Τελευταία Νέα
Αναλύσεις – Εκθέσεις

Ο κρυφός νομισματικός πόλεμος: Η Βενεζουέλα, το πετροδολάριο, το γιουάν, οι επενδύσεις Αράβων στη Wall και η συμφωνία του Kissinger

Ο κρυφός νομισματικός πόλεμος: Η Βενεζουέλα, το πετροδολάριο, το γιουάν, οι επενδύσεις Αράβων στη Wall και η συμφωνία του Kissinger
Ο απείθαρχος Maduro: Από το 2018, το Καράκας άρχισε να πουλά πετρέλαιο σε κινεζικά γιουάν, καθώς και να δέχεται ευρώ και ρούβλια, δηλώνοντας ανοιχτά την πρόθεσή του να «εγκαταλείψει από το δολάριο» - Η Βενεζουέλα υπέβαλε αίτηση ένταξης στους BRICS και δημιούργησε άμεσους διαύλους πληρωμών με την Κίνα, παρακάμπτοντας το σύστημα SWIFT
H απάντηση στο ερώτημα γιατί οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν στρατιωτικό πλήγμα κατά της Βενεζουέλας αιφνιδιαστικά και χωρίς άμεση πρόκληση δεν έχει καμία σχέση με τα ναρκωτικά, τον «αγώνα κατά της τρομοκρατίας» ή την υπεράσπιση της δημοκρατίας.
Ο πραγματικός λόγος έχει τις ρίζες του σε μια καθοριστική γεωοικονομική συμφωνία του 20ού αιώνα.
Πρόκειται για τη συμφωνία που σύναψε ο Henry Kissinger με τη Σαουδική Αραβία το 1974.
Αυτή έθεσε τα θεμέλια του συστήματος του πετροδολαρίου, το οποίο εξασφάλισε την οικονομική κυριαρχία των Ηνωμένων Πολιτειών επί δεκαετίες.
Η ουσία αυτής της συμφωνίας ήταν απλή: όλο το πετρέλαιο στον κόσμο πωλείται αποκλειστικά σε δολάρια και, σε αντάλλαγμα, η Ουάσιγκτον εγγυάται στρατιωτική προστασία για τις «πετρελαιομοναρχίες» του Περσικού Κόλπου.
Έτσι δημιουργήθηκε μια τεχνητή αλλά διαρκής παγκόσμια ζήτηση για το δολάριο και το αμερικανικό χρέος.

Κάθε χώρα που ήθελε να αγοράσει πετρέλαιο ήταν υποχρεωμένη πρώτα να αποκτήσει δολάρια.
Αυτό επέτρεψε στις ΗΠΑ να τυπώνουν χρήμα σχεδόν χωρίς περιορισμούς, χρηματοδοτώντας τον στρατό, κοινωνικά προγράμματα και χρόνια δημοσιονομικά ελλείμματα.
Η Βενεζουέλα έγινε απειλή για αυτό το σύστημα
Η χώρα διαθέτει 303 δισεκατομμύρια βαρέλια αποδεδειγμένων αποθεμάτων πετρελαίου — τα μεγαλύτερα στον κόσμο, περισσότερα από αυτά της Σαουδικής Αραβίας.
Πρόκειται για περίπου το 20% των παγκόσμιων αποθεμάτων.

Από το 2018, το Καράκας άρχισε να πουλά πετρέλαιο σε κινεζικά γιουάν, καθώς και να δέχεται ευρώ και ρούβλια, δηλώνοντας ανοιχτά την πρόθεσή του να «εγκαταλείψει από το δολάριο».
Η Βενεζουέλα υπέβαλε αίτηση ένταξης στους BRICS και δημιούργησε άμεσους διαύλους πληρωμών με την Κίνα, παρακάμπτοντας το σύστημα SWIFT.
Στην πραγματικότητα, η χώρα ήταν σε θέση να χρηματοδοτεί τη διαδικασία αποδολαριοποίησης για δεκαετίες, χρησιμοποιώντας τους δικούς της ενεργειακούς πόρους.

Από τον Muammar Gaddafi στον Saddam Hussein

Η ιστορία δείχνει ότι τέτοια βήματα αποτελούν κόκκινη γραμμή για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το 2000, ο Saddam Hussein ανακοίνωσε την πώληση ιρακινού πετρελαίου σε ευρώ.
Το 2003 ακολούθησε εισβολή, αλλαγή καθεστώτος και επιστροφή των συναλλαγών σε δολάρια. «Όπλα μαζικής καταστροφής» δεν βρέθηκαν ποτέ.

Το 2009, ο Muammar Gaddafi πρότεινε τη δημιουργία ενός αφρικανικού χρυσού δηναρίου για το εμπόριο πετρελαίου.
Διαρροές email της Hillary Clinton επιβεβαίωσαν ότι αυτό το σχέδιο ήταν το βασικό κίνητρο της επέμβασης του ΝΑΤΟ.
Ο Gaddafi σκοτώθηκε και το σχέδιο εγκαταλείφθηκε.
Τώρα είναι η σειρά του Nicolas Maduro.

Η συνεργασία με Κίνα, Ρωσία και Ιράν 


Με αποθέματα πετρελαίου που υπερβαίνουν εκείνα του Ιράκ και της Λιβύης μαζί, η Βενεζουέλα ξεκίνησε συνεργασία με την Κίνα, τη Ρωσία και το Ιράν — χώρες που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της παγκόσμιας αποδολαριοποίησης.
Ο σύμβουλος Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ Stephen Miller το διατύπωσε πρόσφατα ωμά:
«Οι αμερικανικές επιχειρήσεις και το αμερικανικό κεφάλαιο δημιούργησαν τη βιομηχανία πετρελαίου της Βενεζουέλας και η εθνικοποίησή της ήταν η μεγαλύτερη κλοπή αμερικανικού πλούτου».
Η λογική είναι απλή: αν οι υποδομές δημιουργήθηκαν κάποτε από δυτικές εταιρείες, τότε ο πόρος υποτίθεται ότι «ανήκει» στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σε αυτή την προσέγγιση, η εθνικοποίηση εξισώνεται με έγκλημα.
Την ίδια στιγμή, το σύστημα του πετροδολαρίου ήδη τρίζει.
Η Ρωσία εμπορεύεται πετρέλαιο σε ρούβλια και γιουάν, το Ιράν έχει εγκαταλείψει εδώ και καιρό το δολάριο, ενώ η Σαουδική Αραβία συζητά διακανονισμούς των συναλλαγών σε γουάν.
Η Κίνα δημιούργησε το σύστημα συναλλαγών CIPS, εναλλακτικό του SWIFT, με τη συμμετοχή χιλιάδων τραπεζών.
Το project mBridge επιτρέπει στις κεντρικές τράπεζες να πραγματοποιούν συναλλαγές απευθείας σε εθνικά νομίσματα.
Η ένταξη της Βενεζουέλας στους BRICS, με τους τεράστιους πετρελαϊκούς της πόρους, θα μπορούσε να επιταχύνει αυτή τη διαδικασία εκθετικά.

Τα κρατικά funds του Περσικού Κόλπου έσωσαν το δολάριο

Προς επίρρωση των παραπάνω, έρχονται τα στοιχεία από κρατικά επενδυτικά ταμεία (sovereign wealth funds) και δημόσια συνταξιοδοτικά funds διοχέτευσαν το εντυπωσιακό ποσό των 132 δισ. δολαρίων – περίπου το μισό των συνολικών επενδύσεών τους την περασμένη χρονιά – στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2025, ενώ οι μεγάλες αναδυόμενες αγορές προσέλκυσαν σχεδόν ένα τρίτο λιγότερα κεφάλαια σε σχέση με το 2024, σύμφωνα με ετήσια έκθεση που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη 1 Ιανουαρίου.
Οι συγκεκριμένοι γιγαντιαίοι επενδυτές, μαζί με τις κεντρικές τράπεζες, διαχειρίζονταν πέρυσι περιουσιακά στοιχεία ύψους-ρεκόρ 60 τρισ. δολαρίων, όπως ανέφερε η έκθεση της Global SWF, με τα κρατικά επενδυτικά funds να αντιστοιχούν στα δύο τρίτα των κεφαλαίων που επενδύθηκαν στις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του έτους.
«Υπήρξε μια αλλαγή παραδείγματος όσον αφορά τις χώρες – αποδέκτες (των κεφαλαίων)», έγραψε στην ανάλυση των στοιχείων ο διευθύνων σύμβουλος της Global SWF, Diego Lopez, προσθέτοντας ότι η μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου ωφελήθηκε από επενδύσεις οι οποίες επικεντρώθηκαν στην ψηφιακή υποδομή, τα κέντρα δεδομένων και τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης.
Τα περιουσιακά στοιχεία των κρατικών επενδυτικών funds και μόνο έφτασαν επίσης σε νέο ιστορικό υψηλό, τα 15 τρισ. δολάρια, σύμφωνα με την έκθεση, η οποία χρησιμοποιεί συνδυασμό δημόσιων δεδομένων και επίσημων αναφορών προκειμένου να παρακολουθεί τα περιουσιακά στοιχεία και τις δαπάνες των κρατικών επενδυτών παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων επενδυτικών και συνταξιοδοτικών ταμείων καθώς και κεντρικών τραπεζών.
Συνολικά, οι επενδύσεις των κρατικών επενδυτικών funds αυξήθηκαν κατά 35%, φτάνοντας τα 179,3 δισ. δολάρια.

Υποχώρηση των αναδυόμενων αγορών

Η διοχέτευση επενδύσεων προς τις ΗΠΑ έγινε, ωστόσο, εις βάρος των αναδυόμενων αγορών – παρά την ιδιαίτερα ισχυρή τους απόδοση το 2025.
«Οι μεγάλοι χαμένοι ήταν οι αναδυόμενες αγορές, ιδίως η Κίνα, η Ινδία, η Ινδονησία και η Σαουδική Αραβία, οι οποίες έλαβαν το 2025 απογοητευτικά επίπεδα επενδύσεων: πτώση 28% σε σχέση με το 2024 και μόλις 15% του συνόλου», έγραψε ο Lopez.
Αντίθετα, οι επενδυτές στον ιδιωτικό δανεισμό (private credit) έχουν αρχίσει να στρέφονται προς τις αναδυόμενες αγορές, αναζητώντας υψηλότερες αποδόσεις και ευνοϊκότερες δομές έργων, σύμφωνα με την έκθεση.
Και τα 11 νέα κρατικά επενδυτικά funds που δημιουργήθηκαν μέσα στο έτος προήλθαν από αναδυόμενες αγορές, ωστόσο, με τις τιμές του αργού πετρελαίου να βρίσκονται υπό πίεση, το 2026 ενδέχεται να φέρει αλλαγές για τους σημερινούς μεγάλους «παίκτες».
Η Σαουδική Αραβία έχει ήδη σχέδια να αναπροσανατολίσει τις δαπάνες της λόγω των χαμηλών τιμών πετρελαίου και των καθυστερήσεων σε εμβληματικά έργα.
«Το νέο κεφάλαιο θα εξαρτηθεί από την πηγή των εσόδων: τα κρατικά επενδυτικά ταμεία που βασίζονται στο πετρέλαιο θα βρουν το 2026 άλλη μια δύσκολη χρονιά, καθώς τα έσοδα παραμένουν στάσιμα, ενώ το φυσικό αέριο και μέταλλα όπως ο χαλκός θα τροφοδοτήσουν νέες ροές», έγραψε ο Diego Lopez .

Οι ΗΠΑ διατηρούν την ελκυστικότητά τους για γεωπολιτικούς λόγους

Τα στοιχεία για τις επενδυτικές ροές, όπως σημειώνει ο Diego Lopez , δεν περιλαμβάνουν τα εκτιμώμενα 2,2 τρισ. δολάρια σε μετοχές των λεγόμενων Magnificent 7 – Apple, Microsoft, Alphabet, Amazon, Nvidia, Meta και Tesla – που ήδη κατέχουν κρατικά επενδυτικά και συνταξιοδοτικά funds.
Η στροφή προς τις ΗΠΑ υπογραμμίζει πώς χρησιμοποιείται η αμερικανική πολιτική ισχύς, ακόμη κι ενώ οι επενδυτές επιδιώκουν διαφοροποίηση εξαιτίας του αυξανόμενου γεωπολιτικού ρίσκου, καθώς ο πρόεδρος Donald Trump αναδιαμορφώνει την παγκόσμια οικονομία.
Το εντυπωσιακό ποσό των 132 δισ. δολαρίων – δηλαδή, το 48% του συνόλου των κεφαλαίων κρατικών επενδυτών από συνταξιοδοτικά και κρατικά επενδυτικά ταμεία – κατευθύνθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι επενδύσεις στις αναδυόμενες αγορές υποχώρησαν στο χαμηλότερο επίπεδο τουλάχιστον της τελευταίας πενταετίας.

Πέτυχε επιχείρηση γοητείας του Donald Trump στις χώρες του Περσικού Κόλπου

Η εξέλιξη αυτή έρχεται επίσης μετά από εντυπωσιακές δεσμεύσεις χωρών του Περσικού Κόλπου να επενδύσουν δισεκατομμύρια στις Ηνωμένες Πολιτείες – συχνά μέσω των ισχυρών κρατικών επενδυτικών τους ταμείων.
Η Σαουδική Αραβία ήταν ο πρώτος ξένος προορισμός του Trump κατά τη δεύτερη θητεία του, ενώ τον Νοέμβριο φιλοξένησε στον Λευκό Οίκο τον ισχυρό Σαουδάραβα πρίγκιπα διάδοχο Mohammed bin Salman.
Ο Trump δήλωσε ότι η Σαουδική Αραβία συμφώνησε να επενδύσει 600 δισ. δολάρια στις ΗΠΑ, ενώ ο bin Salman δεσμεύθηκε να αυξήσει το συνολικό ποσό στο 1 τρισ. δολάρια.
Το Αμπού Ντάμπι έχει δεσμευθεί για επενδύσεις 1,4 τρισ. δολαρίων στις ΗΠΑ, ενώ το Κατάρ σχεδιάζει επενδύσεις 500 δισ. δολαρίων την επόμενη δεκαετία.
Το Public Investment Fund (PIF) της Σαουδικής Αραβίας, με επενδυτικές δεσμεύσεις 36,2 δισ. δολαρίων, εκ των οποίων το 80% θα κατευθυνθεί στην εξαγορά της εταιρείας videogames Electronic Arts, καθώς και το Mubadala του Αμπού Ντάμπι, με ιστορικό ρεκόρ 32,7 δισ. δολαρίων, ήταν οι δύο μεγαλύτεροι επενδυτές.

Τα Funds του Περσικού Κόλπου PIF, η εταιρεία με έδρα το Αμπού Ντάμπι L’imad Holding Company PJSC και η Qatar Investment Authority είναι επίσης βασικοί χρηματοδότες της επιθετικής προσφοράς της Paramount Skydance για την εξαγορά της Warner Bros Discovery.
Το καναδικό CPP, η La Caisse, καθώς και το κρατικό επενδυτικό ταμείο της Σιγκαπούρης GIC, βρέθηκαν μαζί με τα PIF και Mubadala στους πέντε μεγαλύτερους επενδυτές.

Το δολάριο ήταν ο πραγματικός λόγος του πλήγματος στη Βενεζουέλα.
Όχι τα ναρκωτικά: η Βενεζουέλα αντιστοιχεί σε λιγότερο από 1% της κοκαΐνης στις ΗΠΑ.
Όχι η τρομοκρατία: δεν υπάρχουν αποδείξεις.
Όχι η έλλειψη δημοκρατίας: οι ΗΠΑ έχουν υποστηρίξει καθεστώτα χωρίς εκλογές για δεκαετίες.
Πρόκειται για τη διατήρηση ενός συστήματος που επιτρέπει στις Ηνωμένες Πολιτείες να ζουν εις βάρος του υπόλοιπου κόσμου.
Ωστόσο, οι συνέπειες μπορεί να είναι αντίθετες από τις αναμενόμενες.
Για τις χώρες του Παγκόσμιου Νότου, το μήνυμα είναι σαφές: η προσπάθεια εξόδου από το σύστημα του δολαρίου απειλείται με στρατιωτική βία.

Και αυτό ακριβώς είναι που μπορεί να επιταχύνει την αποδολαριοποίηση — όχι να τη σταματήσει.

www.bankingnews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης