Η απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να επιβάλουν αποκλεισμό στο Στενό του Hormuz δεν στοχεύει μόνο το Ιράν.
Στην πραγματικότητα, πίσω από αυτή την κίνηση βρίσκεται ένας πολύ ευρύτερος στρατηγικός στόχος: η άσκηση πίεσης στην Κίνα, τον μεγαλύτερο αποδέκτη ιρανικού πετρελαίου και έναν από τους βασικούς πυλώνες του ασιατικού ενεργειακού συστήματος.
Η λογική της Ουάσινγκτον είναι απλή. Αν περιοριστεί η ροή ιρανικού πετρελαίου, θα πληγεί και το Πεκίνο.
Το πρόβλημα για τις ΗΠΑ είναι ότι η Κίνα έχει προετοιμαστεί εδώ και χρόνια ακριβώς για ένα τέτοιο σενάριο.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που κυκλοφορούν στη διεθνή αγορά, το Πεκίνο έχει δημιουργήσει το μεγαλύτερο στρατηγικό απόθεμα πετρελαίου στον κόσμο, ξεπερνώντας το ένα δισεκατομμύριο βαρέλια. Το μέγεθος αυτής της δεξαμενής ασφαλείας αλλάζει πλήρως την εικόνα. Ακόμη κι αν οι προμήθειες από το Ιράν διακοπούν για εβδομάδες ή και μήνες, η Κίνα δεν βρίσκεται μπροστά σε άμεσο ενεργειακό σοκ. Αντίθετα, διαθέτει επαρκές περιθώριο για να απορροφήσει τους κραδασμούς και να κερδίσει χρόνο, κάτι που μειώνει δραστικά την αποτελεσματικότητα της αμερικανικής πίεσης.
Η ισχύς αυτής της κινεζικής «ασπίδας» δεν περιορίζεται μόνο στα χερσαία αποθέματα. Μεγάλοι όγκοι ιρανικού πετρελαίου βρίσκονται ήδη αποθηκευμένοι σε δεξαμενόπλοια εκτός του Περσικού Κόλπου, κυρίως στον Ινδικό Ωκεανό και σε θαλάσσιες περιοχές κοντά στην Ασία. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν ο αποκλεισμός λειτουργήσει σε ένα βαθμό, η Τεχεράνη έχει ήδη φροντίσει να μεταφέρει μέρος των ποσοτήτων της μακριά από το πιο επικίνδυνο σημείο, διατηρώντας έτσι ανοιχτή μια παράλληλη οδό ανεφοδιασμού προς την κινεζική αγορά.
Την ίδια στιγμή, η ίδια η δομή των κινεζικών εισαγωγών δείχνει ότι το Πεκίνο δεν είναι τόσο εκτεθειμένο όσο θα ήθελε η Ουάσινγκτον. Η Κίνα προμηθεύεται μεγάλες ποσότητες ενέργειας όχι μόνο από το Ιράν και τον Περσικό Κόλπο, αλλά και από τη Ρωσία και άλλους προμηθευτές εκτός της περιοχής.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μια σοβαρή διαταραχή στη Μέση Ανατολή δεν αρκεί από μόνη της για να γονατίσει την κινεζική οικονομία. Αντίθετα, ενισχύει τη σημασία των εναλλακτικών καναλιών που το Πεκίνο φρόντιζε να χτίζει εδώ και χρόνια.
Εδώ ακριβώς εμφανίζεται και ο ρόλος της Ρωσίας. Η Μόσχα όχι μόνο επωφελείται βραχυπρόθεσμα από την άνοδο των τιμών του πετρελαίου, αλλά ταυτόχρονα αποκτά μεγαλύτερη στρατηγική αξία για την Κίνα. Αν οι ροές από το Ιράν περιοριστούν, η Ρωσία μπορεί να καλύψει ένα μέρος του κενού, λειτουργώντας ως σταθερός και ήδη δοκιμασμένος εταίρος. Αυτό δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα: η αμερικανική πίεση δεν απομονώνει την Κίνα, αλλά την ωθεί ακόμη περισσότερο στην αγκαλιά της Ρωσίας.
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο, ωστόσο, είναι ότι οι ΗΠΑ φαίνεται να κινούνται καθυστερημένα. Η Κίνα δεν άρχισε τώρα να προετοιμάζεται για μια ενεργειακή σύγκρουση. Το κάνει εδώ και μια δεκαετία, χτίζοντας αποθέματα, διαφοροποιώντας προμηθευτές και αξιοποιώντας εμπορικές και ναυτιλιακές διαδρομές που μειώνουν την ευαλωτότητά της. Με άλλα λόγια, η Ουάσινγκτον επιχειρεί να χρησιμοποιήσει ένα όπλο τη στιγμή που ο στόχος της έχει ήδη φορέσει θωράκιση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η Κίνα θα βγει αλώβητη. Οι πιέσεις στις τιμές, οι αναταράξεις στις αγορές και το αυξημένο κόστος μεταφορών θα επηρεάσουν αναπόφευκτα και την ίδια. Όμως η εικόνα μιας χώρας που θα γονατίσει γρήγορα από τον αποκλεισμό δεν φαίνεται να επιβεβαιώνεται. Αντίθετα, όσο περνά ο χρόνος, ενισχύεται η αίσθηση ότι το Πεκίνο έχει πολύ μεγαλύτερη αντοχή απ’ όσο υπολόγιζαν οι αντίπαλοί του.
Τελικά, η κίνηση των ΗΠΑ ίσως να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό που επιδίωκαν. Αντί να αποδυναμώσει την Κίνα, μπορεί να επιταχύνει την εμβάθυνση των δεσμών της με τη Ρωσία, να ενισχύσει την τάση για εναλλακτικά ενεργειακά δίκτυα και να αποδείξει ότι το παλιό μοντέλο αμερικανικού ελέγχου στις παγκόσμιες ροές ενέργειας δεν είναι πλέον τόσο απόλυτο όσο κάποτε. Και αυτό είναι ίσως το πιο ανησυχητικό συμπέρασμα για την Ουάσινγκτον.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών