Ο Trump έχει στοχεύσει πρώτα τα καθεστώτα που δεν του αρέσουν…
Δύο από τους πιο στενούς συμμάχους του Πεκίνου έχει στοχεύσει ήδη ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump.
Τον Πρόεδρο της Βενεζουέλας, Nicolás Maduro, και τον Ιρανό Ανώτατο Ηγέτη, Ali Khamenei.
Ο πρώτος βρίσκεται πλέον σε φυλακή της Νέας Υόρκης, έπειτα από την αιφνιδιαστική νυχτερινή επιχείρηση των αμερικανικών ειδικών δυνάμεων στην Καράκας.
Ο δεύτερος σκοτώθηκε σε τολμηρή επιδρομή με βόμβα στο κέντρο της Τεχεράνης, σε κοινή αποστολή των ΗΠΑ με το Ισραήλ.
Η αντίδραση της Κίνας
Η Κίνα αντέδρασε με οργή, καταδικάζοντας την αιχμαλωσία ή τη δολοφονία κυρίαρχου ηγέτη και την προφανή προσπάθεια αλλαγής καθεστώτος από τις ΗΠΑ, ενώ παράλληλα προσέγγισε το Ιράν εκφράζοντας φιλία.
Ωστόσο, το Πεκίνο περιορίστηκε σε παρατηρητή καθώς ο γεωπολιτικός αντίπαλος αναδιατάσσει τους κανόνες εμπλοκής.
Για τον ηγέτη της Κίνας, Xi Jinping, επικρατεί μια σκληρή πραγματιστική προσέγγιση.
Το Ιράν δεν αποτελεί τελική προτεραιότητα, καθώς η σταθερότητα των σχέσεων με τις ΗΠΑ και η επικείμενη σύνοδος με τον Trump στο Πεκίνο παραμένουν στο επίκεντρο.
Παράλληλα, η μετατόπιση της αμερικανικής προσοχής και πόρων μακριά από τον Ινδο-Ειρηνικό ίσως ωφελήσει στρατηγικά το Πεκίνο.
Ο ρόλος του πετρελαίου
Αν και η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου, η στρατηγική σημασία του Ιράν για την Κίνα είναι περιορισμένη.
Η στρατιωτική συνεργασία παραμένει περιορισμένη, ενώ οι ροές εμπορίου και επενδύσεων είναι πιο έντονες με κράτη του Κόλπου, καθώς το Πεκίνο επιδιώκει ισορροπημένες σχέσεις στη Μέση Ανατολή.
Η Κίνα έχει προμηθεύσει χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στο ιρανικό πυραυλικό πρόγραμμα και έχει βοηθήσει στην ανάπτυξη υποδομών εσωτερικής παρακολούθησης, ενώ συνεχίζει να υποστηρίζει ότι το εμπόριο με το Ιράν είναι σύμφωνο με το διεθνές δίκαιο.
Παράλληλα, αποφεύγει άμεση εμπλοκή σε συγκρούσεις εταίρων, παρέχοντας κυρίως ρητορική υποστήριξη, όπως έγινε κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης Ιράν-Ισραήλ και των αμερικανικών αεροπορικών επιδρομών πέρυσι.
Η περιορισμένη υποστήριξη που προσέφερε το Πεκίνο σε δύο μεγάλες στρατιωτικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν θέτει ερωτήματα για την αξιοπιστία του ως σύμμαχου σε κρίση.
Ωστόσο, οι οικονομικοί δεσμοί πιθανότατα θα παραμείνουν, καθώς το Ιράν εξαρτάται από την Κίνα για εξαγωγές και χρηματοδότηση.
Ευκαιρίες
Οι εξελίξεις στο Ιράν προσφέρουν στρατηγικές ευκαιρίες στην Κίνα: η έντονη αμερικανική εμπλοκή στη Μέση Ανατολή αποσπά πόρους και προσοχή από άλλες περιοχές, ενώ ένας παρατεταμένος πόλεμος θα μπορούσε να εξαντλήσει τα αποθέματα όπλων των ΗΠΑ.
Επιπλέον, η Κίνα έχει περιορίσει την εξαγωγή σπάνιων γαιών για στρατιωτική χρήση, δυσκολεύοντας την αναπλήρωση αμερικανικών στρατιωτικών πόρων.
Παρά τις βραχυπρόθεσμες διαταραχές, ειδικά στον ενεργειακό τομέα, η Κίνα φαίνεται ικανή να αντιμετωπίσει την κατάσταση χάρη στα αποθέματα πετρελαίου της, ενώ η εξάρτησή της από το Ιράν περιορίζεται σε περίπου 13% των θαλάσσιων εισαγωγών αργού.
Οι εισαγωγές ιρανικού πετρελαίου γίνονται συχνά μέσω ανεξάρτητων διυλιστηρίων σε παράκτιες περιοχές της Κίνας, χρησιμοποιώντας ενδιάμεσες χώρες για να αποφευχθούν κυρώσεις.
Ωστόσο, η πιθανή διακοπή της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Hormuz παραμένει σοβαρός κίνδυνος, καθώς το Ιράν ελέγχει τη βόρεια πλευρά του σημείου συμφόρησης και προειδοποίησε ότι θα μπορούσε να βάλει «φωτιά» σε πλοία που διέρχονται.
Παρά τις προειδοποιήσεις, οι μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες έχουν ήδη περιορίσει ή αναστείλει τις μεταφορές, ενώ οι ασφαλιστικές εταιρείες ανακάλεσαν συμβάσεις λόγω κινδύνου.
Παράλληλα, η Κίνα διαθέτει περίπου 1,2 δισεκατομμύρια βαρέλια αποθεμάτων αργού πετρελαίου, που καλύπτουν περίπου 115 ημέρες εισαγωγών μέσω θαλάσσης, μειώνοντας τον κίνδυνο άμεσου εφοδιαστικού σοκ.
Η στρατηγική του Πεκίνου επικεντρώνεται στο να παρουσιαστεί ως υπέρμαχος της μη επέμβασης, διαφοροποιώντας την από τις ΗΠΑ, διατηρώντας ευελιξία και περιορίζοντας τις δαπάνες που απαιτούνται για την ασφάλεια των συμμάχων, χωρίς όμως να μπορεί να επηρεάσει αποφασιστικά στρατιωτικά αποτελέσματα σε περίπτωση σοβαρής κρίσης.
Η απραξία της Κίνας μπορεί να ενθαρρύνει τις επικίνδυνες κινήσεις των ΗΠΑ, ενώ παράλληλα προστατεύει την οικονομική και ενεργειακή της ισχύ στην περιοχή.
www.bankingnews.gr
Τον Πρόεδρο της Βενεζουέλας, Nicolás Maduro, και τον Ιρανό Ανώτατο Ηγέτη, Ali Khamenei.
Ο πρώτος βρίσκεται πλέον σε φυλακή της Νέας Υόρκης, έπειτα από την αιφνιδιαστική νυχτερινή επιχείρηση των αμερικανικών ειδικών δυνάμεων στην Καράκας.
Ο δεύτερος σκοτώθηκε σε τολμηρή επιδρομή με βόμβα στο κέντρο της Τεχεράνης, σε κοινή αποστολή των ΗΠΑ με το Ισραήλ.
Η αντίδραση της Κίνας
Η Κίνα αντέδρασε με οργή, καταδικάζοντας την αιχμαλωσία ή τη δολοφονία κυρίαρχου ηγέτη και την προφανή προσπάθεια αλλαγής καθεστώτος από τις ΗΠΑ, ενώ παράλληλα προσέγγισε το Ιράν εκφράζοντας φιλία.
Ωστόσο, το Πεκίνο περιορίστηκε σε παρατηρητή καθώς ο γεωπολιτικός αντίπαλος αναδιατάσσει τους κανόνες εμπλοκής.
Για τον ηγέτη της Κίνας, Xi Jinping, επικρατεί μια σκληρή πραγματιστική προσέγγιση.
Το Ιράν δεν αποτελεί τελική προτεραιότητα, καθώς η σταθερότητα των σχέσεων με τις ΗΠΑ και η επικείμενη σύνοδος με τον Trump στο Πεκίνο παραμένουν στο επίκεντρο.
Παράλληλα, η μετατόπιση της αμερικανικής προσοχής και πόρων μακριά από τον Ινδο-Ειρηνικό ίσως ωφελήσει στρατηγικά το Πεκίνο.
Ο ρόλος του πετρελαίου
Αν και η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου, η στρατηγική σημασία του Ιράν για την Κίνα είναι περιορισμένη.
Η στρατιωτική συνεργασία παραμένει περιορισμένη, ενώ οι ροές εμπορίου και επενδύσεων είναι πιο έντονες με κράτη του Κόλπου, καθώς το Πεκίνο επιδιώκει ισορροπημένες σχέσεις στη Μέση Ανατολή.
Η Κίνα έχει προμηθεύσει χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στο ιρανικό πυραυλικό πρόγραμμα και έχει βοηθήσει στην ανάπτυξη υποδομών εσωτερικής παρακολούθησης, ενώ συνεχίζει να υποστηρίζει ότι το εμπόριο με το Ιράν είναι σύμφωνο με το διεθνές δίκαιο.
Παράλληλα, αποφεύγει άμεση εμπλοκή σε συγκρούσεις εταίρων, παρέχοντας κυρίως ρητορική υποστήριξη, όπως έγινε κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης Ιράν-Ισραήλ και των αμερικανικών αεροπορικών επιδρομών πέρυσι.
Η περιορισμένη υποστήριξη που προσέφερε το Πεκίνο σε δύο μεγάλες στρατιωτικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν θέτει ερωτήματα για την αξιοπιστία του ως σύμμαχου σε κρίση.
Ωστόσο, οι οικονομικοί δεσμοί πιθανότατα θα παραμείνουν, καθώς το Ιράν εξαρτάται από την Κίνα για εξαγωγές και χρηματοδότηση.
Ευκαιρίες
Οι εξελίξεις στο Ιράν προσφέρουν στρατηγικές ευκαιρίες στην Κίνα: η έντονη αμερικανική εμπλοκή στη Μέση Ανατολή αποσπά πόρους και προσοχή από άλλες περιοχές, ενώ ένας παρατεταμένος πόλεμος θα μπορούσε να εξαντλήσει τα αποθέματα όπλων των ΗΠΑ.
Επιπλέον, η Κίνα έχει περιορίσει την εξαγωγή σπάνιων γαιών για στρατιωτική χρήση, δυσκολεύοντας την αναπλήρωση αμερικανικών στρατιωτικών πόρων.
Παρά τις βραχυπρόθεσμες διαταραχές, ειδικά στον ενεργειακό τομέα, η Κίνα φαίνεται ικανή να αντιμετωπίσει την κατάσταση χάρη στα αποθέματα πετρελαίου της, ενώ η εξάρτησή της από το Ιράν περιορίζεται σε περίπου 13% των θαλάσσιων εισαγωγών αργού.
Οι εισαγωγές ιρανικού πετρελαίου γίνονται συχνά μέσω ανεξάρτητων διυλιστηρίων σε παράκτιες περιοχές της Κίνας, χρησιμοποιώντας ενδιάμεσες χώρες για να αποφευχθούν κυρώσεις.
Ωστόσο, η πιθανή διακοπή της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Hormuz παραμένει σοβαρός κίνδυνος, καθώς το Ιράν ελέγχει τη βόρεια πλευρά του σημείου συμφόρησης και προειδοποίησε ότι θα μπορούσε να βάλει «φωτιά» σε πλοία που διέρχονται.
Παρά τις προειδοποιήσεις, οι μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες έχουν ήδη περιορίσει ή αναστείλει τις μεταφορές, ενώ οι ασφαλιστικές εταιρείες ανακάλεσαν συμβάσεις λόγω κινδύνου.
Παράλληλα, η Κίνα διαθέτει περίπου 1,2 δισεκατομμύρια βαρέλια αποθεμάτων αργού πετρελαίου, που καλύπτουν περίπου 115 ημέρες εισαγωγών μέσω θαλάσσης, μειώνοντας τον κίνδυνο άμεσου εφοδιαστικού σοκ.
Η στρατηγική του Πεκίνου επικεντρώνεται στο να παρουσιαστεί ως υπέρμαχος της μη επέμβασης, διαφοροποιώντας την από τις ΗΠΑ, διατηρώντας ευελιξία και περιορίζοντας τις δαπάνες που απαιτούνται για την ασφάλεια των συμμάχων, χωρίς όμως να μπορεί να επηρεάσει αποφασιστικά στρατιωτικά αποτελέσματα σε περίπτωση σοβαρής κρίσης.
Η απραξία της Κίνας μπορεί να ενθαρρύνει τις επικίνδυνες κινήσεις των ΗΠΑ, ενώ παράλληλα προστατεύει την οικονομική και ενεργειακή της ισχύ στην περιοχή.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών