Σχετικά Άρθρα
Υπεροπλία Κίνας, πώς ο Xi... «ελέγχει» τον Trump - Στρατηγικό πλεονέκτημα οι σπάνιες γαίες, η έλλειψη απειλεί 5G και γεωδιαστημική
Tο Μεγάλο Παζάρι της Γενεύης - Η «συμφωνία του αιώνα» Trump, Putin για δολάριο, σπάνιες γαίες που τελειώνει την Ουκρανία
Η εξάρτηση των Ηνωμένων Πολιτειών από τις κινεζικές σπάνιες γαίες αναδεικνύεται σε κρίσιμη στρατηγική αδυναμία, τη στιγμή που η σύγκρουση με το Ιράν εξελίσσεται και η γεωπολιτική ένταση μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου κλιμακώνεται.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του SCMP, τα διαθέσιμα αποθέματα σπάνιων γαιών στις ΗΠΑ ενδέχεται να επαρκούν μόλις για περίπου δύο μήνες, γεγονός που δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για τη δυνατότητα διατήρησης στρατιωτικών επιχειρήσεων σε περίπτωση διακοπής της κινεζικής προμήθειας.
Οι σπάνιες γαίες αποτελούν βασικά υλικά για την κατασκευή προηγμένων οπλικών συστημάτων, από πυραύλους και ραντάρ έως κινητήρες και συστήματα καθοδήγησης. Η παγκόσμια κυριαρχία της Κίνας στην παραγωγή και επεξεργασία αυτών των μετάλλων έχει δημιουργήσει μια γεωοικονομική εξάρτηση που επηρεάζει άμεσα την αμερικανική αμυντική βιομηχανία.
Η κυριαρχία της Κίνας στις σπάνιες γαίες
Η εξάρτηση των δυτικών βιομηχανιών από την Κίνα δεν είναι νέο φαινόμενο. Ήδη από το 2023, ο τότε CEO της Raytheon, Greg Hayes, είχε παραδεχθεί ότι η αμερικανική αμυντική βιομηχανία είναι βαθιά δεμένη με τις κινεζικές εφοδιαστικές αλυσίδες. Όπως είχε επισημάνει, η Raytheon διαθέτει χιλιάδες προμηθευτές στην Κίνα, γεγονός που καθιστά πρακτικά αδύνατη την πλήρη αποσύνδεση από την κινεζική αγορά.
Ο ίδιος είχε τονίσει ότι: «Περισσότερο από το 95% των σπάνιων γαιών παγκοσμίως προέρχεται ή επεξεργάζεται στην Κίνα. Δεν υπάρχει πραγματική εναλλακτική λύση σήμερα».
Ακόμη κι αν οι ΗΠΑ προσπαθούσαν να μεταφέρουν την παραγωγή σε άλλες χώρες ή στο εσωτερικό τους, θα απαιτούνταν πολλά χρόνια και τεράστιες επενδύσεις για να δημιουργηθεί αντίστοιχη βιομηχανική υποδομή.
Η σύγκρουση με το Ιράν επιταχύνει την κατανάλωση όπλων
Η σημασία του ζητήματος γίνεται ακόμη μεγαλύτερη λόγω της στρατιωτικής εκστρατείας των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν, η οποία ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου.
Το Πεντάγωνο δαπάνησε περίπου 5,6 δισ. δολάρια σε πυρομαχικά μέσα στις πρώτες δύο ημέρες των επιχειρήσεων, γεγονός που δείχνει τον ταχύ ρυθμό κατανάλωσης προηγμένων οπλικών συστημάτων.
Αν και τα υπάρχοντα αποθέματα πυραύλων θα μπορούσαν να στηρίξουν πολεμικές επιχειρήσεις για αρκετούς μήνες, το πραγματικό πρόβλημα βρίσκεται αλλού: στην αναπλήρωση των αποθεμάτων μετά τη σύγκρουση.
Οι σπάνιες γαίες όπως το δυσπρόσιο και το τέρβιο είναι απαραίτητες για την παραγωγή ισχυρών μαγνητών υψηλής απόδοσης, οι οποίοι χρησιμοποιούνται σε συστήματα καθοδήγησης πυραύλων, ραντάρ και κινητήρες.
Χωρίς σταθερή πρόσβαση σε αυτά τα υλικά, η παραγωγή νέων οπλικών συστημάτων θα μπορούσε να επιβραδυνθεί σημαντικά.
Η γεωπολιτική ισχύς του Πεκίνου
Η ανισορροπία αυτή δίνει στο Πεκίνο ένα σημαντικό διαπραγματευτικό πλεονέκτημα. Η Κίνα έχει ήδη αποδείξει ότι είναι διατεθειμένη να χρησιμοποιήσει τις σπάνιες γαίες ως γεωπολιτικό εργαλείο πίεσης. Σε απάντηση στους αμερικανικούς δασμούς και περιορισμούς εξαγωγών, το Πεκίνο επέβαλε περιορισμούς στις εξαγωγές επτά κρίσιμων στοιχείων σπάνιων γαιών, απαιτώντας ειδικές άδειες για τη διάθεσή τους στο εξωτερικό.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η κινεζική ηγεσία ενδέχεται να αξιοποιήσει το ζήτημα αυτό και στις επικείμενες συνομιλίες μεταξύ του Αμερικανού προέδρου Donald Trump και του Κινέζου προέδρου Xi Jinping, οι οποίες αναμένεται να πραγματοποιηθούν στα τέλη Μαρτίου.
Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων είναι πιθανό να τεθούν η άρση δασμών, οι περιορισμοί στις εξαγωγές τεχνολογίας και η διασφάλιση σταθερών προμηθειών σπάνιων γαιών.
Η προσπάθεια των ΗΠΑ να μειώσουν την εξάρτηση
Η αμερικανική κυβέρνηση έχει ήδη ξεκινήσει πρωτοβουλίες για να περιορίσει την εξάρτηση από την Κίνα. Μεταξύ αυτών είναι το πρόγραμμα “Project Vault”, μια δημόσια-ιδιωτική επένδυση ύψους 12 δισ. δολαρίων με στόχο τη δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων κρίσιμων ορυκτών.
Ωστόσο, ειδικοί της βιομηχανίας επισημαίνουν ότι τέτοιες πρωτοβουλίες χρειάζονται χρόνο για να αποδώσουν. Η δημιουργία νέων ορυχείων, εγκαταστάσεων επεξεργασίας και εναλλακτικών εφοδιαστικών αλυσίδων αποτελεί μια πολυετή διαδικασία με υψηλό κόστος.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών