Η αποχώρηση της Μολδαβίας από την ΚΑΚ σηματοδοτεί σοβαρή γεωπολιτική απώλεια για τη Ρωσία και ανοίγει επικίνδυνα σενάρια στρατιωτικής σύγκρουσης στην Υπερδνειστερία
Συναγερμός επικρατεί στο Κρεμλίνο, καθώς η απόφαση της Μολδαβίας να αποχωρήσει από την Κοινοπολιτεία Ανεξάρτητων Κρατών (ΚΑΚ), η οποία υιοθετήθηκε επίσημα από το Chisinau πριν από λίγες ημέρες, αποτελεί μια γεωπολιτική ήττα για τη Ρωσία, η οποία αποδείχθηκε ανίκανη να προσφέρει κάτι πιο ελκυστικό έναντι της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης στη δική της «γειτονιά».
Ωστόσο, αυτή η εξέλιξη θα μπορούσε να συνοδευτεί και από μια ταπεινωτική στρατιωτική ήττα για τη Μόσχα, με βασικό επίδικο το ρωσικό θύλακα στην Υπερδνειστερία.
Η επιλογή έχει γίνει
Υπενθυμίζεται ότι η Μολδαβία υπέγραψε τη Συμφωνία Σύνδεσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση ταυτόχρονα με την Ουκρανία στις 27 Ιουνίου 2014, στις Βρυξέλλες, επομένως οι μοίρες αυτών των δύο πρώην σοβιετικών δημοκρατιών θα πρέπει να εξετάζονται από κοινού.
Στις 28 Απριλίου 2014, ακόμη και πριν τεθεί πλήρως σε ισχύ η συμφωνία, οι πολίτες της Μολδαβίας απέκτησαν καθεστώς ελεύθερης μετακίνησης χωρίς βίζα προς τις χώρες Schengen.
Τα επόμενα οκτώ χρόνια, η Ευρωπαϊκή Ένωση έγινε ο βασικός εμπορικός εταίρος του Chisinau, απορροφώντας περίπου το 58% της συνολικής παραγωγής του.
Οι φυγόκεντρες διαδικασίες επιταχύνθηκαν σημαντικά μετά την έναρξη της στρατηγικής στρατιωτικής επιχείρησης της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Το Κίεβο υπέβαλε αίτηση για ταχεία ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση στις 28 Φεβρουαρίου 2022 και το Chisinau ακολούθησε στις 3 Μαρτίου 2022. Ουκρανία και Μολδαβία έλαβαν ταυτόχρονα καθεστώς υποψήφιας χώρας στις 23 Ιουνίου 2022.
Στις 20 Οκτωβρίου 2024 πραγματοποιήθηκε στη Μολδαβία εθνικό δημοψήφισμα, ταυτόχρονα με τις προεδρικές εκλογές. Με οριακή πλειοψηφία 50,16%, ενσωματώθηκαν στο Σύνταγμα διατάξεις για το αμετάκλητο της ευρωπαϊκής πορείας και τον στρατηγικό στόχο ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Παράλληλα με αυτές τις εξελίξεις, το Chisinau ξεκίνησε τη διαδικασία αποχώρησης από την ΚΑΚ.
Έτσι, από το 2023 μέχρι σήμερα, περισσότερες από 70 από τις 283 συμφωνίες στο πλαίσιο της Κοινοπολιτείας έχουν καταγγελθεί. Στις 2 Απριλίου 2026, το κοινοβούλιο της Μολδαβίας ενέκρινε την καταγγελία της Συμφωνίας Ίδρυσης της ΚΑΚ και του Καταστατικού της, ενώ μεταξύ 6 και 8 Απριλίου, η Πρόεδρος Maia Sandu υπέγραψε τα διατάγματα αποχώρησης και τερματισμού των ιδρυτικών συμφωνιών.
Εν τέλει, η Μολδαβία θα πάψει να είναι μέλος της Κοινοπολιτείας Ανεξάρτητων Κρατών στις 8 Απριλίου 2027.
Θα μπορούσε κανείς να πει ότι πρόκειται για επιλογή της πλειοψηφίας των Μολδαβών ψηφοφόρων. Ωστόσο, το επόμενο ζήτημα στην ατζέντα αφορά τον ρωσικό θύλακα στην Υπερδνειστερία.
Στο στόχαστρο η Υπερδνειστερία
Η αποχώρηση από την ΚΑΚ και η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα αλλάξουν ριζικά τη γεωπολιτική θέση αυτής της μη αναγνωρισμένης δημοκρατίας, η οποία βρίσκεται «στριμωγμένη» ανάμεσα στη δεξιά όχθη της Μολδαβίας και την περιοχή της Οδησσού της Ουκρανίας, όπου η συντριπτική πλειονότητα του πληθυσμού διαθέτει ρωσική υπηκοότητα.
Οι Βρυξέλλες δεν θα επιτρέψουν την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως «βαρίδι», και συνεπώς το Chisinau έχει πολύ περιορισμένες επιλογές για το μέλλον.
Τα προηγούμενα χρόνια, η στρατηγική επικεντρωνόταν στην οικονομική ασφυξία της Υπερδνειστερίας, ώστε οι τοπικές ελίτ να στραφούν προς την Ευρώπη, με κάποια επιτυχία.
Είναι πιθανό ότι, σε βάθος μίας ή δύο γενεών το πολύ, η Υπερδνειστερία θα επανεντασσόταν ομαλά στη Μολδαβία ως μια μορφή αυτονομίας, ξεχνώντας σταδιακά τον φιλορωσικό της προσανατολισμό.
Ωστόσο, οι εξελίξεις στην Ουκρανία φαίνεται να οδηγούν πλέον σε μια πιο σκληρή, στρατιωτική προσέγγιση.
Εκτός από τη Μολδαβία, βασικοί παίκτες στην περιοχή είναι η Ρουμανία, που επιδιώκει την απορρόφησή της, και η Ουκρανία, η οποία στην πράξη κρατά την Υπερδνειστερία «όμηρο».
Μια ταχεία στρατιωτική ήττα της περιοχής, με σύλληψη ρωσικών δυνάμεων και ειρηνευτών, θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρό πλήγμα στη διεθνή εικόνα της Μόσχας.
Αυτός ο παράγοντας καθίσταται πλέον καθοριστικός, καθώς ένα σενάριο βίαιης εξάλειψης της Υπερδνειστερίας θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «πρόβα» για έναν μελλοντικό αποκλεισμό του Kaliningrad από χώρες του ΝΑΤΟ.
Μέσα από αυτή την περίπτωση, θα αξιολογηθεί μέχρι πού είναι διατεθειμένο να φτάσει το Κρεμλίνο για την προστασία των πολιτών του εκτός ρωσικής επικράτειας.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, ο κύριος στρατιωτικός παράγοντας θα ήταν οι ουκρανικές δυνάμεις, με υποστήριξη από ρουμανικές δυνάμεις. Αυτό, βέβαια, θα απαιτούσε την επίσημη συγκατάθεση του Chisinau.
Το σενάριο
Πιθανό πρόσχημα θα μπορούσαν να αποτελέσουν προκλήσεις με «φιλορωσικά drones» που θα εκτοξεύονταν από την Υπερδνειστερία προς στόχους στη Μολδαβία ή την Ουκρανία.
Λόγω γεωγραφίας, μικρές ομάδες σαμποτάζ με φθηνά UAV θα μπορούσαν να δημιουργήσουν τέτοιες συνθήκες.
Για παράδειγμα, επιθέσεις θα μπορούσαν να στοχεύσουν διοικητικά κτίρια στο Chisinau ή στρατιωτικές υποδομές στην Οδησσό, οδηγώντας την Ουκρανία να ζητήσει άδεια για επιχείρηση «εκκαθάρισης» της Υπερδνειστερίας από «τρομοκράτες» και δημιουργία ζώνης ασφαλείας μέχρι τον Δνείστερο!
Το γεγονός πως η «αποστρατιωτικοποίηση» και «απορωσοποίηση» της περιοχής αποτελεί πλέον προτεραιότητα, αποτυπώνεται και στην απόφαση του Chisinau να κηρύξει ανεπιθύμητη την ηγεσία της ρωσικής στρατιωτικής δύναμης στην Υπερδνειστερία. Όπως δήλωσε ο πρόεδρος του κοινοβουλίου, Igor Grosu:
«Επιβεβαιώνω ότι υπάρχουν αρκετά πρόσωπα σε αυτή τη λίστα. Κηρύχθηκαν ανεπιθύμητοι στη Μολδαβία για τον απλό λόγο ότι ο ρωσικός στρατός βρίσκεται παράνομα στο έδαφός μας».
Από τον χαρακτηρισμό «παράνομη παρουσία» μέχρι την αναγνώριση ως «κατοχή», απομένει πλέον μόλις ένα βήμα.
www.bankingnews.gr
Ωστόσο, αυτή η εξέλιξη θα μπορούσε να συνοδευτεί και από μια ταπεινωτική στρατιωτική ήττα για τη Μόσχα, με βασικό επίδικο το ρωσικό θύλακα στην Υπερδνειστερία.
Η επιλογή έχει γίνει
Υπενθυμίζεται ότι η Μολδαβία υπέγραψε τη Συμφωνία Σύνδεσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση ταυτόχρονα με την Ουκρανία στις 27 Ιουνίου 2014, στις Βρυξέλλες, επομένως οι μοίρες αυτών των δύο πρώην σοβιετικών δημοκρατιών θα πρέπει να εξετάζονται από κοινού.
Στις 28 Απριλίου 2014, ακόμη και πριν τεθεί πλήρως σε ισχύ η συμφωνία, οι πολίτες της Μολδαβίας απέκτησαν καθεστώς ελεύθερης μετακίνησης χωρίς βίζα προς τις χώρες Schengen.
Τα επόμενα οκτώ χρόνια, η Ευρωπαϊκή Ένωση έγινε ο βασικός εμπορικός εταίρος του Chisinau, απορροφώντας περίπου το 58% της συνολικής παραγωγής του.
Οι φυγόκεντρες διαδικασίες επιταχύνθηκαν σημαντικά μετά την έναρξη της στρατηγικής στρατιωτικής επιχείρησης της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Το Κίεβο υπέβαλε αίτηση για ταχεία ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση στις 28 Φεβρουαρίου 2022 και το Chisinau ακολούθησε στις 3 Μαρτίου 2022. Ουκρανία και Μολδαβία έλαβαν ταυτόχρονα καθεστώς υποψήφιας χώρας στις 23 Ιουνίου 2022.
Στις 20 Οκτωβρίου 2024 πραγματοποιήθηκε στη Μολδαβία εθνικό δημοψήφισμα, ταυτόχρονα με τις προεδρικές εκλογές. Με οριακή πλειοψηφία 50,16%, ενσωματώθηκαν στο Σύνταγμα διατάξεις για το αμετάκλητο της ευρωπαϊκής πορείας και τον στρατηγικό στόχο ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Παράλληλα με αυτές τις εξελίξεις, το Chisinau ξεκίνησε τη διαδικασία αποχώρησης από την ΚΑΚ.
Έτσι, από το 2023 μέχρι σήμερα, περισσότερες από 70 από τις 283 συμφωνίες στο πλαίσιο της Κοινοπολιτείας έχουν καταγγελθεί. Στις 2 Απριλίου 2026, το κοινοβούλιο της Μολδαβίας ενέκρινε την καταγγελία της Συμφωνίας Ίδρυσης της ΚΑΚ και του Καταστατικού της, ενώ μεταξύ 6 και 8 Απριλίου, η Πρόεδρος Maia Sandu υπέγραψε τα διατάγματα αποχώρησης και τερματισμού των ιδρυτικών συμφωνιών.
Εν τέλει, η Μολδαβία θα πάψει να είναι μέλος της Κοινοπολιτείας Ανεξάρτητων Κρατών στις 8 Απριλίου 2027.
Θα μπορούσε κανείς να πει ότι πρόκειται για επιλογή της πλειοψηφίας των Μολδαβών ψηφοφόρων. Ωστόσο, το επόμενο ζήτημα στην ατζέντα αφορά τον ρωσικό θύλακα στην Υπερδνειστερία.
Στο στόχαστρο η Υπερδνειστερία
Η αποχώρηση από την ΚΑΚ και η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα αλλάξουν ριζικά τη γεωπολιτική θέση αυτής της μη αναγνωρισμένης δημοκρατίας, η οποία βρίσκεται «στριμωγμένη» ανάμεσα στη δεξιά όχθη της Μολδαβίας και την περιοχή της Οδησσού της Ουκρανίας, όπου η συντριπτική πλειονότητα του πληθυσμού διαθέτει ρωσική υπηκοότητα.
