Η Ευρώπη περνά ιστορική δημογραφική καμπή, καθώς για πρώτη φορά από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο οι θάνατοι ξεπερνούν τις γεννήσεις. Σύμφωνα με τη γαλλική στατιστική υπηρεσία INSEE, η εξέλιξη αυτή οφείλεται στη μακροχρόνια πτώση της γονιμότητας και στη γήρανση του πληθυσμού, όχι σε έκτακτη αύξηση της θνησιμότητας
Για πρώτη φορά από το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, στην Ευρώπη πεθαίνουν περισσότεροι άνθρωποι απ’ όσους γεννιούνται!
Αυτό προκύπτει από στοιχεία που δημοσίευσε χθες η γαλλική εθνική στατιστική υπηρεσία INSEE. Η τάση πλέον αφορά ολόκληρη την ήπειρο, συμπεριλαμβανομένων χωρών όπου οι δείκτες γονιμότητας ήταν μέχρι πρότινος σχετικά υψηλοί.
Στην ετήσια δημογραφική της έκθεση, η INSEE ανέφερε ότι το 2025 οι θάνατοι ξεπέρασαν τις γεννήσεις στην Ευρώπη. Τόνισε ότι αυτό δεν οφείλεται σε κάποια εξαιρετική αύξηση της θνησιμότητας, αλλά σε μια διαρκή μείωση των γεννήσεων σε συνδυασμό με τη γήρανση του πληθυσμού.
Στη Γαλλία, για παράδειγμα, το 2025 πέθαναν 651.000 άνθρωποι, ενώ γεννήθηκαν 645.000 παιδιά - διαφορά 6.000. Για πρώτη φορά από το τέλος του Μεγάλου Πολέμου, το φυσικό ισοζύγιο του πληθυσμού έγινε αρνητικό.
«Πρόκειται για μια πολύ λογική δημογραφική εξέλιξη», δήλωσε ο Peter Vanden Houte, επικεφαλής οικονομολόγος της ING Belgium, μιλώντας στο Brussels Signal.
«Από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, με την έλευση του αντισυλληπτικού χαπιού, ο αριθμός των γεννήσεων στην Ευρώπη μειώθηκε απότομα», είπε. «Η μεταπολεμική "έκρηξη γεννήσεων" των δεκαετιών 1950 και 1960 έχει έτσι εξελιχθεί σταδιακά στο μεγαλύτερο τμήμα του πληθυσμού».
Ταυτόχρονα, πρόσθεσε, «ο αριθμός των γυναικών σε αναπαραγωγική ηλικία έχει μειωθεί δομικά», ενώ «τα τελευταία χρόνια παρατηρείται και σημαντική αύξηση της ηλικίας στην οποία οι γυναίκες αποκτούν το πρώτο τους παιδί».
«Όλα αυτά σημαίνουν ότι γεννιούνται λιγότερα παιδιά, ενώ στους μεταπολεμικούς baby boomers αυξάνεται ο αριθμός των θανάτων», ανέφερε ο Vanden Houte.
Μια γηρασμένη ήπειρος
Σύμφωνα με τα στοιχεία της INSEE, η μεταβολή αυτή είναι αποτέλεσμα μακροχρόνιων τάσεων. Ο αριθμός των γεννήσεων μειώνεται σχεδόν συνεχώς από το 2007.
Πέρυσι, οι γεννήσεις έπεσαν στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1918, ενώ οι θάνατοι συνέχισαν να αυξάνονται καθώς οι μεγάλες μεταπολεμικές γενιές έφτασαν σε προχωρημένη ηλικία.
Ο μέσος αριθμός παιδιών ανά γυναίκα έχει επίσης υποχωρήσει σε επίπεδα που δεν είχαν παρατηρηθεί από το 1918, σύμφωνα με την INSEE. Ταυτόχρονα, οι θάνατοι αυξάνονται ακόμη και χωρίς μεγάλες υγειονομικές κρίσεις, καθώς ο πληθυσμός γερνά.
Παρόμοια δημογραφικά μοτίβα καταγράφονται σε ολόκληρη την Ευρώπη, ακόμη και σε περιοχές που θεωρούνταν επί μακρόν πιο ανθεκτικές.
«Δεν είναι μυστικό ότι η ανεπτυγμένη Ευρώπη έχει γεράσει πολύ γρήγορα τα τελευταία 70 χρόνια… αυτό πλέον είναι ορατό σε ολόκληρη την ήπειρο», δήλωσε η Beata Javorcik, επικεφαλής οικονομολόγος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης, μιλώντας σε συνέδριο.
Η γονιμότητα στην Ευρώπη έχει μειωθεί από περίπου πέντε παιδιά ανά γυναίκα πριν από 150 χρόνια σε περίπου δύο σήμερα. Το ίδιο ισχύει, όπως είπε, και για τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ανατολική Ευρώπη, όπου παλαιότερα οι δείκτες ήταν υψηλότεροι, αλλά πλέον βρίσκονται πολύ κάτω από το επίπεδο αναπλήρωσης.
Ως αποτέλεσμα, το εργατικό δυναμικό συρρικνώνεται ταχύτερα από τον συνολικό πληθυσμό, μια τάση που ήδη επιβαρύνει την οικονομική ανάπτυξη. «Οι δημογραφικές τάσεις ήδη μειώνουν την αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ», είπε η Javorcik.
Ο Zsolt Darvas, ανώτερος ερευνητής στο think-tank Bruegel με έδρα τις Βρυξέλλες, επιβεβαίωσε ότι το «πρόβλημα» δεν περιορίζεται πλέον σε συγκεκριμένες περιοχές.
«Παλαιότερα λεγόταν ότι η δημογραφική παρακμή ήταν κυρίως ζήτημα της Νότιας Ευρώπης», ανέφερε. «Αλλά η Ανατολική Ευρώπη βρίσκεται πλέον ακόμη χαμηλότερα - χαμηλότερα ακόμη και από την Ιταλία ή την Ισπανία».
Σύμφωνα με τον Darvas, όλες οι ανεπτυγμένες οικονομίες έχουν πλέον δείκτες γονιμότητας πολύ κάτω από το επίπεδο αναπλήρωσης και κινούνται γύρω στο 1,6 παιδί ανά γυναίκα.
Ακόμη και στη Σκανδιναβία, που συχνά προβάλλεται ως θετικό πρότυπο, οι κοινωνικές πολιτικές μπορούν να μετριάσουν την πτώση αλλά όχι να την αναστρέψουν, πρόσθεσε ο Darvas.
Σε χώρες που εισήγαγαν οικονομική βοήθεια και κίνητρα για τους γονείς τα τελευταία χρόνια, όπως η Ουγγαρία, οι δείκτες γονιμότητας συνεχίζουν να μειώνονται, σημείωσε.
www.bankingnews.gr
Αυτό προκύπτει από στοιχεία που δημοσίευσε χθες η γαλλική εθνική στατιστική υπηρεσία INSEE. Η τάση πλέον αφορά ολόκληρη την ήπειρο, συμπεριλαμβανομένων χωρών όπου οι δείκτες γονιμότητας ήταν μέχρι πρότινος σχετικά υψηλοί.
Στην ετήσια δημογραφική της έκθεση, η INSEE ανέφερε ότι το 2025 οι θάνατοι ξεπέρασαν τις γεννήσεις στην Ευρώπη. Τόνισε ότι αυτό δεν οφείλεται σε κάποια εξαιρετική αύξηση της θνησιμότητας, αλλά σε μια διαρκή μείωση των γεννήσεων σε συνδυασμό με τη γήρανση του πληθυσμού.
Στη Γαλλία, για παράδειγμα, το 2025 πέθαναν 651.000 άνθρωποι, ενώ γεννήθηκαν 645.000 παιδιά - διαφορά 6.000. Για πρώτη φορά από το τέλος του Μεγάλου Πολέμου, το φυσικό ισοζύγιο του πληθυσμού έγινε αρνητικό.
«Πρόκειται για μια πολύ λογική δημογραφική εξέλιξη», δήλωσε ο Peter Vanden Houte, επικεφαλής οικονομολόγος της ING Belgium, μιλώντας στο Brussels Signal.
«Από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, με την έλευση του αντισυλληπτικού χαπιού, ο αριθμός των γεννήσεων στην Ευρώπη μειώθηκε απότομα», είπε. «Η μεταπολεμική "έκρηξη γεννήσεων" των δεκαετιών 1950 και 1960 έχει έτσι εξελιχθεί σταδιακά στο μεγαλύτερο τμήμα του πληθυσμού».
Ταυτόχρονα, πρόσθεσε, «ο αριθμός των γυναικών σε αναπαραγωγική ηλικία έχει μειωθεί δομικά», ενώ «τα τελευταία χρόνια παρατηρείται και σημαντική αύξηση της ηλικίας στην οποία οι γυναίκες αποκτούν το πρώτο τους παιδί».
«Όλα αυτά σημαίνουν ότι γεννιούνται λιγότερα παιδιά, ενώ στους μεταπολεμικούς baby boomers αυξάνεται ο αριθμός των θανάτων», ανέφερε ο Vanden Houte.
Μια γηρασμένη ήπειρος
Σύμφωνα με τα στοιχεία της INSEE, η μεταβολή αυτή είναι αποτέλεσμα μακροχρόνιων τάσεων. Ο αριθμός των γεννήσεων μειώνεται σχεδόν συνεχώς από το 2007.
Πέρυσι, οι γεννήσεις έπεσαν στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1918, ενώ οι θάνατοι συνέχισαν να αυξάνονται καθώς οι μεγάλες μεταπολεμικές γενιές έφτασαν σε προχωρημένη ηλικία.
Ο μέσος αριθμός παιδιών ανά γυναίκα έχει επίσης υποχωρήσει σε επίπεδα που δεν είχαν παρατηρηθεί από το 1918, σύμφωνα με την INSEE. Ταυτόχρονα, οι θάνατοι αυξάνονται ακόμη και χωρίς μεγάλες υγειονομικές κρίσεις, καθώς ο πληθυσμός γερνά.
Παρόμοια δημογραφικά μοτίβα καταγράφονται σε ολόκληρη την Ευρώπη, ακόμη και σε περιοχές που θεωρούνταν επί μακρόν πιο ανθεκτικές.
«Δεν είναι μυστικό ότι η ανεπτυγμένη Ευρώπη έχει γεράσει πολύ γρήγορα τα τελευταία 70 χρόνια… αυτό πλέον είναι ορατό σε ολόκληρη την ήπειρο», δήλωσε η Beata Javorcik, επικεφαλής οικονομολόγος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης, μιλώντας σε συνέδριο.
Η γονιμότητα στην Ευρώπη έχει μειωθεί από περίπου πέντε παιδιά ανά γυναίκα πριν από 150 χρόνια σε περίπου δύο σήμερα. Το ίδιο ισχύει, όπως είπε, και για τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ανατολική Ευρώπη, όπου παλαιότερα οι δείκτες ήταν υψηλότεροι, αλλά πλέον βρίσκονται πολύ κάτω από το επίπεδο αναπλήρωσης.
Ως αποτέλεσμα, το εργατικό δυναμικό συρρικνώνεται ταχύτερα από τον συνολικό πληθυσμό, μια τάση που ήδη επιβαρύνει την οικονομική ανάπτυξη. «Οι δημογραφικές τάσεις ήδη μειώνουν την αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ», είπε η Javorcik.
Ο Zsolt Darvas, ανώτερος ερευνητής στο think-tank Bruegel με έδρα τις Βρυξέλλες, επιβεβαίωσε ότι το «πρόβλημα» δεν περιορίζεται πλέον σε συγκεκριμένες περιοχές.
«Παλαιότερα λεγόταν ότι η δημογραφική παρακμή ήταν κυρίως ζήτημα της Νότιας Ευρώπης», ανέφερε. «Αλλά η Ανατολική Ευρώπη βρίσκεται πλέον ακόμη χαμηλότερα - χαμηλότερα ακόμη και από την Ιταλία ή την Ισπανία».
Σύμφωνα με τον Darvas, όλες οι ανεπτυγμένες οικονομίες έχουν πλέον δείκτες γονιμότητας πολύ κάτω από το επίπεδο αναπλήρωσης και κινούνται γύρω στο 1,6 παιδί ανά γυναίκα.
Ακόμη και στη Σκανδιναβία, που συχνά προβάλλεται ως θετικό πρότυπο, οι κοινωνικές πολιτικές μπορούν να μετριάσουν την πτώση αλλά όχι να την αναστρέψουν, πρόσθεσε ο Darvas.
Σε χώρες που εισήγαγαν οικονομική βοήθεια και κίνητρα για τους γονείς τα τελευταία χρόνια, όπως η Ουγγαρία, οι δείκτες γονιμότητας συνεχίζουν να μειώνονται, σημείωσε.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών