γράφει : ΜΑΡΙΝΑ ΦΟΥΝΤΑ
Η Ελλάδα κινδυνεύει να καταστεί Ιαπωνία, καθώς η πιθανότητα αποπληθωρισμού παραμένει ορατή
"Πόση ακόμη βοήθεια θα χρειαστεί η Ελλάδα;" Απάντηση στο καίριο αυτό ερώτημα έρχεται να δώσει η Capital Economics, μέσω της νέας διεξοδικής 10σέλιδης ανάλυσής της για την πορεία της ελληνικής οικονομίας "How much more help will Greece need?", την οποία παρουσιάζει το www.bankingnews.gr.
Όπως εξηγεί η Capital Economics, η κατάσταση στην Ελλάδα έχει καταγράψει εντυπωσιακή βελτίωση κατά το τελευταίο έτος. Ωστόσο, παρά το γεγονός πως το δεύτερο πακέτο διάσωσης της χώρας έχει διορθώσει σε μεγάλο βαθμό τις δημοσιονομικές ανισορροπίες, το ελληνικό χρέος παραμένει απαράδεκτα υψηλό. Αυτό και μόνο το γεγονός καταδεικνύει πως η ελληνική κρίση δεν έχει φτάσει ακόμη στο τέλος της.
Το δεύτερο πακέτο διάσωσης της Ελλάδας κατόρθωσε να μειώσει σε μεγάλο βαθμό τον κίνδυνο μιας άτακτης χρεοκοπίας, ωστόσο η επιτυχία του bailout μπορεί εύκολα να τεθεί σε κίνδυνο, από την εμφάνιση δημοσιονομικού ή χρηματοδοτικού κενού. Σύμφωνα όμως με την Capital Economics, κάθε δημοσιονομικό ή χρηματοδοτικό κενό που θα προκύψει, σίγουρα θα καλυφθεί από τους πιστωτές της Ελλάδας.
Όπως τονίζεται στην εν λόγω έκθεση, τρία είναι τα κύρια προβλήματα που μπορεί να οδηγήσουν στον εκτροχιασμό του δεύτερου πακέτου διάσωσης και των όρων που αυτό περιλαμβάνει:
- Το δεύτερο bailout της Ελλάδας προβλέπει πως η χώρα θα παράγει πρωτογενές πλεόνασμα της τάξης του 4% έως το 2030, προκειμένου να μειωθεί το δημόσιο χρέος στο 90% του ΑΕΠ. Η Ελλάδα όμως μπορεί να μην κατορθώσει να επιβιώσει μέσα από μια τόσο μακρά περίοδο αυστηρής λιτότητας και οικονομικής μιζέριας.
- Παρά το γεγονός πως οι επίσημες προβλέψεις της τρόικας για την πορεία της ελληνικής οικονομίας δεν χαρακτηρίζονται από υπερβάλλουσα αισιοδοξία, κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει πως η ανάκαμψη ενδεχομένως να καταστεί ηπιότερη και μικρότερη των προσδοκιών. Αυτό θα συμβεί σε περίπτωση που υιοθετηθούν μη κατάλληλες πολιτικές, σε δημοσιονομικό, αλλά και νομισματικό επίπεδο.
- Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την Ελλάδα στην τρέχουσα συγκυρία είναι η πιθανότητα μετάβασης της οικονομίας σε μια μακρά περίοδο αποπληθωρισμού. Εάν η Ελλάδα τείνει να ξυπνήσει μνήμες Ιαπωνίας, τότε η μείωση των επιτοκίων και η χρονική επιμήκυνση της αποπληρωμής των δανείων της δεν θα μπορέσουν εύκολα να περιορίσουν το χρέος της. Αντίθετα, θα απαιτηθεί μια νέα, γενναία αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους. Αλλά για να μειώσει η Ελλάδα το χρέος της και για να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο εμφάνισης αποπληθωρισμού, μπορεί να μην έχει άλλη επιλογή από το να χρεοκοπήσει και να εγκαταλείψει το ευρώ.
Αντιμετωπίζοντας τα αγκάθια της ελληνικής οικονομίας
Το πρώτο μεγάλο πρόβλημα της Ελλάδας δεν είναι άλλο από το χρηματοδοτικό κενό ύψους 11 δισ. ευρώ για τη διετία 2014 - 2015.
Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, οι δανειστές θα χρειαστεί να λάβουν αποφάσεις για το εν λόγω ζήτημα πριν από τον Ιούλιο του 2014. Το πιθανότερο σενάριο προβλέπει τη χορήγηση ενός νέου, τρίτου πακέτου διάσωσης για την Αθήνα. Το νέο δάνειο ωστόσο εκτιμάται πως θα περιλαμβάνει ειδική μέριμνα για μια δεύτερη αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους.
Ως αντάλλαγμα η τρόικα θα ζητήσει την εφαρμογή και νέων μέτρων λιτότητας από την Ελλάδα, απειλώντας εκ νέου με το σύνηθες όπλο των τελευταίων τριών ετών, ήτοι τη μη καταβολή της εκάστοτε επόμενης δόσης.
Τι θα συμβεί αν η Ελλάδα χρεοκοπήσει;
Τυχόν τερματισμός της βοήθειας από την τρόικα θα οδηγήσει την Ελλάδα στη χρεοκοπία.
Η ΕΚΤ θα πάψει να αποδέχεται τα ελληνικά ομόλογα ως εγγυήσεις (collaterals) για την παροχή ρευστότητας προς τις ελληνικές τράπεζες, προκαλώντας νέο κύμα πιέσεων για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα.
Αν η Ελλάδα οδηγηθεί στη χρεοκοπία, τότε είναι βέβαιο πως θα επανέλθουν στο προσκήνιο τα εφιαλτικά σενάρια περί εξόδου της χώρας από το ευρώ. Η αναβίωση των σεναρίων αυτών θα πυροδοτήσει μαζική φυγή καταθέσεων από τις ελληνικές τράπεζες και θα βυθίσει εκ νέου στην ύφεση την ελληνική οικονομία.
Την ίδια ώρα παραμένουν οι φόβοι πως μια νίκη του ΣΥΡΙΖΑ στις επόμενες εκλογές μπορεί να οδηγήσει στο σχηματισμό μιας αντιμνημονιακής κυβέρνησης, εξέλιξη η οποία θα ωθήσει τη χώρα εκτός Ευρωζώνης.
Μπορεί η Ελλάδα να μειώσει το χρέος της;
Η ελληνική κυβέρνηση μπορεί να κατορθώσει να μειώσει το χρέος σε βιώσιμα επίοεδα, αρκεί η ελληνική οικονομία να εισέλθει σε τροχιά ισχυρής ανάκαμψης. Αν αυτό συμβεί, θα εξαλειφθεί παντελώς ο κίνδυνος χρεοκοπίας.
Όπως προειδοποιεί η Capital Economics, οι προβλέψεις της τρόικας για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, κατά τα έτη 2015 και 2016, κρίνονται υπερβολικά αισιόδοξες.
Μια ακόμη παράμετρος που δεν πρέπει να αγνοηθεί είναι το γεγονός πως, στη διάρκεια της κρίσης, η ελληνική οικονομία μπορεί να έχασε μια για πάντα σημαντικό μέρος της παραγωγικότητάς της.
Υπό το πρίσμα αυτό η μακροπρόθεσμη προοπτική για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας δεν μπορεί να ξεπεράσει το 2%.
Σκιαγραφώντας το μέλλον της Ελλάδας
Η Capital Economics προβλέπει πως υπάρχει μεγάλη πιθανότητα Αθήνα και τρόικα να βρουν τη χρυσή τομή όσον αφορά στην κάλυψη των δημοσιονομικών και χρηματοδοτικών κενών της Ελλάδας.
Για τα επόμενα 2-3 χρόνια η χώρα θα κατορθώσει να εξασφαλίσει σταθερή χρηματοδότηση. Ωστόσο για ένα αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα θα διατηρείται στο προσκήνιο ένα τεράστιο πέπλο αβεβαιότητας για τη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας, γεγονός που θα συντηρεί σε υψηλά επίπεδα τις αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων.
Ο κίνδυνος η Ελλάδα να βυθιστεί σε μια περίοδο αποπληθωρισμού δεν μπορεί να αποκλειστεί. Το σενάριο της Ιαπωνίας δεν μοιάζει καθόλου φανταστικό.
Η Ευρωζώνη αργά ή γρήγορα θα αναγκαστεί να συναινέσει σε μια νέα αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους.
www.bankingnews.gr
Όπως εξηγεί η Capital Economics, η κατάσταση στην Ελλάδα έχει καταγράψει εντυπωσιακή βελτίωση κατά το τελευταίο έτος. Ωστόσο, παρά το γεγονός πως το δεύτερο πακέτο διάσωσης της χώρας έχει διορθώσει σε μεγάλο βαθμό τις δημοσιονομικές ανισορροπίες, το ελληνικό χρέος παραμένει απαράδεκτα υψηλό. Αυτό και μόνο το γεγονός καταδεικνύει πως η ελληνική κρίση δεν έχει φτάσει ακόμη στο τέλος της.
Το δεύτερο πακέτο διάσωσης της Ελλάδας κατόρθωσε να μειώσει σε μεγάλο βαθμό τον κίνδυνο μιας άτακτης χρεοκοπίας, ωστόσο η επιτυχία του bailout μπορεί εύκολα να τεθεί σε κίνδυνο, από την εμφάνιση δημοσιονομικού ή χρηματοδοτικού κενού. Σύμφωνα όμως με την Capital Economics, κάθε δημοσιονομικό ή χρηματοδοτικό κενό που θα προκύψει, σίγουρα θα καλυφθεί από τους πιστωτές της Ελλάδας.
Όπως τονίζεται στην εν λόγω έκθεση, τρία είναι τα κύρια προβλήματα που μπορεί να οδηγήσουν στον εκτροχιασμό του δεύτερου πακέτου διάσωσης και των όρων που αυτό περιλαμβάνει:
- Το δεύτερο bailout της Ελλάδας προβλέπει πως η χώρα θα παράγει πρωτογενές πλεόνασμα της τάξης του 4% έως το 2030, προκειμένου να μειωθεί το δημόσιο χρέος στο 90% του ΑΕΠ. Η Ελλάδα όμως μπορεί να μην κατορθώσει να επιβιώσει μέσα από μια τόσο μακρά περίοδο αυστηρής λιτότητας και οικονομικής μιζέριας.
- Παρά το γεγονός πως οι επίσημες προβλέψεις της τρόικας για την πορεία της ελληνικής οικονομίας δεν χαρακτηρίζονται από υπερβάλλουσα αισιοδοξία, κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει πως η ανάκαμψη ενδεχομένως να καταστεί ηπιότερη και μικρότερη των προσδοκιών. Αυτό θα συμβεί σε περίπτωση που υιοθετηθούν μη κατάλληλες πολιτικές, σε δημοσιονομικό, αλλά και νομισματικό επίπεδο.
- Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την Ελλάδα στην τρέχουσα συγκυρία είναι η πιθανότητα μετάβασης της οικονομίας σε μια μακρά περίοδο αποπληθωρισμού. Εάν η Ελλάδα τείνει να ξυπνήσει μνήμες Ιαπωνίας, τότε η μείωση των επιτοκίων και η χρονική επιμήκυνση της αποπληρωμής των δανείων της δεν θα μπορέσουν εύκολα να περιορίσουν το χρέος της. Αντίθετα, θα απαιτηθεί μια νέα, γενναία αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους. Αλλά για να μειώσει η Ελλάδα το χρέος της και για να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο εμφάνισης αποπληθωρισμού, μπορεί να μην έχει άλλη επιλογή από το να χρεοκοπήσει και να εγκαταλείψει το ευρώ.
Αντιμετωπίζοντας τα αγκάθια της ελληνικής οικονομίας
Το πρώτο μεγάλο πρόβλημα της Ελλάδας δεν είναι άλλο από το χρηματοδοτικό κενό ύψους 11 δισ. ευρώ για τη διετία 2014 - 2015.
Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, οι δανειστές θα χρειαστεί να λάβουν αποφάσεις για το εν λόγω ζήτημα πριν από τον Ιούλιο του 2014. Το πιθανότερο σενάριο προβλέπει τη χορήγηση ενός νέου, τρίτου πακέτου διάσωσης για την Αθήνα. Το νέο δάνειο ωστόσο εκτιμάται πως θα περιλαμβάνει ειδική μέριμνα για μια δεύτερη αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους.
Ως αντάλλαγμα η τρόικα θα ζητήσει την εφαρμογή και νέων μέτρων λιτότητας από την Ελλάδα, απειλώντας εκ νέου με το σύνηθες όπλο των τελευταίων τριών ετών, ήτοι τη μη καταβολή της εκάστοτε επόμενης δόσης.
Τι θα συμβεί αν η Ελλάδα χρεοκοπήσει;
Τυχόν τερματισμός της βοήθειας από την τρόικα θα οδηγήσει την Ελλάδα στη χρεοκοπία.
Η ΕΚΤ θα πάψει να αποδέχεται τα ελληνικά ομόλογα ως εγγυήσεις (collaterals) για την παροχή ρευστότητας προς τις ελληνικές τράπεζες, προκαλώντας νέο κύμα πιέσεων για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα.
Αν η Ελλάδα οδηγηθεί στη χρεοκοπία, τότε είναι βέβαιο πως θα επανέλθουν στο προσκήνιο τα εφιαλτικά σενάρια περί εξόδου της χώρας από το ευρώ. Η αναβίωση των σεναρίων αυτών θα πυροδοτήσει μαζική φυγή καταθέσεων από τις ελληνικές τράπεζες και θα βυθίσει εκ νέου στην ύφεση την ελληνική οικονομία.
Την ίδια ώρα παραμένουν οι φόβοι πως μια νίκη του ΣΥΡΙΖΑ στις επόμενες εκλογές μπορεί να οδηγήσει στο σχηματισμό μιας αντιμνημονιακής κυβέρνησης, εξέλιξη η οποία θα ωθήσει τη χώρα εκτός Ευρωζώνης.
Μπορεί η Ελλάδα να μειώσει το χρέος της;
Η ελληνική κυβέρνηση μπορεί να κατορθώσει να μειώσει το χρέος σε βιώσιμα επίοεδα, αρκεί η ελληνική οικονομία να εισέλθει σε τροχιά ισχυρής ανάκαμψης. Αν αυτό συμβεί, θα εξαλειφθεί παντελώς ο κίνδυνος χρεοκοπίας.
Όπως προειδοποιεί η Capital Economics, οι προβλέψεις της τρόικας για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, κατά τα έτη 2015 και 2016, κρίνονται υπερβολικά αισιόδοξες.
Μια ακόμη παράμετρος που δεν πρέπει να αγνοηθεί είναι το γεγονός πως, στη διάρκεια της κρίσης, η ελληνική οικονομία μπορεί να έχασε μια για πάντα σημαντικό μέρος της παραγωγικότητάς της.
Υπό το πρίσμα αυτό η μακροπρόθεσμη προοπτική για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας δεν μπορεί να ξεπεράσει το 2%.
Σκιαγραφώντας το μέλλον της Ελλάδας
Η Capital Economics προβλέπει πως υπάρχει μεγάλη πιθανότητα Αθήνα και τρόικα να βρουν τη χρυσή τομή όσον αφορά στην κάλυψη των δημοσιονομικών και χρηματοδοτικών κενών της Ελλάδας.
Για τα επόμενα 2-3 χρόνια η χώρα θα κατορθώσει να εξασφαλίσει σταθερή χρηματοδότηση. Ωστόσο για ένα αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα θα διατηρείται στο προσκήνιο ένα τεράστιο πέπλο αβεβαιότητας για τη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας, γεγονός που θα συντηρεί σε υψηλά επίπεδα τις αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων.
Ο κίνδυνος η Ελλάδα να βυθιστεί σε μια περίοδο αποπληθωρισμού δεν μπορεί να αποκλειστεί. Το σενάριο της Ιαπωνίας δεν μοιάζει καθόλου φανταστικό.
Η Ευρωζώνη αργά ή γρήγορα θα αναγκαστεί να συναινέσει σε μια νέα αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών