Όπως ανάλυσε η Rabobank, η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται εγκλωβισμένη σε ένα «κουτί» όπου η ναυσιπλοΐα είναι ταυτόχρονα ανοιχτή και κλειστή, μέχρι η πραγματικότητα των όπλων να δώσει την οριστική, οδυνηρή απάντηση
Σε μια εφιαλτική προσομοίωση του κβαντικού παράδοξου της «Γάτας του Schrödinger» εξελίσσεται η κατάσταση στα Στενά του Hormuz, με τη διεθνή επενδυτική κοινότητα να παρακολουθεί έντρομη μια αγορά που ισορροπεί μεταξύ της απόλυτης ευφορίας και του ολοκληρωτικού ολέθρου.
Όπως ανάλυσε η Rabobank, η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται εγκλωβισμένη σε ένα «κουτί» όπου η ναυσιπλοΐα είναι ταυτόχρονα ανοιχτή και κλειστή, μέχρι η πραγματικότητα των όπλων να δώσει την οριστική, οδυνηρή απάντηση.
Το κβαντικό… παράδοξο
Ο Erwin Schrödinger, λέει η Rabobank, πρότεινε ένα νοητικό πείραμα για να καταδείξει την φαινομενική παραδοξότητα της κβαντικής μηχανικής όταν εφαρμόζεται στον μακροσκοπικό κόσμο.
Στο θεωρητικό αυτό πείραμα, η ομώνυμη γάτα (του Schrödinger), κλεισμένη μέσα σε ένα κουτί μαζί με ένα ραδιενεργό άτομο, έναν μετρητή Geiger και ένα φιαλίδιο δηλητηρίου, βρίσκεται σε κατάσταση υπέρθεσης, όπου είναι ταυτόχρονα και ζωντανή και νεκρή μέχρι να ανοιχτεί το κουτί.
Κάπως έτσι είναι και τα πράγματα με τα Στενά του Hormuz, τα οποία βρίσκονται σε μια κατάσταση ταυτόχρονης «ανοιχτότητας» και «κλειστότητας» μέχρι τη στιγμή που ένα πλοίο επιχειρεί πραγματικά να τα διασχίσει.
Την Παρασκευή 17/4, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi έγραψε στην πλατφόρμα X ότι τα Στενά ήταν «πλήρως ανοιχτά» για όλα τα εμπορικά πλοία κατά τη διάρκεια της δεκαήμερης εκεχειρίας μεταξύ του Ισραήλ και του Λιβάνου.
Οι αγορές αντέδρασαν άμεσα: ο S&P 500 σημείωσε άνοδο 1,20% κλείνοντας σε νέο ιστορικό υψηλό, ενώ τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent υποχώρησαν πάνω από 9%, κλείνοντας στα 90,38 δολάρια ανά βαρέλι – το χαμηλότερο εβδομαδιαίο κλείσιμο από την έναρξη του πολέμου.
Ακόμη και το Brent (η φυσική τιμή πετρελαίου για άμεση παράδοση) υποχώρησε πάνω από 15% στα 98,95 δολάρια ανά βαρέλι – το χαμηλότερο επίπεδο από τις 11 Μαρτίου, δηλαδή αμέσως μετά τη δήλωση του Donald Trump ότι ο πόλεμος στο Ιράν είναι «πολύ ολοκληρωμένος».
Ωστόσο, η ευφορία των χρηματοπιστωτικών αγορών μετατράπηκε γρήγορα σε απογοήτευση, καθώς το Σώμα Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης κινήθηκε για να επαναφέρει (ή να επαναβεβαιώσει;) το κλείσιμο των Στενών.
Πολλά πλοία αναγκάστηκαν να επιστρέψουν μέσα στο Σαββατοκύριακο, ενώ δύο δέχθηκαν πυρά από το IRGC, γεγονός που οδήγησε την κυβέρνηση της Ινδία να καλέσει τον Ιρανό πρέσβη για διαμαρτυρία.
Το Al Jazeera αναφέρει ότι πάνω από δώδεκα πλοία επιχείρησαν να περάσουν τα Στενά στο σύντομο διάστημα που ήταν ανοιχτά, συμπεριλαμβανομένων 8 επιτυχημένων διελεύσεων δεξαμενόπλοιων πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά μέχρι την Κυριακή η ναυσιπλοΐα είχε και πάλι ακινητοποιηθεί.
Επίσης την Κυριακή 19/4, το ΗΠΑ κατέλαβε το MV Touska, ένα φορτηγό πλοίο με ιρανική σημαία που προσπαθούσε να σπάσει τον αποκλεισμό, καθ’ οδόν από το Gaolan προς το ιρανικό λιμάνι Bandar Abbas.
Μετά από εξάωρη αντιπαράθεση μέσω ασυρμάτου, το «USS Spruance» χρησιμοποίησε το κύριο πυροβόλο του για να ακινητοποιήσει τα συστήματα πρόωσης του Touska, πριν το πλοίο καταληφθεί από Αμερικανούς πεζοναύτες, σηματοδοτώντας την πρώτη γνωστή χρήση βίας για την επιβολή του αποκλεισμού.
Η «Washington Post» αναφέρει ότι το Gaolan είναι γνωστό λιμάνι προέλευσης υπερχλωρικού νατρίου, του βασικού οξειδωτικού παράγοντα στα στερεά καύσιμα πυραύλων για τα ιρανικά βαλλιστικά συστήματα, σημειώνει η Rabobank.
Σημείο κλιμάκωσης
Έτσι, λέει η ολλανδική τράπεζα, η κατάσχεση του Touska σηματοδοτεί πιθανό σημείο κλιμάκωσης και για τις δύο πλευρές.
Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) έχουν θέσει ως «κόκκινη γραμμή» την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού για το άνοιγμα των Στενών, κάτι που, όπως λένε, θα πρέπει να γίνει υπό ιρανική αιγίδα, ενώ οι ΗΠΑ έχουν απειλήσει με δευτερογενείς κυρώσεις κάθε χώρα που θα προμηθεύσει το Ιράν με όπλα.
Όπως ήταν αναμενόμενο, οι αγορές σήμερα το πρωί επαναξιολογούν εκ νέου την κατάσταση των Στενών και τη μειωμένη προοπτική για μια ειρηνευτική συμφωνία ενόψει της αναμενόμενης λήξης της εκεχειρίας ΗΠΑ-Ιράν την Τετάρτη.
Το πετρέλαιο Brent άνοιξε με άνοδο 7%, τα νομίσματα υψηλού κινδύνου (high beta FX) δέχονται ισχυρές πιέσεις πώλησης και τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης των αμερικανικών μετοχών δείχνουν απώλειες περίπου 0,8% στο άνοιγμα της αγοράς.
Ο διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης, Vahidi, φέρεται να δήλωσε ότι τα Στενά θα ανοίξουν «με εντολή του [Ανώτατου] Ηγέτη, όχι με τα tweets κάποιου ηλίθιου», σε μια προφανή αναφορά στον Araghchi, υπογραμμίζοντας τις διαφορές μεταξύ των IRGC και της πολιτικής κυβέρνησης στην Τεχεράνη.
Ο Αμερικανός γερουσιαστής Lindsey Graham συνόψισε την κατάσταση λέγοντας στο Twitter: «ο τύπος με το κοστούμι (Araghchi) δεν είναι υπεύθυνος. Είναι οι τύποι με τα όπλα (οι IRGC) που έχουν τον έλεγχο».
Δυστυχώς, οι ΗΠΑ διαπραγματεύονται με τους «τύπους με τα κοστούμια».
Αυτό ίσως είναι αυτό στο οποίο αναφερόταν ο Donald Trump όταν είχε δηλώσει ότι η αλλαγή καθεστώτος έχει ήδη συμβεί.
Αυτό σημαίνει επίσης ότι η πρόοδος που φέρεται να έχουν κάνει οι Αμερικανοί διαπραγματευτές με τον Ιρανό επικεφαλής διαπραγματευτή Ghalibaf πιθανότατα υπόκειται σε βέτο των IRGC.
Ο ίδιος ο Ghalibaf έχει δημοσιεύσει προκλητικά tweets το Σαββατοκύριακο, γεμάτα με συμβουλές για το εμπόριο πετρελαίου και μικρά «μαθήματα» για το πώς να χρησιμοποιεί κανείς ένα τερματικό Bloomberg για να «παρακολουθεί την κατάσταση» αποτελεσματικά.
Κάποιος υποψιάζεται ότι αυτά γράφονται από τους IRGC, με παρόμοιο τρόπο με τις δηλώσεις του Mojtaba Khamenei, ο οποίος δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από την έναρξη του πολέμου.
Καθώς η λήξη της εκεχειρίας την Τετάρτη πλησιάζει ως κρίσιμο γεγονός κινδύνου για τις αγορές, η «Wall Street Journal» αναφέρει ότι ο αντιπρόεδρος J. D. Vance πρόκειται να ηγηθεί ενός νέου γύρου ειρηνευτικών συνομιλιών με το Ιράν στο Πακιστάν την Τρίτη.
Δυσάρεστα, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επιβεβαίωση ότι οι Ιρανοί θα συμμετάσχουν.
Πολλαπλές πηγές επικαλούνται ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης που αναφέρουν ότι το Ιράν δεν θα παραστεί στις συνομιλίες λόγω των παράλογων αμερικανικών απαιτήσεων και του συνεχιζόμενου αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών.
Εν τω μεταξύ, οι ΗΠΑ μετακινούν όλο και περισσότερα στρατιωτικά μέσα στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων των ομάδων κρούσης αεροπλανοφόρων Gerald R. Ford και George H.W. Bush.
Έτσι, ενώ έχουμε τα «Στενά του Schrödinger», έχουμε επίσης και μια «αγορά του Schrödinger», όπου βρισκόμαστε ταυτόχρονα αντιμέτωποι με το μεγαλύτερο ενεργειακό σοκ στην ιστορία (σύμφωνα με τον IEA), με φυσικές ελλείψεις σε πολλά αγαθά απαραίτητα για τη ζωή στον 21ο αιώνα, αλλά ταυτόχρονα αυτό θεωρείται εξαιρετικά ανοδικό και οι χρηματιστηριακοί δείκτες παραμένουν κοντά σε ιστορικά υψηλά.
Η κατανόηση αυτού του παράδοξου ίσως προσεγγίζει τη δυσκολία κατανόησης της κβαντικής μηχανικής, καταλήγει ο ολλανδικός οίκος.
www.bankingnews.gr
Όπως ανάλυσε η Rabobank, η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται εγκλωβισμένη σε ένα «κουτί» όπου η ναυσιπλοΐα είναι ταυτόχρονα ανοιχτή και κλειστή, μέχρι η πραγματικότητα των όπλων να δώσει την οριστική, οδυνηρή απάντηση.
Το κβαντικό… παράδοξο
Ο Erwin Schrödinger, λέει η Rabobank, πρότεινε ένα νοητικό πείραμα για να καταδείξει την φαινομενική παραδοξότητα της κβαντικής μηχανικής όταν εφαρμόζεται στον μακροσκοπικό κόσμο.
Στο θεωρητικό αυτό πείραμα, η ομώνυμη γάτα (του Schrödinger), κλεισμένη μέσα σε ένα κουτί μαζί με ένα ραδιενεργό άτομο, έναν μετρητή Geiger και ένα φιαλίδιο δηλητηρίου, βρίσκεται σε κατάσταση υπέρθεσης, όπου είναι ταυτόχρονα και ζωντανή και νεκρή μέχρι να ανοιχτεί το κουτί.
Κάπως έτσι είναι και τα πράγματα με τα Στενά του Hormuz, τα οποία βρίσκονται σε μια κατάσταση ταυτόχρονης «ανοιχτότητας» και «κλειστότητας» μέχρι τη στιγμή που ένα πλοίο επιχειρεί πραγματικά να τα διασχίσει.
Την Παρασκευή 17/4, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi έγραψε στην πλατφόρμα X ότι τα Στενά ήταν «πλήρως ανοιχτά» για όλα τα εμπορικά πλοία κατά τη διάρκεια της δεκαήμερης εκεχειρίας μεταξύ του Ισραήλ και του Λιβάνου.
Οι αγορές αντέδρασαν άμεσα: ο S&P 500 σημείωσε άνοδο 1,20% κλείνοντας σε νέο ιστορικό υψηλό, ενώ τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent υποχώρησαν πάνω από 9%, κλείνοντας στα 90,38 δολάρια ανά βαρέλι – το χαμηλότερο εβδομαδιαίο κλείσιμο από την έναρξη του πολέμου.
Ακόμη και το Brent (η φυσική τιμή πετρελαίου για άμεση παράδοση) υποχώρησε πάνω από 15% στα 98,95 δολάρια ανά βαρέλι – το χαμηλότερο επίπεδο από τις 11 Μαρτίου, δηλαδή αμέσως μετά τη δήλωση του Donald Trump ότι ο πόλεμος στο Ιράν είναι «πολύ ολοκληρωμένος».
Ωστόσο, η ευφορία των χρηματοπιστωτικών αγορών μετατράπηκε γρήγορα σε απογοήτευση, καθώς το Σώμα Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης κινήθηκε για να επαναφέρει (ή να επαναβεβαιώσει;) το κλείσιμο των Στενών.
Πολλά πλοία αναγκάστηκαν να επιστρέψουν μέσα στο Σαββατοκύριακο, ενώ δύο δέχθηκαν πυρά από το IRGC, γεγονός που οδήγησε την κυβέρνηση της Ινδία να καλέσει τον Ιρανό πρέσβη για διαμαρτυρία.
Το Al Jazeera αναφέρει ότι πάνω από δώδεκα πλοία επιχείρησαν να περάσουν τα Στενά στο σύντομο διάστημα που ήταν ανοιχτά, συμπεριλαμβανομένων 8 επιτυχημένων διελεύσεων δεξαμενόπλοιων πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά μέχρι την Κυριακή η ναυσιπλοΐα είχε και πάλι ακινητοποιηθεί.
Επίσης την Κυριακή 19/4, το ΗΠΑ κατέλαβε το MV Touska, ένα φορτηγό πλοίο με ιρανική σημαία που προσπαθούσε να σπάσει τον αποκλεισμό, καθ’ οδόν από το Gaolan προς το ιρανικό λιμάνι Bandar Abbas.
Μετά από εξάωρη αντιπαράθεση μέσω ασυρμάτου, το «USS Spruance» χρησιμοποίησε το κύριο πυροβόλο του για να ακινητοποιήσει τα συστήματα πρόωσης του Touska, πριν το πλοίο καταληφθεί από Αμερικανούς πεζοναύτες, σηματοδοτώντας την πρώτη γνωστή χρήση βίας για την επιβολή του αποκλεισμού.
Η «Washington Post» αναφέρει ότι το Gaolan είναι γνωστό λιμάνι προέλευσης υπερχλωρικού νατρίου, του βασικού οξειδωτικού παράγοντα στα στερεά καύσιμα πυραύλων για τα ιρανικά βαλλιστικά συστήματα, σημειώνει η Rabobank.
Σημείο κλιμάκωσης
Έτσι, λέει η ολλανδική τράπεζα, η κατάσχεση του Touska σηματοδοτεί πιθανό σημείο κλιμάκωσης και για τις δύο πλευρές.
Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) έχουν θέσει ως «κόκκινη γραμμή» την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού για το άνοιγμα των Στενών, κάτι που, όπως λένε, θα πρέπει να γίνει υπό ιρανική αιγίδα, ενώ οι ΗΠΑ έχουν απειλήσει με δευτερογενείς κυρώσεις κάθε χώρα που θα προμηθεύσει το Ιράν με όπλα.
Όπως ήταν αναμενόμενο, οι αγορές σήμερα το πρωί επαναξιολογούν εκ νέου την κατάσταση των Στενών και τη μειωμένη προοπτική για μια ειρηνευτική συμφωνία ενόψει της αναμενόμενης λήξης της εκεχειρίας ΗΠΑ-Ιράν την Τετάρτη.
Το πετρέλαιο Brent άνοιξε με άνοδο 7%, τα νομίσματα υψηλού κινδύνου (high beta FX) δέχονται ισχυρές πιέσεις πώλησης και τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης των αμερικανικών μετοχών δείχνουν απώλειες περίπου 0,8% στο άνοιγμα της αγοράς.
Ο διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης, Vahidi, φέρεται να δήλωσε ότι τα Στενά θα ανοίξουν «με εντολή του [Ανώτατου] Ηγέτη, όχι με τα tweets κάποιου ηλίθιου», σε μια προφανή αναφορά στον Araghchi, υπογραμμίζοντας τις διαφορές μεταξύ των IRGC και της πολιτικής κυβέρνησης στην Τεχεράνη.
Ο Αμερικανός γερουσιαστής Lindsey Graham συνόψισε την κατάσταση λέγοντας στο Twitter: «ο τύπος με το κοστούμι (Araghchi) δεν είναι υπεύθυνος. Είναι οι τύποι με τα όπλα (οι IRGC) που έχουν τον έλεγχο».
Δυστυχώς, οι ΗΠΑ διαπραγματεύονται με τους «τύπους με τα κοστούμια».
Αυτό ίσως είναι αυτό στο οποίο αναφερόταν ο Donald Trump όταν είχε δηλώσει ότι η αλλαγή καθεστώτος έχει ήδη συμβεί.
Αυτό σημαίνει επίσης ότι η πρόοδος που φέρεται να έχουν κάνει οι Αμερικανοί διαπραγματευτές με τον Ιρανό επικεφαλής διαπραγματευτή Ghalibaf πιθανότατα υπόκειται σε βέτο των IRGC.
Ο ίδιος ο Ghalibaf έχει δημοσιεύσει προκλητικά tweets το Σαββατοκύριακο, γεμάτα με συμβουλές για το εμπόριο πετρελαίου και μικρά «μαθήματα» για το πώς να χρησιμοποιεί κανείς ένα τερματικό Bloomberg για να «παρακολουθεί την κατάσταση» αποτελεσματικά.
Κάποιος υποψιάζεται ότι αυτά γράφονται από τους IRGC, με παρόμοιο τρόπο με τις δηλώσεις του Mojtaba Khamenei, ο οποίος δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από την έναρξη του πολέμου.
Καθώς η λήξη της εκεχειρίας την Τετάρτη πλησιάζει ως κρίσιμο γεγονός κινδύνου για τις αγορές, η «Wall Street Journal» αναφέρει ότι ο αντιπρόεδρος J. D. Vance πρόκειται να ηγηθεί ενός νέου γύρου ειρηνευτικών συνομιλιών με το Ιράν στο Πακιστάν την Τρίτη.
Δυσάρεστα, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επιβεβαίωση ότι οι Ιρανοί θα συμμετάσχουν.
Πολλαπλές πηγές επικαλούνται ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης που αναφέρουν ότι το Ιράν δεν θα παραστεί στις συνομιλίες λόγω των παράλογων αμερικανικών απαιτήσεων και του συνεχιζόμενου αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών.
Εν τω μεταξύ, οι ΗΠΑ μετακινούν όλο και περισσότερα στρατιωτικά μέσα στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων των ομάδων κρούσης αεροπλανοφόρων Gerald R. Ford και George H.W. Bush.
Έτσι, ενώ έχουμε τα «Στενά του Schrödinger», έχουμε επίσης και μια «αγορά του Schrödinger», όπου βρισκόμαστε ταυτόχρονα αντιμέτωποι με το μεγαλύτερο ενεργειακό σοκ στην ιστορία (σύμφωνα με τον IEA), με φυσικές ελλείψεις σε πολλά αγαθά απαραίτητα για τη ζωή στον 21ο αιώνα, αλλά ταυτόχρονα αυτό θεωρείται εξαιρετικά ανοδικό και οι χρηματιστηριακοί δείκτες παραμένουν κοντά σε ιστορικά υψηλά.
Η κατανόηση αυτού του παράδοξου ίσως προσεγγίζει τη δυσκολία κατανόησης της κβαντικής μηχανικής, καταλήγει ο ολλανδικός οίκος.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών