Ο πόλεμος μετατρέπει το Ιράν σε νέα παγκόσμια δύναμη
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή οδηγεί σε μια ριζική αναδιάταξη της παγκόσμιας ισχύος.
Και υπεύθυνος γι’ αυτό είναι αυτό που έκανε ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump, σύμφωνα με ανάλυση των New York Times.
Τα τελευταία χρόνια, η κυρίαρχη γεωπολιτική αντίληψη ήθελε τον κόσμο να εξελίσσεται προς ένα τριπολικό σύστημα ισχύος, με πρωταγωνιστές τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα και τη Ρωσία.
Η άποψη αυτή βασιζόταν στην παραδοχή ότι η ισχύς απορρέει κυρίως από το μέγεθος της οικονομίας και τις στρατιωτικές δυνατότητες.
Σήμερα, όμως, αυτή η παραδοχή δεν ισχύει πλέον.
Ένα τέταρτο κέντρο παγκόσμιας ισχύος αναδύεται ταχύτατα: το Ιράν.
Αν και δεν μπορεί να ανταγωνιστεί οικονομικά ή στρατιωτικά τις τρεις υπερδυνάμεις, η ισχύς του πηγάζει από τον έλεγχο ενός από τα σημαντικότερα ενεργειακά «στενά» της παγκόσμιας οικονομίας — των Στενών του Hormuz.
Για δεκαετίες, τα Στενά αποτελούσαν διεθνή θαλάσσια οδό, ανοικτή για πλοία όλων των χωρών.
Ωστόσο, η κοινή στρατιωτική εκστρατεία που ξεκίνησαν φέτος οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν οδήγησε την Τεχεράνη στην επιβολή ενός επιλεκτικού στρατιωτικού αποκλεισμού.
Περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου διέρχεται από τα Στενά, χωρίς ρεαλιστικές εναλλακτικές διαδρομές βραχυπρόθεσμα.
Αν ο ιρανικός έλεγχος συνεχιστεί για μήνες ή χρόνια —κάτι που θεωρεί πιθανό ο αναλυτής— θα αναδιαμορφώσει δραστικά την παγκόσμια τάξη εις βάρος των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο μεγάλος κερδισμένος από τον πόλεμο των ΗΠΑ και Ισραήλ... το Ιράν
Παρά τις στρατιωτικές συγκρούσεις κατά του Ιράν, τον περασμένο μήνα η χώρα σημείωσε τα υψηλότερα έσοδα από πετρέλαιο στον Περσικό Κόλπο.
Με την κλιμάκωση των στρατιωτικών συγκρούσεων στον Κόλπο και το ουσιαστικό κλείσιμο του Στενού του Hormuz για τη διέλευση δεξαμενόπλοιων αραβικών κρατών, νέα δεδομένα καταγράφουν μια πρωτοφανή ανατροπή στην αγορά ενέργειας της περιοχής.
Το Ιράν όχι μόνο διατήρησε τις εξαγωγές του, αλλά με αύξηση 37% στα μηνιαία έσοδα κατέλαβε την πρώτη θέση ως η πιο κερδοφόρα πετρελαιοπαραγωγός χώρα τον Μάρτιο.
Σύμφωνα με στοιχεία από εταιρείες παρακολούθησης δεξαμενόπλοιων, όπως οι Kpler και Vortexa, οι εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν τον Μάρτιο του 2026 κυμάνθηκαν κατά μέσο όρο μεταξύ 1,5 και 2 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως.
Το επίπεδο αυτό όχι μόνο δεν επηρεάστηκε από τον πόλεμο, αλλά κατέγραψε και αύξηση σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.
Αντίθετα, τα κράτη μέλη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου αντιμετώπισαν δραματική πτώση στην παραγωγή και τις εξαγωγές τους:
Τα πετρελαϊκά έσοδα του Ιράν αυξήθηκαν κατά 37%.
Τα έσοδα του Ομάν παρουσίασαν αύξηση 26%.
Η Σαουδική Αραβία κατέγραψε ονομαστική αύξηση μόλις 4,3%, κυρίως λόγω της εκτίναξης της παγκόσμιας τιμής του πετρελαίου, ενώ στην πράξη ο όγκος των εξαγωγών μειώθηκε σημαντικά.
Το Ιράκ, το Κουβέιτ και το Κατάρ βρίσκονται σε δυσμενέστερη θέση: οι εξαγωγές πετρελαίου του Ιράκ υποχώρησαν κατά περίπου 70%, ενώ το Κουβέιτ κήρυξε κατάσταση force majeure.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι όσο παραμένει κλειστό το Στενό του Hormuz, αυτή η τάση θα συνεχιστεί.
Το Ιράν, ως η μόνη χώρα με πραγματικό έλεγχο αυτού του κρίσιμου υδάτινου διαδρόμου, βρίσκεται σε μοναδική θέση, τόσο για την ασφάλεια των εξαγωγών του όσο και για την εκμετάλλευση των υψηλών τιμών πετρελαίου.
Η ψευδαίσθηση του προσωρινού ελέγχου
Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι η επιρροή του Ιράν στα Στενά είναι προσωρινή και ότι οι ναυτικές δυνάμεις των ΗΠΑ και των συμμάχων τους θα αποκαταστήσουν σύντομα τη ροή του πετρελαίου.
Η εκτίμηση αυτή, όμως, είναι λανθασμένη.
Βασίζεται στην υπόθεση ότι το Ιράν πρέπει να κλείσει πλήρως τα Στενά για να τα ελέγξει.
Στην πραγματικότητα, ο έλεγχος μπορεί να ασκηθεί χωρίς πλήρη αποκλεισμό.
Τα Στενά παραμένουν τυπικά ανοικτά, αλλά η κυκλοφορία έχει μειωθεί κατά πάνω από 90% από την έναρξη του πολέμου — όχι επειδή το Ιράν βυθίζει κάθε πλοίο, αλλά επειδή η απειλή επιθέσεων έχει οδηγήσει τις ασφαλιστικές εταιρείες να αποσύρουν ή να αυξήσουν δραστικά τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου.
Αρκούν μεμονωμένα πλήγματα σε πλοία για να καταστήσουν τον κίνδυνο μη αποδεκτό.
Η ευαλωτότητα των σύγχρονων οικονομιών
Οι σύγχρονες οικονομίες δεν χρειάζονται απλώς πετρέλαιο, αλλά αξιόπιστη, έγκαιρη και προβλέψιμη προμήθεια.
Όταν αυτή η αξιοπιστία καταρρέει, οι αγορές ασφάλισης σκληραίνουν, τα μεταφορικά κόστη εκτινάσσονται και η ενέργεια μετατρέπεται από εμπορικό αγαθό σε στρατηγικό ζήτημα.
Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, το πρόβλημα είναι ασύμμετρο.
Η προστασία κάθε δεξαμενόπλοιου από απειλές όπως νάρκες, drones και πυραυλικές επιθέσεις απαιτεί διαρκή στρατιωτική παρουσία.
Αντίθετα, το Ιράν χρειάζεται μόνο περιστασιακά πλήγματα για να διαταράξει την εμπιστοσύνη στην παγκόσμια αγορά.
Ο Emmanuel Macron παραδέχθηκε ουσιαστικά αυτή την πραγματικότητα, δηλώνοντας ότι το άνοιγμα των Στενών με τη χρήση βίας είναι «μη ρεαλιστικό» και ότι μπορεί να επιτευχθεί μόνο με τη συνεργασία του Ιράν.
Το τέλος μιας παλιάς ισορροπίας
Για δεκαετίες, η περιοχή του Περσικού Κόλπου λειτουργούσε με μια απλή ισορροπία: οι παραγωγοί εξήγαγαν, οι αγορές καθόριζαν τις τιμές και οι ΗΠΑ διασφάλιζαν τη ροή.
Αυτό το σύστημα επέτρεπε ανταγωνισμό χωρίς αποσταθεροποίηση.
Σήμερα, όμως, καταρρέει.
Τα κράτη του Κόλπου εξαρτώνται από τα ενεργειακά έσοδα.
Όταν το κόστος ασφάλισης αυξάνεται και η ναυσιπλοΐα καθίσταται αβέβαιη, οι δημοσιονομικές επιπτώσεις είναι άμεσες.
Διαδρομές αλλάζουν, συμβόλαια επαναδιαπραγματεύονται και κυβερνήσεις προσαρμόζονται.
Αν η αβεβαιότητα συνεχιστεί, η περιφερειακή τάξη θα μετασχηματιστεί, με τα κράτη του Κόλπου να προσαρμόζονται στον παράγοντα που μπορεί να επηρεάσει άμεσα την αξιοπιστία των εξαγωγών τους — δηλαδή το Ιράν.
Οι παγκόσμιες συνέπειες
Οι μεγαλύτερες επιπτώσεις θα καταγραφούν στην Ασία. Χώρες όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Ινδία εξαρτώνται έντονα από την ενέργεια του Κόλπου, ενώ και η Κίνα, παρά τη διαφοροποίηση, εξακολουθεί να βασίζεται σημαντικά στην περιοχή.
Αυτές οι εξαρτήσεις είναι βαθιά ενσωματωμένες σε υποδομές που δεν μπορούν να αλλάξουν γρήγορα.
Αν η ενεργειακή διαταραχή συνεχιστεί, οι συνέπειες θα είναι εκτεταμένες: αύξηση τιμών, επιδείνωση εμπορικών ισοζυγίων, αποδυνάμωση νομισμάτων και άνοδος του πληθωρισμού.
Η πρόσβαση στην ενέργεια θα καθορίζει ολοένα και περισσότερο την πολιτική, περιορίζοντας τις διπλωματικές επιλογές.
Ένα σενάριο παρόμοιο με τη δεκαετία του 1970 —όπου τα πετρελαϊκά σοκ οδήγησαν σε στασιμοπληθωρισμό— παύει να είναι μακρινό ενδεχόμενο.
Ποιοι ωφελούνται
Σε αυτό το νέο περιβάλλον, το Ιράν αναδεικνύεται σε βασικό κερδισμένο.
Η Κίνα εξασφαλίζει ενέργεια για την ανάπτυξή της, η Ρωσία επωφελείται από υψηλές και ασταθείς τιμές και το Ιράν αποκτά στρατηγική επιρροή μέσω των Στενών του Hormuz.
Τα κίνητρα αυτών των χωρών συγκλίνουν αντικειμενικά εις βάρος της οικονομικής σταθερότητας των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους — ακόμη και χωρίς επίσημη συμμαχία.
Σενάρια υψηλού κινδύνου
Ένα πιο σκοτεινό σενάριο θα ήταν η διαμόρφωση ενός άτυπου «καρτέλ»: το Ιράν να ελέγχει περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, η Ρωσία το 11% και η Κίνα να απορροφά μεγάλο μέρος της προσφοράς.
Σε μια τέτοια περίπτωση, θα μπορούσαν να στερήσουν από τη Δύση έως και το 30% της παγκόσμιας προσφοράς.
Οι συνέπειες θα ήταν δραματικές: ραγδαία αποδυνάμωση της ισχύος των ΗΠΑ και της Ευρώπης και μετατόπιση του κέντρου βάρους προς την Ασία.
Το δίλημμα των ΗΠΑ
Οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα: είτε να επενδύσουν σε μια μακροχρόνια προσπάθεια επανάκτησης του ελέγχου των Στενών είτε να αποδεχθούν μια νέα ενεργειακή πραγματικότητα όπου η κυριαρχία τους δεν είναι δεδομένη.
Στην πρώτη περίπτωση, πρόκειται για έναν παρατεταμένο και αβέβαιο αγώνα. Στη δεύτερη, η εξέλιξη είναι σαφής: το διεθνές σύστημα θα αναδιαμορφωθεί, με το Ιράν να αναδεικνύεται σε τέταρτο πόλο παγκόσμιας ισχύος.
Ο πόλεμος αυτός δεν είναι μια σύγκρουση από την οποία οι ΗΠΑ μπορούν απλώς να αποχωρήσουν χωρίς συνέπειες.
Το Ιράν θα απαιτήσει υψηλό τίμημα σε οποιαδήποτε νέα συμφωνία — αλλά αυτό ίσως αποδειχθεί μικρότερο από το κόστος μιας πλήρους ανατροπής της παγκόσμιας τάξης.
Πρόκειται για έναν πόλεμο μετασχηματισμού.
Και αν οι εξελίξεις αυτές συνεχιστούν για λίγα μόνο χρόνια, η αλλαγή στο διεθνές σύστημα ενδέχεται να αποδειχθεί μη αναστρέψιμη.
www.bankingnews.gr
Και υπεύθυνος γι’ αυτό είναι αυτό που έκανε ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump, σύμφωνα με ανάλυση των New York Times.
Τα τελευταία χρόνια, η κυρίαρχη γεωπολιτική αντίληψη ήθελε τον κόσμο να εξελίσσεται προς ένα τριπολικό σύστημα ισχύος, με πρωταγωνιστές τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα και τη Ρωσία.
Η άποψη αυτή βασιζόταν στην παραδοχή ότι η ισχύς απορρέει κυρίως από το μέγεθος της οικονομίας και τις στρατιωτικές δυνατότητες.
Σήμερα, όμως, αυτή η παραδοχή δεν ισχύει πλέον.
Ένα τέταρτο κέντρο παγκόσμιας ισχύος αναδύεται ταχύτατα: το Ιράν.
Αν και δεν μπορεί να ανταγωνιστεί οικονομικά ή στρατιωτικά τις τρεις υπερδυνάμεις, η ισχύς του πηγάζει από τον έλεγχο ενός από τα σημαντικότερα ενεργειακά «στενά» της παγκόσμιας οικονομίας — των Στενών του Hormuz.
Για δεκαετίες, τα Στενά αποτελούσαν διεθνή θαλάσσια οδό, ανοικτή για πλοία όλων των χωρών.
Ωστόσο, η κοινή στρατιωτική εκστρατεία που ξεκίνησαν φέτος οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν οδήγησε την Τεχεράνη στην επιβολή ενός επιλεκτικού στρατιωτικού αποκλεισμού.
Περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου διέρχεται από τα Στενά, χωρίς ρεαλιστικές εναλλακτικές διαδρομές βραχυπρόθεσμα.
Αν ο ιρανικός έλεγχος συνεχιστεί για μήνες ή χρόνια —κάτι που θεωρεί πιθανό ο αναλυτής— θα αναδιαμορφώσει δραστικά την παγκόσμια τάξη εις βάρος των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο μεγάλος κερδισμένος από τον πόλεμο των ΗΠΑ και Ισραήλ... το Ιράν
Παρά τις στρατιωτικές συγκρούσεις κατά του Ιράν, τον περασμένο μήνα η χώρα σημείωσε τα υψηλότερα έσοδα από πετρέλαιο στον Περσικό Κόλπο.
Με την κλιμάκωση των στρατιωτικών συγκρούσεων στον Κόλπο και το ουσιαστικό κλείσιμο του Στενού του Hormuz για τη διέλευση δεξαμενόπλοιων αραβικών κρατών, νέα δεδομένα καταγράφουν μια πρωτοφανή ανατροπή στην αγορά ενέργειας της περιοχής.
Το Ιράν όχι μόνο διατήρησε τις εξαγωγές του, αλλά με αύξηση 37% στα μηνιαία έσοδα κατέλαβε την πρώτη θέση ως η πιο κερδοφόρα πετρελαιοπαραγωγός χώρα τον Μάρτιο.
Σύμφωνα με στοιχεία από εταιρείες παρακολούθησης δεξαμενόπλοιων, όπως οι Kpler και Vortexa, οι εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν τον Μάρτιο του 2026 κυμάνθηκαν κατά μέσο όρο μεταξύ 1,5 και 2 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως.
Το επίπεδο αυτό όχι μόνο δεν επηρεάστηκε από τον πόλεμο, αλλά κατέγραψε και αύξηση σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.
Αντίθετα, τα κράτη μέλη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου αντιμετώπισαν δραματική πτώση στην παραγωγή και τις εξαγωγές τους:
Τα πετρελαϊκά έσοδα του Ιράν αυξήθηκαν κατά 37%.
Τα έσοδα του Ομάν παρουσίασαν αύξηση 26%.
Η Σαουδική Αραβία κατέγραψε ονομαστική αύξηση μόλις 4,3%, κυρίως λόγω της εκτίναξης της παγκόσμιας τιμής του πετρελαίου, ενώ στην πράξη ο όγκος των εξαγωγών μειώθηκε σημαντικά.
Το Ιράκ, το Κουβέιτ και το Κατάρ βρίσκονται σε δυσμενέστερη θέση: οι εξαγωγές πετρελαίου του Ιράκ υποχώρησαν κατά περίπου 70%, ενώ το Κουβέιτ κήρυξε κατάσταση force majeure.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι όσο παραμένει κλειστό το Στενό του Hormuz, αυτή η τάση θα συνεχιστεί.
Το Ιράν, ως η μόνη χώρα με πραγματικό έλεγχο αυτού του κρίσιμου υδάτινου διαδρόμου, βρίσκεται σε μοναδική θέση, τόσο για την ασφάλεια των εξαγωγών του όσο και για την εκμετάλλευση των υψηλών τιμών πετρελαίου.
Η ψευδαίσθηση του προσωρινού ελέγχου
Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι η επιρροή του Ιράν στα Στενά είναι προσωρινή και ότι οι ναυτικές δυνάμεις των ΗΠΑ και των συμμάχων τους θα αποκαταστήσουν σύντομα τη ροή του πετρελαίου.
Η εκτίμηση αυτή, όμως, είναι λανθασμένη.
Βασίζεται στην υπόθεση ότι το Ιράν πρέπει να κλείσει πλήρως τα Στενά για να τα ελέγξει.
Στην πραγματικότητα, ο έλεγχος μπορεί να ασκηθεί χωρίς πλήρη αποκλεισμό.
Τα Στενά παραμένουν τυπικά ανοικτά, αλλά η κυκλοφορία έχει μειωθεί κατά πάνω από 90% από την έναρξη του πολέμου — όχι επειδή το Ιράν βυθίζει κάθε πλοίο, αλλά επειδή η απειλή επιθέσεων έχει οδηγήσει τις ασφαλιστικές εταιρείες να αποσύρουν ή να αυξήσουν δραστικά τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου.
Αρκούν μεμονωμένα πλήγματα σε πλοία για να καταστήσουν τον κίνδυνο μη αποδεκτό.
Η ευαλωτότητα των σύγχρονων οικονομιών
Οι σύγχρονες οικονομίες δεν χρειάζονται απλώς πετρέλαιο, αλλά αξιόπιστη, έγκαιρη και προβλέψιμη προμήθεια.
Όταν αυτή η αξιοπιστία καταρρέει, οι αγορές ασφάλισης σκληραίνουν, τα μεταφορικά κόστη εκτινάσσονται και η ενέργεια μετατρέπεται από εμπορικό αγαθό σε στρατηγικό ζήτημα.
Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, το πρόβλημα είναι ασύμμετρο.
Η προστασία κάθε δεξαμενόπλοιου από απειλές όπως νάρκες, drones και πυραυλικές επιθέσεις απαιτεί διαρκή στρατιωτική παρουσία.
Αντίθετα, το Ιράν χρειάζεται μόνο περιστασιακά πλήγματα για να διαταράξει την εμπιστοσύνη στην παγκόσμια αγορά.
Ο Emmanuel Macron παραδέχθηκε ουσιαστικά αυτή την πραγματικότητα, δηλώνοντας ότι το άνοιγμα των Στενών με τη χρήση βίας είναι «μη ρεαλιστικό» και ότι μπορεί να επιτευχθεί μόνο με τη συνεργασία του Ιράν.
Το τέλος μιας παλιάς ισορροπίας
Για δεκαετίες, η περιοχή του Περσικού Κόλπου λειτουργούσε με μια απλή ισορροπία: οι παραγωγοί εξήγαγαν, οι αγορές καθόριζαν τις τιμές και οι ΗΠΑ διασφάλιζαν τη ροή.
Αυτό το σύστημα επέτρεπε ανταγωνισμό χωρίς αποσταθεροποίηση.
Σήμερα, όμως, καταρρέει.
Τα κράτη του Κόλπου εξαρτώνται από τα ενεργειακά έσοδα.
Όταν το κόστος ασφάλισης αυξάνεται και η ναυσιπλοΐα καθίσταται αβέβαιη, οι δημοσιονομικές επιπτώσεις είναι άμεσες.
Διαδρομές αλλάζουν, συμβόλαια επαναδιαπραγματεύονται και κυβερνήσεις προσαρμόζονται.
Αν η αβεβαιότητα συνεχιστεί, η περιφερειακή τάξη θα μετασχηματιστεί, με τα κράτη του Κόλπου να προσαρμόζονται στον παράγοντα που μπορεί να επηρεάσει άμεσα την αξιοπιστία των εξαγωγών τους — δηλαδή το Ιράν.
Οι παγκόσμιες συνέπειες
Οι μεγαλύτερες επιπτώσεις θα καταγραφούν στην Ασία. Χώρες όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Ινδία εξαρτώνται έντονα από την ενέργεια του Κόλπου, ενώ και η Κίνα, παρά τη διαφοροποίηση, εξακολουθεί να βασίζεται σημαντικά στην περιοχή.
Αυτές οι εξαρτήσεις είναι βαθιά ενσωματωμένες σε υποδομές που δεν μπορούν να αλλάξουν γρήγορα.
Αν η ενεργειακή διαταραχή συνεχιστεί, οι συνέπειες θα είναι εκτεταμένες: αύξηση τιμών, επιδείνωση εμπορικών ισοζυγίων, αποδυνάμωση νομισμάτων και άνοδος του πληθωρισμού.
Η πρόσβαση στην ενέργεια θα καθορίζει ολοένα και περισσότερο την πολιτική, περιορίζοντας τις διπλωματικές επιλογές.
Ένα σενάριο παρόμοιο με τη δεκαετία του 1970 —όπου τα πετρελαϊκά σοκ οδήγησαν σε στασιμοπληθωρισμό— παύει να είναι μακρινό ενδεχόμενο.
Ποιοι ωφελούνται
Σε αυτό το νέο περιβάλλον, το Ιράν αναδεικνύεται σε βασικό κερδισμένο.
Η Κίνα εξασφαλίζει ενέργεια για την ανάπτυξή της, η Ρωσία επωφελείται από υψηλές και ασταθείς τιμές και το Ιράν αποκτά στρατηγική επιρροή μέσω των Στενών του Hormuz.
Τα κίνητρα αυτών των χωρών συγκλίνουν αντικειμενικά εις βάρος της οικονομικής σταθερότητας των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους — ακόμη και χωρίς επίσημη συμμαχία.
Σενάρια υψηλού κινδύνου
Ένα πιο σκοτεινό σενάριο θα ήταν η διαμόρφωση ενός άτυπου «καρτέλ»: το Ιράν να ελέγχει περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, η Ρωσία το 11% και η Κίνα να απορροφά μεγάλο μέρος της προσφοράς.
Σε μια τέτοια περίπτωση, θα μπορούσαν να στερήσουν από τη Δύση έως και το 30% της παγκόσμιας προσφοράς.
Οι συνέπειες θα ήταν δραματικές: ραγδαία αποδυνάμωση της ισχύος των ΗΠΑ και της Ευρώπης και μετατόπιση του κέντρου βάρους προς την Ασία.
Το δίλημμα των ΗΠΑ
Οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα: είτε να επενδύσουν σε μια μακροχρόνια προσπάθεια επανάκτησης του ελέγχου των Στενών είτε να αποδεχθούν μια νέα ενεργειακή πραγματικότητα όπου η κυριαρχία τους δεν είναι δεδομένη.
Στην πρώτη περίπτωση, πρόκειται για έναν παρατεταμένο και αβέβαιο αγώνα. Στη δεύτερη, η εξέλιξη είναι σαφής: το διεθνές σύστημα θα αναδιαμορφωθεί, με το Ιράν να αναδεικνύεται σε τέταρτο πόλο παγκόσμιας ισχύος.
Ο πόλεμος αυτός δεν είναι μια σύγκρουση από την οποία οι ΗΠΑ μπορούν απλώς να αποχωρήσουν χωρίς συνέπειες.
Το Ιράν θα απαιτήσει υψηλό τίμημα σε οποιαδήποτε νέα συμφωνία — αλλά αυτό ίσως αποδειχθεί μικρότερο από το κόστος μιας πλήρους ανατροπής της παγκόσμιας τάξης.
Πρόκειται για έναν πόλεμο μετασχηματισμού.
Και αν οι εξελίξεις αυτές συνεχιστούν για λίγα μόνο χρόνια, η αλλαγή στο διεθνές σύστημα ενδέχεται να αποδειχθεί μη αναστρέψιμη.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών