Ανάσα για 150.000 συνταξιούχους που θα έπρεπε να επιστρέψουν χιλιάδες ευρώ στον ΕΦΚΑ

Ανάσα για 150.000 συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα που λαμβάνουν συντάξεις χηρείας και δεν μειώθηκε η σύνταξη στην τριετία, όπως προβλέπει ο νόμος Κατρούγκαλου, με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν με επιστροφή χιλιάδων αναδρομικών που έλαβαν επεξεργάζεται το υπουργείο Εργασίας, ενώ νέο πρόβλημα έχει δημιουργηθεί για 20.000 συνταξιούχους του ΟΓΑ με τις αντίστοιχες συντάξεις για τους οποίους υπήρξε παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη.

Η λύση

Η λύση δεν θα περιέχει την επιστροφή αναδρομικών ποσών που έλαβαν την τελευταία τριετία. Σύμφωνα με το σχέδιο που βρίσκεται υπό επεξεργασία, θα επανέλθει το 70% στους συνταξιούχους λόγω χηρείας αντί του 35% της σύνταξης των θανόντων που λαμβάνουν τώρα οι επιζώντες σύζυγοι.
Για τους 12.000 συνταξιούχους του Δημοσίου αναμένεται να υπάρξουν αναδρομικά από τις επιστρέφοντας στις περικοπές είτε σε δόσεις είτε με συμψηφισμούς (μείωση) στον φόρο εισοδήματος.

Κατάργηση αναδρομικών περικοπών

Στον ιδιωτικό τομέα δεν θα υπάρξουν επιστροφές και αναδρομικά αφού δεν εφαρμόστηκε ο νόμος, αλλά θα καταργηθούν οι αναδρομικές περικοπές από τις συντάξεις χηρείας που έπρεπε να κοπούν και δεν κόπηκαν μετά το 2019.
Η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας σχεδιάζει να παραμείνουν στο ακέραιο οι δύο εθνικές συντάξεις που καταβάλλονται σε συνταξιούχους οι οποίοι λαμβάνουν τη δική τους σύνταξη γήρατος και τη σύνταξη χηρείας και η περικοπή να εφαρμοστεί σε λίγες περιπτώσεις, όταν ο συνταξιούχος λαμβάνει από ίδιο δικαίωμα δύο συντάξεις και σύνταξη χηρείας.

Το σφαγείο Κατρούγκαλου

Ο νόμος 4387/2016 (Κατρούγκαλου) κατέβαζε τη σύνταξη χηρείας στο 50% της σύνταξης του θανόντος και μετά από μια τριετία στο 25%, εφόσον, κατόπιν ελέγχου, ο δικαιούχος (χήρα/χήρος) έπαιρνε δική του σύνταξη ή εργαζόταν.
Με τον νόμο 4670/2020 (νόμος Βρούτση) το 50% αυξήθηκε στο 70%, αλλά δεν απαλείφθηκαν οι λόγοι περικοπής μετά την τριετία (δεύτερη σύνταξη ή εργασία), με αποτέλεσμα να επικρέμεται η «δαμόκλειος σπάθη» μειώσεων από το 70% στο 35% για δεκάδες χιλιάδες δικαιούχους συντάξεων χηρείας.

Πρόβλημα στον ΟΓΑ με τις συντάξεις χηρείας

Την παρέμβαση του Συνηγόρου του πολίτη προκάλεσαν εκατοντάδες καταγγελίες για καταλογισμούς οφειλών και συμψηφισμός με την κύρια σύνταξη, σε συνταξιούχους τ. ΟΓΑ, που λαμβάνουν και σύνταξη λόγω θανάτου.
Κατά τον ΕΦΚΑ οφειλή συνταξιούχου του ΟΓΑ από συντάξεις ή πάσης φύσεως παροχές που καταβλήθηκαν σ' αυτόν αχρεωστήτως από τον Οργανισμό καθώς και από ανεξόφλητες ασφαλιστικές εισφορές των Κλάδων Πρόσθετης και Κύριας Ασφάλισης Αγροτών, επιτρέπεται να συμψηφίζονται με τις χορηγούμενες συντάξεις και λοιπές παροχές του Οργανισμού. Αν η οφειλή υπερβαίνει το ποσό που αντιστοιχεί, κατά το μήνα εκκαθάρισης, τις 12 μηνιαίες συντάξεις του οφειλέτη, περιλαμβανομένων των προσαυξήσεων και επιδομάτων, αναστέλλεται η καταβολή της μέχρις ότου το χρέος καταστεί κατώτερο του ποσού που αντιστοιχεί σε δώδεκα μηνιαίες συντάξεις.
Σύμφωνα με τον Συνήγορο του Πολίτη, παρά το γεγονός ότι δεν τίθεται, εν προκειμένω, ζήτημα παραβίασης της νομιμότητας, η μεγάλη καθυστέρηση εφαρμογής του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου από τη διοίκηση που καταλήγει στον καταλογισμό υπέρογκων ενίοτε ποσών, δυσανάλογων με το πραγματικό εισόδημα που διαθέτει αυτή η κατηγορία χαμηλοσυνταξιούχων, τους οδηγεί σε συνθήκες ανέχειας και πλήρους αποστέρησης των ελάχιστων βιοτικών τους αναγκών.

Νομοθετική πρωτοβουλία

Ως εκ τούτου, με πόρισμα που απηύθυνε ο Συνήγορος του Πολίτη στην υπουργό Εργασίας και τον Διοικητή του e-ΕΦΚΑ προτείνει την ανάληψη νομοθετικής πρωτοβουλίας για την τροποποίηση των εφαρμοζόμενων διατάξεων, σε αντιστοιχία και με τις ισχύουσες κοινές διατάξεις για επιστροφή των αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι το εναπομείναν διαθέσιμο ποσό σύνταξης, μετά τον καταλογισμό της οφειλής, θα εγγυάται ένα επαρκές εισόδημα στους συνταξιούχους ώστε να εξασφαλίζονται συνθήκες αξιοπρεπούς διαβίωσης.
Παράλληλα, επισήμανε την ήδη διαμορφωθείσα νομολογία από το Συμβούλιο της Επικρατείας σύμφωνα με την οποία η ύπαρξη των πραγματικών περιστατικών που θεμελιώνουν την καλή πίστη των συνταξιούχων σε συνδυασμό με τις σοβαρές δυσμενείς οικονομικές επιπτώσεις και η έκταση των επιπτώσεων αυτών στην αξιοπρεπή διαβίωση των συνταξιούχων, αποτελούν επαρκείς συνθήκες που μπορούν να οδηγήσουν στην κατ’ εξαίρεση μη αναζήτηση των αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών.

Αντ. Βασιλόπουλος
www.bankingnews.gr