Νέος Ψυχρός Πόλεμος στη Μέση Ανατολή - Η Ρωσία και η Κίνα ηγούνται στο παιχνίδι ισχύος

Ο πόλεμος στο Ιράν δεν αποτελεί πλέον μια απλή περιφερειακή κρίση.
Όπως επισημαίνουν διεθνείς αναλύσεις, η σύγκρουση λειτουργεί ως «spillover» μεγάλων δυνάμεων, επηρεάζοντας την παγκόσμια ισορροπία ισχύος και φέρνοντας στο προσκήνιο έναν νέο τύπο γεωπολιτικού ανταγωνισμού .
Στη μία πλευρά βρίσκονται οι ΗΠΑ υπό τον Donald Trump και οι σύμμαχοί τους· στην άλλη, η Ρωσία και η Κίνα, που κινούνται προσεκτικά αλλά στρατηγικά.
Η σύγκρουση αυτή δεν θυμίζει τον Ψυχρό Πόλεμο με την κλασική έννοια.
Δεν υπάρχουν σαφή μπλοκ και άμεσες συγκρούσεις υπερδυνάμεων.
Αντίθετα, πρόκειται για έναν «υβριδικό Ψυχρό Πόλεμο», όπου η ισχύς ασκείται έμμεσα, μέσω πολέμων δι’ αντιπροσώπων, οικονομικών πιέσεων και ενεργειακού ελέγχου.

Η Ρωσία: Στρατηγική στήριξη χωρίς ρίσκο άμεσης σύγκρουσης

Η στάση της Ρωσίας χαρακτηρίζεται από προσεκτική ισορροπία.
Από τη μία πλευρά, διατηρεί στενή στρατηγική σχέση με το Ιράν, ενισχυμένη τα τελευταία χρόνια λόγω κοινών συμφερόντων απέναντι στις δυτικές κυρώσεις .
Από την άλλη, αποφεύγει την άμεση στρατιωτική εμπλοκή.
Σύμφωνα με ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών, η Μόσχα φέρεται να παρέχει ακόμα και drones ή στρατιωτική υποστήριξη στην Τεχεράνη, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο κλιμάκωσης.
Παράλληλα, υπάρχουν ενδείξεις για ανταλλαγή πληροφοριών και ενίσχυση της επιχειρησιακής ικανότητας του Ιράν, χωρίς όμως επίσημη εμπλοκή στο πεδίο μάχης .
Την ίδια στιγμή, αναλυτές εκτιμούν ότι η Ρωσία επιχειρεί να «παγιδεύσει» τις ΗΠΑ σε έναν μακροχρόνιο πόλεμο φθοράς, παρόμοιο με την εμπειρία της Ουκρανίας, εξαντλώντας πόρους και πολιτική βούληση .
Ωστόσο, η επιρροή της Μόσχας έχει όρια.
Όπως σημειώνουν αναλύσεις, η Ρωσία αποφεύγει να ρισκάρει ευρύτερη σύγκρουση που θα έθετε σε κίνδυνο τις σχέσεις της με άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής .

Η Κίνα: Ο «σιωπηλός νικητής» της κρίσης

Η Κίνα ακολουθεί διαφορετική στρατηγική: χαμηλό προφίλ, υψηλό όφελος.
Το Πεκίνο έχει καλέσει επανειλημμένα σε ειρηνευτικές συνομιλίες, αποφεύγοντας τη στρατιωτική εμπλοκή .
Την ίδια στιγμή, όμως, η Κίνα φαίνεται να επωφελείται οικονομικά από την κρίση.
Σύμφωνα με Reuters, η χώρα είχε προετοιμαστεί για ενεργειακές αναταράξεις, διατηρώντας στρατηγικά αποθέματα και διαφοροποιημένες πηγές ενέργειας, γεγονός που την καθιστά πιο ανθεκτική σε σχέση με άλλες οικονομίες. 
Επιπλέον, αποκαλύψεις δείχνουν ότι η Κίνα συνεχίζει να αγοράζει ιρανικό πετρέλαιο ακόμη και υπό καθεστώς κυρώσεων, χρησιμοποιώντας «σκιώδη στόλο» δεξαμενόπλοιων . Αυτό ενισχύει τη θέση της ως βασικού οικονομικού εταίρου της Τεχεράνης.
Παράλληλα, το Πεκίνο αποφεύγει δεσμεύσεις ασφαλείας, εστιάζοντας στην προστασία των εμπορικών του συμφερόντων και της ενεργειακής του ασφάλειας .

Οικονομικός πόλεμος: Ενέργεια, αγορές και παγκόσμιες επιπτώσεις

Η σύγκρουση έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία.
Η διατάραξη των ροών ενέργειας από τον Περσικό Κόλπο επηρεάζει όχι μόνο το πετρέλαιο αλλά και κρίσιμες πρώτες ύλες, όπως τα λιπάσματα, με σημαντικές επιπτώσεις για τις φτωχότερες χώρες .
Το Στενό του Hormuz παραμένει κομβικό σημείο, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, καθιστώντας την περιοχή κρίσιμη για την παγκόσμια οικονομία .
Σε αυτό το πλαίσιο, χώρες όπως η Ρωσία –ως ενεργειακοί παραγωγοί– ενδέχεται να επωφελούνται από την άνοδο των τιμών, ενώ η Κίνα αξιοποιεί τη σταθερότητά της για να προσελκύσει επενδυτικά κεφάλαια.

Ένας νέος Ψυχρός Πόλεμος χωρίς κανόνες

Το βασικό χαρακτηριστικό της σημερινής σύγκρουσης είναι η ασάφεια.
Η Ρωσία και η Κίνα δεν συγκρούονται άμεσα με τις ΗΠΑ, αλλά ούτε και παραμένουν ουδέτερες.
Αντίθετα, στηρίζουν το Ιράν επιλεκτικά — μέσω οικονομίας, τεχνολογίας, πληροφοριών και διπλωματίας — αποφεύγοντας το κόστος μιας ανοιχτής αντιπαράθεσης.
Όπως επισημαίνουν αναλυτές, πρόκειται για μια «υπολογισμένη στήριξη», που διατηρεί την ισορροπία χωρίς να οδηγεί σε παγκόσμιο πόλεμο .

www.bankingnews.gr