Κόλαση στη Μαύρη Θάλασσα: Οι επιθέσεις απειλούν τη νέα συμφωνία για τα σιτηρά, ο ρόλος της Τουρκίας

Η Ρωσία και η Ουκρανία πρέπει να λάβουν «άμεσα συγκεκριμένα μέτρα για τη διασφάλιση της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας» στη Μαύρη Θάλασσα, ανακοίνωσε το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας στις 4 Αυγούστου, μετά τη δεύτερη επίθεση μέσα σε έναν μήνα εναντίον τουρκικού πλοίου στην περιοχή.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου, τα πολιτικά πλοία της Τουρκίας Yashar και Nadezhda έγιναν στόχος επιθέσεων με drones το βράδυ της 3ης Αυγούστου, «μετά την αναχώρησή τους από το λιμάνι του Νοβοροσίσκ».
Όπως μετέδωσαν τουρκικά μέσα ενημέρωσης, το πλοίο μετέφερε φρέσκα φρούτα και λαχανικά προς τη Ρωσία.
Παράλληλα, οι επιθέσεις σε λιμάνια της νότιας Ουκρανίας αλλά και σε πλοία που κατευθύνονται προς την περιοχή έχουν γίνει συχνότερες, σύμφωνα με τις τακτικές ανακοινώσεις του ρωσικού υπουργείου Άμυνας, το οποίο υποστηρίζει ότι τα πλοία αυτά μετέφεραν στρατιωτικό φορτίο.

Η σκιά μιας νέας κρίσης στη Μαύρη Θάλασσα

Από τον Ιούλιο του 2022 έως τον Ιούλιο του 2023, κατά την πρώτη φάση των εχθροπραξιών μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, βρισκόταν σε ισχύ η Πρωτοβουλία για τα Σιτηρά της Μαύρης Θάλασσας, η οποία είχε επιτευχθεί με τη διαμεσολάβηση της Τουρκίας.
Με βάση τη συμφωνία, το Κίεβο δεσμευόταν για την απρόσκοπτη εξαγωγή αγροτικών προϊόντων από ουκρανικά λιμάνια μέσω της Μαύρης Θάλασσας, υπό τις εγγυήσεις της Ρωσίας και μετά από ελέγχους των ρωσικών αρχών.
Από την πλευρά της, η Μόσχα είχε δεσμευτεί να επιδιώξει την άρση των δυτικών περιορισμών στις εξαγωγές τροφίμων.
Η συμφωνία για τα σιτηρά, η οποία οργανώθηκε υπό την αιγίδα της Τουρκίας, δεν επηρέασε μόνο τα συμφέροντα της Άγκυρας, αλλά και ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, δήλωσε στην εφημερίδα Vedomosti η Alina Vernigora, ερευνήτρια στο Κέντρο Μελετών Στρατηγικού Σχεδιασμού του Ινστιτούτου Παγκόσμιας Οικονομίας και Διεθνών Σχέσεων της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών.

Η Τουρκία ως μοναδικός διαμεσολαβητής

Σύμφωνα με την Alina Vernigora, η Τουρκία είχε αναλάβει τότε τον ρόλο του διαμεσολαβητή επειδή διατηρούσε σχέσεις συνεργασίας τόσο με τη Ρωσία όσο και με την Ουκρανία, ένα πλεονέκτημα που δεν διέθεταν άλλες χώρες.
«Ως εκ τούτου, το ζήτημα μιας μελλοντικής “διαμεσολάβησης” και ενός “νέου πλαισίου” για τη συμφωνία σχετικά με τη ναυσιπλοΐα στη Μαύρη Θάλασσα μπορεί να τεθεί μόνο όταν το θέμα αφορά όχι μόνο τα συμφέροντα της Τουρκίας, αλλά και ενός μεγαλύτερου αριθμού περιφερειακών παικτών που επιθυμούν να διατηρήσουν ουδέτερη στάση, κάτι που σαφώς δεν συμβαίνει σήμερα», τόνισε.
Η ίδια υπογράμμισε ότι η Άγκυρα κάνει ό,τι μπορεί για να διατηρήσει την ουδετερότητά της και για τον λόγο αυτό είναι διατεθειμένη να προσφέρει εγγυήσεις μόνο μετά την επίτευξη εκεχειρίας.

«Δεν υπάρχει πιθανότητα νέας συμφωνίας»

Ο Nikolay Silayev, κορυφαίος ερευνητής στο Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων της Μόσχας (MGIMO), εμφανίστηκε πιο απαισιόδοξος, εκτιμώντας ότι δεν υπάρχουν πιθανότητες για νέα συμφωνία εγγυήσεων σχετικά με τη ναυσιπλοΐα στη Μαύρη Θάλασσα.
«Δεν θα υπάρξει νέα συμφωνία για τα σιτηρά. Ως εκ τούτου, το ρωσικό υπουργείο Μεταφορών θα βοηθήσει τους εξαγωγείς να αναπτύξουν λύσεις εφοδιαστικής μέσω άλλων θαλάσσιων λεκανών και εναλλακτικών διαδρομών», ανέφερε ο ειδικός.
Οι νέες επιθέσεις σε πλοία και λιμενικές υποδομές επαναφέρουν έτσι τον φόβο μιας βαθύτερης κρίσης στη Μαύρη Θάλασσα, με άμεσες επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο τροφίμων, στις ενεργειακές ροές και στη στρατηγική ισορροπία μεταξύ Ρωσίας, Ουκρανίας και Τουρκίας.

www.bankingnews.gr