Τελευταία Νέα
Διεθνή

«Ο πόλεμος άλλαξε» στον Περσικό: Παγίδα δεκαετιών για ΗΠΑ και Ιράν – Trump: Τα πάμε πολύ καλά, σοκ IRGC σε Μπαχρέιν, Κουβέιτ

«Ο πόλεμος άλλαξε» στον Περσικό: Παγίδα δεκαετιών για ΗΠΑ και Ιράν – Trump: Τα πάμε πολύ καλά, σοκ IRGC σε Μπαχρέιν, Κουβέιτ
Οι Ιρανοί έπληξαν την αεροπορική βάση των ΗΠΑ Ali al-Salem στο Κουβέιτ, συναγερμός και στο Μπαχρέιν - Για επίθεση με πυρομαχικά ακριβείας στο νησί Qeshm έκαναν λόγο οι Αμερικάνοι
(upd2) Με τους Αμερικανούς να εξαπολύουν επιθέσεις με «πυρομαχικά ακριβείας» στο νησί Qeshm και με τους Ιρανούς να απαντούν με αεροπορικές επιδρομές με drones στην αμερικανική αεροπορική βάση Ali al-Salem στο Κουβέιτ και με νέα πλήγματα στο Μπαχρέιν, ο πόλεμος στον Περσικό φαίνεται πως τουλάχιστον προς το παρόν έχει… «παγώσει», αναδεικνύοντας το αδιέξοδο στο οποίο έχουν περιέλθει οι δύο πλευρές.
Οι εκατέρωθεν επιθέσεις δεν κλιμακώνουν τη σύγκρουση αλλά διατηρούν μια κατάσταση «ούτε πολέμου είτε ειρήνης», την οποία ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, ayatollah Mojtaba Khamenei είχε ζητήσει από τους Ιρανούς αξιωματούχους να τερματίσουν…
Από την πλευρά του ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump μπορεί να υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ τα πάνε πολύ καλά στο Ιράν, ότι δεν βιάζονται να τερματίσουν τον πόλεμο και ότι δεν χρειάζονται μια συμφωνία με την Τεχεράνη, αλλά είναι προφανές πως τα χρονικά του περιθώρια για το τι θα κάνει τελικά στον Περσικό στενεύουν…
Άλλωστε ο ίδιος είναι αυτός που στέλνει μια σειρά από αντιφατικά μηνύματα υποστηρίζοντας ότι αν και «ο πόλεμος έχει ουσιαστικά τελειώσει από στρατιωτική άποψη», δεν θα δίσταζε να «εξαφανίσει» το Ιράν σε περίπτωση που αποτύγχανε η διπλωματία…
Μέσα σε αυτό το εξαιρετικά θολό και συγκεχυμένο σκηνικό, αναλυτές υποστηρίζουν ότι παρά τις επιθυμίες της Ουάσινγκτον και της Τεχεράνης, η σύγκρουση στον Περσικό έχει αλλάξει και μετατρέπεται σε έναν ακόμα «παγωμένο πόλεμο»…

Τι επιδιώκουν οι δύο πλευρές;

Παρατηρητές εκτιμούν ότι τα αντιφατικά μηνύματα του Trump, σε συνδυασμό με τις επικριτικές δηλώσεις του Vance για τον πόλεμο, υποδηλώνουν διαφωνίες στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, με τουλάχιστον ορισμένα μέλη της κυβέρνησης να εμφανίζονται περισσότερο διατεθειμένα να αφήσουν τη σύγκρουση ανεπίλυτη.
Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει τη διατήρηση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών και τη συνέχιση των κυρώσεων κατά του Ιράν.
Και τα δύο αποτελούν «κόκκινες γραμμές» για την Τεχεράνη, η οποία έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι δεν πρόκειται να ανοίξει ξανά τα Στενά του Hormuz ούτε να επαναλάβει τις ειρηνευτικές συνομιλίες εάν δεν αρθούν αυτά τα μέτρα, μεταξύ άλλων απαιτήσεών της.
Στις 9 Νοεμβρίου, ο πρόεδρος Masoud Pezeshkian δήλωσε ότι ο ανώτατος ηγέτης Mojtaba Khamenei είχε δώσει εντολή στους αξιωματούχους να τερματίσουν την κατάσταση «ούτε πολέμου ούτε ειρήνης», προσθέτοντας ότι το Ιράν είναι έτοιμο να διαπραγματευτεί, αλλά δεν πρόκειται να υποκύψει σε εξαναγκασμούς, ενώ ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και επικεφαλής διαπραγματευτής της χώρας, Mohammad Bagher Ghalibaf, είχε υποστηρίξει ότι «η μπάλα βρίσκεται πλέον στο γήπεδο των Αμερικανών», οι οποίοι καλούνται είτε να αποδεχθούν τους όρους της Τεχεράνης για την επανέναρξη των συνομιλιών είτε να συνεχίσουν τον πόλεμο.
12_47.png
«Παγωμένη σύγκρουση»;

Πρόκειται για μια κατάσταση που κατά πολλούς αναλυτές, παραπέμπει σε μια «παγωμένη σύγκρουση».
Ο όρος αυτός περιγράφει γενικά μια σύγκρουση στην οποία οι μεγάλης κλίμακας εχθροπραξίες έχουν σταματήσει ή έχουν περιοριστεί σημαντικά, χωρίς όμως να έχει επιτευχθεί ειρηνευτική συμφωνία ή πολιτική διευθέτηση.
Τα ζητήματα που προκάλεσαν τον πόλεμο παραμένουν ανεπίλυτα.
Οι γραμμές του μετώπου ή η ισορροπία ελέγχου παγιώνονται τότε σε μια εκ των πραγμάτων κατάσταση.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι ΗΠΑ συνεχίζουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, ενώ το Ιράν επιτίθεται σε πλοία στα Στενά του Hormuz που, σύμφωνα με την Τεχεράνη, δεν έχουν λάβει άδεια διέλευσης ή εκτοξεύει πυραύλους εναντίον αμερικανικών στόχων σε γειτονικές χώρες.
Οι δύο πλευρές διατηρούν τις δυνάμεις τους στις θέσεις τους, συχνά χωρισμένες από μια γραμμή κατάπαυσης του πυρός ή μια ουδέτερη ζώνη.
Ενδέχεται να συμφωνήσουν σε ανακωχή ή σε διαδοχικές εκεχειρίες χωρίς να τερματίσουν επίσημα τις εχθροπραξίες, όπως συνέβη με το μνημόνιο κατανόησης που υπογράφηκε τον περασμένο Ιούνιο στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν.
Η εκεχειρία κατέρρευσε κυρίως λόγω διαφωνιών σχετικά με τον έλεγχο των Στενών του Hormuz και η Ουάσινγκτον επέβαλε εκ νέου τον ναυτικό αποκλεισμό στις 14 Ιουλίου.

Συμβαίνει από τον Ιούλιο

«Από διπλωματική άποψη, βρισκόμαστε ήδη σε αυτή την κατάσταση από τον Ιούλιο, όταν κατέρρευσε το μνημόνιο του Ιουνίου», δήλωσε στο Al Jazeera ο Muhanad Seloom, επίκουρος καθηγητής σπουδών ασφάλειας στο Doha Institute for Graduate Studies.
Ωστόσο, πρόσθεσε ότι ο χαρακτηρισμός «παγωμένη» ωραιοποιεί μια σύγκρουση που περιλαμβάνει αμερικανικό αποκλεισμό, περισσότερες από μία επιθέσεις ημερησίως εναντίον της ναυσιπλοΐας στην περιοχή του Hormuz και εκατέρωθεν στρατιωτικά πλήγματα.
Σύμφωνα με την εταιρεία πληροφοριών εμπορίου Kpler, μόλις πέντε πλοία μεταφοράς εμπορευμάτων διέσχισαν τα Στενά στις 7 Νοεμβρίου και κανένα την επόμενη ημέρα, παρά τους αμερικανικούς ισχυρισμούς ότι παρέχεται συνοδεία σε πλοία κατά τη διέλευσή τους.
«Ο πόλεμος έχει αλλάξει μορφή, από αεροπορική εκστρατεία σε πολιορκία», δήλωσε ο Seloom, προσθέτοντας ότι «οι πολιορκίες τελειώνουν όταν η πολιορκημένη πλευρά είτε καταρρεύσει είτε καταφέρει να σπάσει τον αποκλεισμό».
021216-N-5319A-003 - Central Command AOR - Her Majesty's Australian Ship  HMAS DARWIN (F 04), USS PAUL HAMILTON (DDG 60), USS FLETCHER (DD 992), HMAS ANZAC (F 150), and Her Majesty's Ship HMS CARDIFF (D 108) conducting (MIO) Maritime Interdiction Operations in the Arabian Gulf take time to cruise in formation for a photography exercise.  The fore mentioned ships are in the Central Command AOR in support of Operation Enduring Freedom and in accordance with Security Council resolutions.  Official U.S. Navy Photograph by: Photographers Mate First Class PH1 Brien Aho; Fleet Combat Camera, AtlanticFor Official Use Only  (FOUO) NOT CLEARED FOR PUBLIC RELEASE by CDR. Jeff Alderson, COMUSNAVCENT/ 5TH Fleet PAO.
Επιδρομές ΗΠΑ με όπλα ακριβείας

Αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη πραγματοποίησαν την Τρίτη 17/11 νέες επιδρομές, χρησιμοποιώντας «πυρομαχικά ακριβείας» για να πλήξουν εγκατάσταση εκτόξευσης ιρανικών πυραύλων στο νησί Qeshm, σύμφωνα με Αμερικανό στρατιωτικό αξιωματούχο.
Το πλήγμα «αποτελούσε απάντηση στην επιθετικότητα των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) εναντίον αμερικανικού προσωπικού και στρατιωτικών μέσων», δήλωσε ο αξιωματούχος, επισημαίνοντας ότι η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) παραμένει «σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής και πλήρως προετοιμασμένη να προστατεύσει τους Αμερικανούς σε ολόκληρη την περιοχή».
Ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι περιοχή στα περίχωρα πόλης του νησιού Qeshm έγινε στόχος «εχθρικής επίθεσης», με τον κυβερνήτης της περιοχής να επισημαίνει ότι το πλήγμα δεν προκάλεσε ζημιές σε κρίσιμες υποδομές, εμπορικές εγκαταστάσεις ή κατοικημένες περιοχές.
Οι επιδρομές της Τρίτης φαίνεται να είναι παρόμοιες με άλλες που πραγματοποιήθηκαν τις τελευταίες εβδομάδες στην περιοχή των Στενών του Hormuz, τις οποίες Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν επίσης χαρακτηρίσει αμυντικού χαρακτήρα, και δεν φαίνεται να σηματοδοτούν σημαντική κλιμάκωση των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Στρατός Ιράν: Στόχος η αεροπορική βάση Ali al-Salem στο Κουβέιτ – Επίθεση και σε Μπαχρέιν

Ο στρατός του Ιράν ανακοίνωσε ότι εξαπέλυσε επίθεση με drones εναντίον της αεροπορικής βάσης Ali al-Salem στο Κουβέιτ, σύμφωνα με το επίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA.
Σε ανακοίνωσή του, ο ιρανικός στρατός ανέφερε ότι στόχος της επίθεσης ήταν αμερικανικές εγκαταστάσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραυλικών συστημάτων που βρίσκονται στη βάση.
Νωρίτερα, οι ένοπλες δυνάμεις του Κουβέιτ είχαν ανακοινώσει ότι τα συστήματα αεράμυνας της χώρας αντιμετώπιζαν επιθέσεις από εχθρικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, χωρίς να δώσουν περισσότερες λεπτομέρειες.
Σειρήνες ήχησαν και στο γειτονικό Μπαχρέιν, με τον στρατό της χώρας να ανακοινώνει ότι αναχαίτισε «σειρά ιρανικών αεροπορικών επιθέσεων» τις πρώτες πρωινές ώρες της Τετάρτης 18/11.
Το Μπαχρέιν έχει δεχθεί επανειλημμένες ιρανικές επιθέσεις την τελευταία εβδομάδα.
Οι ένοπλες δυνάμεις του βασιλείου κατηγόρησαν την Ισλαμική Δημοκρατία για τις επιθέσεις, δηλώνοντας ότι «το Ιράν συνεχίζει τη συστηματική εχθρική του τακτική μέσω εγκληματικών επιθέσεων που στοχεύουν το Βασίλειο του Μπαχρέιν».
1222_2.png
Ποιες είναι οι επιλογές του Trump

Για τον Trump, μια σοβαρή στρατιωτική κλιμάκωση ενέχει αυτή τη στιγμή σημαντικούς πολιτικούς κινδύνους.
Τον Οκτώβριο, δημοσκόπηση του Chicago Council on Global Affairs έδειξε ότι σχεδόν το 70% των Αμερικανών θεωρούσε πως ο πόλεμος δεν άξιζε να διεξαχθεί.
Οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν επίσης σταθερά έντονη αντίθεση στην αποστολή χερσαίων δυνάμεων στο Ιράν.
Μετά τη συντριπτική ήττα στις ενδιάμεσες εκλογές, ο Vance υποστήριξε ότι όποιος θεωρεί πως ο πόλεμος άξιζε «να χαθεί η Γερουσία για τα επόμενα έξι χρόνια» θα πρέπει να το υποστηρίξει ανοιχτά.
«Με τη στήριξη στον πόλεμο να βρίσκεται στο 31% και τον έλεγχο του Κογκρέσου να έχει χαθεί, μια χερσαία επιχείρηση είναι σχεδόν αδύνατο να δικαιολογηθεί πολιτικά», δήλωσε ο Seloom.
Ωστόσο, και ο τερματισμός του πολέμου με τους σημερινούς όρους δεν αποτελεί ελκυστική επιλογή για τις ΗΠΑ.
Η άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, ο οποίος έχει σχεδιαστεί για να εμποδίσει τις εξαγωγές πετρελαίου και να αποδυναμώσει περαιτέρω την οικονομία του Ιράν, σε συνδυασμό με τη διατήρηση του αμφισβητούμενου ιρανικού ελέγχου στα Στενά του Hormuz, θα άφηνε τον Trump χωρίς απτό αποτέλεσμα έπειτα από οκτώ μήνες πολέμου.
Μάλιστα, η κατάσταση θα μπορούσε να θεωρηθεί ακόμη χειρότερη, δεδομένου ότι πριν από την έναρξη του πολέμου τα Στενά ήταν ελεύθερα προσβάσιμα σε όλα τα πλοία.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Associated Press, ο Trump έχει παραδεχθεί ότι η αποχώρηση των ΗΠΑ με την υφιστάμενη ιρανική κυβέρνηση να παραμένει στην εξουσία θα ισοδυναμούσε με «ήττα».

Φοβούνται νέο Ιράκ ή Αφγανιστάν

«Κατά ειρωνικό τρόπο, δεν υπάρχει στρατιωτική λύση που να μην περιλαμβάνει χερσαίες δυνάμεις», δήλωσε ο Tallha Abdulrazaq, ερευνητής στο Ινστιτούτο Στρατηγικής και Ασφάλειας του University of Exeter.
Ο Trump εμφανίζεται απρόθυμος να δεσμεύσει χερσαίες δυνάμεις, ενώ η αμερικανική κοινή γνώμη «φοβάται την επανάληψη ενός ακόμη Ιράκ ή Αφγανιστάν».
Ως αποτέλεσμα, σύμφωνα με τον Abdulrazaq, «η σύγκρουση θα παραταθεί, καθώς καμία πλευρά δεν είναι διατεθειμένη να υποχωρήσει από τις διαπραγματευτικές της θέσεις».
Ο Abdulrazaq εκτιμά ότι ο Trump επιδιώκει μια συμφωνία πολύ ευρύτερη από την πυρηνική συμφωνία του 2015 με το Ιράν, η οποία είχε συναφθεί επί προεδρίας Barack Obama και είναι γνωστή ως Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (JCPOA).
Βάσει εκείνης της συμφωνίας, το Ιράν είχε δεσμευτεί να περιορίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου και να δέχεται τακτικές επιθεωρήσεις.
Ωστόσο, ο Trump απέσυρε τις ΗΠΑ από τη συμφωνία κατά την πρώτη προεδρική του θητεία.
«Απλώς δεν διαθέτει κανένα πολιτικό περιθώριο να αποδεχθεί μια παρόμοια συμφωνία, ενώ οι Ιρανοί δεν έχουν καμία διάθεση να του προσφέρουν ούτε καν αυτούς τους όρους», δήλωσε ο Abdulrazaq.
Αυτό αφήνει τον Trump «ανάμεσα στη Σκύλλα και τη Χάρυβδη», πρόσθεσε.
2221_3.png
Είτε αποφασιστική στρατιωτική νίκη είτε deal με μη ευνοϊκούς όρους

Ο Trump πρέπει είτε να επιδιώξει μια αποφασιστική στρατιωτική νίκη είτε να αποδεχθεί λιγότερο ευνοϊκούς όρους.
Διαφορετικά, η σύγκρουση «θα παραμείνει παγωμένη, με περιστασιακές ανταποδοτικές επιθέσεις και από τις δύο πλευρές».
Ο Abdulrazaq εκτίμησε επίσης ότι οποιαδήποτε σοβαρή κλιμάκωση του πολέμου με πρωτοβουλία των ΗΠΑ θα εκδηλωνόταν πιθανότατα μέσα στους επόμενους δύο μήνες, προτού το αμερικανικό Κογκρέσο περάσει επισήμως υπό τον έλεγχο των Δημοκρατικών.
Αυτό προσφέρει στον Trump «ένα στενό παράθυρο ευκαιρίας», σύμφωνα με τον Abdulrazaq, ιδιαίτερα καθώς τρεις ομάδες κρούσης αμερικανικών αεροπλανοφόρων αναμένεται να παραμείνουν στην περιοχή έως τον Δεκέμβριο.
Μετά από αυτό το χρονικό διάστημα, ο Abdulrazaq εκτιμά ότι ο Λευκός Οίκος θα προτιμούσε μια κατάσταση «ούτε πολέμου ούτε ειρήνης».
Κατά την άποψή του, η Ουάσινγκτον θεωρεί, «ορθώς», ότι οι ΗΠΑ μπορούν να αντέξουν μεγαλύτερη οικονομική πίεση από το Ιράν, ωστόσο η πολιορκία στα Στενά του Hormuz και γύρω από αυτά θα μπορεί να συνεχιστεί μόνο όσο το κόστος παραμένει σχετικά περιορισμένο.
«Αμερικανικές απώλειες, μια κρίση στα Στενά του Hormuz που θα εκτόξευε ξανά τις τιμές των καυσίμων ή πληροφορίες ότι η Τεχεράνη μετακινεί τα 440 κιλά ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού που διαθέτει θα μπορούσαν, το καθένα ξεχωριστά, να τερματίσουν αυτή την κατάσταση», δήλωσε.
2111111_3.png

Ποιοι είναι οι υπολογισμοί της Τεχεράνης

Το Ιράν βρίσκεται επίσης σε δύσκολη θέση.
Έχει θέσει επτά όρους για την επίσημη κατάπαυση του πυρός, την επαναλειτουργία των Στενών και την επανέναρξη των ειρηνευτικών συνομιλιών.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, η χαλάρωση των κυρώσεων, η αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων και ο τερματισμός των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένων των ισραηλινών επιχειρήσεων στον Λίβανο και των επιθέσεων κατά των συμμάχων του Ιράν στην Υεμένη και το Ιράκ.
Ο Ghalibaf έχει δηλώσει ότι, υπό αυτές τις προϋποθέσεις, τα Στενά του Hormuz θα μπορούσαν να ανοίξουν ξανά, αλλά «δεν θα επιστρέψουν ποτέ» στο προηγούμενο καθεστώς ελεύθερης διέλευσης χωρίς τέλη.
Ωστόσο, η ιρανική οικονομία βρίσκεται υπό σοβαρή πίεση εξαιτίας του ναυτικού αποκλεισμού, των κυρώσεων που ισχύουν εδώ και δεκαετίες και της νέας οικονομικής εκστρατείας των ΗΠΑ εναντίον χωρών και οργανισμών που συναλλάσσονται με την Τεχεράνη μετά την έναρξη του πολέμου.
Η επίσημη στατιστική υπηρεσία του Ιράν ανακοίνωσε ότι η οικονομία συρρικνώθηκε κατά 10,1% σε ετήσια βάση μεταξύ Μαρτίου και Ιουνίου.
Η κεντρική τράπεζα κατέγραψε ετήσιο πληθωρισμό 83,8% τον Σεπτέμβριο, ενώ το ιρανικό ριάλ έχει επανειλημμένα υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.
4433333_3.png
Όχι σε συμφωνία με όρους ΗΠΑ

«Η βασική μη στρατιωτική επιλογή της Τεχεράνης είναι η διπλωματική προσέγγιση μέσω περιφερειακών διαμεσολαβητών, όπως το Κατάρ», δήλωσε ο Abdulrazaq.
«Ωστόσο, το Ιράν δεν είναι διατεθειμένο να συνάψει συμφωνία με τους όρους των ΗΠΑ.
Επομένως, η οικονομική πίεση θα δημιουργεί ολοένα και πιο απελπιστικές συνθήκες τις οποίες θα πρέπει να αντιμετωπίσει το καθεστώς».
Πρόσθεσε ότι το Ιράν «προσπαθεί να αντέξει την πίεση των αμερικανικών κυρώσεων ενισχύοντας την εξάρτησή του από τις κινεζικές αγορές πετρελαίου, αλλά η προσπάθεια αυτή παρεμποδίζεται από τον ναυτικό αποκλεισμό».
«Η μόνη καλή κίνηση για την Τεχεράνη είναι μια κίνηση που θα μπορεί να αρνηθεί επισήμως, μέσω διαύλων επικοινωνίας των υπηρεσιών ασφαλείας», δήλωσε ο Seloom.
«Η λύση μέσω Κατάρ θα επέτρεπε την επιστροφή των επιθεωρητών στις εγκαταστάσεις που έχουν βομβαρδιστεί, με αντάλλαγμα την άρση του αποκλεισμού».
«Η εναλλακτική είναι η «επιλογή Sadat», ένας περιορισμένος πόλεμος με στόχο την εξαναγκαστική έναρξη διαπραγματεύσεων, όπως συνέβη όταν η Αίγυπτος έσπασε το δικό της αδιέξοδο «ούτε πολέμου ούτε ειρήνης» το 1973», πρόσθεσε.
«Το Ιράν μπορεί να αποφασίσει μονομερώς να κλιμακώσει τη σύγκρουση, προκειμένου να σπάσει τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό και τις κυρώσεις, προκαλώντας παγκόσμιο οικονομικό κόστος μέσω επιθέσεων εναντίον των αραβικών πετρελαιοπαραγωγών χωρών του Κόλπου», δήλωσε.
Μια τέτοια εξέλιξη, πρόσθεσε, θα μπορούσε να «εντείνει τη διεθνή και εσωτερική πολιτική πίεση στην κυβέρνηση Trump, ώστε να υποχωρήσει και να συνάψει μια συμφωνία ευνοϊκή για το Ιράν».
Women cross a street under a huge banner showing hands firmly holding Iranian flags as a sign of patriotism, as one of them flashes the victory sign, in Tehran, Iran, Wednesday, Jan. 14, 2026. (AP Photo/Vahid Salemi)
Τι λέει η Ιστορία

Προηγούμενες παγωμένες συγκρούσεις δείχνουν ότι τέτοια αδιέξοδα μπορούν να διαρκέσουν δεκαετίες.
Ένα παράδειγμα είναι η Κορεατική Χερσόνησος.
Ο Πόλεμος της Κορέας τερματίστηκε με ανακωχή τον Ιούλιο του 1953, αλλά δεν ακολούθησε ποτέ συνθήκη ειρήνης.
Περισσότερα από 70 χρόνια αργότερα, οι δύο Κορέες εξακολουθούν τυπικά να βρίσκονται σε εμπόλεμη κατάσταση, χωρισμένες από μια ισχυρά οχυρωμένη αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη.
Η ανατολική Ουκρανία αποτελεί ένα πιο πρόσφατο και λιγότερο σταθερό παράδειγμα.
Μετά την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία το 2014, ξέσπασαν συγκρούσεις στην περιοχή του Donbass, στην ανατολική Ουκρανία, μεταξύ ουκρανικών δυνάμεων και αυτονομιστών που υποστηρίζονταν από τη Ρωσία.
Οι συμφωνίες του Μινσκ οδήγησαν σε εκεχειρίες, αλλά όχι σε οριστική διευθέτηση.
Για σχεδόν οκτώ χρόνια, η γραμμή του μετώπου παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητη, παρότι οι βομβαρδισμοί συνεχίζονταν.
Αυτή η κατάσταση τερματίστηκε τον Φεβρουάριο του 2022, όταν η Ρωσία εξαπέλυσε την πλήρους κλίμακας εισβολή της στην Ουκρανία.
Το Nagorno Karabakh δείχνει πώς μια παγωμένη σύγκρουση μπορεί να αναζωπυρωθεί όταν μεταβάλλεται η ισορροπία δυνάμεων.
Η εκεχειρία του 1994 μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν διατηρήθηκε για ένα τέταρτο του αιώνα.
Στη συνέχεια, το στρατιωτικά ισχυρότερο Αζερμπαϊτζάν επανέλαβε τον πόλεμο το 2020 και το 2023 ανέκτησε πλήρως τον έλεγχο της αμφισβητούμενης περιοχής.

Ο Πόλεμος των Δεξαμενόπλοιων»

Ωστόσο, αναλυτές υποστηρίζουν ότι οι συγκρούσεις που σχετίζονται με εδαφικές διαφορές, όπως εκείνες στην Κορέα και μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, δεν αποτελούν ιδιαίτερα κατάλληλα παραδείγματα για τον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν.
Ο Seloom εκτιμά ότι η πιο κοντινή ιστορική αναλογία είναι το Ιράκ κατά την περίοδο 1991-2003: «Ένα καθεστώς που επέζησε από έναν πόλεμο και στη συνέχεια από 12 χρόνια εμπάργκο και περιοδικών στρατιωτικών πληγμάτων, εκ των οποίων τα τέσσερα χωρίς επιθεωρητές».
Ο Abdulrazaq παραπέμπει αντίθετα στην ιστορία του ίδιου του Ιράν και συγκεκριμένα στον πόλεμο Ιράν-Ιράκ της δεκαετίας του 1980, όταν κάθε πλευρά προσπαθούσε να πλήξει τις εξαγωγές πετρελαίου της άλλης.
Ο λεγόμενος «Πόλεμος των Δεξαμενόπλοιων» χαρακτηρίστηκε από επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων και πυραυλικά πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, στο πλαίσιο μιας εκστρατείας οικονομικής φθοράς.
222221111.png
Δύσκολο να διατηρηθεί η «παγωμένη σύγκρουση»

Οι περισσότερες παγωμένες συγκρούσεις περιστρέφονται γύρω από αμφισβητούμενα εδάφη και μια σταθερή γραμμή αντιπαράθεσης.
Η σύγκρουση ΗΠΑ-Ιράν, αντίθετα, εκτείνεται σε διεθνείς θαλάσσιες οδούς, καθεστώτα κυρώσεων και ενεργειακές αγορές.
Ο Seloom υποστηρίζει ότι η σύγκριση με το Ιράκ παύει να ισχύει στην περίπτωση των Στενών του Hormuz.
«Ο περιορισμός του Saddam βασιζόταν στο ιρακινό έδαφος, ενώ ο σημερινός αποκλεισμός αφορά μια θαλάσσια οδό από την οποία, πριν από τον πόλεμο, περνούσε περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου», δήλωσε, αναφερόμενος στον πρώην ηγέτη του Ιράκ, Saddam Hussein.
Αυτό καθιστά δυσκολότερη τη διατήρηση μιας σταθερής παγωμένης σύγκρουσης.
Κάθε επίθεση εναντίον δεξαμενόπλοιου ενέχει τον κίνδυνο ευρύτερης κλιμάκωσης.

Ο ρόλος της παγκόσμιας οικονομίας

Ένας παγωμένος πόλεμος στην περιοχή θα μπορούσε να μοιάζει λιγότερο με την σχετικά ήρεμη αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη της Κορέας και περισσότερο με το Donbass της Ουκρανίας πριν από το 2022.
Ο Abdulrazaq εκτιμά ότι η παγκόσμια οικονομία δεν μπορεί να απορροφά επ' αόριστον τις επιπτώσεις μιας παγωμένης σύγκρουσης γύρω από ένα τόσο κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα, ενώ η διαφοροποίηση των εμπορικών διαδρομών απαιτεί χρόνο και χρήμα.
Και οι δύο πλευρές, σύμφωνα με τον ίδιο, βρίσκονται αντιμέτωπες με οικονομική πίεση χρόνου, με τρόπο που δεν ίσχυσε ποτέ στον ίδιο βαθμό για τη Νότια και τη Βόρεια Κορέα, ούτε για την Ουκρανία και τη Ρωσία.
Τα κράτη του Κόλπου, οι ναυτιλιακές εταιρείες και οι εισαγωγείς ενέργειας είναι όλοι εκτεθειμένοι στις επιπτώσεις της σύγκρουσης, γεγονός που δίνει σε διαμεσολαβητές όπως το Κατάρ και το Πακιστάν ισχυρό κίνητρο να συμβάλουν στην άρση του αδιεξόδου.
Προς το παρόν, τόσο η Ουάσινγκτον όσο και η Τεχεράνη επιμένουν ότι ο χρόνος λειτουργεί υπέρ τους.
Ωστόσο, η ιστορία δείχνει ότι οι παγωμένες συγκρούσεις συχνά διαρκούν περισσότερο από την παραμονή στην εξουσία των ηγετών που επέτρεψαν την παγίωσή τους.

www.bankingnews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης