Πόσο έχει πληγώσει ο πόλεμος με το Ιράν την αμερικανική οικονομία;
Η αμερικανική οικονομία δείχνει να βρίσκεται υπό πίεση και η αίσθηση ανησυχίας εντείνεται όσο ο πόλεμος με το Iran παρατείνεται.
Οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν εκτοξευθεί στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τεσσάρων ετών, αναζωπυρώνοντας τον πληθωρισμό και «ροκανίζοντας» τις αυξήσεις μισθών που είχαν καταγράψει οι Αμερικανοί εργαζόμενοι το τελευταίο έτος.
Παράλληλα, η καταναλωτική εμπιστοσύνη βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, καθώς οι πολίτες αισθάνονται ότι το κόστος ζωής έχει ξεφύγει από κάθε έλεγχο.
Ωστόσο, η οικονομία των ΗΠΑ παραμένει μια γιγαντιαία μηχανή αξίας 31 τρισ. δολαρίων. Και παρά τη δυσαρέσκεια των καταναλωτών και την πίεση στα νοικοκυριά, ο πόλεμος μέχρι στιγμής δεν έχει προκαλέσει ουσιαστικό πλήγμα ούτε στην κατανάλωση ούτε στην αγορά εργασίας.
Οι οικονομολόγοι, πάντως, προειδοποιούν ότι οι πραγματικοί κίνδυνοι ίσως βρίσκονται μπροστά, ειδικά όσο τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά και η ενεργειακή κρίση συνεχίζεται.
Η ανάπτυξη παραμένει ανθεκτική
Ο βασικότερος δείκτης της οικονομίας, το ΑΕΠ, εξακολουθεί να εμφανίζει σταθερή ανάπτυξη. Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία αφορούν κυρίως το πρώτο τρίμηνο του έτους, όταν ο πόλεμος με το Ιράν είχε επηρεάσει μόνο έναν μήνα της οικονομικής δραστηριότητας.
Αυτό σημαίνει ότι οι πραγματικές συνέπειες της κρίσης ενδέχεται να αποτυπωθούν με καθυστέρηση στους επόμενους δείκτες.
Η αγορά εργασίας άντεξε το πρώτο σοκ
Η απασχόληση συνέχισε να αυξάνεται σταθερά τους δύο πρώτους μήνες της σύγκρουσης, ενώ η ανεργία παρέμεινε σε χαμηλά επίπεδα.
Μάλιστα, τον Μάρτιο καταγράφηκε η ισχυρότερη αύξηση θέσεων εργασίας των τελευταίων δύο ετών, αιφνιδιάζοντας θετικά τους οικονομολόγους.
Παρόλα αυτά, αρκετοί αναλυτές σημειώνουν ότι η αγορά εργασίας αρχίζει να επιβραδύνεται και ότι μέρος των πρόσφατων θετικών στοιχείων οφείλεται σε προσωρινούς παράγοντες, όπως η επανεκκίνηση κρατικών υπηρεσιών μετά από shutdown και η λήξη μεγάλων απεργιών.
Οι Αμερικανοί συνεχίζουν να ξοδεύουν
Οι λιανικές πωλήσεις αυξήθηκαν έντονα τον Μάρτιο, κυρίως λόγω της εκτίναξης στις τιμές καυσίμων, ενώ τον Απρίλιο η εικόνα σταθεροποιήθηκε.
Ακόμη όμως και αν αφαιρεθεί η επίδραση της βενζίνης, οι καταναλωτές εξακολουθούν να ξοδεύουν περισσότερα από όσα ανέμενε η αγορά.
Είναι χαρακτηριστικό ότι τον Απρίλιο ο λεγόμενος «δείκτης ελέγχου» — που εξαιρεί ευμετάβλητες κατηγορίες όπως τα καύσιμα — κατέγραψε αύξηση σχεδόν 0,5%, δείχνοντας ότι η κατανάλωση παραμένει ανθεκτική παρά την ενεργειακή πίεση.
Ο πληθωρισμός επιστρέφει δυναμικά
Εκεί όπου αρχίζουν να εμφανίζονται σοβαρά προβλήματα είναι ο πληθωρισμός.
Τον Απρίλιο ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ σκαρφάλωσε στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών ετών, κυρίως λόγω της εκτόξευσης στις τιμές ενέργειας.
Ωστόσο, οι ανατιμήσεις πλέον επεκτείνονται σε ολόκληρη την οικονομία. Οι τιμές τροφίμων αυξήθηκαν κατά 3,2% σε ετήσια βάση, ενώ τα αεροπορικά εισιτήρια εκτινάχθηκαν κατά 20,7%.
Οι πολίτες αισθάνονται οικονομική ασφυξία
Οι Αμερικανοί εξακολουθούν να κουβαλούν το σοκ της μεγαλύτερης πληθωριστικής κρίσης των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών.
Παρότι ο πληθωρισμός απέχει πλέον από τα ακραία επίπεδα του 2022, η ψυχολογία των καταναλωτών παραμένει εξαιρετικά αρνητική.
Για πολλούς πολίτες εξακολουθεί να μοιάζει παράλογο να πληρώνουν 15 δολάρια για ένα απλό σάντουιτς, ακόμη κι αν οι μισθοί τους είχαν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια ταχύτερα από τον πληθωρισμό.
Ο πληθωρισμός «έφαγε» τις αυξήσεις μισθών
Τον τελευταίο μήνα σημειώθηκε μια κρίσιμη ανατροπή: ο πληθωρισμός αυξήθηκε ταχύτερα από τους μισθούς.
Με απλά λόγια, για πρώτη φορά από το 2023, οι αυξήσεις αποδοχών των Αμερικανών εξανεμίστηκαν από την άνοδο των τιμών.
Αυτό σημαίνει ότι τα νοικοκυριά αναγκάζονται να χρησιμοποιούν περισσότερες αποταμιεύσεις ή να αυξάνουν τον δανεισμό τους για να αγοράσουν τα ίδια αγαθά που αγόραζαν πριν από έναν χρόνο.
Η πίεση είναι ιδιαίτερα έντονη για τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, ενώ οι πιο εύποροι Αμερικανοί εξακολουθούν να βλέπουν τις αποδοχές τους να αυξάνονται σημαντικά ταχύτερα από τον πληθωρισμό.
Σύμφωνα με το Bank of America Institute, οι αυξήσεις μισθών των υψηλότερων εισοδημάτων κάλυψαν έως και 17 φορές την αύξηση στο κόστος καυσίμων, ενώ τα χαμηλότερα εισοδήματα μετά βίας μπόρεσαν να απορροφήσουν μόνο τις αυξήσεις στη βενζίνη.
Οι αγορές ομολόγων εκπέμπουν προειδοποιητικά σήματα
Παρά το γεγονός ότι οι μετοχές στηρίζονται από την έκρηξη επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη και τα ισχυρά εταιρικά κέρδη, οι αγορές ομολόγων αρχίζουν να ανησυχούν έντονα για τον πληθωρισμό.
Οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων έχουν αυξηθεί σημαντικά, με το 10ετές αμερικανικό ομόλογο να φτάνει στα υψηλότερα επίπεδα άνω του ενός έτους.
Η εξέλιξη αυτή μπορεί να οδηγήσει ακόμη υψηλότερα τα επιτόκια στεγαστικών δανείων, παγώνοντας περαιτέρω την αγορά ακινήτων και καθιστώντας το «Αμερικανικό Όνειρο» όλο και πιο απρόσιτο για εκατομμύρια πολίτες.
Η πραγματική δοκιμασία ίσως τώρα ξεκινά
Μέχρι στιγμής, η οικονομία των ΗΠΑ δείχνει αξιοσημείωτη αντοχή απέναντι στον πόλεμο με το Ιράν. Όμως οι πληθωριστικές πιέσεις, το ενεργειακό κόστος και η επιδείνωση της ψυχολογίας των καταναλωτών δημιουργούν ένα εύθραυστο περιβάλλον.
Αν η κρίση στη Μέση Ανατολή παραταθεί και οι ενεργειακές ροές δεν αποκατασταθούν σύντομα, η αμερικανική οικονομία ενδέχεται να περάσει από τη φάση της ανθεκτικότητας στη φάση της πραγματικής δοκιμασίας.
www.bankingnews.gr
Οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν εκτοξευθεί στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τεσσάρων ετών, αναζωπυρώνοντας τον πληθωρισμό και «ροκανίζοντας» τις αυξήσεις μισθών που είχαν καταγράψει οι Αμερικανοί εργαζόμενοι το τελευταίο έτος.
Παράλληλα, η καταναλωτική εμπιστοσύνη βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, καθώς οι πολίτες αισθάνονται ότι το κόστος ζωής έχει ξεφύγει από κάθε έλεγχο.
Ωστόσο, η οικονομία των ΗΠΑ παραμένει μια γιγαντιαία μηχανή αξίας 31 τρισ. δολαρίων. Και παρά τη δυσαρέσκεια των καταναλωτών και την πίεση στα νοικοκυριά, ο πόλεμος μέχρι στιγμής δεν έχει προκαλέσει ουσιαστικό πλήγμα ούτε στην κατανάλωση ούτε στην αγορά εργασίας.
Οι οικονομολόγοι, πάντως, προειδοποιούν ότι οι πραγματικοί κίνδυνοι ίσως βρίσκονται μπροστά, ειδικά όσο τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά και η ενεργειακή κρίση συνεχίζεται.
Η ανάπτυξη παραμένει ανθεκτική
Ο βασικότερος δείκτης της οικονομίας, το ΑΕΠ, εξακολουθεί να εμφανίζει σταθερή ανάπτυξη. Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία αφορούν κυρίως το πρώτο τρίμηνο του έτους, όταν ο πόλεμος με το Ιράν είχε επηρεάσει μόνο έναν μήνα της οικονομικής δραστηριότητας.
Αυτό σημαίνει ότι οι πραγματικές συνέπειες της κρίσης ενδέχεται να αποτυπωθούν με καθυστέρηση στους επόμενους δείκτες.
Η αγορά εργασίας άντεξε το πρώτο σοκ
Η απασχόληση συνέχισε να αυξάνεται σταθερά τους δύο πρώτους μήνες της σύγκρουσης, ενώ η ανεργία παρέμεινε σε χαμηλά επίπεδα.
Μάλιστα, τον Μάρτιο καταγράφηκε η ισχυρότερη αύξηση θέσεων εργασίας των τελευταίων δύο ετών, αιφνιδιάζοντας θετικά τους οικονομολόγους.
Παρόλα αυτά, αρκετοί αναλυτές σημειώνουν ότι η αγορά εργασίας αρχίζει να επιβραδύνεται και ότι μέρος των πρόσφατων θετικών στοιχείων οφείλεται σε προσωρινούς παράγοντες, όπως η επανεκκίνηση κρατικών υπηρεσιών μετά από shutdown και η λήξη μεγάλων απεργιών.
Οι Αμερικανοί συνεχίζουν να ξοδεύουν
Οι λιανικές πωλήσεις αυξήθηκαν έντονα τον Μάρτιο, κυρίως λόγω της εκτίναξης στις τιμές καυσίμων, ενώ τον Απρίλιο η εικόνα σταθεροποιήθηκε.
Ακόμη όμως και αν αφαιρεθεί η επίδραση της βενζίνης, οι καταναλωτές εξακολουθούν να ξοδεύουν περισσότερα από όσα ανέμενε η αγορά.
Είναι χαρακτηριστικό ότι τον Απρίλιο ο λεγόμενος «δείκτης ελέγχου» — που εξαιρεί ευμετάβλητες κατηγορίες όπως τα καύσιμα — κατέγραψε αύξηση σχεδόν 0,5%, δείχνοντας ότι η κατανάλωση παραμένει ανθεκτική παρά την ενεργειακή πίεση.
Ο πληθωρισμός επιστρέφει δυναμικά
Εκεί όπου αρχίζουν να εμφανίζονται σοβαρά προβλήματα είναι ο πληθωρισμός.
Τον Απρίλιο ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ σκαρφάλωσε στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών ετών, κυρίως λόγω της εκτόξευσης στις τιμές ενέργειας.
Ωστόσο, οι ανατιμήσεις πλέον επεκτείνονται σε ολόκληρη την οικονομία. Οι τιμές τροφίμων αυξήθηκαν κατά 3,2% σε ετήσια βάση, ενώ τα αεροπορικά εισιτήρια εκτινάχθηκαν κατά 20,7%.
Οι πολίτες αισθάνονται οικονομική ασφυξία
Οι Αμερικανοί εξακολουθούν να κουβαλούν το σοκ της μεγαλύτερης πληθωριστικής κρίσης των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών.
Παρότι ο πληθωρισμός απέχει πλέον από τα ακραία επίπεδα του 2022, η ψυχολογία των καταναλωτών παραμένει εξαιρετικά αρνητική.
Για πολλούς πολίτες εξακολουθεί να μοιάζει παράλογο να πληρώνουν 15 δολάρια για ένα απλό σάντουιτς, ακόμη κι αν οι μισθοί τους είχαν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια ταχύτερα από τον πληθωρισμό.
Ο πληθωρισμός «έφαγε» τις αυξήσεις μισθών
Τον τελευταίο μήνα σημειώθηκε μια κρίσιμη ανατροπή: ο πληθωρισμός αυξήθηκε ταχύτερα από τους μισθούς.
Με απλά λόγια, για πρώτη φορά από το 2023, οι αυξήσεις αποδοχών των Αμερικανών εξανεμίστηκαν από την άνοδο των τιμών.
Αυτό σημαίνει ότι τα νοικοκυριά αναγκάζονται να χρησιμοποιούν περισσότερες αποταμιεύσεις ή να αυξάνουν τον δανεισμό τους για να αγοράσουν τα ίδια αγαθά που αγόραζαν πριν από έναν χρόνο.
Η πίεση είναι ιδιαίτερα έντονη για τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, ενώ οι πιο εύποροι Αμερικανοί εξακολουθούν να βλέπουν τις αποδοχές τους να αυξάνονται σημαντικά ταχύτερα από τον πληθωρισμό.
Σύμφωνα με το Bank of America Institute, οι αυξήσεις μισθών των υψηλότερων εισοδημάτων κάλυψαν έως και 17 φορές την αύξηση στο κόστος καυσίμων, ενώ τα χαμηλότερα εισοδήματα μετά βίας μπόρεσαν να απορροφήσουν μόνο τις αυξήσεις στη βενζίνη.
Οι αγορές ομολόγων εκπέμπουν προειδοποιητικά σήματα
Παρά το γεγονός ότι οι μετοχές στηρίζονται από την έκρηξη επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη και τα ισχυρά εταιρικά κέρδη, οι αγορές ομολόγων αρχίζουν να ανησυχούν έντονα για τον πληθωρισμό.
Οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων έχουν αυξηθεί σημαντικά, με το 10ετές αμερικανικό ομόλογο να φτάνει στα υψηλότερα επίπεδα άνω του ενός έτους.
Η εξέλιξη αυτή μπορεί να οδηγήσει ακόμη υψηλότερα τα επιτόκια στεγαστικών δανείων, παγώνοντας περαιτέρω την αγορά ακινήτων και καθιστώντας το «Αμερικανικό Όνειρο» όλο και πιο απρόσιτο για εκατομμύρια πολίτες.
Η πραγματική δοκιμασία ίσως τώρα ξεκινά
Μέχρι στιγμής, η οικονομία των ΗΠΑ δείχνει αξιοσημείωτη αντοχή απέναντι στον πόλεμο με το Ιράν. Όμως οι πληθωριστικές πιέσεις, το ενεργειακό κόστος και η επιδείνωση της ψυχολογίας των καταναλωτών δημιουργούν ένα εύθραυστο περιβάλλον.
Αν η κρίση στη Μέση Ανατολή παραταθεί και οι ενεργειακές ροές δεν αποκατασταθούν σύντομα, η αμερικανική οικονομία ενδέχεται να περάσει από τη φάση της ανθεκτικότητας στη φάση της πραγματικής δοκιμασίας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών