Πανικό έχει προκαλέσει ο Αμερικανός πρόεδρος, Donald Trump, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να βρίσκεται σε συναγερμό μετά την ανακοίνωση νέων δασμών 15% σε όλες τις εισαγωγές από τις ΗΠΑ, απειλώντας τις εμπορικές συμφωνίες.
Η κίνηση του Trump ήρθε αφού το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ ακύρωσε την παγκόσμια πολιτική δασμών του, που είχε εφαρμοστεί την περασμένη άνοιξη και είχε διαταράξει τη μακροχρόνια παγκόσμια εμπορική τάξη. Ο πρόεδρος αντέδρασε στην απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου ανακοινώνοντας αρχικά έναν νέο καθολικό φόρο 10%, χρησιμοποιώντας ένα διαφορετικό νομικό πλαίσιο για τους τελευταίους δασμούς, αλλά στη συνέχεια αύξησε το παγκόσμιο ποσοστό δασμού στο 15% — το νομικό μέγιστο που μπορεί να ισχύσει για 150 ημέρες πριν απαιτηθεί έγκριση από το Κογκρέσο.
Τα νέα τέλη εισαγωγής είναι «άμεσα αποτελεσματικά», δήλωσε ο Trump σε ανάρτηση στο Truth Social το Σάββατο.
Αξιωματούχοι στην Ευρώπη και στο Λονδίνο εξέφρασαν ανησυχία και δυσφορία για την τελευταία αναστάτωση στις παγκόσμιες εμπορικές σχέσεις, λέγοντας ότι η νέα πολιτική δασμών του Trump θα μπορούσε να ανατρέψει τις εμπορικές συμφωνίες που υπεγράφησαν με τις ΗΠΑ πέρυσι. Ζήτησαν περισσότερη σαφήνεια από τον Λευκό Οίκο σχετικά με το τι σημαίνει στην πράξη το νέο νομικό πλαίσιο δασμών για τις αντίστοιχες εμπορικές τους συμφωνίες, οι οποίες έφεραν τον μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών της ΕΕ προς τις ΗΠΑ σε δασμό 15% και εκείνων του Ηνωμένου Βασιλείου σε 10%.
«Καθαρή δασμολογική αναρχία από τη διοίκηση των ΗΠΑ», αντέδρασε την Κυριακή ο Πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Bernd Lange. «Κανείς δεν μπορεί να καταλάβει πλέον — μόνο ανοικτά ερωτήματα και αυξανόμενη αβεβαιότητα για την ΕΕ και άλλους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ», έγραψε ο Lange στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης X.
«Οι νέοι δασμοί… δεν συνιστούν παραβίαση της συμφωνίας; Όπως και να ’χει, κανείς δεν ξέρει αν οι ΗΠΑ θα την τηρήσουν – ή αν θα μπορέσουν καν», πρόσθεσε, τονίζοντας ότι «απαιτείται σαφήνεια και νομική βεβαιότητα πριν ληφθούν περαιτέρω μέτρα».
Έκτακτη συνεδρίαση
Η Επιτροπή Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πρόκειται να πραγματοποιήσει έκτακτη συνεδρίαση τη Δευτέρα για να συζητήσει την τελευταία εμπορική κίνηση του Trump, και ο Lange δήλωσε ότι θα προτείνει την αναστολή της εφαρμογής της εμπορικής συμφωνίας ΗΠΑ-ΕΕ έως ότου το μπλοκ έχει «συνολική νομική αξιολόγηση και σαφείς δεσμεύσεις από τις ΗΠΑ» σχετικά με τους τελευταίους δασμούς.
Ο Γερμανός καγκελάριος, Friedrich Merz, δήλωσε στο γερμανικό κανάλι ARD ότι θα υπάρξει «πολύ σαφής ευρωπαϊκή θέση για αυτό» πριν από την επίσκεψή του στον Λευκό Οίκο στις αρχές Μαρτίου, αλλά παρέπεμψε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Βρυξέλλες για το πώς η ΕΕ θα ανταποκριθεί στους δασμούς.
Ωστόσο, ο Γάλλος υπουργός Εμπορίου, Nicolas Forissier, υπέδειξε ότι οι Βρυξέλλες θα μπορούσαν να ανταποδώσουν στην Ουάσιγκτον. Μιλώντας στη Financial Times, κάλεσε τα κράτη μέλη της ΕΕ να «μην είναι αφελή» και να υιοθετήσουν μια ενιαία προσέγγιση απέναντι στη νέα εμπορική θέση του Λευκού Οίκου.
Το Ηνωμένο Βασίλειο αμφισβήτησε επίσης πώς η νέα πολιτική δασμών θα επηρεάσει τη δική του εμπορική συμφωνία με τις ΗΠΑ, η οποία, δεδομένου του βασικού δασμού 10%, είχε δώσει στη χώρα συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι των ευρωπαϊκών γειτόνων της. «Σε οποιοδήποτε σενάριο, αναμένουμε η προνομιακή εμπορική μας θέση με τις ΗΠΑ να συνεχιστεί και θα συνεργαστούμε με τη διοίκηση για να κατανοήσουμε πώς η απόφαση θα επηρεάσει τους δασμούς για το Ηνωμένο Βασίλειο και τον υπόλοιπο κόσμο», δήλωσε εκπρόσωπος της βρετανικής κυβέρνησης το Σαββατοκύριακο.
Εμπορικές συμφωνίες σε ισχύ ή όχι;
Η έντονη αντίδραση της Ευρώπης στη νέα πολιτική δασμών σημαίνει ότι ο U.S. Trade Representative, Jamieson Greer, έχει δύσκολο έργο να καθησυχάσει τους εταίρους ότι οι συμφωνίες που επετεύχθησαν το περασμένο καλοκαίρι εξακολουθούν να ισχύουν. Ο Greer υπερασπίστηκε τη στάση του Trump σχετικά με τους δασμούς την Κυριακή, λέγοντας ότι η εμπορική πολιτική του προέδρου δεν έχει αλλάξει θεμελιωδώς και ότι οι συμφωνίες εξακολουθούν να ισχύουν.
«Η πολιτική του προέδρου θα συνεχιζόταν. Γι’ αυτό υπέγραψαν αυτές τις συμφωνίες, ακόμα και ενώ η δικαστική διαδικασία ήταν σε εκκρεμότητα. Έχουμε ενεργές συνομιλίες μαζί τους. Θέλουμε να καταλάβουν ότι αυτές οι συμφωνίες θα είναι καλές συμφωνίες. Αναμένουμε να τις τηρήσουμε. Αναμένουμε οι εταίροι μας να τις τηρήσουν», είπε στο CBS. «Και δεν έχω ακούσει κανέναν να μου λέει ακόμη "η συμφωνία ακυρώνεται". Θέλουν να δουν πώς θα εξελιχθεί. Είμαι σε ενεργή συνομιλία μαζί τους γι’ αυτό», πρόσθεσε.
Σε μια πρώτη ανάγνωση, οι δασμοί των ΗΠΑ στην ΕΕ δεν αλλάζουν, με το νέο ποσοστό 15% να είναι ίδιο με το ποσοστό της εμπορικής συμφωνίας. Ισχύουν επίσης εξαιρέσεις, με τα φαρμακευτικά, τα κρίσιμα ορυκτά, τα λιπάσματα και ορισμένα αγροτικά προϊόντα να εξαιρούνται, ενώ άλλοι δασμοί στις εξαγωγές αυτοκινήτων και χάλυβα παραμένουν ίδιοι.
Όσοι είχαν τους χαμηλότερους δασμούς αρχικά πλήττονται φαινομενικά περισσότερο, με το Ηνωμένο Βασίλειο σε εμφανές μειονέκτημα αν δεν τηρηθεί ο δασμός της εμπορικής συμφωνίας.
Με βάση τον εμπορικό όγκο, το Ηνωμένο Βασίλειο αντιμετωπίζει αύξηση 2,1 ποσοστιαίων μονάδων στο μέσο ποσοστό δασμού του, ενώ η ΕΕ βλέπει αύξηση 0,8 μονάδων, σύμφωνα με ανάλυση της ελβετικής εμπορικής ομάδας παρακολούθησης Global Trade Alert. Αντίθετα, η Βραζιλία βλέπει πτώση 13,6 μονάδων και η Κίνα 7,1 μονάδων.
Η Tina Fordham, ιδρύτρια της Fordham Global Insight, δήλωσε στο CNBC ότι οι στενότεροι σύμμαχοι των ΗΠΑ φαίνεται να πλήττονται περισσότερο από αυτό που χαρακτήρισε ως την τελευταία «εμπορική αναρχία», αλλά συμφώνησε ότι απαιτείται περισσότερη σαφήνεια από τις αμερικανικές αρχές. «Αυτή είναι μια διοίκηση που δεν σκέφτεται πολύ τις δευτερεύουσες ή τριτογενείς επιπτώσεις, και έτσι αυτό που βλέπουμε είναι ότι οι χώρες που προσπάθησαν να μπουν νωρίς και να κάνουν μια ευνοϊκή συμφωνία όταν ο πρόεδρος ξεκινούσε να μιλά για αυτούς τους δασμούς ... τιμωρούνται», δήλωσε στο CNBC.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών