BCA Research: Εφιάλτης για επενδυτές και νομίσματα – Η «εκρηκτική» μόχλευση στο γεν οδηγεί σε ανεξέλεγκτο κραχ και μαζικό επαναπατρισμό κεφαλαίων
Μια σιωπηλή χρηματοοικονομική «βόμβα» απειλεί να τινάξει στον αέρα τα θεμέλια του παγκόσμιου συστήματος, πυροδοτώντας, όπως γράφει η BCA Research, αλυσιδωτές αναταράξεις σε αγορές, νομίσματα και επενδυτικά χαρτοφυλάκια.
Ο λόγος για το λεγόμενο carry trade στο γεν, δηλαδή τη στρατηγική δανεισμού σε ιαπωνικό γεν με σκοπό την τοποθέτηση, μεταγενέστερα, σε υψηλότερης απόδοσης περιουσιακά στοιχεία, το οποίο έχει φτάσει, όπως προειδοποιεί η BCA, σε μη βιώσιμα επίπεδα.
Το ρίσκο πλέον υπερτερεί της ανταμοιβής και η πιθανή ανατροπή μπορεί να είναι κάτι παραπάνω από βίαιη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η BCA Research, η αξία των ανοιχτών θέσεων σε προθεσμιακά συμβόλαια γεν που κατέχουν hedge funds και μεγάλες trading εταιρείες έφτασε τα 35 τρισ. γεν την 1η Οκτωβρίου 2025.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι η συνολική αξία των forwards, FX swaps και currency swaps εκτινάχθηκε στα 2.281 τρισ. γεν.
«Το προφίλ ρίσκου-απόδοσης του carry trade στο γεν είναι πλέον φτωχό» σημειώνει η BCA.
Και προειδοποιεί: όταν το ιαπωνικό νόμισμα αρχίσει να ενισχύεται, η κίνηση θα είναι δυσανάλογα μεγάλη, ακριβώς λόγω του μεγέθους της μόχλευσης που έχει συσσωρευτεί.
Σε αντίθεση με την επικρατούσα άποψη, οι αναλυτές εκτιμούν ότι δεν θα είναι οι αυξήσεις επιτοκίων της Ιαπωνίας που θα προκαλέσουν την κατάρρευση των θέσεων.
Καταλύτη θα αποτελέσει η πτώση των τιμών των περιουσιακών στοιχείων που χρηματοδοτούνται από τον δανεισμό σε γεν.
Η ιστορία, υπενθυμίζουν, έχει ήδη δώσει τρία προειδοποιητικά «καμπανάκια»: το 2008, το 2015 και το 2020, όταν τα carry trades κατέρρευσαν εν μέσω χρηματοπιστωτικής αναταραχής – όχι λόγω αυξήσεων επιτοκίων, αλλά λόγω της εκρηκτικής μεταβλητότητας.
Το γεν σε ιστορικά χαμηλά – Η αντίστροφη μέτρηση
Το ιαπωνικό νόμισμα έχει υποχωρήσει στα 150-160 γεν ανά δολάριο, παρά τις αυξήσεις επιτοκίων από την κεντρική τράπεζα της Ιαπωνίας.
Ταυτόχρονα, σύμφωνα με στοιχεία του ΔΝΤ και του ΟΟΣΑ, η πραγματική σταθμισμένη συναλλαγματική ισοτιμία του γεν, βάσει μοναδιαίου κόστους εργασίας, βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 50 ετών.
Οι ιαπωνικές ασφαλιστικές εταιρείες έχουν αντισταθμίσει μόλις το 46% της έκθεσής τους σε ξένα περιουσιακά στοιχεία, πολύ κάτω από το 63% του 2020.
Αυτό σημαίνει ότι, αν το γεν αρχίσει να ενισχύεται, θα σπεύσουν μαζικά να αυξήσουν την κάλυψη, επιταχύνοντας ακόμη περισσότερο την άνοδο του νομίσματος.
Οι Ιάπωνες επενδυτές διακρατούν περίπου 12 τρισ. δολ. σε ξένα περιουσιακά στοιχεία, εκ των οποίων 7,4 τρισ. δολ. αφορούν επενδύσεις χαρτοφυλακίου και λοιπές επενδύσεις.
Τα έσοδα από επενδύσεις στο εξωτερικό ανήλθαν πέρυσι στα 240 δισ. δολ.
Όπως επισημαίνουν οι αναλυτές, οι διακυμάνσεις του γεν καθορίζονται κυρίως από το αν οι Ιάπωνες επενδυτές θα επανεπενδύσουν ή θα επαναπατρίσουν τα κεφάλαιά τους.
Σε περιβάλλον αυξημένης μεταβλητότητας, το σενάριο μαζικού επαναπατρισμού (repatriation) θα μπορούσε να λειτουργήσει σαν σοκ ρευστότητας για τις διεθνείς αγορές.
Ο Hyun-Song Shin, οικονομικός σύμβουλος της Bank for International Settlements, έχει ήδη κάνει λόγο για 40 τρισ. γεν σε δανεισμό γεν εντός ισολογισμών και 14 τρισ. δολ. σε αγορές swap εκτός ισολογισμού – μεγέθη που επιβεβαιώνουν τη συστημική διάσταση του κινδύνου.
Το στοίχημα της BCA: Long στο γεν
Η BCA Research προτείνει σε μεσοπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους επενδυτές να τοποθετηθούν long στο γεν έναντι του δολαρίου, εκτιμώντας ότι η αντιστροφή, όταν έρθει, θα είναι απότομη και ισχυρή.
Παράλληλα, συστήνει την απομάκρυνση του δολαρίου από short θέσεις έναντι νομισμάτων όπως η ινδονησιακή ρουπία, το πέσο Φιλιππίνων και το ραντ Νότιας Αφρικής, διατηρώντας αρνητική στάση μόνο έναντι ευρώ και γεν.
Η παγκόσμια αγορά έχει συνηθίσει να θεωρεί το γεν «νόμισμα χρηματοδότησης» και όχι πηγή κινδύνου.
Όμως, όταν μια τόσο μαζική στρατηγική αρχίσει να αντιστρέφεται, η εκκαθάριση θέσεων μπορεί να γίνει ανεξέλεγκτη.
Αν η ενίσχυση του γεν συμπέσει με πτώση σε μετοχές και ομόλογα που έχουν χρηματοδοτηθεί μέσω carry trade στο γεν, τότε το σοκ θα είναι διπλό: συναλλαγματικό και αγοραστικό.
Η προειδοποίηση της BCA είναι ξεκάθαρη: το ρίσκο έχει διογκωθεί σε επίπεδα που θυμίζουν προ κρίσης περιόδους.
Το ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξει ανατροπή – αλλά πότε.
Και όταν το γεν πάρει την ανιούσα, οι παγκόσμιες αγορές ίσως ανακαλύψουν ότι η πιο επικίνδυνη φούσκα δεν βρισκόταν στη Wall Street, αλλά στο αθόρυβο στοίχημα του Τόκιο.
www.bankignews.gr
Ο λόγος για το λεγόμενο carry trade στο γεν, δηλαδή τη στρατηγική δανεισμού σε ιαπωνικό γεν με σκοπό την τοποθέτηση, μεταγενέστερα, σε υψηλότερης απόδοσης περιουσιακά στοιχεία, το οποίο έχει φτάσει, όπως προειδοποιεί η BCA, σε μη βιώσιμα επίπεδα.
Το ρίσκο πλέον υπερτερεί της ανταμοιβής και η πιθανή ανατροπή μπορεί να είναι κάτι παραπάνω από βίαιη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η BCA Research, η αξία των ανοιχτών θέσεων σε προθεσμιακά συμβόλαια γεν που κατέχουν hedge funds και μεγάλες trading εταιρείες έφτασε τα 35 τρισ. γεν την 1η Οκτωβρίου 2025.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι η συνολική αξία των forwards, FX swaps και currency swaps εκτινάχθηκε στα 2.281 τρισ. γεν.
«Το προφίλ ρίσκου-απόδοσης του carry trade στο γεν είναι πλέον φτωχό» σημειώνει η BCA.
Και προειδοποιεί: όταν το ιαπωνικό νόμισμα αρχίσει να ενισχύεται, η κίνηση θα είναι δυσανάλογα μεγάλη, ακριβώς λόγω του μεγέθους της μόχλευσης που έχει συσσωρευτεί.
Σε αντίθεση με την επικρατούσα άποψη, οι αναλυτές εκτιμούν ότι δεν θα είναι οι αυξήσεις επιτοκίων της Ιαπωνίας που θα προκαλέσουν την κατάρρευση των θέσεων.
Καταλύτη θα αποτελέσει η πτώση των τιμών των περιουσιακών στοιχείων που χρηματοδοτούνται από τον δανεισμό σε γεν.
Η ιστορία, υπενθυμίζουν, έχει ήδη δώσει τρία προειδοποιητικά «καμπανάκια»: το 2008, το 2015 και το 2020, όταν τα carry trades κατέρρευσαν εν μέσω χρηματοπιστωτικής αναταραχής – όχι λόγω αυξήσεων επιτοκίων, αλλά λόγω της εκρηκτικής μεταβλητότητας.
Το γεν σε ιστορικά χαμηλά – Η αντίστροφη μέτρηση
Το ιαπωνικό νόμισμα έχει υποχωρήσει στα 150-160 γεν ανά δολάριο, παρά τις αυξήσεις επιτοκίων από την κεντρική τράπεζα της Ιαπωνίας.
Ταυτόχρονα, σύμφωνα με στοιχεία του ΔΝΤ και του ΟΟΣΑ, η πραγματική σταθμισμένη συναλλαγματική ισοτιμία του γεν, βάσει μοναδιαίου κόστους εργασίας, βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 50 ετών.
Οι ιαπωνικές ασφαλιστικές εταιρείες έχουν αντισταθμίσει μόλις το 46% της έκθεσής τους σε ξένα περιουσιακά στοιχεία, πολύ κάτω από το 63% του 2020.
Αυτό σημαίνει ότι, αν το γεν αρχίσει να ενισχύεται, θα σπεύσουν μαζικά να αυξήσουν την κάλυψη, επιταχύνοντας ακόμη περισσότερο την άνοδο του νομίσματος.
Οι Ιάπωνες επενδυτές διακρατούν περίπου 12 τρισ. δολ. σε ξένα περιουσιακά στοιχεία, εκ των οποίων 7,4 τρισ. δολ. αφορούν επενδύσεις χαρτοφυλακίου και λοιπές επενδύσεις.
Τα έσοδα από επενδύσεις στο εξωτερικό ανήλθαν πέρυσι στα 240 δισ. δολ.
Όπως επισημαίνουν οι αναλυτές, οι διακυμάνσεις του γεν καθορίζονται κυρίως από το αν οι Ιάπωνες επενδυτές θα επανεπενδύσουν ή θα επαναπατρίσουν τα κεφάλαιά τους.
Σε περιβάλλον αυξημένης μεταβλητότητας, το σενάριο μαζικού επαναπατρισμού (repatriation) θα μπορούσε να λειτουργήσει σαν σοκ ρευστότητας για τις διεθνείς αγορές.
Ο Hyun-Song Shin, οικονομικός σύμβουλος της Bank for International Settlements, έχει ήδη κάνει λόγο για 40 τρισ. γεν σε δανεισμό γεν εντός ισολογισμών και 14 τρισ. δολ. σε αγορές swap εκτός ισολογισμού – μεγέθη που επιβεβαιώνουν τη συστημική διάσταση του κινδύνου.
Το στοίχημα της BCA: Long στο γεν
Η BCA Research προτείνει σε μεσοπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους επενδυτές να τοποθετηθούν long στο γεν έναντι του δολαρίου, εκτιμώντας ότι η αντιστροφή, όταν έρθει, θα είναι απότομη και ισχυρή.
Παράλληλα, συστήνει την απομάκρυνση του δολαρίου από short θέσεις έναντι νομισμάτων όπως η ινδονησιακή ρουπία, το πέσο Φιλιππίνων και το ραντ Νότιας Αφρικής, διατηρώντας αρνητική στάση μόνο έναντι ευρώ και γεν.
Η παγκόσμια αγορά έχει συνηθίσει να θεωρεί το γεν «νόμισμα χρηματοδότησης» και όχι πηγή κινδύνου.
Όμως, όταν μια τόσο μαζική στρατηγική αρχίσει να αντιστρέφεται, η εκκαθάριση θέσεων μπορεί να γίνει ανεξέλεγκτη.
Αν η ενίσχυση του γεν συμπέσει με πτώση σε μετοχές και ομόλογα που έχουν χρηματοδοτηθεί μέσω carry trade στο γεν, τότε το σοκ θα είναι διπλό: συναλλαγματικό και αγοραστικό.
Η προειδοποίηση της BCA είναι ξεκάθαρη: το ρίσκο έχει διογκωθεί σε επίπεδα που θυμίζουν προ κρίσης περιόδους.
Το ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξει ανατροπή – αλλά πότε.
Και όταν το γεν πάρει την ανιούσα, οι παγκόσμιες αγορές ίσως ανακαλύψουν ότι η πιο επικίνδυνη φούσκα δεν βρισκόταν στη Wall Street, αλλά στο αθόρυβο στοίχημα του Τόκιο.
www.bankignews.gr
Σχόλια αναγνωστών