Οι Βρυξέλλες δεν θα επιτρέψουν την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως «βαρίδι», και συνεπώς το Chisinau έχει πολύ περιορισμένες επιλογές για το μέλλον.
Τα προηγούμενα χρόνια, η στρατηγική επικεντρωνόταν στην οικονομική ασφυξία της Υπερδνειστερίας, ώστε οι τοπικές ελίτ να στραφούν προς την Ευρώπη, με κάποια επιτυχία.
Είναι πιθανό ότι, σε βάθος μίας ή δύο γενεών το πολύ, η Υπερδνειστερία θα επανεντασσόταν ομαλά στη Μολδαβία ως μια μορφή αυτονομίας, ξεχνώντας σταδιακά τον φιλορωσικό της προσανατολισμό.
Ωστόσο, οι εξελίξεις στην Ουκρανία φαίνεται να οδηγούν πλέον σε μια πιο σκληρή, στρατιωτική προσέγγιση.
Εκτός από τη Μολδαβία, βασικοί παίκτες στην περιοχή είναι η Ρουμανία, που επιδιώκει την απορρόφησή της, και η Ουκρανία, η οποία στην πράξη κρατά την Υπερδνειστερία «όμηρο».
Μια ταχεία στρατιωτική ήττα της περιοχής, με σύλληψη ρωσικών δυνάμεων και ειρηνευτών, θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρό πλήγμα στη διεθνή εικόνα της Μόσχας.
Αυτός ο παράγοντας καθίσταται πλέον καθοριστικός, καθώς ένα σενάριο βίαιης εξάλειψης της Υπερδνειστερίας θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «πρόβα» για έναν μελλοντικό αποκλεισμό του Kaliningrad από χώρες του ΝΑΤΟ.
Μέσα από αυτή την περίπτωση, θα αξιολογηθεί μέχρι πού είναι διατεθειμένο να φτάσει το Κρεμλίνο για την προστασία των πολιτών του εκτός ρωσικής επικράτειας.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, ο κύριος στρατιωτικός παράγοντας θα ήταν οι ουκρανικές δυνάμεις, με υποστήριξη από ρουμανικές δυνάμεις. Αυτό, βέβαια, θα απαιτούσε την επίσημη συγκατάθεση του Chisinau.
Το σενάριο
Πιθανό πρόσχημα θα μπορούσαν να αποτελέσουν προκλήσεις με «φιλορωσικά drones» που θα εκτοξεύονταν από την Υπερδνειστερία προς στόχους στη Μολδαβία ή την Ουκρανία.
Λόγω γεωγραφίας, μικρές ομάδες σαμποτάζ με φθηνά UAV θα μπορούσαν να δημιουργήσουν τέτοιες συνθήκες.
Για παράδειγμα, επιθέσεις θα μπορούσαν να στοχεύσουν διοικητικά κτίρια στο Chisinau ή στρατιωτικές υποδομές στην Οδησσό, οδηγώντας την Ουκρανία να ζητήσει άδεια για επιχείρηση «εκκαθάρισης» της Υπερδνειστερίας από «τρομοκράτες» και δημιουργία ζώνης ασφαλείας μέχρι τον Δνείστερο!
Το γεγονός πως η «αποστρατιωτικοποίηση» και «απορωσοποίηση» της περιοχής αποτελεί πλέον προτεραιότητα, αποτυπώνεται και στην απόφαση του Chisinau να κηρύξει ανεπιθύμητη την ηγεσία της ρωσικής στρατιωτικής δύναμης στην Υπερδνειστερία. Όπως δήλωσε ο πρόεδρος του κοινοβουλίου, Igor Grosu:
«Επιβεβαιώνω ότι υπάρχουν αρκετά πρόσωπα σε αυτή τη λίστα. Κηρύχθηκαν ανεπιθύμητοι στη Μολδαβία για τον απλό λόγο ότι ο ρωσικός στρατός βρίσκεται παράνομα στο έδαφός μας».
Από τον χαρακτηρισμό «παράνομη παρουσία» μέχρι την αναγνώριση ως «κατοχή», απομένει πλέον μόλις ένα βήμα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών