Η αιφνιδιαστική αναβολή του ταξιδιού του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Vance στην Ελβετία φέρνει στο προσκήνιο τα σοβαρά εμπόδια που εξακολουθούν να απειλούν τη συμφωνία αποκλιμάκωσης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Παρά την υπογραφή της συμφωνίας από τον Donald Trump και τον Ιρανό πρόεδρο Masoud Pezeshkian, η πλέον κρίσιμη εκκρεμότητα παραμένει ανοιχτή: τι θα συμβεί με τα περίπου 440 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου που εξακολουθεί να διαθέτει το Ιράν;
Η κυβέρνηση Trump έχει ήδη προχωρήσει σε σημαντικές παραχωρήσεις, αίροντας τον ναυτικό αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών και χαλαρώνοντας βασικές κυρώσεις στον ενεργειακό τομέα. Ωστόσο, το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης εξακολουθεί να αποτελεί το μεγαλύτερο αγκάθι στις διαπραγματεύσεις.
Η αναβολή της επίσκεψης Βανς θεωρείται από πολλούς αναλυτές ένδειξη ότι οι συνομιλίες βρίσκονται σε πιο δύσκολο σημείο από ό,τι αρχικά είχε παρουσιαστεί. Την ίδια στιγμή, η ιρανική ηγεσία εμφανίζεται αποφασισμένη να μην εγκαταλείψει εύκολα το βασικότερο διαπραγματευτικό της πλεονέκτημα.
Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Khamenei, αν και ενέκρινε τη συμφωνία, ξεκαθάρισε ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να αποδεχθεί άκριτα τις αμερικανικές θέσεις. Παράλληλα, ο επικεφαλής διαπραγματευτής Mohammad Bagher Ghalibaf προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε παραβίαση της συμφωνίας θα προκαλέσει «αποφασιστική απάντηση».
Το πρόβλημα για την Ουάσιγκτον είναι ότι οι επιλογές της εμφανίζονται περιορισμένες. Η στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν είχε σημαντικό κόστος για τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, ενώ η αναπλήρωση κρίσιμων αποθεμάτων πυραύλων και συστημάτων αεράμυνας εκτιμάται ότι θα απαιτήσει αρκετά χρόνια.
Ο ίδιος ο Trump έχει παραδεχθεί ότι μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση θα μπορούσε να οδηγήσει σε κλείσιμο των Στενών του Hormuz, προκαλώντας σοβαρές αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και νέα άνοδο στις τιμές του πετρελαίου.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, τα 440 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου μετατρέπονται σε ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί για την Τεχεράνη. Εάν το Ιράν αρνηθεί να τα παραδώσει, να τα αραιώσει ή να τα καταστρέψει, η κυβέρνηση Trump ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με ένα δύσκολο δίλημμα: είτε να αποδεχθεί έναν συμβιβασμό που θα διατηρεί μέρος των ιρανικών πυρηνικών δυνατοτήτων είτε να ρισκάρει μια νέα επικίνδυνη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Οι επόμενες εβδομάδες αναμένεται να είναι καθοριστικές, καθώς το 60ήμερο παράθυρο διαπραγματεύσεων που προβλέπει η συμφωνία ίσως κρίνει όχι μόνο το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, αλλά και τη συνολική σταθερότητα της ευρύτερης περιοχής.
Σχόλια αναγνωστών