοσιευμένα οπτικά υλικά και την κοινή λογική, αυτό συμβαίνει πιο κοντά στο τελικό στάδιο της πτήσης.
Επιπλέον, στο μεσαίο τμήμα της τροχιάς η ταχύτητα του πυραύλου είναι η μικρότερη, και κινείται πιο αργά απ’ ό,τι όταν καταδύεται προς τον στόχο, γεγονός που διευκολύνει σημαντικά την αναχαίτιση.
Έτσι, αν η καταστροφή γίνει στο ανερχόμενο τμήμα της τροχιάς, ένας αναχαιτιστής μπορεί να εξουδετερώσει ταυτόχρονα πολλές κεφαλές, και μάλιστα με πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα επιτυχίας απ’ ό,τι στο κατερχόμενο στάδιο.
Για αυτό το πρόβλημα Ρώσοι ειδικοί μιλούν τουλάχιστον από τα μέσα της δεκαετίας του 2000, και ακριβώς με αυτό συνδέονταν οι ανησυχίες της ρωσικής κυβέρνησης σχετικά με την ανάπτυξη της αμερικανικής αντιπυραυλικής άμυνας στην Πολωνία και την Τσεχία.
Καλύπτουν όλες τις πυραυλικές απειλές από Αρκτική
Ο RIM 161 είναι αρχικά πύραυλος ναυτικής χρήσης, όμως πρόσφατα οι ΗΠΑ ανέπτυξαν το σύστημα Typhon, το οποίο επιτρέπει την εκτόξευση οποιωνδήποτε πυραύλων ναυτικής βάσης από εκτοξευτές κοντέινερ πάνω σε τροχοφόρο σασί, τέσσερις πύραυλοι σε κάθε όχημα.
Στην Πολωνία, το 2024, τέθηκε σε λειτουργία το σύστημα Aegis Ashore, το οποίο εξωτερικά μοιάζει με «γέφυρα» πλοίου που είναι τοποθετημένη στη στεριά και αποτελεί ένα σύμπλεγμα ραντάρ για την καθοδήγηση αντιαεροπορικών/αντιπυραυλικών πυραύλων, συμπεριλαμβανομένου και του RIM 161.
Με την εγκατάσταση ενός τέτοιου συγκροτήματος στην αμερικανική βάση Thule στη Γροιλανδία και ενός δεύτερου στη βάση αντιπυραυλικής άμυνας Fort Greely στην Αλάσκα, οι ΗΠΑ, ακόμη και με τα υφιστάμενα συστήματα, μπορούν να καλύψουν από πυραυλικές απειλές σχεδόν ολόκληρη την Αρκτική, μέσω της οποίας θα μπορούσαν να κατευθυνθούν πύραυλοι προς την Αμερική.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στο πόσο ευάλωτοι είναι οι πύραυλοι στο μεσαίο στάδιο πτήσης και στο σχετικά χαμηλό κόστος των αναχαιτιστών.
Δεύτερο στρώμα άμυνας
Η αντιπυραυλική άμυνα στη Γροιλανδία και την Αλάσκα επιτρέπει τη δημιουργία ενός δεύτερου, εξωτερικού στρώματος άμυνας, το οποίο επίσης αλλάζει ριζικά την ισορροπία δυνάμεων.
Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια των ιρανικών πυραυλικών επιθέσεων, ένα από τα βασικά προβλήματα της ισραηλινής αντιπυραυλικής άμυνας ήταν ότι σε πολλές περιπτώσεις υπήρχε μόνο μία ευκαιρία αναχαίτισης.
Ας υποθέσουμε ότι ένας αναχαιτιστής καταστρέφει τον στόχο με πιθανότητα 75%.
Σε αυτή την περίπτωση, μπορεί να εκτοξευθεί ένας αναχαιτιστής ανά επιτιθέμενο πύραυλο και να γίνει αποδεκτό ότι το 25% θα διαφύγει — κάτι που, όταν πρόκειται για πυρηνικές κεφαλές, δεν είναι ιδιαίτερα αισιόδοξη προοπτική.
Εναλλακτικά, μπορούν να εκτοξευθούν δύο αναχαιτιστές, μειώνοντας το ποσοστό διαφυγής στο 7%, ή τρεις, οπότε οι πιθανότητες πέφτουν στο 2,5%.
Ωστόσο, η ταυτόχρονη εκτόξευση 3–4 αναχαιτιστών καθίσταται δυσβάσταχτη για την οικονομία και τη βιομηχανία.
Αντίθετα, όταν υπάρχουν πολλαπλά στρώματα άμυνας και πολλαπλές προσπάθειες αναχαίτισης, τότε μπορεί να εκτοξεύεται ένας αναχαιτιστής κάθε φορά και κάθε νέο κύμα να δαπανάται μόνο εναντίον του εναπομείναντος αριθμού στόχων.
Σύστημα συστημάτων
Ο υπό ανάπτυξη στις ΗΠΑ Golden Dome δεν είναι πύραυλος, ούτε ραντάρ, ούτε γενικά κάποιο απτό φυσικό αντικείμενο.
Πρόκειται για ένα «σύστημα συστημάτων», το οποίο ενοποιεί πλήθος ραντάρ, δορυφόρων, αντιπυραυλικών συστημάτων και άλλων μέσων καταστροφής — τόσο υπαρχόντων όσο και υπό ανάπτυξη.
Προβλέπεται η ανάπτυξη τόσο φουτουριστικών έργων, όπως αντιπυραυλικά λέιζερ και επιταχυντές σωματιδίων, όσο και συστημάτων έτοιμων για ανάπτυξη μέσα σε ένα δύο χρόνια.
Για παράδειγμα, τη δεκαετία του 2000 οι ΗΠΑ ανέπτυξαν μια τροποποίηση για τους υπάρχοντες βαρείς αναχαιτιστές GBI, οι οποίοι έχουν εμβέλεια πολλών χιλιάδων χιλιομέτρων και είχαν αρχικά αναπτυχθεί για την αναχαίτιση μεμονωμένων βορειοκορεατικών και ιρανικών πυραύλων στο μεσαίο στάδιο πτήσης.
Σήμερα αυτοί οι αναχαιτιστές, όπως και οι SM 3, διαθέτουν μία μόνο κεφαλή καταστροφής, όμως η νέα τροποποίηση θα τους επέτρεπε να φέρουν πολλαπλές κεφαλές, ώστε να καταρρίπτουν βαλλιστικούς πυραύλους με πολλές πολεμικές κεφαλές.
Η τροποποίηση αυτή δεν τέθηκε σε υπηρεσία λόγω της απουσίας τόσο εξελιγμένων διηπειρωτικών πυραύλων από το Ιράν, αλλά στο πλαίσιο του Golden Dome η ιδέα αυτή σχεδόν βέβαια μπορεί να επανέλθει.
Το πρώτο χτύπημα
Όμως το πιο επικίνδυνο στοιχείο στην εγκατάσταση συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας στη Γροιλανδία είναι ότι, σε κάθε περίπτωση, θα παραμείνει ατελές.
«Με τις σύγχρονες τεχνολογίες και τα σημερινά φυσικά δεδομένα, είναι αδύνατο να δημιουργηθεί ένα αποτελεσματικό σύστημα άμυνας απέναντι σε διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους.
Είτε τοποθετηθεί στη Γροιλανδία, είτε στην Ανταρκτική, είτε στην Αφρική — εκατοντάδες πύραυλοι με χιλιάδες πυρηνικές κεφαλές θα διαπεράσουν ούτως ή άλλως το σύστημα, ιδίως σε συντονισμένη εκτόξευση.
Και η πτώση ακόμη και μίας πυρηνικής βόμβας στο έδαφος των ΗΠΑ, αλλά και οποιασδήποτε άλλης χώρας, είναι μια τέτοια καταστροφή που καθιστά ολόκληρο τον πόλεμο χωρίς νόημα», εκτιμά ο Ρώσος στρατιωτικός αναλυτής, Mikhail Khodarenok.
Με αυτή τη θέση συμφωνεί σχεδόν το σύνολο των στρατιωτικών αναλυτών παγκοσμίως.
Εφιαλτικός υπολογισμός
Ωστόσο, ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο, όταν υπάρχουν συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας, καθίσταται ιδιαίτερα συμφέρουσα η πραγματοποίηση ενός πρώτου πυρηνικού πλήγματος.
Αν μία πλευρά καταφέρει εκ των προτέρων να πλήξει τα όργανα κρατικής διοίκησης, τα κέντρα διοίκησης, τις πυραυλικές βάσεις και τα σιλό, και ξεκινήσει το κυνήγι των υποβρυχίων, τότε μειώνεται σημαντικά ο όγκος του ανταποδοτικού πλήγματος του αντιπάλου και διαταράσσεται ο συντονισμός του.
Σε αυτή την περίπτωση, το αντιπυραυλικό πλήγμα δεν θα χρειαστεί να αναχαιτίσει χιλιάδες, αλλά δεκάδες ή εκατοντάδες πυρηνικές κεφαλές.
Αντίστροφα, εάν μία πλευρά γνωρίζει ότι ο αντίπαλος διαθέτει αντιπυραυλική άμυνα μέσης αποτελεσματικότητας, τότε πρέπει να χτυπήσει πρώτη, διότι το δεύτερο πλήγμα ενδέχεται να μην φτάσει στον στόχο του.
Η απροθυμία να ζήσει κανείς σε έναν κόσμο όπου η πιο ορθολογική στρατηγική για όλους θα ήταν ένα αιφνιδιαστικό πυρηνικό πλήγμα κατά του αντιπάλου, ήταν ακριβώς ο λόγος που τη δεκαετία του 70 υπεγράφη η Συνθήκη για την Αντιπυραυλική Άμυνα, η οποία ουσιαστικά περιόρισε αυτά τα συστήματα (σ.σ. σύμφωνα με τη Συνθήκη, οι ΗΠΑ και η Σοβιετική Ένωση μπορούσαν να διαθέτουν μόνο ένα αντιπυραυλικό σύστημα για την προστασία των πρωτευουσών τους και ένα για προστασία μιας βασικής περιοχής εκτόξευσης διηπειρωτική βαλλιστικών πυραύλων - κάθε σύστημα περιοριζόταν σε 100 αντιπυραυλικά βλήματα).
Θεωρήθηκε τότε ότι είναι πολύ προτιμότερος ένας κόσμος στον οποίο το πρώτο πλήγμα είναι πάντα αδύνατο, λόγω της καταστροφικής ζημιάς που θα προκαλούσαν τα αντίποινα του αντιπάλου.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών