Τελευταία Νέα
Αναλύσεις – Εκθέσεις

Τρόμος στις αγορές: Το Ιράν τινάζει την παγκόσμια οικονομία στον αέρα - Το σενάριο «Kobayashi Maru» και η «Οργή του Kharg»

Τρόμος στις αγορές: Το Ιράν τινάζει την παγκόσμια οικονομία στον αέρα - Το σενάριο «Kobayashi Maru» και η «Οργή του Kharg»
Η πρώτη από τις μεγάλες κεντρικές τράπεζες που κλήθηκε να αντιμετωπίσει αυτή την κατάσταση σήμερα ήταν η RBA…
Ο κόσμος δεν βρίσκεται απλώς σε αναβρασμό• βρίσκεται μπροστά σε ένα συστημικό αδιέξοδο που απειλεί να ανατρέψει όσα γνωρίζαμε για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.
Η πρόσφατη ανάλυση της Rabobank (Ben Picton) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, παρομοιάζοντας την τρέχουσα σύγκρουση στη Μέση Ανατολή με το διαβόητο σενάριο «Kobayashi Maru»: μια άσκηση χωρίς νικητή, όπου κάθε κίνηση οδηγεί μαθηματικά στην καταστροφή.
Ειδικότερα, σύμφωνα με το χθεσινό 16/3 «Global Daily» του Ben Picton της ολλανδικής τράπεζας, «Η Οργή του Kharg», δεν μπορεί παρά να μας βάλει σε σκέψεις για το διαβόητο σενάριο «Kobayashi Maru» στο «Star Trek II: Η Οργή του Khan».
Για όσους δεν είναι εξοικειωμένοι… όταν το «Star Trek» ήταν ένα δημοφιλές franchise βασισμένο σε σοβαρές ιδέες, η Ακαδημία του Starfleet δοκίμαζε τους επίδοξους κυβερνήτες διαστημοπλοίων βάζοντάς τους να διασώσουν το πλήρωμα ενός ακινητοποιημένου φορτηγού σκάφους παγιδευμένου σε επικίνδυνη περιοχή.
Η εγκατάλειψη σήμαινε αποτυχία…
Ωστόσο κάθε προσπάθεια διάσωσης αντιμετωπιζόταν με έναν ολοένα αυξανόμενο αριθμό επιτιθέμενων.
Το κρίσιμο είναι ότι αυτό το σενάριο χωρίς νικητή αποτελούσε δοκιμασία του χαρακτήρα των υποψήφιων αξιωματικών, όχι της τακτικής ή της στρατηγικής τους.
Το ερώτημα σήμερα είναι αν ο Πρόεδρος Trump βρίσκεται και ο ίδιος παγιδευμένος σε ένα σενάριο Kobayashi Maru, δεδομένου ότι:

Αν υποχωρήσει από το Ιράν, θα έχει υποστεί μια γεωπολιτική ήττα αντίστοιχη με την Κρίση του Σουέζ του 1956 - και ενδέχεται να μην μπορεί καν να υποχωρήσει αν το Ιράν αρνηθεί να σταματήσει τον πόλεμο σε περιφερειακό επίπεδο.
Αν συνεχίσει να επιτίθεται, οι αγορές ενέργειας θα πανικοβληθούν ακόμη περισσότερο.

Ο ισραηλινός Τύπος αναφέρει ότι η χώρα προετοιμάζεται να πολεμήσει για έναν ακόμη μήνα εναντίον του Ιράν και της Hezbollah στον Λίβανο, όχι για τρεις εβδομάδες όπως είχε υπονοηθεί χθες - και το Ιράν πλέον στοχεύει ανάντη πετρελαϊκά και αεριοπαραγωγικά πεδία (όπως το Shah στα ΗΑΕ), όχι μόνο διυλιστήρια και τερματικούς εξαγωγών, απειλώντας την προσφορά ενέργειας και όχι απλώς τη ροή.
Ωστόσο, στο «Star Trek II» μαθαίνουμε ότι ο Captain Kirk, στα νιάτα του, βρήκε μια πρωτότυπη λύση σε αυτό το αδιέξοδο: επαναπρογραμμάτισε τον υπολογιστή ώστε η νίκη να είναι εφικτή, κερδίζοντας έπαινο για την πρωτότυπη σκέψη του.
«Δεν μου αρέσει να χάνω», λέει σε έναν Vulcan που είχε ήδη αποτύχει στη δοκιμασία.
Πράγματι, ενώ τα μέσα ενημέρωσης αποκαλούν αυτόν τον πόλεμο Επιχείρηση «Επική Ανοησία», υπενθυμίζοντας ότι οι τιμές πετρελαίου σε σχέση με τη φυσική προσφορά, καθώς και τα καύσιμα πλοίων, αεροσκαφών και ντίζελ είναι χειρότερα, η αγορά παραγώγων συνεχίζει να τιμολογεί φθηνότερη ενέργεια σε λίγους μήνες από τώρα.
Ακόμη και με το backwardation (σημάδι έλλειψης ή πολύ υψηλής ζήτησης) να δείχνει τη σημερινή στενότητα της φυσικής αγοράς, κάτι που φαίνεται να υποδηλώνει μια έμφυτη εκτίμηση ότι δεν θα υπάρξει μακροχρόνια διαταραχή στις ενεργειακές ροές της περιοχής• και τα αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία δεν καταρρέουν περισσότερο από άλλα υπονοώντας ότι αυτό οφείλεται σε μια επικείμενη ήττα τύπου 1956.
Ή μήπως αυτό είναι απλώς η «επιστημονική φαντασία» της άποψης περί «επιστροφής στον μέσο όρο επειδή έτσι λειτουργούν οι αγορές»;
Ας είμαστε σαφείς: είναι πολύ εύκολο να δει κανείς πώς τα πράγματα μπορούν να γίνουν πολύ χειρότερα.
Ωστόσο, υπάρχουν αναμφισβήτητα και τρόποι με τους οποίους τα πράγματα μπορούν να βελτιωθούν.
Από τη μία πλευρά, ο Υπουργός Οικονομικών Bessent δηλώνει ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν πρόβλημα με το ότι ορισμένα ιρανικά, κινεζικά και ινδικά πλοία κατάφεραν να περάσουν από τα Στενά του Hormuz.
Και γιατί να έχουν; Αν το Ιράν αρχίσει να αφήνει όλους να περνούν εκτός από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, οι οποίοι έτσι κι αλλιώς δεν τα χρησιμοποιούν, τότε ο αποκλεισμός ουσιαστικά παύει να υφίσταται.
Ωστόσο, αυτό υποδηλώνει ότι το Ιράν δεν θα πρέπει να το κάνει σε μεγάλο βαθμό, σημειώνει η ολλανδική τράπεζα.

Σενάριο χωρίς νικητή

Από την άλλη πλευρά, λέει η Rabobank, ο Trump χρειάζεται να επαναπρογραμματίσει ένα σενάριο χωρίς νικητή.
Για παράδειγμα, έχει ανακοινώσει ότι το πολυαναμενόμενο ταξίδι του στο Πεκίνο είναι απίθανο να πραγματοποιηθεί λόγω του πολέμου: επιθυμεί μια αναβολή περίπου ενός μήνα.
Με λίγα λόγια, μόνο αν ο πόλεμος τελειώσει χωρίς υποχώρηση των ΗΠΑ μπορούν ο Trump και ο Xi να συζητήσουν τη σχέση ΗΠΑ–Κίνας.
Το μήνυμα είναι σαφές. Το ίδιο ισχύει και για το ότι η Κίνα μπορεί να προμηθευτεί ενέργεια από το δυτικό ημισφαίριο για να αντικαταστήσει το Ιράν και τις χώρες του Κόλπου, αν χρειαστεί.
Το ίδιο ισχύει και για την ικανότητα των ΗΠΑ να αλλάξουν ορισμένες γεωπολιτικές συνθήκες, όπως κάνουν τώρα με το Ιράν από πολύ μεγαλύτερη απόσταση, με μεγαλύτερο ρίσκο και κόστος.
Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν αποτελεί μέρος μιας μελλοντικής συμφωνίας.
Για όσους δεν μπορούν να συνδέσουν αυτά τα στοιχεία, σημειώστε ότι, αφού ο Trump μπλόκαρε τις περισσότερες εξαγωγές πετρελαίου προς αυτήν, αφού ανέτρεψε τη Βενεζουέλα με τη βία, η κομμουνιστική κυβέρνηση της Κούβας μόλις υιοθέτησε την περεστρόικα, επιτρέποντας σε Κουβανοαμερικανούς εξόριστους να επιστρέψουν στο νησί και να ανοίξουν επιχειρήσεις στον ιδιωτικό τομέα.
Αυτός είναι ακόμη ένας σύμμαχος Ρωσίας–Κίνας–Ιράν που φαίνεται να περνάει στο στρατόπεδο των ΗΠΑ.
Ο κόσμος αλλάζει ριζικά και γρήγορα, και δεν είναι κάτι που μπορεί κανείς απλώς να παρακολουθεί σε ένδοξη απομόνωση.
Πράγματι, ενώ οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ, καθώς και η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα (μέχρι στιγμής), δεν στέλνουν πλοία για να βοηθήσουν στο άνοιγμα των Στενών του Hormuz παρά τις απειλές του Trump προς το ΝΑΤΟ, τόσο πιο επώδυνο κινδυνεύει να γίνει για αυτούς.
Επιπλέον, μπορεί να καταλήξουν να δουν ότι ένα πιο οργισμένο, πυρηνικό Ιράν με βαλλιστικούς πυραύλους –κάτι που μπορεί να συμβεί αν επιβιώσει το καθεστώς– θα είχε τεράστιες επιπτώσεις για όλους.
Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, Takaechi, φέρεται να «ζυγίζει τις επιλογές της» και θα μπορούσε κατ’ αρχήν να συμφωνήσει να συμμετάσχει σε έναν συνασπισμό για το Hormuz υπέρ της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, σύμφωνα με τους Japan Times.
Αντίθετα, η ΕΕ λέει «Μη μας εκβιάζετε», αλλά μπορεί να υφίσταται εκβιασμό – οπότε ποιος έχει τη μεγαλύτερη επιρροή και ποιος διακινδυνεύει μεγαλύτερες συνέπειες;
Αξιοσημείωτο είναι ότι η Ευρώπη έχει αποκλείσει τη χαλάρωση της απαγόρευσης ρωσικού φυσικού αερίου, κάτι που λογικά αφήνει μόνο τις ΗΠΑ ως προμηθευτή LNG.
Μέσω μιας μεταβατικής γεωπολιτικής διαδικασίας, αυτό τοποθετεί επίσης την Ευρώπη στην ίδια πλευρά με τις ΗΠΑ έναντι του Ιράν, βασικού υποστηρικτή της Ρωσίας έναντι της Ουκρανίας… και έπειτα έναντι της Κίνας(;).
Εν τω μεταξύ, καθώς η Ινδία επιδιώκει τώρα να εμβαθύνει ακόμη περισσότερο τους νέους δεσμούς της με την ΕΕ, αυτό δένει την ΕΕ με τις ΗΠΑ μέσω αυτής της νοτιοασιατικής διαδρομής ή με τη φιλορωσική Ινδία;
Η πρώτη από τις μεγάλες κεντρικές τράπεζες που κλήθηκε να αντιμετωπίσει αυτή την κατάσταση σήμερα ήταν η RBA.
Επέλεξε να αυξήσει τα επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης στο 4,10%, όπως αναμενόταν.
Σημείωσε επίσης ότι οι παρατεταμένα υψηλότερες τιμές ενέργειας θα ενισχύσουν τον πληθωρισμό και ότι οι κίνδυνοι σε αυτό το μέτωπο έχουν στραφεί ακόμη περισσότερο προς τα πάνω: πράγματι, ο αυστραλιανός πληθωρισμός αναμένεται να παραμείνει πάνω από τον στόχο για «κάποιο χρονικό διάστημα», ακόμη και καθώς υπάρχουν «ουσιώδεις αβεβαιότητες» για τις οικονομικές προοπτικές.
Η Κεντρική Τράπεζα πρόσθεσε επίσης ότι «θα κάνει ό,τι είναι απαραίτητο για να επιτύχει τους στόχους της για τις τιμές και την απασχόληση» – αλλά, στο χειρότερο σενάριο, τι γίνεται αν αυτοί κινηθούν προς αντίθετες κατευθύνσεις;
Η απόδοση του 10ετούς αυστραλιανού ομολόγου, που κατάφερε χθες να ξεπεράσει το ψυχολογικό όριο του 5%, βρίσκεται τώρα ξανά γύρω στο 4,92%.
Το AUD υποχώρησε ελαφρώς μετά την απόφαση.
Τι θα πουν και τι θα κάνουν οι άλλες κεντρικές τράπεζες αυτή την εβδομάδα;
Και τι θα πουν και τι θα κάνουν τον επόμενο μήνα αν αυτό είναι πράγματι ένα σενάριο τύπου Kobayashi Maru για αυτές και όχι κάτι που μπορούν απλώς να επαναπρογραμματίσουν με ένα νέο ακρωνύμιο ρευστότητας;

www.bankingnews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης